Сәулеленудің кванттық табиғаты

Жоспар

1. Сәулеленудің кванттық табиғаты

2. Стефан.Вольцман және Вин заңдары

3. Жарықфың кванттық теориясының пайда болуы

4. Оптикалық пирометрия
1. Жалпы мәліметтер
Жасуша цитоплазмасының маңызды қызметтерінің бірі - заттар ағынын қамтамасыз ету болып табылады. Заттар ағыны дегеніміз: біріншіден -жасуша ішінде, кедір-бұдыр эндоплазмалық торда синтезделген ақуыздардың органеллалар арасьгнда әрлі-берлі тасымалдануы; екіншіден —кептеген жасушалар мен үлпаларда синтезделген пептидтік гормондардың, асқорыту ферменттерінің, антиденелердің, есу факторларының және басқа да секреторлық молекулалардың жасуша сыртына шығарылуы; үшіншіден-сыртқы ортадан жасушаға үнемі өртүрлі заттардың еткізілуі.
Заттардың жасушаішілік-везикулалық тасымалдануының әмбебап және тиімді құралы болып тасымалдану (мембрана) көпіршіктері (липосомалар, мицеллийлар) арқылы секреторлық механизм негізінде тасымалдануы болып табылады.
Везикулалық тасымалдануда тасымалданатын ақуыздар мен липидтер кепіршік (липосома, мицелла) қабырғасын (мембранасын) құрастырады, ал оның қуысында басқа органеллаларға арналған не жасушасыртына шығарылатын «жүк» молекуласы болады.
Жасушаішілік везикулалық тасымалдау эвдоплазмалық ретикулум (ЭПТ) мембранасынан басталады. Бұл жерде ақуыз молекуласының гликозилденуінің алғашқы кезеңдері етеді. Содан кейін ақуыз молекулалары тасымалдау көпіршіктеріне іріктелініп, Гольджи кешенінің цис-полюсіне өтеді. Гольджи цистерналарыңда ақуыздардың гликозилденуі әрі қарай жалғасады, ал Гольджидің транс-полюсі мен транс-торларыңда ақуыздың гликозилденуі толығымен аяқталады. Сонымен қатар олар фосфорланады жөне сульфатганады. Гольджи цистерналарынан ақуыздар жиекті көпіршіктер арқылы өтеді. Гольджидің транс-торларында толық модификацияланған ақуыздар нақтылы органеллаларға тасьшалдану үшін тасымал көпіршіктеріне іріктелінеді. Гольджи кеш^енін тастап шыққаннан
Қолданылған әдебиет
1. Макишев Г., Буховцев Б. Физика Алматы, «Рауан»1997ж. 154-159б.
2. Абдуллаев «Жалпы физика курсы» А., 1991ж. 186-191б.
3. Ремизов А. «Медицинская и биологическая физика» М. 1996ж. 534-539б.
4. Зертханалық жұмыс. «спектографты градурлеу»
        
        Жоспар
1. Сәулеленудің кванттық табиғаты
2. Стефан-Вольцман және Вин заңдары
3. Жарықфың кванттық теориясының пайда болуы
Оптикалық пирометрия
Сәулеленудің кванттық табиғаты
Денелердің қыздырған кезде жарық шығаруын температуралық ... ... ... деп ... ... жарықтың тепе-тендік сипатын
дененің сәуле шығару нәтижесінде ... ... ... жүтқан сәулелік
энергия мөлшері де сондай болумен түсіндіруге болады. ... ... ... үшін ... күй ... ... ... Сонда дене не аз, не көп
энергия жұтқан жағдайларда шығарылатын сәуле интенсивтігі ... ... ... жүйе ... ... күйіне оралады да, тепе-теңдік
орнықты болады.
Мысалы, қабырғалары жылу ... бос қуыс ... ... әр түрлі
бірнеше дене болып, олардың бірінен-біріне жылу тек сәуле арқылы ауысатын
болса, онда ... ... ... соң ... ... жане сәуле жүтылу
нәтижесінде олардың температуралары теңеледі, сөйтіп жылулық ... ... ... ... бір ... ... энергия үздіксіз
шығарылып және күтылып отырады, сондай-ақ сәулелік энергия шығару және
жүтылу қабілеттері ... ... ... бетінен бірлік уақытта шығарылатын сәулелік энергия мөлшері дененің
сәуле шығарғыштық қабілеті ... ... ... деп ... ... сәуле шығарғыштық қабілеті (αλ) ... ... ... ... оны дененің спектірлік сәуле шығағыштық қабілеті
r2 деп атайды. ... ... ... ... ... ... тең:
(1)
Егер дене мөлдір болмаса, онда дене бетіне түскен сәулелік энергияның ... ... Осы ... ... ... ... ... дегенің
сәүле жыттқыншық қабілеті деп аталады. ... бұл шама ... ... ... ... ... ... Сонда толқындар ұзындығы λ
және λ+αλ аралығындағы сәулелер энергиясыкың белгілі текмературада ... ... ... көрсететін ш шама деңенің спектірлік сәуле жұтқыштық
кабілеті λ λ деп аталады.
Егер дене бетіне ... ... ... талғамай толық жұтатын болса,
онда ондай дене абсолют қара дене деп ... ... ... ... ... ... тең. Ал абсолют қара дененің толық сәуле
шығарғыштық қабілетін ... ... ... ... ... λ λ ... ... спектрлік сауле шығарғыштық қабілеті, ол ... ... мек ... Т-ға ... ... ... ... Кирхгоф жылы термодянамика задарына сүйеніп, дененің сәуле
шығарғыштық қабілетінің r ... ... ... (λ λ) ... ... байланысты болмай, барлық денелерге бірдей, сәуленің
толқын ұзындығы λ мен температурасына ... ... ... ... деген
қорытынды жасады, яғни:
(3)
Осы қағида Кирхгоф заңы деп аталады
Жылулық сәулелену теориясы үшін ... қара ... ... шығарғыштық
қабілетін біле отырып, қара емес ... де ... ... ... ... ... байланыссыз барлық сәулелерді түгел жұтатын
абсолют қара дене кездеспейді. Сондықтан практикада дененің ... ... деп ... тең болмай, 0‹ λ ‹ λ болады.
Енді осы сауле жүтңыштың қабілетінің 0°С ... ... ... үшін ... мьша ... ... көрсетейік:
кесте
|Денелер түрлері |λ |Денелер түрлері |λ ... ... ... |0,25 |Мұа |0,64 ... |0,35 |Су |0,67 ... | ... күйе |0,98 ... |0,33 ... ... |0,99 |
| |0,42 | | ... ... қара дене ... қара күйе
мен барқыттың өздері де керінетін жарыңтың 0,99-дай үлесін
ғана жұтатьшын ... ... ... ... ... ... үшін қара ... жазда салңын болу үшін ақ түсті киімдер киеді.
Абсолют қара дене рөлін атқара алатын денені қолдан жасауға ... ... ... бар ... қуыс ... ... қара дене деп қарастыруға
болады.
Осындай қуыстың ішіне ... ... ... ... ... оның ... бетінен сан рет шағылып, сәуле ең соңында ... ... ... ... ... ... ... қарадене қызметін атқарады.
Стефан-Вольцман және
Вин заңдары
Абсолют қара дененің сәуле ... ... оның ... ... ... түседі. Яғни, температура жоғарылағакда дененің
жарңырауы да күшейіп, одан ... ... түсі де ... Олай ... бір ... абсолют қара дененің әр түрлі толқын
ұзындығына на сәйкес салыстырма сәуле шығарғьштың ... ... ... ... ... температурада дене қатты ... оның түсі ... ... ... одан ары ... түсі бірте-бірте ақ түске
айналады. Сөйтіп әрбір қисықтың максимумы температура артқан сайын ... ... ... ығыса бастайды. Ол дене температурасы төмен болса,
онда қисықтың -максимум мәндері ұзын ... ... ... ... ... ... ... еді. Міне, осыдан жылулық сәулеленудің
теориясын тереңтрек зерттеу ... ... қара ... ... ... ... сан жағынан зерттеудің
нәтижесінде мынадай заңдылықтар ашылған болатын.
Абсолют қара дененің толық жарқырауы R оның төрт ... ... ... ... ... ... ... И.Стефан (1835-1893) 1879 жылы эксперименттердің нәтижелерін
зерттей келе және Л.Больцман 1884 жылы ... ... ... ... ... тәуелсіз абсолют қара дененің сәуле шығарғыштық
қабілетінің' температураға тәуелділігін анықтады. Сондыктан ... ... заңы деп ... Осы ... ... ... қара ... бірлік уақытта шығарылатын сәулелік энергия мөлшерін есептеп табуға
болады. 1877 жылы ... ... ... (1864-1928) термодинамика және
электродинамика ... ... ... жоғарыда айтылған функциясының
максимум ... ... ... λмах толқын ұзындығының температураға
тәуелділік ... ... ... ... қара ... ... сәуле
шығарғыштық қабілетінің максимал мәніне сәйкес келетін толқын ұзындығы λмах
оның(Т) абсолют температурасына кері пропорционал болады, яғни:
(5)
мұндағы С = 2,9-І0 -3 м-К ... ... Вин ... ... ... ... шамасы толқын ұзындығьша сәйкес
ығысып отыратындықтан өрнекті Биннід деп ... Егер ... ... онда ... ... ... толқьш ұзындығының қысқа жағына
қарай (УК-аймаққа) , ал температура төмендейтін болса, толқын ... ... ... (УҚ-аймаққа ығысатын болады. Вин заңының негізінде сәуле
шығаратын дегелешің өте жоғары температураларын ... ... ... ... ... ... арқылы максимал өнергияға, сәйкес толқын ұяындығын
біле ... ... ... ... ... Мысалы, күн
сәулесінің спектрлерін зерттеуде оның максимум энергиясыні ... ... ... м ... С = 2,9-10-3 м К ... ... ... сәуле шығарушы қабатының
температурасын шамамен мынаған тең деуге болады
(6)
Стефан-Больцман және Вин ... ... ... зор, бірақ солай
бола тұра бұл заңдылықтардың кемшілігі бар. Себебі,
функциясының тәуелділігін өткен ғасырдың ... ... орыс ... ... және тағы ... ғалымдар. Тәжірибенің болыпсыздығынан энергияның
максимум мәнінің неліктен толқын ұзындығының қысңа жағына ... ... ... ... Сол ... ... нәтижелері
теориялық қорытындыларға сәйкес келмеді. Сондықтан ғалымдар осы айтылған
кемшіліктердің себебін ... ... ... ... ... ... пайда болуы
Біз тақырыпта Стефан-Больцман жане Вин ... ... ... және олар ... ... ... тек дәрбес түрлері болып
табылады, өйткёні,олар абсолют қара дене спектріндегі энергияның таралуын
түсіндіре алмады. ... ... ... ... ... қара дене
спектріндегі энергияның әр ... ... ... таралуьшдағы
тәжірибелердің нәтижелері мен теория қорытындыларының арасындағы алшақтықты
түсіндірмек болып еді, бірақ олар да ... ... бұл ... тек 1900 жылы ... ... ... ... қалыптасқан классикадық физика зандарын кабылдамай жана теориялық
пікір ұсынды. Планк_ үздіксіз белгілі бір ... ... ... ... кванттары түрінде шығарылады деп жорып, энергия кванты
тербеліс жиілігіңе ... ... һ. = ... Дж-с - ... ... деп ... порция түрінде шығатын болғандыңтан;энергия осциллярторы тек
арнаулы дискретті мәндерді ғаңа ... ... ... өзі ... - ... сәулеленудің кванттық теориясының негізі ретінде қарап
және статистикалық ... ... ... ... ... қара ... шығарғыштық қабілетінің ... ... мең ... дұрыс көрсететін формула қорытып шығарды
(8)
мұндағы, r — Больцман -ұраңтысы, һ-Планк тұрақтысы, жарық жылдамдығы, Т -
абсолют ... ... ... ... шығару әдісін М.Планк
1900 ж. немістің физика қоғамының мәжілісінде баяндап берді.
Планк формуласы. арқылы суреттегі көрсетілген ... ... ... ... және ол ... ... ... келеді.
Сол сияқты Виннің ығысу және Стефан-Больцман зандарымен де толық ... ... ... Планк формуласы температуралық жарың шығарудың
ңегізгі заңы болып табылады. Сөйтіп, ... ... ... ... тек ... қара денелердің сәуле шығару зандарын түсіндіріп
ғана қоймай, соңымен қатар осы ... ... ... ... ... ... абсолют қара дене спектрінде энергияның әр ... ... ... зерттеу мынадай зандылықтарды қорытындылауға мүмкіндік
берді:
I) абсолют қара дененің сәулелер спектрі тұтас болып келеді;
2) сәулелену спектріндегі ... ... ... ... ... ... ... ұзарған сайын оған сәйкес энергетикалық жарқыраудың
спектрлік тығыздығы артып; максимум мәніне жеткеннен кейін ... ... ... ... байланысты сәулеленудің максимум мәні толқын
ұзындығының қысқа ... ... ... ... ... және Вин зандарын Планк заңының дербес түрлері
деп айттық. Олай болса, бұл зандарды Планк формуласының ... ... ... Мысалы, Стефан-Больцман формуласын былайша табамыз:
(9)
Оптикалық пирометрия
Жылулық сәулелену ... ... және ... ... ... өлшеу үшін қолданады. Олай болса, ... ... ... ... ... әдісі оптикалық пирометрия деп аталады. Вин
заңын пайдаланын қызған денелердің өте жоғары температурасын өлшеу ... ... ... ... ... ... ... тауып
көрсеткенбіз. Сондықтан осы әдіс жарқырауының толқың ұзындықтары ... ... қара ... ... ... да ... денелер
температурасын табу үшін де қолданылады.
Егер сәуле шығарушы дене абеолют қара болмаса, онда Т= 2.9.10-3\ ... ... ... ... ... шын температурасы болмай,
оны дененің түс температурасы Тм деп ... ... ... үшін тек
шығарған сәулелік энергиясының толқын ұзындықтары бойынша ... ... ... ... ... түс ... ... олардың
шын температурасын анықтайды.
Қызған денелер температурасын оның ... ... қара ... салыстыра отырып табуға болады. Ол үшін абсолют қара ... ... де, кез ... температураларды өлшейді.
Егер зерттеліп отырған дене абсолют қара дене ... онда ... оның ... ... (Т). Ал дене абсолют қара болмаса, онда өлшенген
температура оның шын температурасы болмай, оның жарықтылық температурасы ... ... Ол қылы ... ... пирометрдің түрі қолданылады.
Стефан-Больңман заңы арқылы абсолют қара ... ... ... ... сәулелік энергиясын радиациялық пирометр деп
аталатын прибормен өлшеуге болады. ... ... ... ... ... шкаласын градуирлейді де, онымен кез келген
денелердін температурасын өлшейді. Егер дене ... қара ... ... ... ... ... оның шын ... болмай,
оның радиациялық температурасы Т болады. Сөйтіп бұл температура ... ... ... ... температурасы - толық сәулелік энергиясы, осы
дененің толық саулелік энергиясына тең абсолют қара дене ... ... Қара емес ... шьш ... ... радиациялық
температурасынан жоғары болады.
Сөйтіп әр түрлі әдістерді пайдаланып температурасын, Тр - ... және ТС- ... ... ... ... әдебиет
1. Макишев Г., Буховцев Б. Физика Алматы, ... ... ... ... ... ... А., 1991ж. 186-191б.
3. Ремизов А. «Медицинская и биологическая физика» М. 1996ж. 534-539б.
4. Зертханалық жұмыс. «спектографты градурлеу»

Пән: Физика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Радиация және оның түрлері6 бет
Байланыстың оптикалық жүйесінің өзгешеліктері12 бет
Иондаушы сәулелердің соматикалық-стохастикалық әсері11 бет
Радиация көздері, оның адамға әсері12 бет
Радиациялық жағдайдың қоршаған орта мен адамзатқа әсері26 бет
Радиациялық қауіпсіздік40 бет
Радиациялық қауіпті нысандардағы төтенше жағдайлар10 бет
Радиоактивтілік бірліктері8 бет
Радияция көздері7 бет
РИП тасымалдау және сақтау, есепке жауапты міндеттері7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь