Іле алатауының физикалық-географиялық сипаттамасы

Қарастырылып отырған аудандағы өзен ағындарының қалыптасуына физико-географиялық кешен, сонымен қатар антропогендік факторлар әсер етеді.
Ағынның қалыптасуының басты табиғи факторларына жер бедері, ауданның геологиялық құрылымы, климат, топырақ және өсімдік, өзендердің су режимі және гидрографиясы жатады. Ағынның қалыптасуына антропогендік (сыртқы) әсерлердің қалыптасуына баға беруде келесілерді ескеру керек: ормандардың қысқаруы, суармалаудың дамуы, автомобиль жолдарының төселуі, елді мекендер ауданының үлкейуі, жаңа құрылыстар, сонымен қатар спортты - туристік орталықтардың салынуы. Бұлардың барлығы топырақ – грунттың эрозия үрдісіне, жер беті ағындарының мөлшеріне, ластаушы заттардың ландшафты өзендік Іле Алатауы өзендері алаптарына жылысуына алып келеді.
Іле Алатауына алғашқы зерттеулер XIX ғасырдың елуінші жылдарында жасалған, кейінірек оның геологиясына, жер бедеріне, климатына және топырақ, өсімдік жамылғысына, гидрографиясына, гляциологиясына және т.б. мәселелерге көптеген ғылыми зерттеулер жасалған. Іле Алатауының және оның солтүстік беткейінің барлық физико-географиялық кешендерінің жағдайларына жалпылама анықтама, толық қатарымен [1 – 11] жұмыста берілген.
Төменде берілген жұмысты толық ашу мақсатында Іле Алатауы үшін осы факторлардың қысқаша сипаттамасы берілген.


1.1 Жер бедері және геологиялық құрылымы

Таулы аудандарда гидрологиялық элементтердің, ал негізінен тау өзендерінің ағындарының биіктік белдемін анықтайтын басты фактор жер бедері болып табылады.
Іле Алатауы Тәңіртау (Тянь-Шань) тау жүйесінің шеткі солтүстік доғасының бірі болып табылып, субендік бағытта (43 0 с.е.) 750 және 780 б.б. аралығында созылып жатыр. Іле Алатауының барлық жағында жоталар байқалмайды. Шелек өзенінің орта ағысының суы оң жақ жағалауында ол шығысқа қарай таралған Даланшық, Сарытау, Төре – Жайлау жоталарына таралады. Шелектен ары қарай олар Сұғыты – Богыты тау түрінде және Торайғыр және Сейректас жоталары болып жалғасады.
Жотаның шекаралары: шығыста Шарын өзені, батыста Қастек асуы, оңтүстікте Шелек және Чон-кемин өзендері болып табылады. Жотаның солтүстік бөліктегі аумағы тауалды жазықтығының жолақтарымен берілген [1]. Анағұрлым абсолюттік биіктік (4000 – 4500 м. абс. Және одан да жоғары) жотаның орталық бөлігінде талғар тау түйінінде (Шелек - Кемен) байқалады. Бұл жердегі шыңдардың биіктігі 4500-4600 м.абс құрайды. Жотаның ең үлкен нүктесі Талғар шыңы, оның биіктігі 4973 м.абс [11; 12], бұл шың өз алдына жотаны екі бөлікке - шығыс және батысқа бөледі және қазіргі мұз құрсанудың орталығы болып табылады. Шығысқа сияқты батысқа қарайда жотаның биіктігі төмендейді.
        
        1 Іле Алатауының ФИЗИКАЛЫҚ-ГЕОГРАФИЯЛЫҚ СИПАТТАМАСЫ
Қарастырылып отырған аудандағы өзен ағындарының қалыптасуына физико-
географиялық кешен, сонымен ... ... ... әсер ... қалыптасуының басты табиғи факторларына жер бедері, ауданның
геологиялық құрылымы, климат, топырақ және ... ... су ... ... ... Ағынның қалыптасуына антропогендік (сыртқы)
әсерлердің қалыптасуына баға беруде келесілерді ... ... ... ... ... ... жолдарының төселуі, елді мекендер
ауданының үлкейуі, жаңа құрылыстар, ... ... ... - ... ... ... барлығы топырақ – грунттың эрозия үрдісіне,
жер беті ағындарының мөлшеріне, ластаушы заттардың ландшафты өзендік Іле
Алатауы ... ... ... алып келеді.
Іле Алатауына алғашқы зерттеулер XIX ғасырдың елуінші жылдарында
жасалған, кейінірек оның ... жер ... ... ... ... ... гидрографиясына, гляциологиясына және т.б.
мәселелерге көптеген ғылыми зерттеулер ... Іле ... және ... ... ... ... кешендерінің жағдайларына
жалпылама анықтама, толық қатарымен [1 – 11] ... ... ... ... ... ашу ... Іле Алатауы үшін осы
факторлардың қысқаша сипаттамасы берілген.
1.1 Жер бедері және геологиялық құрылымы
Таулы аудандарда гидрологиялық ... ал ... ... ... ... белдемін анықтайтын басты фактор жер бедері
болып табылады.
Іле Алатауы Тәңіртау (Тянь-Шань) тау ... ... ... бірі ... табылып, субендік бағытта (43 0 с.е.) 750 және ... ... ... ... Іле Алатауының барлық жағында жоталар
байқалмайды. Шелек өзенінің орта ... суы оң жақ ... ... қарай таралған Даланшық, Сарытау, Төре – Жайлау ... ... ары ... олар ... – Богыты тау түрінде және Торайғыр
және Сейректас жоталары болып жалғасады.
Жотаның ... ... ... ... ... ... ... Шелек және Чон-кемин өзендері болып табылады. Жотаның солтүстік
бөліктегі аумағы тауалды ... ... ... [1]. ... ... (4000 – 4500 м. абс. Және одан да ... жотаның
орталық бөлігінде талғар тау түйінінде (Шелек - Кемен) байқалады. Бұл
жердегі шыңдардың ... ... ... құрайды. Жотаның ең үлкен
нүктесі Талғар шыңы, оның биіктігі 4973 м.абс [11; 12], бұл шың өз ... екі ... - ... және батысқа бөледі және қазіргі мұз құрсанудың
орталығы болып табылады. Шығысқа сияқты батысқа қарайда жотаның ... ... ... ... ... 250 – 300 км. алып ... ... анағұрлым жоғары орталық бөлігі 150 км. шамасында.
Іле Алатауы анық ... ... емес ... ... ... ... ... оңтүстік беткейдің ені шамамен 8 км. құрайды, ...... 30 ... Алатауының оңтүстік беткейі Шелек өзенінің алабына дейін көршілес
мемлекет Қырғызстанға жатады, сол ... ... ... ... ... ... Ұзынқарғалы өзенінің батыс ... ... ... ... су айрығына дейін [1; 2] шығыста үлкен
құламалыққа ие және ... ... ... ... аңғарлармен
мүшеленген. И.С. Соседованың [5] картометриялық анықтауы бойынша оның
таулық бөлігінің ... ... 4400 км2 ... Су ... тау ... арақашықтық 800-ден 900 м-ге дейін биіктіктермен қоса алғанда бар
болғаны 20-30 км-ді құрайды, ... оның ... 500-600 ... ... баяу ... ... ... тауалды жазықтығы
алып жатыр.
Таулы бөлігінде жер бедерінің үш биіктік ... ... биік ... ... , орта таулы және төмен таулы – тау алды, бұлар баяу тау ... ... ал тау алды ... ... екі ... ысырынды конусы белдемі және тауалды ... ... [1; 4; 11 ... ...... ... ( 2800 – 3000 ... жоғары). Оның таулы
ауданының шамамен 40 %-н, негізінен жотаның осьтік белдемін алып жатыр.
Биік ...... ... жер бедерінің сыртқы көрінісі анағұрлым жоғары
тектоникалық амплитудамен құралған, жазықтық денудациямен, бұрынғы және
қазіргі мұз құрсанумен.
Мұз ... ... ... 3700-ден 4100 м – ге дейінгі ... ... 3000 м. ... төмен тіпті қалың мұздардың
өзі түспейді. Солтүстік жазықтықтағы мұздықтар үшін ... ... ... 3800 м абс. ... болып табылады.
Өзен аңғарлары және олардың салалары негізінен ендері 3-тен 5 метрді
құрайтын арналармен көрсетілген. Арлалар делювиалды және мұздықты ... ... ... ... Жайылма көрсетілмеген. Берілген
белдеуде табылған және ... ... ... ластаушы заттар, төмен
температураға байланысты және микрофлора құрамының кедейлігіне ... ... ... ... ... ... заттардың көшуі
тек беттік ағынмен іске асады және ... ... және ең ... ... ... ... ... биіктік белдеуде ластаушы заттардың
жағалаулық белдемге түскенде немесе ... су тасу ... жер ... ... қауіптілігімен ерекшеленеді.
Орта таулық белдеу (1400 – 1500 м ден 2800 – 3000 м-ге ... ). ... ... ... шамамен 25 %-н алып жатыр. Бұл белдеу үшін ... ... жер ... ... ... шатқалдарының жүйесі және
терең аңғарлардың V – түрлі формасы, 25-300 – дан 400-қа ... ... ... тән. ... қатар аңғар тереңдігі 500 м-ге ... ал ... ені ... ... белдеудің жер бедері борпылдақ
сынықты материалдардың денудациясының және аккумуляциясының, ... ... ... және коллоидты бөлшектер бар, беткейлерде және шатқалдардың
түбінде қарқынды дамуымен сипатталады. Беткейлер ең ... ... ... - ... ... жабылған. Бірақ, біраз мөлшерде жалаңаш
жерлер кездеседі, бұл: жартастар, сусымалар және т.б.
Орта таулы ... ... ... қар ... ... және ... қалыптасуына әсер етеді. Көлденең мүшелену ... ... ... анағұрлым аз. Мүшелену 600-800 м (42,5 %) алып жатыр.
Горизонтальді қатынаста орта ... ... ... [13]. ... 200-300 м, анық ... аумақтар кеңейіп, қайта қысқарып
кезектесіп тұрғандай көрінеді.
Жағалаулық аймаққа топырақтың бетіне түскен ластаушы ... не ... өзен ... және олардың салаларына көшеді, не жауын – шашын
арқылы грунтты-топырақ ... және ... ... ... сол ... өзен ... ... Бұл биіктік белдеуде, сол немесе
басқа жолмен өзен арнасына ... ... ... ... ... физикалық және физико-химиялық сіңіруі
нәтижесінде біраз ... ... ... ... ... еріген
заттармен топырақтың химиялық әрекеті болады. Мұнымен олардың улылығы біраз
төмендейді. Өзендік сулардың өзін - өзі ... ... ... [14]. ... бұл ... жер беті ... ... аймақтағы улы заттармен ластау
қауіптілігінің ... ... ... ... – тау алды белдеу (800-900 м-ден 1400-1500 м-ге дейін) Іле
Алатауы таулы аумағының ауданының 35%-н алып ... ... үшін жота ... ... бағытқа кететін таулы
қырқалар сипатты. өзен аңғарларының ... 300-400 м-ге ... ... ... бар. 1000 ... жоғары биіктіктегі беткейлердің тіктілігі
20-дан 300-қа дейін. Кейбір аудандардың иілім бұрыштары 2 – ден ... ... ... ... жер ... биіктіктің біршама амплитудасымен,
бірақ біршама горизантальді мүшеленумен ерекшеленеді. Ең үлкен вертикалды
мүшелену (600-700 м) 5,8 % ... ... ... ... ... ой Іле ... ... еңісті тау
алды жазықтығы басталады. Бұл ... ... ... ... Іле
өзенінің аңғары және Қапшағай су қоймасы бар.
Геоморфологиялық шектерде бұл ...... ... екі аймақ
бөлінеді: ысырынды конус аймағы және тауалды аккумулятивті жазықтық.
Ысырынды ... 1000 ... 800 м-ге ... ... ... ... орташа мәні шамамен 30 , ал ені 10-12 км-ге жетеді.
Аккумулятивті жазықтық ысырынды конусы аймағынан төмен орналасады.
Оның жер ... ... емес ... және ... емес жыра сайлардан
тұрады.
Төмен таулы- тау алды белдеуі ылдилықтың төмендеуіне, жер бедерінің
вертикальді мүшеленуіне, атмосфералық жауын-шашыннығң ... ... ... қалыптасуына, биік таулы – ... және орта ... ... көп қатыспайды. Сонымен қатар, ысырынды конус аумағында
жотаның ... ... ...... ... және олардың қалыңдығына байланысты, арналық ағыстың
жоғалуы ... ... ... ... аймаққа түсетін, ластаушы заттардың көшуі
беттік секілді, жер асты жолдарымен де іске ... ... ... ... қабатына сіңеді де, ластаушы ... ... ... ... және ... ... және биологиялық
деструкцияға итеріледі.
Іле Алатауының тау өзендерінің алаптарының геологиялық құрылымы ағынға
және су балансына үлкен әсер етеді.
Іле ... ... ... көптеген жұмыстар арналған.
Н.Г.Кассина [15], Д.Н. Казанли [16], Г.Ц. Медоева [17], Н.Н. Костенко ... ... ... ... ... – тектоникалық қатынаста Іле ... ... ... беттік жүйеге жатады [19]. Бұл ... ... ... үрдісі
протерозойда және полеозойда жүрген. Іле алатауы аумағының ... ... ... бұл ... әр ... ... және генезистағы жыныстар
таралған, протерозойдан бастап осы кезеңге дейінгі.
Таулы бөлікте полеозойлық кристалды магмалардан ... ... ... бұл ... гранитойдтық қатардан: граниттер,
сиениттер, гранитоидтар, аляскидтар және т.б. Олар ... ... ... ... және ... жатқан аумақтың 70 %-н алып жатыр. Тауалды
және тау асты жазықтықтар кайназойлық жыныстардан құрылған. [1; 19].
Төрттік ( плейстоцендік) ... ... ... және ...... ... ... құмтасты саздақтармен,
ал 1500 ... ...... ... және ... аймақтарда орманды
(лессовидными) саздақтармен жайылған.
Жотаның етегінде орналасқан негізгі өзендердің ысырынды ... 40 ... ... ... ... және Ұзын ағаш өзені аңғарында 70 м, 430
Іле Алатауының аумағының ... ... Н.Г. ... ж.), В.Ф. ... [20], У.М. ... [21; 22] және ... зерттеген. [20] берілгені бойынша бұл жерде жарықшақты ... ... ... сулар өзендік аңғарлармен қарқынды
кәрізденеді де терең жер асты ағысының қалыптасуына қатысады.
1.2 Топырақ және ... ... - ... ... ... сапасының және ағынының
қалыптасуының ... ... ... табылады. Оның жағдайы белгілі мөлшерде
су обьектілерінің экологиялық жағдайларына әсер етеді, өйткені топырақ
құрамында ... ... ... су ... ... ... су
обьектілеріне түсіп және адам денсаулығына кері әсер етуі мүмкін.
Топырақ - өсімдік жамылғысының ... ... ... ... (1983 ж.), Р.И. ... [35], С.И. ... ... Глазовтың [37; 38], Р.И. Чупахинаның [39], А.А. Науменконың [6; 40],
Р.М. Насырованың [6], С.И Соколованың, И.С. ... С.К. ... және ... ... ... ... - ... жамылғымсын реттеуде жер бедерінің әсерінен
вертикальды белдемділігі, ... ... ... топырақ
құраушы жыныстардың құрамы мен қаситеті, антропогендік ... және ... ... ... ... ... ... орталық
бөлігінде, оның солтүстік беткей шектерінде ... ... ... жоғарыдан төменге қарай кезекпен келесі ... ... ... ...... белдеу(3400 м-ден жоғары). Бұл шектерде
топырақ жамылғысы тек біраз ... ғана ... және ... ... және аз ... ... жауын-шашынның аккумуляциясы секілді тау
өзендерінің қоректенуі де үлкен рөл атқарады.
Альпілік белдеу (3400 – 3300 м-ден 3100 – 3000 м-ге ... ... ... қаңқалық, қалыңдығы аз 20 – 50 ... ... ...... және солтүстік – батыс
экспозициядағы жоталарды алып жатыр. Және мұздықтардың ... ... ... кең ... – каралар, циркалар, трогты ... ... ие. ... ...... ... бар.
Бұл белдеудің өсімдік жамылғысы кобрезиевтік альпілік шалғынмен
және басқаларымен көрсетілген.
Субальпілік белдеу( 3100 – 3000 м-ден 2800 – 2700 м-ге ... ... ... ... мен ... алып ... ... экспозиция беткейлерінде таулық – шалғынды субальпілік
топырақтар таралған, осы шегарадағы гумусты ... ... ... ... тасшепті материалдар төселген. Оңтүстік беткейлерде ... және ... ... аз және ... ... – шалғыннан
айырмашылығы бар, таулық-далалық топырақтар таралған.
Өсімдік жамылғысына келсек әртүрлі дәнді ... ... ... ... ... және т.б. ... ... және биік таулы субальпілік шалғын белдеуі (2800 –
2700 м-ден 1800 м-ге ... ... ... климатын әр түрлі маман иелері зерттеген:
метеорологтар, ... ... ... және ... ... Іле ... климаттық жағдайларына анағұрлым
жалпылама сипаттамалар [3; 5; 9;] ... ... ... ... климатына континенталдық, жергілікті биіктіктерге байланысты
фронтальдық үрдістердің болуы тән. Іле ... ... үшін ... ал ... және тау алды ... аймақ үшін ыстық жаз, қыста салқын және жылы
ауа райының ... ... тән, ауа ... ... ... ... ... тербелісі, ауаның біраз құрғақшылығы және
атмосфераның мөлдірлілігінің және ... ... ... күн ... осы ... ... тән.
Іле Алатауы материктің түбінде орналасқандықтан, ол солтүстік,
солтүстік-батыс және ... ... және ... ауа ... ... Сонымен қатар полярылық ауаның қайталанып ... ... ... ең ... ... антикалық ауаның қайталануы
болып тұрады [2]. Қысқы мерзімде бұл жерде ашық ауа ... және ... ... ... ... ... ... Көктемгі айларда
Атлантика, Ортажерлік, Қара теңіз аудандарынан дымқыл ауа массаларының
келуінен, жауын-шашынның түсуіне байланысты ... ... Жота ... және ... ауа ... ... ... арктикалық масса
кіреді.
Іле Алатауының таулы аудандарында жалпы ... ...... ... ... ... ... – қыркүйекте болатын жергілікті циркуляция байқалады.
Сұйық ағыстың қалыптасуына және ластаушы ... ... ... ... ... ... күн ... ауа
температурасы, атмосфералық жауын-шашын, қар жамылғысы, жел ... ... ... ... бұл ... қолда бар материалдарға негізделіп,
негізінен [23 – 25] жұмысынан алынды.
1.3.5 Күн радияциясы
Радияциялық режим сол ... ... ... ең ... климаттық
көрсеткіштердің бірі болып табылады.
Радиациялық жылу келу ... ... ... ... ... және ... ... байланысты. Олар: жергілікті жердің
биіктігіне, атмосфераның мөлдірлігіне, жергілікті жердің экспозициясына,
бұлттылықтың ... ... ... және ... ... ... бойынша, күн радияциясының Алматы қаласы аумағының
горизонтальді бетіне жалпы келуі 160,7 Вт/м2 ... ... ... тура
радияцияға 59 % келеді, қараша – сәуірде жылдық шамадан ... ... 31 % ... Тура ... ... ... ... мөлшері 46 %.
[4] берілені бойынша жергілікті жердің ... ... ... ... ... де және күн ... ... түсуі де жоғарлайды.
Л.Н. Филатованың [27] анықтағаны бойынша, орта есеппен жылына
2500 м ... ... ... ... ... ... 2 есе көп, мұнымен қысқы мерземде 2,5 есе көп, ал жазда 1,4 есе
көп алады.
Күн радияциясы ... ... ... ... ... ... еруін, мұз жамылғысын есептеуде оны білудің маңызы зор.
Радияциялық баланстың ... мәні ... ... және ... ... байланысты болып келеді. Радияциялық баланс ... ... ... ... ......... айларында ие болады, тіпті
биік таулардың өзінде 10 айдың ішінде жылы болады.
1.4 Алаптың гидрографиясы
Жұмыста ... ... ... Республикасының аумағы
шегінде орналасқан Іле Алатауы Қазақстан Республикасының анағұрлым ылғалды
ауданына жатады. Өзен жүйесі жақсы дамыған және, [1] ... ... ... өзен ... ... ... 0,8 – 1,0 км/км2 , ал жазықтықта
0,3 км/км2 құрайды.
Үнемі ағып тұратын ағыспен бұл жерде ... аса өзен бар, ... су ... ... саны ... жоғарлайды. Іле Алатауының
өзендері Балхаш көлі алабына жатады.
Қарастырылып отырған аудандағы ... ... ... ... ... ... ... бола тұра, әсер етуі мүмкін.
Әйтсе де бұл ... ... ... ... Биік ... ... үшін,
мұздықтардың ұшында және морена алдық төмендеуде орналасқан, қарқынды
абляция ... ... ... ... ... өзендер сипатты.
Орта таулық аймақта өзендер сирек және табиғи ағын судың әсерінен
арналары кеңейтілген. ... ... ... ... ... бұрын болған, ал
қазір рекреакциондық мақсатта қалпына келтірілген Есік өзені, сонымен қатар
Шелек өзені алабында орналасқан бірнеше өзен ... ... және орта ... ... ... су ... жоқ ... болады, ал тау алды және төмен ... ... ... су ... Тек қана тау алды ... Алматы қаласының өзінде 30-ға жуық
су қоймалары бар.
Қарастырылып отырған аудан өзендері шығу көздеріне, қоректену
көздеріне және су ... ... ... үш ... ... ... тау
алды және жазықтықты.
Жазықтықты – бұл 700 – 800 м ... ... ... ... ... әсерінен тауалды жазықтықтарда пайда
болатын өзендер. Атап айтсақ бұл «Қарасу» өзені, бұлардың ... ... көп әсер ... Бұл ... сулылығы, грунт
суларының құйылуы есебінен көктемде біршама ұлғаяды. Бұл өзендерге Шипалқа,
Лавар, Балтабай, Қарасу, Мойка, Султанка, ... ... ... және т.б. ... жатады.
Тауалды өзендері түріне өз бастауын төмен ...... 3000 м-ге ... биіктіктен алады. Бұл өзендер атмосфералық
жауын – шашынмен және жер асты ... ... ... ... ... км-ден аспайды. Оларда су тасқыны қар жамылғысының еруінен және жауын ... ... ... ... ... ... қысқа, бірақ бұрқанып
жүреді. Бұл өзендерге Белшабдар, Киікбай, Қаратұрық, Бақтияр, ... ... ... Қотырбұлақ, Тіксай, ... ... ... және т.б. ... және тау алды ... түрлері үлкен сулылықпен
ерекшеленбейді.
Іле ... су ... ... үлкен рөлді тау
өзені түрлері атқарады. Бұл өзендердің су жинау алабы анағұрлым үлкен ... ... ... Олар өз ... 3000 ... ... ... өзені түрлеріне Іле Алатауы өзендерінің ... 11 ... ... ... ... Есік, Талғар, Кіші Алматы, Үлкен Алматы,
Қарғалы, Ақсай, ... ... және Ұзын ... Алатауының тау өзендерінің алаптарының және алап ... бет ... 5 ... ... [3; 5; 12]. ... ... негізгі өзендеріне қысқаша сипаттама келтірілген (олардың
орналасуы бойынша шығыстан батысқа қарай).
Шелек өзені – Іле ... ең ірі ... Өз ... Іле
Алатауы жотасының оңтүстік беткейінде орналасқан, 3300 м-ден 3500 м
биіктіктегі ... ... және ... ... ... Талғар өзенімен қосылып, ол шығысқа қарай мұздықты ... ... ... ... ... ... өз ... бірден солтүстікке қарай
ағады. Екі тау массивін кесе өтіп, ол тау асты ... ... ... су ... дейін бір арнамен ағады. Өзен ұзындығы 245 км, ... 4980 км2 . ... ... су жинау алабы Іле ... ...... ... алып ... ... өзен 45 – ке жуық ... негізінен мұздықтармен қоректенеді. Меридиональді бөлікте Шелек
өзенінің үш саласы бар: Жіңішке, ... және ... ... ... бекеттен 4-5 км төменде Шелек өзенінің сағасына тағы ... ... ... ... ... Сағалық бөлік Қапшағай су қоймасына құяр
алдында батпақтанған [43].
Таудан шыққан кезде өзен суармалауға ... ... ... ... қорек алғанының арқасында Есік өзені өз суын Қапшағай су
қоймасына дейін жеткізеді.
Талғар өзені екі тармақтың бір-біріне Оң және Сол ... ... Оң ... ... тағы бір сол жақ сала ... ... ... Осы тармақ саласы Оң Талғарға қарағанда суы мол, бірақ
олардың екеуі де ... ... Сол ... ... ... көп ... сол ... өзенінің алабында, ал анағұрлым аз
бөлігі Оң Талғар өзенінің шыңдарында. ... ... өзен ... 444 км2 , ұзындығы 117 км. Талғар ... Іле ... сол ... ең ірі ... ... ағыс ... ... көздеріне қарағанда
анағұрлым көп, жалпы ағыстың (40,5%) бөлігін ... ... ... кезде
өзен суы толығымен дерлік суармалауға тартылады. Солтүстік Алматы Нарынқол
автотрассаларында Талғар өзенінің арнасы қарасу ... ... ... және ... ... Оң жақ ... – Қашқан Талғар грунт
суларының сызашықтану белдемінде солтүстік – батысқа қарай Ават ... Одан ... ... ... ол ... ... ... және 28
км-ден кейін солтүстік жаға саласы болып Есік ... ... ... Ал ... ... ... айтсақ Талғар өзенінің өзі Саз – Талғар деген атаумен
солтүстікке қарай біраз су қоймалар қатарынан ... ... су ... ... ары ... шығысқа қарай Үлкен және Кіші Алматы, сонымен
қатар Қарғалы өз жолында Қазақстан ... ең ... ... ... қиып ... Бұл өз алдына су ... осы ... және ... жағдайларына антропогендік әсер етеді.
Ақсай өзені Қаскелең өзенінің оң жақ ... 3500 м ... ... ... ... Солтүстік Ақсай, Орта Ақсай, Оңтүстік Ақсай,
Алаптың жалпы ауданы 566 км2 , өзен ... 70 км, су ... ... ... ... км2 . Өзен ... барлық жағында қойтастар және
галькалар бар.
Қаскелең өзені өз бастауын 3600-3800 м биіктіктегі мұздықтармен
қарлардан ... ... ... ... 3620 км2  , өзен ұзындығы 177 км. ... ... 290 км2 , тау ... өзен ... 33 км. ... ... жүйе жақсы дамыған. Қаскелең өзенінің оң жақ ... ... ... ... өзені, ал сол жақ Шамалған өзені болып табылады.
Шамалған өзені Қаскелең өзенінің сол жақ ... ... ... ... ... ... 88 км, ... жалпы ұзындығы 526
км2 , тау бөлігінің ... 139 км2 . ... ... тау ... шамамен 10 км болатындай салалары көп.
Ұзын Қарғалы өзені өз бастауларын Іле Алатауы батыс мұздықты және
қарлы сілемелерінен ... ... ... ... ... ... Құрты өзеніне келіп құяды. Алаптың тау бөлігінің ауданы 344 км2 , ... ... 1070 ... ... ... ... 128 км. 2000 – 2400 ... белдеміндегі алап ауданы жақсы дамыған.
Құрты өзені Іле ... сол жақ және ... ... Қапшағай су
қоймасына түсетін жалғыз саласы. Өзен ұзындығы 123 км, су жинау алабының
ауданы 12500 км2 . Өз ... өзен Іле ... ... ... Кендактас және Шу-Іле тауларында ... ... ... өзен ... Іле ... ... ... Осыған байланысты жұмыста Іле Алатауының батыс жотасында
қалыптасатын өзен ағындарының шамалары алынды, ал ... ... ... ... қоса ... ... ... авторы Аль-Фараби атындағы КазНУ-дың
гидрология суши кафедрасының жүргізген Шелек, Түрген, Есік, Талғар ... ... ... гидрографиялық және гидрологияық
зерттеуіне қатысқан. Жұмыстың ... ... су ... ... ... ... анықтап сипаттама беру, сонымен ... сол жақ ... және ... ... ...... ... ауданы) орналасқан және ҮАК-ын қиып өтетін кіші өзендерді,
уақытша су ... және ... ... ... ... ... ... төменгі ағысының алаптарының зерттеу нәтижелерінің схемалары А.5-
А.7 суреттерінде А қосымшасында келтірілген.

Пән: География
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Іле Fлатауының неотектоникалық қозғалыстарының сипаттамасы123 бет
Іле алатауының ландшафтарына физикалық географиялық сипаттама59 бет
Іле Алатауының физикалық – географиялық жағдайы46 бет
Іле алатауының физикалық-географиялық жағдайы.Улы өсімдіктердің улылық қасиеттерінің ерекшеліктері30 бет
Іле Алатауы өзендерінің қалыпты жылдық ағындысын бағалау25 бет
Алматы қаласында қысқы олимпияда өткізу мүмкіндігі41 бет
Алматы қаласының тарихы15 бет
Рельеф құрушы эндогендік факторлар26 бет
Талғар аймағының туризм мен демалыс саласын дамытудың негізгі87 бет
Таулы аймақтардың зерттелу тарихы42 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь