Кәсіпорындағы қаржылық жоспарлау мен болжамдау

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5

1 Кәсіпорындағы қаржылық жоспарлау мен болжамдаудың теориялық негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7

2 Кәсіпорынның қаржылық жоспарының орындалуын талдау («Selrad LTD» ЖШС мысалында ) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .13
2.1 Кәсіпорынның негізгі қаржылық көрсеткіштерін жоспарлау мен болжамдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .13
2.2 «Selrad LTD» ЖШС.нің қаржылық жағдайына сипаттама және қаржылық жоспарлау көрсеткіштерінің орындалу нәтижесін талдау ... ... ... ... .20

3 Кәсіпорындағы қаржылық жоспарлауды(болжамдауды) жетілдіру жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 33

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..37

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 39
Қазіргі заман жағдайында өзінің күнделікті қызметінде жоспарлау жүйесін қолданбайтын кәсіпорынды елестету қиын.Қаржылық менеджменттің негізгі функцияларының бірі жақын арадағы және ұзақ мерзімді болашақта басқару шешімдерін дайындау жүйесі ретіндегі жоспарлау болып табылады.Бұл элементтер экономиканың оңтайлы үйлесімді дамуына,жекелеген салалардың белгілі бір уақыт аралығында өсу қарқынын алдын ала анықтау мақсатында қолданылады.Нарықтық экономика жағдайында бұл функциялардың мәні өзекті болып табылады,өйткені оны жүзеге асырудың тиімділігіне кәсіпорынның, оның иелері мен қызметкерлерінің әл-ауқатына байланысты.Қаржылық жоспарлау мен болжамдау қаржылық механизмнің маңызды элементтерінің бірі болып табылады.
Қаржылық көрсеткіштерді дәлелдеу,қаржылық операциялардың көрсеткіштері және басқа да көптеген кәсіпорын үшін маңызды шешім қабылдау үрдісі қаржылық жоспарлау мен болжамдау үрдісінен кейінгі кезекте жүзеге асырылады.Бір біріне жақын осы екі көрсеткіш экономикалық әдебиеттерде және тәжірибеде үнемі салыстырылып ұқсастырып қарастырылады. Қаржылық жоспарлау арқылы нақты проблеманы шешу жолдарын,көрсеткіштерді,өзара байланысты тапсырмаларды,жүзеге асырудың бірізділігін,жүйелілігін және анықталған мақсатқа жету жолдарын көруге мүмкіндік туады.
Қаржылық болжамдау дегеніміз – кәсіпорынның қаржылық көрсеткіштерін, бәсекелестік деңгейін, табысы мен шығысының арақатынасын, шешім қабылдау мүмкіндіктерін қазіргі қаржылық ахуалмен байланыстыра отырып алдын ала мүмкін болатын көрсеткіштердің ықтималдылығын көрсету. Қаржылық болжаудың объектісі болып қаржылық ресурстар табылады. Жоспарлау мен болжамдаудың арасында ажырамас байланыс бар. Болжамдау дегеніміз алдағы кезеңдегі дамудың жолдарына баға беру, мүмкін болатын оқиғаның салдары, ал жоспарлау дегеніміз қалаған мақсатқа жетудің жолдарын жетілдіру, бір жүйеге келтіру.[1,62б]
Кез келген кәсіпорын келешектезиянға,пайдасыз шығынға ұшырамау үшін немесе алдағы кезеңде болатын жағдайларға дайын болу мақсатында,қиындыққа ұшырағанда қандай шешім қабылдау керектігін білу үшін алдағы кезең оқиғаларын болжап, жоспарлап отыруға немесе болатын жағдайды барынша өз пайдасына шешуге талпынады. Кәсіпорындардың көптеп пайда болуымен байланысты және олардың арасында бәсекелестіктің туындауына байланысты жоспарлау мен болжамдау арнайы жан-жақты зерттеуді,талдауды талап етті.Осыған байланысты ғылымда жаңа сала туындады.Қазіргі таңда жоспарлау кез келген салада маңызды болып саналады.Сондықтан кез келген табыс табу мақсатында құрылған кәсіпорын немесе қызмет орындары алдағы кезеңге болжамдау мен жоспаралау жасамай өз қызметін бастамауы тиіс.
1 Коровлева О.В Кәсіпорындардағы жоспарлау және есеп жүргізу // Қаржы менеджменті. -2008,№2. 62-68 б.
2 ДаулетбақовБ.Д, Примжарова К.К.Әлеуметтік болжау,жоспарлау және жобалау:Оқу құралы.-Алматы:Экономика,2014. -7 б.
3 Земитан Т. Методы прогнозирования финансирования финансового состояние организации// Business portal -2012,№9. 6-12 б.
4 Тургулова А.К, ӘмірхановР.Ә, Ахинов А.Б. Қаржылық менеджмент: Оқу құралы.-Алматы:Экономика,2014. -215 б.
5 Мадиярова Э.С. Қаржылық менеджмент: Оқу құралы.Алматы:Экономика, 2012. 65б.
6 «Selrad LTD» ЖШС-нің бухгалтерлік балансы
7 НиязбековаР.Қ., РахметовБ.А.,БайнееваП.Т., «Кәсіпорын экономикасы» оқу құралы2008 ж.
8 «Selrad LTD» ЖШС-нің тауарларды өткізу туралы статистикасы
9 Аймағанова М.Т.,Роль финансового планирования и прогнозирования денежных потоков в системе управления предприятием // Финансовое управление.-2012, №2.5-7б.
10 Ниязбекова Б.А,Байнеева П.Т. Кәсіпорын экономикасы:Оқу құралы,-Алматы:Экономика,2008.-123б.
11 Гусаров Ю. Использование методологии экономической динамики при пргнозировании и стратегическом планировании // Экономические стратегиии.-2007, №2. 130-135 б.
12 Бердалиев К.Б. Жоспарлау мен басқарудың проблемалары: Оқу құралы.-Алматы:Экономика, 2014. -104 бет.
13 Ержанова А.К, Айтанаева Ә.К, Жұманова Г.Ш ,Баянова М.С ,Иматаева Ә.Е Басқару есебі: Оқу құралы.–Алматы:Экономика ,2009.143 б.
14 Айтаханов Е.,Проблемы управления процессами планирования и прогнозирования развития предприятия// Вестник КазГНУ. -2011,№2.87-92 б.
15 Спанова Б.К Қазақстан экономикасын жоспарлау және жетілдіру методикасы // Қазіргі заманғы маңызды проблемалар. -2007, №2. 48-52 б.
16 Байшуков А.Экономический прогноз Казахстана //Экономические стратегии.-2007, №2. 96-101б.
        
        Мазмұны
Кіріспе.........................................................................................................................5
1 Кәсіпорындағы қаржылық жоспарлау мен болжамдаудың теориялық негіздері.......................................................................................................................7
2 ... ... ... ... талдау ( ЖШС мысалында ).....................................................................................13
2.1 Кәсіпорынның негізгі қаржылық көрсеткіштерін жоспарлау мен ... ... ... ... ... және ... жоспарлау көрсеткіштерінің орындалу нәтижесін талдау.................20
3 Кәсіпорындағы қаржылық жоспарлауды(болжамдауды) жетілдіру жолдары....................................................................................................................33
Қорытынды..............................................................................................................37
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі........................................................................39
Кіріспе
Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... қолданбайтын кәсіпорынды елестету қиын. Қаржылық менеджменттің негізгі функцияларының бірі жақын арадағы және ұзақ мерзімді болашақта басқару ... ... ... ... ... болып табылады. Бұл элементтер экономиканың оңтайлы үйлесімді дамуына,жекелеген салалардың белгілі бір уақыт ... өсу ... ... ала ... мақсатында қолданылады. Нарықтық экономика жағдайында бұл функциялардың мәні өзекті болып табылады, өйткені оны жүзеге асырудың тиімділігіне кәсіпорынның, оның ... мен ... ... ... ... ... мен болжамдау қаржылық механизмнің маңызды элементтерінің бірі болып табылады.
Қаржылық ... ... ... ... ... және ... да ... кәсіпорын үшін маңызды шешім қабылдау үрдісі қаржылық жоспарлау мен болжамдау үрдісінен кейінгі ... ... ... Бір ... ... осы екі ... экономикалық әдебиеттерде және тәжірибеде үнемі салыстырылып ұқсастырып қарастырылады. Қаржылық жоспарлау арқылы нақты проблеманы шешу ... ... ... ... ... ... бірізділігін, жүйелілігін және анықталған мақсатқа жету жолдарын көруге мүмкіндік туады.
Қаржылық болжамдау дегеніміз - кәсіпорынның қаржылық көрсеткіштерін, бәсекелестік ... ... мен ... ... ... ... мүмкіндіктерін қазіргі қаржылық ахуалмен байланыстыра отырып алдын ала мүмкін болатын көрсеткіштердің ықтималдылығын көрсету. Қаржылық болжаудың объектісі болып қаржылық ресурстар ... ... мен ... ... ... байланыс бар. Болжамдау дегеніміз алдағы кезеңдегі дамудың жолдарына баға ... ... ... оқиғаның салдары, ал жоспарлау дегеніміз қалаған мақсатқа жетудің жолдарын жетілдіру, бір ... ... ... ... келешектезиянға, пайдасыз шығынға ұшырамау үшін немесе алдағы кезеңде болатын жағдайларға ... болу ... ... ... ... ... ... керектігін білу үшін алдағы кезең оқиғаларын болжап, жоспарлап отыруға ... ... ... ... өз ... шешуге талпынады. Кәсіпорындардың көптеп пайда болуымен байланысты және олардың арасында бәсекелестіктің туындауына байланысты жоспарлау мен болжамдау ... ... ... ... талап етті. Осыған байланысты ғылымда жаңа сала ... ... ... ... кез ... ... маңызды болып саналады. Сондықтан кез келген табыс табу мақсатында құрылған ... ... ... ... ... кезеңге болжамдау мен жоспаралау жасамай өз қызметін бастамауы тиіс. Жұмыстың бірінші сатысы екінші сатысымен міндетті түрде ... ... ... бұл ... ... ... саты қажетті мөлшерде табыс әкелмеуі мүмкін. Сондықтан кез келген жұмысты алдын ала ... ... үшін ... ... саналады.
Дипломдық жұмыстың өзектілігі ретінде кәсіпорынның алдағы кезеңге арналған жоспарын экономикалық көрсеткіштер арқылы есептеп талдау жүргізу, жоспарланған жұмыс пен нақты ... ... ... ... қаржылық болжамдар жасау. Алдағы орындалатын шаруашылық қызметін жоспарлау маңыздылығы нарықтық экономика жағдайындағы кәсіпорынның жай-күйін ... үшін ... ... ұсыну, терең зерттеу жүргізу арқылы іске асырылады.
Дипломдық жұмыстың мақсаты мен міндеттері:
* Қаржылық жоспарлау мен ... ... ... ... ... ... мен ... қажеттілігін айқындау және қаржылық жоспарлау түрлеріне сипаттама беру;
* ЖШС-нің жоспар мәліметтері және орындалу көрсеткіштері негізінде талдау ... ... ... және ... ... ... және ... шешу жолдарын ұсыну;
Зерттеудің пәні: ҚР аумағында қызмет ЖШС-нің қаржылық-жоспарлау, болжамдау нәтижесінің тиімділігіне талдау жасау, ... ... ... қабылдау болып табылады.
Дипломдық жұмыстың зерттеу обьектісі: ЖШС-дағы қаржылық-жоспарлау, болжамдау болып табылады.
Зерттеудің теориялық, әдіснамалық және ... ... ... ... және ... жетекші экономистердің нарықтық экономикалық, қаржылық оқулықтары, оқу құралдары, монографиялары, қолданылды.
Дипломдық ... ... ... ... ҚР ... ... ... мерзімдік баспа құралдары ЖШС-нің жылдық қаржылық есеп беру материалдары қолданылды.
Дипломдық жұмыстың тәжірибелік маңызы: жұмыс істеп тұрған ... ... ... және оның ... ... ... талдау жүргізу.
Жұмыстың құрылымы. Дипломдық жұмыс кіріспеден, үш негізгі бөлімнен, қорытындылау бөлімінен және пайдаланылған әдебиеттер тізімінен ... ... ... ... мен ... теориялық негіздері
Жоспарлау жүйесі қоғамда экономикалық заң талаптарын жүзеге асыру негізінде қолданылатын ұйымдастыру ... мен ... ... ... ... ... жоспарлау -- ақшалай қаражаттарды қалыптастыру, бөлу және пайдалану үшін экономикалық ... ... ... ... береді немесе қаржылық жоспарлау - бұл ... ... ... мен ... ... ... ... табылады.
Жоспарлау мен болжамдаудың объективті қажеттілігінің алғышарттары ... ... ... ... ... ... ... ғылыми-техникалық прогресстің әсері күшейе түсті, барлық елдерде озық және күрделенген технологияға ... ... пен ... ... тиімді формаларына өту жоспарлауды, болжау жасауды және олардың ... ... ала көре ... ... ... ... мен ... жасау басқарудың қажетті функциясы ретінде қолданылады. Ол мемлекетке экономиканың циклдық дамуын ... ала ... ... сақтау және пайда болған ауытқушылықты түзету, экономикалық және әлеуметтік нәтижелерді өзара байланыстыру, сондай-ақ халықтың жағдайы ... ... ... ... үшін қажет.
Үшіншіден, нарықтық экономика жағдайында кез келген кәсіпорын меншіктің түріне және шаруашылықтың формасына, құрылу уақыты мен өндірісінің ... ... ... жету үшін ... ... ... даму ... ментактикасын айқындап алуы қажет.[2,7б]
Жоспар құрудың қажеттілігі көптеген факторлармен түсіндіріледі, олардың ішіндегі ең маңыздылары келесідей: болашақтың белгісіздігі, материалдық, қаржылық және ... да ... ... ... ... ... әр-түрлі бөлімшелерінің қызметін үйлестіру қажеттілігі, экономикалық салаларды оңтайландыру және т.б. ... ... ... ... және ... жоспарлар жатыр. Стратегиялық жоспар кәсіпорынның мақсаттары, міндеттері, ауқымы мен ... ... ... тұрады. Көбіне мақсаттар сандық деңгейде немесе жалпы сандық бағдарлар түрінде құрылады.
Стратегиялық жоспарлау ... ... ... алуан түрлері тұжырымдалады. Тәжірибеде әдетте олардың келесідей түрлері ажыратылады:
* Нарықтық (тауарлар мен қызметтер нарығында қандай сегментті қамту жоспарланып отыр, ... ... ... ... қандай);
* Өндірістік (өндіріс пен технологияның қандай құрылымдары қажетті сұрыпталым, көлем мен сапаға қол жеткізу мақсатында өнімді шығаруды қамтамасыз етеді);
* ... ... ... ... және ... стратегияның болжанатын қаржы нәтижелері қандай);
* Әлеуметтік (кәсіпорынның қызметі қоғамның және оның ... ... ... ... ... ... қанағаттандырады)
Бұл мақсаттар көбінесе сапалық деңгейде немесе оларға жетуде ары қарай индикатор ... ... ... ... ... ... ... (мысалы, нарықтың немесе оның сегментінің үлесі, сату көлемдерінің ұлғаю қарқыны, капиталдандырудың өсуі және т.б.)
Стратегиялық жоспарда дайындалған нұсқамалар жедел жоспарларды әзірлеу ... ... және ... ... жоспар ресурстардың қалай бөлінуі керек және стратегиялық мақсаттарға жету үшін кәсіпорынның бизнес - ... ... ... ... ... ... ... қарастырады. Басқаша айтқанда,ол берілген ресурстық әлеуетте фирманың мақсаттарына жетуді жоспарлау болып табылады және оны дамытудың орта мерзімді кезеңі үш жылдан бес ... ... ... ... ... ... жоспарлау, қызметтің барлық бағыттары, түрлері мен функционалдық салалары бойынша нәтижелерді жинақтау болып табылады. [3,8б]
Қаржылық жоспарлаудың атқаратын қызметтері:
* Кәсіпорын кірістерінің өсу ... ... және ... ... жолдарын қарастыру;
* Жоспарланған мерзімде ең жоғарғы пайда әкелетін жоспарланған қаржылық ... ... ... ... дамуының оңтайлы жолдарын анықтау;
* Кәсіпорынның өндірістік көрсеткіштері мен қаржылық ресурстар арасындағы байланысты жоспарлау;
* Бюджет, банктер және басқа да ... ... ... ... ... ... орнату.
Қаржылық жоспарлаудың объектісі болып саналады:
* Жалпы жүйедегі төлем барысында өнімдерді өткізуден (жұмысты орындаудан,қызмет көрсетуден) түскен қолма-қол ақшалар,қолма-қолсыз ақшалар, ... ... ... ... бөлу және ... ... Арнайы мақсатқа арналып бағытталған қорлар, оларды тұтыну, сақтандыру, жинақтау, оларды құру, бөлу және пайдалану;
* Бюджеттік емес қорға аударымдар және ... ... ... ... ... ... ... бірнеше түрлерге бөлінеді.
Мазмұнына қарай:
* стратегиялық жоспарлау -- кәсіпорынның даму стратегиясын анықтау үдерісі және осы стратегия ... ... және ... ... ... үшін ... ... тактикалық жоспарлау-нарықтың өзгеруін ескере отырып, орта мерзімді стратегиялық мақсаттардың шешілуін көздейді;
* қауырт (оперативті) жоспарлау- бұл, қолда бар ... өте ... ... (жыл, ... ай, күн) ... ... көлеміне қарай:
* алға қойылған мәселелерге қатысты кешенді зерттеу;
* тек белгілі бір мәселені немесе белгілі бір аумақты қамтитын ... ... ... қарай:
* қысқа мерзімді жоспарлау (жыл,жарты жыл,тоқсан,апта);
* орта мерзімді (тактикалық) жоспарлау (2 жыл мен 5 жыл аралығында);
* ұзақ ... ... (5 ... ... ... ... жан-жақты;
* нұсқалы;
* шектелген.
Мәліметтерді өзгерту мүмкіндігіне байланысты:
* қатаң (жоспарды орындау барысында көрсеткіштерді өзгертпеу)
* икемді ... ... ... ала ... өзгерістер енгізу)
Жоспарлау сандық және сапалық сипаттағы мақсатты нұсқамаларды әзірлеу ме қабылдау және мақсатқа жетудің ең оңтайлы жолдарын ... ... ... шежіресі түрінде жиі әзірленетін бұл нұсқамалар (мақсаттар), адамның қалауына негізделетін болашақты сипаттайтын және ... осы ... үшін ... ... ... ... ... анықталады.
Жоспарлаудың және болжамдаудың негізгі мақсаттары -- болашақ ... ... алу үшін ... даму ... ... ... күштерін зерттеу. Өндірістің негізгі даму күштері сипатында әлеуметтік қажеттіліктер, техникалық мүмкіндіктер және экономикалық сәйкестілік. Осыған байланысты жоспарлау мен ... үш ... ... көрсетуге болады:
* Шаруашылықты дамыту мақсатын белгілеу;
* Мақсатқа қол жеткізудің оңтайлы жолдары мен ... ... Алға ... ... ... ... ресурстарды анықтау;
Қаржы жоспары кәсіпорынның табыстары мен шығындарын байланыстыратын және қаржылық мақсаттарына жету тәсілдерін сипаттайтын ... ... ... ... жоспарлау үрдісінде: кәсіпорынның қаржы мақсаттары мен бағдарлары теңестіріледі, сол мақсаттардың ... ... ... ... ... ... белгіленеді, алдыға қойылған мақсаттар бойынша іс-әрекеттердің жүйелілігі құрылады. Қаржы жоспарын жалпы екі түрі белгілі: ұзақ мерзімді және қысқа мерзімді. Бірінші ... ... ... - қаржы тұрақтылығы тұрғысынан, кәсіпорынды кеңейту қарқындарын анықтау; ... ... ... ... ... төлемге қабілеттілігін қамтамасыз ету болып табылады.[4,215б]
Кәсіпорындағы қаржылық ресурстарды құрастыру, бөлу, реттеу және ... ... ... кәсіпорын қаржысын ұйымдастыруды білдіреді және кәсіпорынның қаржылық -- шаруашылық қызметін жоспарлауда, болжамдауда келесі ... ... ... ... және ішкі ... ... болған жағдайда жоспарға өзгертулер мен толықтырулар енгізу үшін кәсіпорынның қаржылық ... ... ... ... ... үздіксіздік -- жоспарлау мерзімін алдын-ала анықтау және келесі мерзімге уақытында жоспар ... ... ... ... ... - ... құралдарды жоспарлауда кәсіпорын жылдың кез келген уақытында төлемқабілетті болу мүмкіндігін ескеру қажет және жоспар құрғанда кәсіпорынның ... ... ... дәрежесіне қарай жоспарлау керек;
* өтімділік шегін анықтау ... құру ... ең ... деп саналатын қаржы жұмсалымдарын пайдалану;
* кешенділік қағидасы - жоспар әрқашанда кәсіпорынның пайдасына құрылуы тиіс және кәсіпорынға ... ... ... ... ... ғана ... жоспар құру қажет;
* көп нұсқалылық - қаржылық жоспар форс-мажорлық жағдайлар орын ... ... ... өзге ... ... яғни кез келген жағдайға дайын болу;
Қаржылық жоспарлау мен ... ... мен ... кез ... ... үшін әрқашан да маңызды орын алады. Жоспарлаудың көмегі арқылы нарықтық экономикадағы қауіп-қатерді және белгісіздікті минимизациялауға, сонымен ... ... ... ... ... ... ... береді.
Қаржылық жоспарлау бұл қаржы жоспарларын (тапсырмаларын) әзірлеу, қаралған мерзімде оларды орындау, белгіленген мақсаттарға жетуге бағытталған поцесі. Жоспарлау басқарудың элементі ... ... ... құралдарының бірі болып табылады. Ол ірі шаруашылық өзгерістерді байсалды және елеусіз жасауға мүмкіндік туғызады. Қаржылық жоспарлаудың объектісі ... ... ... мен ... ... ... ал қорытынды нәтижесі қаржы жоспарлары мен жеке мекеменің сметаларынан бастап мемлекеттің жиынтық қаржы жоспарына дейінгі қаржы жоспарларын жасау болып ... ... ... ... бір мерзімге белгіленген кірістер мен шығыстар, қаржы және ... ... ... мен байланыстары анықталады.
Жалпы қаржы жоспары инвестициялық саясат,айналым капиталын басқару, қаржы болжамдары, есептік саясат, басқарушылық бақылау жүйесі бөлімдерінен тұратын құжат. ... ... ... ... мен ... ... күрделі болып келеді, сонымен бірге оны әзірлеу үшін компанияның әр түрлі бөлімшелерінің қатынасуы қажет.
Қаржылық жоспарлау үдерісі
Техникалық бағдарлама блогы
Ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ...
Қаржылық жоспарлау әдіснамасы
Бөлімшелердің құрылымдық функциясы
Есептік ақпарат
Бағдарламалық жасақтама
Бухгалтерлік - ... есеп ... ... ... ... қатынас регламенті
Несиелік және қаржылық ұйымдар туралы ақпарат
Нарықтық ... : ... ... ... ... 1 - ... ... жоспарлау процесінің инфроқұрылымы
Ескерту: [4;18б.] көзі
Қаржылық жоспарлау - біріншіден, кәсіпорынның, құрылымдық бөлімшелерінің болашағын анықтайды, екіншіден, ... ... ... ... жобалайды, үшіншіден, көздеген мақсатқа жету үшін жүйелі іс-әрекет анықталып, тиімді ... ... ... өз ... және ... бар. Кез келген кәсіпорын үшін кәсіпорын қызметінің ... ... ... ... ... табылады. Сондықтан да нарықтық экономикада жұмыс істейтін кәсіпорындардың барлығы өз ... ... ... ... ... ... ... Осыған байланысты қаржылық жоспарлау үрдісі өзіне тән бірнеше кезеңдерді қамтиды, толығырақ төмендегі суретте көрсетілген.
Болжамдық сметалар мен бюджеттерді ... мен ... ... ... құру және ... қаржы жағдайын талдау
Жоспарлар жүйесіне өзгерістерді енгізу тәртібін әзірлеу
Қаржы ресурстарына деген қажеттілікті анықтау
1 сурет
Cурет 2 - ... ... ... ... ... ... ... бөлігі ретінде болжамдау үрдісі келесідей кезеңдерден тұрады:
* ... ... мен оның ... ... анықтау;
* Сыртқы орта туралы болжам жасау мен бастапқы мәліметтерді жинау,өңдеу;
* Болжау әдістерін таңдау;
* Оқиғалардың ... әр ... ... үшін болжамды жүзеге асыру;
* Алынған нәтижелерді,олардың дұрыстығы мен қолдану мүмкіндіктерін бағалау;
Қаржылық жоспарлау өнімдер мен қызметтерді өткізудің болжамды ... ... ... және онда әр ... әдістер қолданылады.
* Сарапшылық бағалау әдістері экономикалық статистиканың ғылыми құралдарының көмегімен ... ... ... мен ... ... ... сарапшылардың көп сатылы сауалдамасын білдіреді. Бұл әдістер, көрсеткіштердің шамасын болжау үшін ғана емес, сонымен қатар ... ... да ... ... ... Бұл ... ... қолдағы беталыстарды сақтау туралы болжамға негізделген. Оның мәне трендті құру болып табылады, яғни ... ... ... ... ... статистикалық үлгі. Мұнда көрсеткіштер серпіні тізбекті, сонымен бірге тізбекті емес трендпен сипатталуы ... ... ... ... ... ... ... кезеңіне тәуелділігін келтіруге болады.
* Жағдайлық талдау мен болжау әдістері. Бұл ... ... ... ... ... зерттеу үшін арналған үлгіде негізделеді, онда әрбір факторлық белгіге нәтижелілік белгінің белгілі кездейсоқ емес шамасы сәйкес келеді.
Кәсіпорындағы ... ... ... ол ... ... құрастыру болып табылады. Болжау жоспарлаудың ажырамас бөлігі болып табылады және басқару шешімдерін әзірлеуде оның алдында жүзеге асырылады. ... ... ... ... болжамдау болжамдау барысында алынған мәліметтерді тәжірибе жүзінде орындауды мақсат тұтпайды. [5,65б]
2 Кәсіпорынның қаржылық жоспарының орындалуын талдау ( ЖШС мысалында ... ... ... ... көрсеткіштерін жоспарлау мен болжамдау
Ұзақ мерзімді қаржылық болжамдаудың маңызды міндеттерінің бірі болып кәсіпорын қызметінің тұрақтылығын ұзақ ... ... ... ... Мұндай міндет ең алдымен кәсіпорынның меншікті және қарыз қаражаттарының арақатынасымен реттелетін, жалпы кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... егер ... құрылым арасындағы байланыста қарыз қаражаттары жағына айтарлықтай ауытқу байқалса, онда кәсіпорында банкроттыққа ұшырау қаупі ... Бұл ... ... ... ... ол ... қаражаттары алынған несиелік ұйымдар өз қаражаттарын бір мезетте немесе кәсіпорынға ыңғайсыз уақыттарда ... ету ... ... ... кәсіпорынның қаржылық жағдайына талдау жүргізген кезде оның өтімділігін зерттеу маңызды болып табылады. Өтімділікті талдау ... ... ... ... активтер мен міндеттемелер арасындағы теңдіктің қаншалықты дәрежеде орындалғанын талдау нәтижесінде көруге болады. Кәсіпорын үшін ең алдымен ... ... ... ол баланс өтімділігі. Баланс өтімділігі шаруашылық субъектісінің активтерді қолма-қол ақшаға айырбастау немесе ... және ... ... жабу ... Ол қолда бар төлем қаражаттарының қысқа мерзімді мерзімді міндеттемелер шамасына ... болу ... ие ... Кәсіпорынның өтімділік және төлемқабілеттілік көрсеткіштері бір біріне өте жақын ... ... ... екі ... тұжырымдамасы анықталған. Біріншісі өтімділік ұйымның жеке қысқа мерзімді міндеттемелерін өтеу қабілеті болып табылады, ал екінші тұжырымдама ол өтімділік ол қысқа ... ... тез ... ақша қаражаттарына айнала білу мүмкіндігі және ақша ... тез ... ... ... немесе жылдамдығы. [6,96б]
Кәсіпорынның өтімділігі - пассив бойынша міндеттемелерді төлеу үшін ... ... ... ... ... ... құндылықтарды өткізудің‚ сатудың‚ қолма-қол ақшаға айналдырудың жеңілдігі; субъектінің өз активтерін қолма-қол ... ... және ... міндеттемелерін орындау қабілеті (төлем төлеуге қабілеттілік). Өтімділіккәсіпорындар мен несие ... ... ... ... ... ... табылады. Оның көрсеткіштерінің бірі - ақшалай қаражат пен тез өткізілетін активтердің міндеттемелер сомасына қатынасы.
Баланс өтімділігін ... мәні ... ... дәрежесі бойынша топталған қаражаттарды пассивтегі міндеттемелермен салыстыру. Кәсіпорынның балансының болжанған өтімділік дәрежесін анықтау үшін ... тобы мен ... ... ... ... ... арқылы анықтауға болады. Актив пен пассив баптары белгілі бір тәртіппен топтастырылады.
Кесте 1 - ... ... ... ... ... ... ... топтастыру
мың.тг.
Активтер
2012
2013
2014
Ең өтімді активтер (А₁)
Ақша қаражаттары және олардың эквиваленттері
24726,7
27972,4
80328,2
Барлығы
24726,7
27972,4
80328,2
Тез өтетін ... ... ... ... және ... да ... ... да қысқа мерзімді активтер
9253,2
8265,9
35896,3
Барлығы
14435,1
14457,5
59479,8
Баяу өтетін активтер (А₃)
Қорлар
130714,2
151544,2
271893,8
Ағымдағы салықтық активтер
389,9
458,9
456,9
Барлығы
131103,9
152003,1
272350,7
Қиын өтетін активтер (А₄)
Негізгі құралдар
365,9
356,9
528,6
Ұзақ мерзiмдi активтер ... ... ... ... ... [6] көзі ... құрастырылған
ЖШС-нің бухгалтерлік балансыныңөтімділік дәрежесі жоғарыдағы кестеде көрсетілді. Ең өтімді ... ... ... 2012 жылы 24726,7 мың. ... ... бұл 2014 ... ең өтімді активтер көлемімен салыстырғанда 55601,5 мың.теңгеге аз болды, ал ... тез ... ... ... жағынан 2013 жылдың активтер көлемі басқа екі жылға қарағанда жоғары ... Баяу ... ... ... ... ... ... 2014 жылдың көрсеткіші тұр, ол 2012 жылмен салыстырғанда 141246,8 мың.теңгеге және 2013 ... ... 120347,6 ... ... ... көрсетті. Кәсіпорынның қиын өтетін активтерінің көлемі бойынша 2012 жылмен 2013 жылдың арасында айтарлықтай үлкен айырмашылық жоқ.
Баланс ... ... мен ... ... ... ... дәрежесіне байланысты мына принципке сай құрылады: төлем мерзімінің жеделділігі аз ... ... көп ... ... ... - бұл ... жағдайлардан пайда болған кәсіпорынның ағымдағы міндеттемесі. Оны өтеу экономикалық табыс алумен байланысты кәсіпорынресурстарының шығынына (сыртқа ... ... ... 2 - ... бухгалтерлік балансын өтімділік дәрежесі бойынша пассивтер бөлімін топтастыру
мың.тг
Пассивтер
2012
2013
2014
Жедел ... ... ... ... ...
117120,9
70796,8
152984,1
Басқа да қысқа мерзімді міндеттемелер
625,3
745,6
658,9
Барлығы
117746,2
71542,4
153642,4
Қысқа мерзімді міндеттемелер (П₂)
Басқа да қысқа мерзімді қаржылық міндеттемелер
0
45009,3
114118,3
Барлығы
0
45009,3
114118,3
Ұзақ мерзімді міндеттемелер ... ... ... ... ... ... міндеттемелер
88126,6
8999,3
110443,9
Барлығы
242337,0
372897,5
4877,7
Ескерту: ЖШС-нің бухгалтерлік балансы [6] көзі негізінде құрастырылған
Кәсіпорынның бухгалтерлік балансының пассивтер ... ... ... ... ... тобы бойынша 2014 жылдың көрсеткіші басқа екі жылға қарағанда жоғары болды, яғни 2012 жылға қарағанда 35863,2 мың. ... және 2013 ... ... 82187,3 мың. ... ... дәрежені көрсетті. Қысқа мерзімді міндеттемелер кәсіпорында 2012 жылы көрсетілмеген, ал ұзақ мерзімді міндеттемелер тобы ... 2013 жылы 44999,5 мың. ... ... ... 2014 жылы бұл топтағы міндеттемелер саны 0-ге тең ... ... ... ... ... ... топтастырғанда мысалда келтірілген үш жылдың арсында үлкен айырмашылық байқалмайды.
ЖШС-нің бухгалтерлік ... ... мен ... ... үш жыл бойынша кәсіпорынның бухгалтерлік балансының өтімділігін талдау мақсатында құрастырылды. Теңдіктің орындалуын тексеру үшін активтер тобы мен пассивтер ... ... ... керек. Бухгалтерлік баланс өтімділігінің теңдігі баухгалтерлік баланс баптары бойынша барлық жылда да орындалды. Үш жылдың бухгалтерлік баланс өтімділігі бойынша тез ... ... баяу ... активтер, қиын өтетін активтер және сәйкесінше қысқа мерзімді міндеттемелер, ұзақ мерзімді міндеттемелер және тұрақты міндеттемелер ... ... ... теңдігіне сәйкес орындалды.
Кәсіпорынның бухгалтерлік балансының өтімділік дәрежесін өтімділік коэффициентінің теориялық мәніне сәйкестілігін анықтау төмендегі ... (1) ... ... ... ... мәні ... ... A1+0.5*A2+0.3*A3П1+0,5*П2+0,3*П3 ... ... ж: ... ж: ... ... баланс өтімділігі бойынша 2012 жылы төмен көрсеткішті көрсетті яғни теориялық мәннен 0,27-ге аз, ... ... ... екі ... ... 2014 жылы 2013 ... қараған да 0,3 - ке өсуді байқауға болады. Жалпы ... ... ... ... ... ... ... болсақ ең өтімді активтер бойынша үш жылда да ... ... яғни ең ... ... ең жедел міндеттемелерден үлкен болу теңдігі орындалмады. Ал басқа активтер мен пассивтер ... ... ... өтімді баланс қатарына жатады. [7,13б]
Кәсіпорынның қаржылық көрсеткіштеріне талдау жүргізу барысында кәсіпорынның төлемқабілеттілік көрсеткіштері де аса ... ... ... ... ... көрсеткіштерге келесі өтімділік коэфициенттері жатады: абсалютті өтімділік коэфициенті, ... жабу ... өтеу ... ... өтімділік коэфициенті және таза айналым капиталы.
Абсалютті өтімділік коэфициенті ақша қаражаттары мен тез өтетін активтер мен қысқа мерзімді міндеттемеге қатынасы ретінде ... Бұл ... ... мәні Каө>= 0,2 - 0,5 ... ... ... ...
Каө=ең өтімді активтер/(жедел міндеттемелер+ҚММ) ... ... ... ... ... ... абсалютті өтімділік коэфициенті 2014 жылы ең жоғарғы мөлшерді көрсетті, бұл жылда 2012 жылға қарағанда 0,09-ға және 2013 жылмен ... ... ... ... ... үш жылда да кәсіпорынның көрсеткіштері абсалютті өтімділік коэфициентінің теориялық мәніне сәйкес келді. ... ... ... ... ол ... өтеу немесе жабу коэфициенті және оның теориялық мәні 0,7-0,8 аралығында. ... өтеу ... ... үшін ақша ... құрамына дебиторлық борыш және басқа да активтер қосылады. Қысқа мерзімді міндеттемелердің қандай да бір ... тек ақша ... ... ... ... ... ... да тез өтетін активтер есебінен өтелетін мәнін сипаттайды. Бұл коэфициент төменде көрсетілген формула арқылы анықталады. [8,206б.]
Кар.ө= (A1+A2)/ ... ... = (ең ... ... ... активтер)/( жедел міндеттемелер+ҚММ)
2012 ж: (24726,7+14435,1)/ 117746,2=0,54
2013 ж: (27972,4+14457,5)/(71542,4+45009,3)=0,82
2014 ж: (80328,2+59479,8)/(153642,4+114118,3)=0,71
Соңғы үш жылдың көрсеткіштері арқылы аралық өтеу ... ... ... ... ... үшін ... екі ... коэфициенттері теориялық мәнге сәйкес келді, яғни 0,82 және 0,71.Ал 2012 жылы теориялық мәннен 0,16 - ға ... ... ... 2012 жылы ... ... мерзімді міндеттемелерін тек тез өтімді ақша қаражаттары есебінен ... ... ... Ал ... екі ... тек тез ... ақша ... есебінен емес сонымен қатар басқа да тез өтетін активтер есебінен міндеттемелерін өтей алғандығын сипаттайды.
Ағымдағы өтімділік коэфициенті барлық қысқа ... ... ... және ... мерзімді міндеттемелердің көлеміне қатынасын көрсетеді. Коэфициенттің теориялық мәні Кағ.ө >= 0,2
Кағ.ө=ҚМА/ҚММ ... ж: ... = ... ж: ... = 0,3
2014 ж: 59479,8/114118,3 = 0,5
Ағымдағы өтімділік коэфициентінің қорытындысы бойынша 2013 жыл мен 2014 жылдың көрсеткіштері коэффициенттің теориялық ... ... ... және 2013 жылы ағымдағы өтімділік көэфициентінің теориялық мәніне теңесуге мүмкіндігі өте жақын болған яғни 0,3 - ке тең ... ... Ал 2012 жылы ... ... ... мәні ... мәннен 0,1 - ге төмен нәтижені көрсетті. Бұл аса ... ... ... 2012 жылы ... ... өтей ... білдіреді. Бұған себеп 2012 жылы кәсіпорынның міндеттемелерінің соңғы екі жылға ... ... ... ... ... қаржылық жағдайына талдау жүргізу барысында кәсіпорын үшін маңызды көрсеткіштердің бірі ол қаржылық тұрақтылық коэффициенттері. ... ... ... ... оның есеп беру кезеңіндегі қаржы ресурстарын қаншалықты ... ... ... ... ... мүмкіндік береді. Қaржылық тұрaқтылық - кәсіпорынның нaрықтық экономикa ... ... ... ... ... Егер ... қaржылы тұрaқты, төлемге қaбілетті болсa, ол ұқсaс профильді бaсқa кәсіпорындaр aлдындa инвестиция ... ... ... жaбдықтaушылaрды тaңдaғaндa және квaлификaциялы кaдрлaрды дaйындaғaндa aртықшылықты болaды. Қаржылық тұрақтылықты негізгі бірнеше ... ... ... ... Олар ... (дербестік) коэфициенті және оған қарама-қарсы көрсеткіш тәуелділік коэфициенті ,қаржыландыру және қаржылық тұрақтылық коэфициенті.
Кәсіпорынның бухгалтерлік балансында яғни төменде көрсетілген ... ... осы ... ... ... ... ... тұрақтылық дәрежесін анықтау.
Кесте 3 - ЖШС-нің бухгалтерлік балансында көрсетілген есептеуге қажетті көрсеткіштер
мың.тг

Көрсеткіштер атауы
2012
2013
2014
1
Меншікті капитал
16818,6
58999,1
110443,9
2
Авансталған ... ... ... ... ... ... балансы [6] көзі негізінде құрастырылған
Тәуелсіздік коэффициентін меншікті капиталды барлық ... ... ... анықтайды:
Ктс = Мк/Ак ... ... - ... ... - ... капитал
Ак - авансталған капитал (баланс валютасы жиыны, яғни қаржыландырудың жалпы сомасы)
2012 ж: ... ж: ... ж: ... ... өсуі ... ... ... жоғары екендігін көрсетеді және алдағы уақытта қаржылық ... ... ... Соңғы үш жылды салыстырып қарастыратын болсақ 2014 жылы қаржылық тәуелсіздік ... ... ... 2012 жылмен салыстырғанда 0,23 - ке көбейген. Бұл көрсеткіш бойынша кәсіпорында өсу қарқынын көре ... ... кері ... ол ... ... ... авансталынған капиталдағы үлес салмағын көрсететін тәуелділік коэффициенті. Ол ... ... ... ... = ... ... Кт = 1 - Ктс ... ... - ... ...
Қк - қатыстырылған капитал
Ак - авансталған ... ... ... ...
Ктс- тәуелсіздік коэффициенті
2012 ж:225518,4/242337=0,93
2013 ж: ... ж: ... ... коэффициент авансталған капиталдың жалпы сомасындағы қарыздың үлесін сипаттайды. Үлес жоғары ... ... ... сыртқы каржыландыру көздерінен тәуелділігі жоғарылайды.Есептеу қорытындысы бойынша кәсіпорынның сыртқы қаржыландыру көздерінен тәуелділігі 2012 жылы соңғы екі жылға қарағанда ... ... 2012 жылы 2013 ... ... 0,21- ге және 2014 ... қарағанда 0,20 ға жоғары болғанын көруге болады. Яғни сыртқы қаржыландуру көздерінен ең ... жыл ... 2013 жыл ... ... 2014 ... да кәсіпорында өткен жылмен салыстырғанда айтарлықтай өзгеріс болмағанын көреміз.
Келесі көрсеткіш ол кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын сипаттайтын ... ... ... ... ... көрсететін қаржыландыру коэффициенті болып табылады. Қаржыландыру коэфициентін келесі формула арқылы ... = ... ... - қаржыландыру коэффициенті;
Мк - ... ... ... - ... ...
2012 ж: 16818,6/225518,4=0,074
2013 ж: 58999,1/268898,8=0,21
2014 ж: ... ... ... ... ... мен ... қаржыландыруға соғұрлым сенімді кіріседі. Демек банктер мен инвесторлар үшін кәсіпорынды қаржыландыруға ең сенімді жыл ... 2014 ... ... ... ... 2014 жылы ... екі жылмен салыстырғанда 0,14 - ке және 0,27-ге жоғары екенін есеп қорытындысынан аңғаруға болады.2012 жылы қаржылындыру коэффициентінің дәрежесі бойынша ... үшін ең ... жыл ... ... ... бұл ... 2013 жылмен 2014 жылда едәуір жағымды өзгерістерді байқауға болады.
Кәсіпорынның ... ... ... ... ең бір ... ... бірі ... тұрақтылық коэффициенті болып табылады немесе оны басқаша инвестицияларды жабу коэффициенті деп атайды. Ол меншікті және ұзақ мерзімді ... ... ... ... ... ... ... және мына формуламен анықталады:
Кқт=(Мк +ҰМ)/Ак ... - ... ... ... ... - ұзақ мерзімді міндеттемелер;
Ак - авансталған капитал (баланс валютасының ... ж: ... ... ж: ... 372897,5=0,72
2014 ж: (110443,9+0)/ 418771,7=0,83
Бұл дербестік коэффициентімен салыстырғанда ... ... ... Батыс тәжірибесінде бұл коэффициенттің қалыпты мәні 0,9-ға тең болуы керек ал оның 0,75-тен төмендеуі қауіпті. Есептеу қорытындысы бойынша ... үшін ең ... ... 2013 жылы орын ... ,яғни 0,72 - ге тең.Ал 2012 жылмен 2014 жылдары кәсіпорын қалыпты көрсеткішті көрсетті, бұл дегеніміз осы екі ... ... үшін ... ... ... ... ... саналды.
2.2 ЖШС-нің қаржылық жағдайына сипаттама және қаржылық жоспарлау көрсеткіштерінің орындалу нәтижесін талдау
Кез ... ... ... ету ... ... ... ... жасап, сол жоспарларды орындау үшін мүмкіндігінше тиімді жұмыс атқаруға тырысатыны ... ... ... ... ... ең ... шарты - оның қаржылық жағдайын талдау. Нарықтық қатынастар кезіндегі ... ... ... ... өте зор. Бұл ... ... ие болуымен, меншік иелері, коммерциялық серіктестіктер алдында өзінің өндірістік - ... ... ... үшін ... ... болуымен байланысты. Қойылған мақсаттардың орындалуы қай кәсіпорынға болмасын сенімділікті арттырып, ары қарай пайдалы қызмет етуге ... ... яғни ... үшін жоспардың орындалуы маңызды факторлардың қатарына жатады. Қаржының табысты іс-әрекет етуі және қоғамдық процестерге белсенді ықпал ету көбінесе қаржы ... ... ... ... ... деңгейлерінде ақша қорларын қалыптастырып, бөлуді алдын ала үлгілеуге байланысты болады. Мұндай процесс тәртіпті ... ... ... ... ... көрсеткіштердің кешенді жүйесін жасауды, ақша түсімдерін жұмылдырудың прогррессивті нысандарын қолдауды қажет етеді. Кез келген кәсіпорын үшін ... ... бірі ол ... ... және ... ... табылады. Қаржылық жоспарлаудың өзіндік ерекшелігі, бұл жоспарлау өндірістің материалдық заттай элементтері турасында, ... ... ... ... ... ... ... турасында ақша қозғалысының салыстырмалы дербестігімен шарттасылған ақша нысанында ... ... ... ... ... үш ... ... жоспарланған және орындалған төмендегідей көрсеткіштер бар:
Кесте 4- ЖШС-нің нақты және жоспарлы жылда өткізілген тауар көлемі
Тауар түрі
баға-сы (тг)
Өткізілген тауар ... ... ... ... ... Bright R/C Jeep, Pickup ... Bright Jeep (В)
3200
5216
4855
4550
4552
4255
4032
New Bright Baja Racer Full Function (С)
6500
4608
4780
4752
4750
4730
4752
"Умка"Оқыту ойыншығы (D)
5250
4345
5965
5568
5458
50
5630
"Умка" пианино(E)
7200
6800
6073
6050
6465
6035
6255
"КАРАПУЗ" МАША ... ... ... тауарларды өткізу туралы статистикасы [8] көзі негізінде құрастырылған
Кәсіпорынның ... ... ... ... ... білу үшін ... ... төмендегі көрсеткіштерді есептеу керек
1.Жоспар көлемінде нақты орындалғандар (тауар ассортиментінің орташа өткізу мөлшерін анықтау мақсатында) ... (2012) = ... ... (2013) = ... ... (2014) = 4013+4255+4752+50+6255+6250 =25575
2.Жалпы көлемі бойынша жоспардың орындалуының пайыздық көрсеткіші:
(∑н.о.+∑ж.)*100% ... = ... ... = ... = 103,16 ... = ... = 104,3 ... тауар ассортименті бойынша жоспардың орындалуының пайыздық көрсеткіші :
(Ожк.н.о/∑ж.)*100% ... = ... = 99,7 ... = ... = ... = (25575/23835)*100% = 102,3
Есеп қорытындысы бойынша соңғы үш жылда да ... ... ... ... орындаған. 2012 жылы жоспардың орындалу көрсеткіші 8,7 % -ды құраған, яғни осы жыл кәсіпорынжоспарының жоспарлағаннан 8,7 % -ға ... ... ... 2012 жылы ... жалпы жиыны 29187 мың.тг көлемінде тауар өткіземіз деп жоспарлаған, жыл қорытындысы бойынша бұл жоспар орындалып кәсіпорын 31712 ... ... ... ... шығарған. 2012 жылғы жоспар мен нақты орындалғандар арасындағы айырма 2525 мың.теңгені құрады. Бұдан шығатын қорытынды кәсіпорын тиімді жоспарлау саясатын ұстана ... 3- ... ... ... ... ... автормен құрастырылған
3-суретте жоғарыдағы есептеулер бойынша жоспардың орындалу дәрежесі көрсетілген. Суреттен байқайтынымыз 2012 жылы жалпы көлемі бойынша жоспардың орындалуы ... ... ... бұл 2013 ... ... ... ал 2014 ... салыстырғанда 4,4% -ға жоғары болғанын көруге болады. Демек тауарлардың жалпы ... ... ... үш ... да оң нәтиже көрсеткен,дегенмен 2012 жылы салыстырмалы түрде ең жоғарғы дәрежені көрсетті. Ал орташа тауар ассортименті ... ... ... 2012 жылы ... ... Бұл ... 2013 ... орташа тауар ассортименті бойынша жоспардың орындалуынан 1,9%-ға аз. Соңғы екі жылда едәуір өсуді байқаймыз. 2013 жылы ... және 2014 жылы одан ... ... яғни 2,3% ... өсу ... байқалады.
Кәсіпорын 2013 жылы 24480 мың.теңге көлемінде тауар ... ... ол ... 6882 мың.теңге көлемінде артық орындады. 2014 жылы да кәсіпорын жоспардан артық орындады, ... бұл ... ... тек 1297 ... ... ғана артық орындады. Үш жылда да кәсіпорын алға қойған жоспарын нақты орындай білді, бірақ 2013 жылы басқа ... ... ... ... ... дәрежеде жоспар орындалды. Жоспар 2012 жылы 2013 жылмен салыстырғанда 4172 мың.теңгеге, ал 2014 ... ... 3523 ... ... ... ... ассортиментін орташа өткізу мөлшері бойынша кәсіпорын 2012 жылы тиімді ... ... 2014 жылы ... мен нақты орындалған сатылымдар арасындағы айырма 1297 ... ... бұл 2013 ... ... 355 мың.тг-ге артық, ал 2012 жылмен салыстырғанда 1228 мың.теңгеге кем нәтижені көрсетті.
Тауар ассортиментінің орташа өтімділігін есептеу ... 2012 жылы ... ... ... ... 0,3 %-ға төмен болған. 2012 жылы жоғарыдағы көрсеткіштер ... ... ... ... тауарлардың түрлерінің өтімділігі аз болған, себебі 2012 жылы жоспарланған тауарлардың тек кейбір түрлері ... ғана ... ... ... көре аламыз. Дегенменде, бұл көрсеткіштер 2012 жылдағы жоспар тиімді болғанын жоққа шығармайды, тек ... ... ... бойынша өтімділік дәрежесі мен жоспарды сәйкестендіре білсе болғаны.
Экономикалық ... ... ... ... ... рөл ... ... жоспарларын əзірлеу кезінде өндірістік тапсырмалардың қаурыттылығының дəрежесі тексеріледі, өнім өндіру мен оның сапасын ... ... ... ... ... ... есебінен, шығындарды төмендету жəне өнімсіз шығасыларды қысқарту, резервтер есебінен қаржылық ресурстарды көбейтудің мүмкіндіктері анықталады. Сонымен бірге қолдабар материалдық ресурстарды ... ... ... ... ... ... ... құнын төмендетуді, басқару аппаратын ұстау шығындарын қысқартуды жəнет.б. ескере отырып ... ... ... ... ... ... ... қаржылықжоспарлау, біріншіден қаржыны басқарудың құралы, екіншіден, қоғамдық өндірістіңүдерісіне ықпал ... ... ... ... ... және ... - ... қызметті жоспарлауда қаржы көрсеткіштері - шаруашылық жүргузіші субъектілердің салалардың және жалпы ұлттық шаруашылықтың ақшалай табыстары мен ... ... және ... байланысты қызметтің түрлі жақтарын сипаттайтын жоспарлық, есептік немесе есеп-қисаптық мәліметтер пайдаланады. Олар абсолюттік және салыстырмалы (нормаларда) мөлшерлерде көрінеді. Қаржы ... сан және сапа ... ... бір ... ... ... категорияны, қаржы қатынастарының элементін бейнелейді.
Қаржылық жоспарлау бұл қаржы жоспарларын (тапсырмаларын) әзірлеу, қаралған мерзімде оларды орындау, белгіленген ... ... ... ... ... басқарудың элементі ретінде қаржы саясаты құралдарының бірі болып табылады. Ол ірі шаруашылық ... ... және ... жасауға мүмкіндік туғызады. Қаржылық жоспарлаудың көмегімен белгіленетін болжамдар нақтыланады, нақтылы жолдар, көрсеткіштер, өзара үйлесілген міндеттер, оларды іске ... ... ... ақ ... ... ... ... әдістер анықталады
Төмендегі кесте бойынша кәсіпорынның көрсеткіштеріне статистикалық талдау жұмыстарын жүргізуге мүмкіндік бар. Статистикалық талдау ... үшін ... ... және ... ... дәрежесін және т.б. көрсеткіштерді есептеуге болады
Кесте 5- Нақты және жоспарлы жылда өткізілген тауар көлемі
мың.тг
Тауарлар
Өткен жыл ... жыл ... ...
New Bright R/C Jeep, Pickup (А)
3500
3565
4013
New Bright Jeep (В)
4550
4255
4032
New Bright Baja Racer Full Function (С)
4752
4730
4752
"Умка" Оқыту ойыншығы (D)
5568
5745
5630
" Умка" ... МАША ... ... ... өткізу туралы статистикасы [8] көзі негізінде құрастырылған
Кәсіпорынның жоспарлы тапсырмасы,яғни кәсіпорын өз ... ... ... ... ... ... ... болатын көрсеткіш болып табылады. Көрсеткішті жоспарының орындалу дәрежесін жоспарлы мәннің өткен жылдың мәніне қатынасы арқылы есептейміз. Бұл көрсеткішті есептеу арқылы ... ... ... бойынша жасаған жоспарының қаншалықты дұрыстығын көре аламыз. Жоспарлы тапсырма төмендегі (11) формула арқылы есептелінеді.
ЖТ=Уж/Уо*100% ... - ... жылы ... сату көлемі
Уо - өткен жылды нақты орындалған сату көлемі
ЖТ (А) = 3565/3500*100 %= ... (В) = ... %= 93,5 ... (C) = 4730/4752*100 % = 99,5 %
ЖТ (D) = 5745/5568*100 % = 103,2%
ЖТ (E) = ... % = 99,8 ... (F) = ... % = 104,2 %
Жоспарлы тапсырма кәсіпорынның таңдалып алынған,сонымен қатар ең өтімді деген және кәсіпорынның табысына ... ... ... ... ... алты тауар түрі бойынша есептелінді. Есеп қорытындысын 4-суреттен көруге ... 4- ... ... ... ... ... туралы статистикасы [8] көзі негізінде құрастырылған
Жоспарлы тапсырма қорытындысы бойынша әр тауарға деген сұранысты ... ... ... ... яғни тауарына 1,9 %, яғни ... 6,5 % ... және ... ... құлдырауды жоспарлады. Сонымен қатар тауары яғни оқыту ойыншығын 3,2% өсіруді жоспарласа,ал Е ... ... ... 0,2% -ға төмен сату көлемі жоспарланды. Соңғы ... Маша ... 4,2% ... ... жоспарлы тапсырма етіп бекітті.
Жоспарлы тапсырманы есептегеннен кейінгі ... ол ... ... дәрежесі.
ЖОД=У1/Уж*100% ... - ... жылы ... ... сату ... ... - ағымдағы жылы жоспарланған сату көлемі
ЖОД(А)= 4013/3565 *100 % = 112,5 %
ЖОД (В)= 4032/4255 *100 % =94,6 %
ЖОД (C)= ... *100 % = 100,5 ... (D)= ... *100 % = 98 %
ЖОД(E)= 6255/6035 *100 % = 103,6 %
ЖОД (F)= 6450/6250*100 % = 103,2 %
Жоспардың ... ... ... ... ... ... немесе кем орындалғандығын көрсеті. Таңдалып алынған тауар түрлері бойынша жоспардың орындалу дәрежесінің көрсеткіштері төмендегі 5-суретте ... 5 - ... ... бойынша жоспардың орындалу дәрежесі
Ескерту: Есептеу қорытындысы негізінде автормен құрастырылған
Есептеу ... ... ... ... ... ... және ... қаншалықты орындалғанын, немесе орындалмағандығын көре аламыз. Мысалы ... ... ... ... ... ... 1,9%-ға жоғары тауар өткізу керек деп жоспарлады, ағымдағы ... ... ... жоспар 12,5%-ды құрады,яғни жоспарланған мөлшерден 10,6%-ға жоғары ... ... ... ... ... ... жеткізу бойынша қиындықтарға байланысты өткен жылмен салыстырған 6,5%-ға төмен жоспарлады, дегенмен жылдың нәтижесі бойынша бұл көрсеткіш 1,3%-ға жоғарылап 5,2%-ды ... ... ... жасаған жоспары бойынша да оң нәтижеге қол ... ал ... ... ... ... ... ... тауар жоспардың тек 2 % -ын орындады,ал қалған 1,2% ... ... ... еншісінде қалды. тауары бойынша ағымдағы жылдың қорытындысына қарайтын болсақ, нәтиже 3,6% -ды ... ал ... ... бұл ... ... төмен жоспарланған еді,соның нәтижесіненкәсіпорынның жоспарының жоспарланған мөлшерден артық орындалғанын көруге болады. Соңғы тауар түрі бойынша кәсіпорын жоспары орындалмады. ... ... 4,2% ... ... ... ... тек 3,2% -ды құрады. Демек кәсіпорын жоспарлау барысында 1% мөлшеріндегі тауар өткізу санын кем жоспарлаған. Жоспарлау үш тауар түрі бойынша оң ... ... үш ... түрі ... керісінше нәтижені көрсетті.
Кәсіпорындағы қаржылық тұрақтылық пен өтімділік табалдырығын есептей отырып, ... ... ... үшін ... ... ... ... екеніндігін қарастырады.
Кесте 6- Өтімділік табалдырығын,қаржылық тұрақтылық қорын және тауардын ең төменгі мөлшерін анықтау үшін ... ... ... ... ... Pulti" ... саны (дана)
150
120
170
2
Бір данасына бағасы, тг
4200
525
7200
3
Бір дананы тасымалдауға ауыспалы шығын, тг
3000
335
5600
4
Жалпы тасымалдауға кеткен тұрақты шығындар,тг
170 000
180 000
210 000
Ескерту: ... ... ... ... ... [8] көзі ... ... үш тауар түрі бойынша өтімділік табалдырығын,қаржылық тұрақтылық қорын және тауардын ең ... ... ... ... Бұл ... ... ... формулалар арқылы есептеледі.[11,135б]
* ӨТ = Жалпы қызметтен түсім * Жалпы тұрақты шығындар
Түсім - ... ... ...
* ҚТҚ = ... - ... ...
* ТТМ = Жеке түрлері бойынша өтімділік табалдырығы ... ... ... ... ... қоры
ТТМ-тауардың ең төменгі мөлшері
Шешімі:
* А тауары үшін :
Түсім - ... ... ... ... - ... 450 ... = (630 000 * 350 000)/ (630 000-450 000) = 595 ... Б тауары үшін
Түсім - 120*525 =63000
Жалпы ауыспалы шығындар - ... = ... =497 ... С ... ... - 170*7200 = 1 224 000
Жалпы ауыспалы шығындар: 170*5600 = 952 ... = (1 224 000*210 000)/(1 224 000-952 000) = 945 ... ... ... ... ... ... барлық міндеттемелерін пайдасыз жабу үшін тауары бойынша сату ... кем ... 595 000 ... ... үшін 497 368 теңге және тауары үшін 945 000 ... ... ... ... ең ... ... ... кейін ғана кәсіпорын пайда таба алады, ал бұл көрсеткіштер орындалмағанша кәсіпорын осы тауарларды тасымалдауға кеткен шығындарды жабу үшін ... ... ... бұл ... ... болатын деңгейінде төлем қабілеттілігі мен несие қабілеттілігін сақтай отырып, ... ... ... қаржыны тарату мен пайдалану арқылы кәсіпорынның дамуын көрсететін қаржы ресурстарының жағдайы. Қаржылық тұрақтылықтың мәні бұл ... мен ... ... ... ... етілу.
Нарық жағдайында ол ең бірінші өнімді өткізуден түсетін табыстың тұрақтылығын талап етеді және оның ... ... ... ... берушілермен және тағы басқалар мен есеп айырысу үшін жеткілікті дәрежеде болуы тиіс. Сонымен ... ... одан әрі ... үшін ... есеп айырысулар мен барлық міндеттемелерді орындағаннан кейін, осы кәсіпорында өндірісті дамытуға, оның материалдық- техникалық базасын жаңартуға және де ... ... ... және ... ... ... дәрежеде табыс қалуы қажет. Қаржылық тұрақтылық - бұл табыстардың шығындардан артуы, оларды жүзеге асыру тиімділігі жолымен кәсіпорынның ақша ... ... ... ... көрсеткіш ол қаржылық тұрақтылық қоры көрсеткіші:
ҚТҚ=(630000+63000+1 224 000) - (595 000+497 ... = 327 264 ... келе ... шығынға ұшырамау үшін тауарды жылдық сату көлемін 327 264 теңгеден төмендетпеуі ... ... ол ... ең ... мөлшері.
ТТМ(А тауары үшін ) = 595 000/4200 = 141,7 дана
ТТМ(Б ... үшін ) = ... = 947,4 дана ...... үшін ) = 945 000/7200 = 131,25 дана ... келе ... шығынға ұшырамау үшін немесе шығыннан қашу үшін А тауары бойынша 141,7 ... ... ... 947,4 дана және ... үшін 131,25 дана ... ... ... Осынша көлемді тауар сатылғанда ғана кәсіпорын шығынсыз яғни пайдалы болады.
Келесі 7-кесте мәліметтері бойынша ЖШС-нің жекелеген тауар түрлерінің жалпы ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның жалпы өтімділігіне әсері есептелінді.
Есептеу жүргізу кәсіпорын тауар ... ... ... төрт ... ... таңдап алынды, олар тауары

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 38 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қаржы менеджменті. Оқу құралы48 бет
Бюджеттік болжау мен жоспарлау81 бет
Бюджеттік жоспарлау мен болжау75 бет
Жергілікті бюджетті жоспарлау және болжау мәселелері75 бет
Жоспарлау мен болжаудың түсінігі және маңызы12 бет
Криминалистикалық болжаулар және тергеуді жоспарлау8 бет
Криминалистикалық болжаулар және тергеуді жоспарлау туралы9 бет
Кәсіпорынның жұмысын болжамдау және жоспарын талдаукәсіпорынның жұмысын болжамдау және жоспарын талдау26 бет
Мақтарал ауданының жергілікті бюджетін жоспарлау және болжауды ұйымдастыру70 бет
Мемлекеттік бюджетті жоспарлау мен болжаудың теориялық және методологиялық негіздері44 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь