Сатып алушылармен және тапсырыс берушілермен есеп айырысудың есебі

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1. Сатып алушылармен және тапсырыс берушілермен есеп айырысудың есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4

2. Басқа да дебиторлық қарыздар есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .9

3.Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..12

4.Пайдалынылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..15
Дебиторлық қарыздар соларға байланысты түсетін табысты салыстырғанның нәтижесінде ғана танылады, бірақ табыстан баға бойынша да, сату бойынша да берілген жеңілдіктермен (скитки) қоса, сатудан қайтарылған тауарлардың құны шегеріледі.
Баға мен сатудан берілген жеңілдіктер 712 « Сатудан жасалған жеңілдіктер», 713 « Бағадан жасалған жеңілдіктер» деген шоттары дебеттеліп, 301 шоты кредиттеледі, ал қайтарылған тауарға 711 « Сатудан қайтарылған тауарлары» шоты дебетттеліп, 301 шоты кредиттеледі. Осыған сәйкес, бұрындары есептелген ҚҚС да түзетіліп жазылады.
Айдың аяғындағы 301 – шоты бойынша сатып алушылар мен тапсырыс берушілердің өздеріне келген ( босатылған) тауарлы – материалдық запастар және орындалып, қабылданған жұмыстар мен қызметтер үшін өтелмеген борыштың қалдығын көрсетеді.
Дебиорлық қарыз айналыстан қаражатты айыратындығын көрсететін болғандықтан, шаруашылық жүргізуші субъектілер бірінші кезекте олардың айналымдылығын талдайды.Әдетте, дебиторлық қарыздың айналымдылығы 30 – дан 90 күнге дейін тең болады, егер де осы мерзімнен асып кетсе, онда оны мерзімі өтіп кеткен деп санайды.
Сондықтан кейінгі кездері дебиторлық қарызды талап ету құқын факторингалық компанияларға жүктейді.
. Радостовец В.К, Радостовец В.В,Ғабдуллин Т.Ғ, Шмидт А,И. К
2. Ержанов М.С., Ержанова А.М. Основы бухгалтерского учета и новая корреспонденция счетов (с 1 января 2003г.) – А.: Ержанов и К,2003.
3. Радостовец В.К., Радостовец В.В., Шмидт О.И. Бухгалтерский учет на предприятии. –А.: Центраудит-Казахстан,2002.
4. Кеулимжаев К.К. и др. Финансовый учет на предпрятии: Учебник-Алматы: Экономика, 2003.
5. Сатмурзаев А.А., Абдыкалыков Т.А. Бухгалтерский учет в рыночной экономика. – Алматы: Экономика, 1998.
Нурсейтов Э.О., Нурсейтов Д.Э. Практика бухгалтерских расчетов: Справочник-Алматы: Издательство LEM, 2004әсіпорындағы бухгалтірлік есеп ;-Алматы;2002
        
        Мазмұны
Кіріспе...................................................................
.................3
1. Сатып алушылармен және тапсырыс берушілермен есеп айырысудың
есебі.......................................................................
............4
2. Басқа да дебиторлық қарыздар
есебі.................................................9
3.Қорытынды.................................................................
.............................12
4.Пайдалынылған
әдебиеттер..................................................................
15
Кіріспе
Дебиторлық қарыздар ... ... ... табысты салыстырғанның
нәтижесінде ғана танылады, бірақ табыстан баға бойынша да, сату ... ... ... ... ... сатудан қайтарылған тауарлардың
құны шегеріледі.
Баға мен ... ... ... 712 « ... жасалған
жеңілдіктер», 713 « Бағадан жасалған жеңілдіктер» деген шоттары ... шоты ... ал ... ... 711 « ... ... шоты дебетттеліп, 301 шоты кредиттеледі. Осыған сәйкес,
бұрындары есептелген ҚҚС да ... ... ... 301 – шоты ... ... алушылар мен тапсырыс
берушілердің өздеріне келген ( ... ...... ... ... ... ... мен қызметтер үшін өтелмеген борыштың
қалдығын көрсетеді.
Дебиорлық қарыз айналыстан қаражатты ... ... ... ... ... бірінші кезекте олардың
айналымдылығын талдайды.Әдетте, дебиторлық қарыздың айналымдылығы 30 – ... ... ... тең болады, егер де осы мерзімнен асып кетсе, онда ... өтіп ... деп ... кейінгі кездері дебиторлық ... ... ету ... ... ... алушылармен және тапсырыс берушілермен есеп айырысудың есебі.
Сатып алушылармен және тапсырыс ... есеп ... ... ... ... ... жүреді:
301 «Алынуға тиісті қарыздар»шоты;
302 «Алынған вексельдер»шоты;
303 «Сатып алушылар мен ... ... ... ... шоты.
Осы шоттар бойынша жасалатын есептің ұйымдастырылуын қарастырайық.
301 «Алынуға тиісті қарыздар» шотында жөнелтілген өнім (тауарлар),
орындалған ... және ... ... үшін ... банк ... ... есепке алады. Алынуға тиісті дебиторлық қарыздар
ағымдағы (немесе қысқа мерзімдегі) дебиторлық ... яғни бір ... ... ... және ұзақ ... дебиторлық қарыздар, яғни
бірнеше есептік кезеңді қамтитын болып екіге бөлінеді.
Сатып алушылармен және ... ... есеп ... ... ... ... ... жазылады.
Сатылған (жөнелтілген) өнімнің, тауарлардың, істелінген жұмыстардың және
көрсетілген қызметтердің ... ... ... ... мына төмендегідей
шоттардың корреспонденциясы жасалады: 801 « Сатылған ... ... ... , ... ) өзін дік ... , 802 « Сату үшін ... ... ... құны» шотары дебеттелі де, 221 « ... ... ... 900 «Негізгі өндіріс », 910 «Өз өндірісінің
шала өнімдері», 920 «Қосалқы ... және ... ... ... ... матермадық емес активтер, негізгі құралды сатқан
кезде тиесілі шығыстар шоттары дебеттеліп, актив шоттары кредиттеледі.
Сатылған (жөнелтілген) ... ... ... ... ... сату құнына 301- шоты дебеттеледі де, ... ... ... ... қызметтерден) түске табыс», 702
«Алынған тауарларды ... ... ... және ... ... ... ... корреспонденциясы негізгі құралды ( 722 шоттың
кредиті), бағалы ... (723 ... ... ... ... жасалады. Осы
жасалған корреспонденциямен бірге қосымша құн салығына (ҚҚС) 301 ... 633 шоты ... ... және ... ... төлеу үшін беріл есеп айырысу
– төлем құжаттарын төлегеніне ... 431 ... ... ... ... ... ... шотындағы нвқты ақша», 451 « Кассадағы нақты ақша» шоттары
дебеттеледі де 301 « ... ... ... шоты кредиттеледі.
Егер сатып алушылар мен тапсырыс берушілер шартқа ... ... ... ( ...... дебеті , 661 « Тауарлы – материалдық
запастары мен жабдықтау үшін алынған аванстар» шоттардың ... ... ... мен ... ... төлеген аванс сомасын шегеріп ... ... ... ... ... ... ... есепке
алады, ол : 661 және 662 шоттарының дебеті және 301 – ... ... ... ... де ... тиіс ... алғшқыда шетел валютасымен, содан соң теңгемен
көрсетілсе, онда ... ... ... ... пайда болған оң айырмасы
301 шоттың дебетінде және 725 кредитінде көрсетіледі, ал ... ... ... және 301 ... кредитінде көрініс табады.
Дебиторлық қарыздар соларға байланысты түсетін табысты салыстырғанның
нәтижесінде ғана ... ... ... баға ... да, сату ... да
берілген жеңілдіктермен (скитки) қоса, сатудан қайтарылған тауарлардың
құны шегеріледі.
Баға мен ... ... ... 712 « Сатудан жасалған
жеңілдіктер», 713 « ... ... ... ... ... ... шоты ... ал қайтарылған тауарға 711 « Сатудан ... шоты ... 301 шоты ... ... ... ... ҚҚС да түзетіліп жазылады.
Айдың аяғындағы 301 – шоты бойынша ... ... мен ... өздеріне келген ( босатылған) тауарлы – материалдық запастар
және орындалып, қабылданған жұмыстар мен ... үшін ... ... ... ... ... ... айыратындығын көрсететін
болғандықтан, шаруашылық жүргізуші субъектілер бірінші ... ... ... ... ... ... 30 – ... күнге дейін тең болады, егер де осы мерзімнен асып кетсе, онда оны
мерзімі өтіп ... деп ... ... ... дебиторлық қарызды талап ету ... ... ... ... есебі. Факторинг, басқаша айтқанда,қаржылық
агент болып табылады және ол үшініші тұлға ретінде ... ... ... ... ... қаржылық агент болып банктерде басқа да несиелік, коммерциялық
ұйымдар бола ... ... олар ... ... ... асыру үшін лицензия
болуы керек. Бірақ кез келген ... ... ұйым ... ... ... екі ... да ... қабіліеттіліген тексереді және
көрсеткен қызметі үшін, өз құқын берген кәсіпорын автоматты ... ... Бұл ... ... ... қарызды талап ету құқын берген кәсіпорын
мен факторинг компаниясы келісім – шартқа отырады. Ондай ... ... ... та ( ... болуы мүмкін.
Осы келісім – шартта, клиентке құқын өзіне қайтып беру ... ... яғни ... құқы да қарастырылады. Факторингалық қызметтің құны
көрсететін ... ... ... жағдайына және т.б. факторларына
тәуелді болып келеді. Мысал. « Жол - ... ЖШС « ... » ... ... ... ... жөнінде келісім шартқа отырған. Енді осы
жеткізіп берген ... ... ... алу үшін « Жол - ... » ... компаниясымен, яғни « Жуан – төбе » ... ... ... ... ... ... келісім – шарты боынша ... ... ... ... ( ... ... шарт ... екінші бір заңды тұлғаның
( цессионарға3) қандай да бір ... ( ...... ... ... атқарылған жұмысы, көрсетілген қызметі үшін
төлемді ) орындаған кезде өзінің заңды құқықтық ... ( ... ) ... ішінара көлемде азайтып немесе төмендетіп береді.
Міндеттеменің негізінде кредиторға жататын ... ... ... ... өту мүмкін. Бұл жерде кредитордың құқысынан басқа тұлғаға
өтуі ... ... ... табылмайды. Бұл жерде кредитор бірінші заңды
тұлғаның келісімін талап етпейді, егер олар заң актілері мен ... ... ... ... ... ... міндеттемелеріне жауап беретін
кредиторларды ауыстыру болып табылады.
Кей жағдайда кредитордың келісімінсіз міндеттемелердің талабын азайтуға
болмайды, ... ... ... ... ... ... кредиторға келеңсіз
жағдай туғызуы мұмкін:
- тауар нарығында ол кредитор бәсекелес болып табылуы мүмкін;
- кредитор мен қарыз беруші ( ... ... ... кәсіпорынның )
бұрындары олырдың арасында шаруашылық даудың болуы мүмкін;
- кредитор мен ... ... бір – ... ... талаптар немесе бір
– бірінен бөлетін тұлғалары ( аффилирлік ) боуы мүмкін т.б.
Бұл жағдайда ... ... бір ... ... ... талабын берер
алдында бірінші кредитормен келісіп алады.
Құқықтық талапты, әдетте, азайтылған сомасына береді, яғни дебиторлық
қарыздар аз ... ... ол ... ... ал ... ... болуына әкеледі. Егер де талап құқығы дебиторлық қарыздан артық
сомаға жасалатын ... онда ол ... ... табысты, ал
цессионарға зиянды алатындығын көрсетеді.
Мысал. « Қызыл – жайылма » ЖШС « ... » ААҚ- мен 471250 ... ... ... жеткізіп беретін тауардың құнын төлейтін келісім – ... ... ... кезіде төленбегендіктен « Қызыл – жайылма » ... ... ... ... ( ... ) беру үшін « ... » ... отырған, бұл келісім – шартына мынадай талаптар болған:
1 вариант ( нұсқа ). « Жыңғылды » ААҚ ( ... ) 5 ... ... ... кейін, « Қызыл – жайылма » ЖШС- тің ( ... ... ... ... контракты құнының 100% төлеуін талап еткен.
Енді осы операциялармен байланысты ... ... ... да ... ... ... дебиторлық қарыздары ( борыштарды ) есепке алу 33 ... ... ... ... ... Бұларға мынадай
шоттар кіреді:
-331 « Өтелуі тиісті қосылған құн салығы »;
-332 « Есептелінген проценттер »;
-333 « Жұмыскерлердің және басқа ... ... ... « ... да ... ... ... әрбір түрі бойынша есепке алудың ұйымдастырудың
жайын қарастырып көрейік.
« ... ... ... құн ... »( 331- шот ). ... ... құн салығы ( ҚҚС ) бойынша есеп айырысуды көрсету үшін 331 ... ... ... құн ... ... қолданылады.
331 – щотының дебеті бойынша 671 « Жабдықтаушылармен және мердігерлермен
сесп айырысу », 687 « ... да » ... ... ... ... тауарлы – материалыдық құндылықты, атқарылған жұмыстарды
және көрсетілген қызметтерді бейнелеп, ондағы ... ... ... ... ... ... есебінен қосылған құн ... ... ... ... алу үшін ... егер де:
- тауар( жұмыс, қызмет) алушы қосылған құн салығын ( ҚҚС) төлеуші болып
табылса;
- жабдықтаушы Қазақстан РеспубликасындаҚҚС төлеуші ... ... ( ... қызметтке) берілген шот – фактураның негізінде.
Қосылған құн салығының ( ҚҚС ) ... ... ... ... ... ... ( ... ) алшушы қосылған құн салығын төлекші болса;
- төленген салық соммасы кеден заңдылығымен сәйкес келсе, яғни ... ... ... ... ... ... ... сомасы салықтың төленгенін қуаттайтын
болса;
- темір жол және авиа билетінде көрсетілген салық сомасы салық ... ... ... ... – үй қызметінде пайдаланатын құжаттарында көрсетілген сома салық
соммасымен сәйкес келсе;
- бақылай – кассалық машинасынан алынған чектерді сомасы салық ... ... ... ... ҚҚС ... олар, зачетқа жатпайды, егер
де:
- тауарлар ( ... ) ... ... ... ... ... ... тұрғын – үй қорларында ғимараттар болса, қонақ үй ретінде пайдаланатын
ғимараттардан ... ... ... негізгі құрал ретінде алынған болса;
- тегін алынған мүліктер ( ... ... ... ... ... ҚҚС ... ... рұқсат етілген
сомасы,331 шотының кредитінде 633 шотының ... ... ... ... ҚҚС ... зачеттан шығарып
тасталады,ол кезде, 633 щотының дебетінде және 331 шотының кредитінде
көрініс табады, бірақ қызыл жазумен ... Бұл ... 331 ... сомасы не өндіріс, не тауардың құнына есептен ... ... жазу ... ... талапқа жеңілдік берудің келісім –
шарты боынша жасалатын операциялардың есебі.
Бір заңды тұлға ( цедент2) келісім шарт бойынша екінші бір ... ... ... ... да бір ... ( тайарлы – материалдық
құндылықтарды жеткізіп бергені, атқарылған жұмысы, ... ... ... ) ... кезде өзінің заңды құқықтық талабын ( цессия4 ) ... ... ... ... немесе төмендетіп береді.
Міндеттеменің негізінде кредиторға жататын ... ... ... ... өту ... Бұл ... кредитордың құқысынан басқа тұлғаға
өтуі регресивтік5 талап болып табылмайды. Бұл жерде кредитор бірінші ... ... ... ... егер олар заң ... мен ... ... қайшы келмесе.Құқық талабын азайту міндеттемелеріне жауап беретін
кредиторларды ауыстыру болып ... ... ... В.К, Радостовец В.В,Ғабдуллин Т.Ғ, Шмидт А,И. К
2. Ержанов М.С., Ержанова А.М. Основы бухгалтерского учета и новая
корреспонденция ... (с 1 ... 2003г.) – А.: ... и ... ... В.К., Радостовец В.В., Шмидт О.И. Бухгалтерский учет на
предприятии. –А.: Центраудит-Казахстан,2002.
4. Кеулимжаев К.К. и др. ... учет на ... ... ... 2003.
5. Сатмурзаев А.А., Абдыкалыков Т.А. Бухгалтерский учет в рыночной
экономика. – ... ... ... Э.О., ... Д.Э. ... ... расчетов: Справочник-
Алматы: Издательство LEM, 2004әсіпорындағы бухгалтірлік есеп ...

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Қазақстан - Каспийшельф» ЖШС-ң дебиторлық қарыздар есебін талдау21 бет
Дебиторлық берешек есебі жайлы39 бет
Дебиторлық борыштардың аудиті52 бет
Дебиторлық борыштардың есебі туралы30 бет
Дебиторлық қарыздар және олардың түрлері10 бет
Сатып алушылар мен тапсырыс берушілермен есеп айырысу есебі және аудиті Темір ЖШС үлгісінде70 бет
Қаржылық есеп беру жайлы33 бет
Ақша айналымы және оның құрылымы28 бет
Қолма-қол ақшасыз есеп айырылысу нышандары23 бет
Қолма-қолсыз есеп айырысу34 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь