21 IAS халықаралық қаржы есептілігінің стандарты

МАҚСАТЫ
1. Ұйым шетелдік валютамен байланысты қызметті екі әдіспен жүргізе алады. Ол не операцияларды шетелдік валютамен жүргізе, не шетелдік қызметті жүзеге асыра алады. Сонымен бірге өзінің қаржы есептілігінде ұйым деректерді шетелдік валютамен көрсете алады. Осы Стандарттың мақсаты - шетелдік валютамен операцияларды және шетелдік қызметті ұйымның қаржы есептілігінде көрсету, сондай-ақ қаржы есептілігінің көрсеткіштерін ұсыну валютасына қайта есептеу тәртібін орнату.
2. Негізгі мәселелер қандай айырбас бағамын (бағамдарын) белгілеу және айырбас бағамдарындағы өзгерістердің салдарын қаржы есептілігінде қалайша көрсету болып табылады.
ҚОЛДАНЫЛУ САЛАСЫ
3. Осы стандарт:
(а) шетелдік валюталармен операцияларды және қалдықтарды, 39 IAS «Қаржы құралдары – мойындау және бағалау» Халықаралық стандартын қолдану аясындағы туынды операциялар мен қалдықтардан басқаларын есепке алу кезінде;
(b) шетелдік қызметтің шоғырландыру, тепе-тең шоғырландыру немесе үлесті қатысуды есепке алу әдістерімен ұйымның қаржы есептілігіне енгізілген нәтижелері мен қаржы көрсеткіштерін қайта есептеу кезінде;
және
(с) ұйымның нәтижелері мен қаржы көрсеткіштерін ұсыну валютасына қайта есептеу кезінде қолданылуға тиіс (*).
____________
(*) Қараңыз: SIC-7 «Еуро енгізу» түсіндірмесі.
4. 39 IAS көптеген валюталық туынды құралдарға қолданылады, сондықтан ондай құралдар осы Стандарт қолданылатын саладан шығарып тасталады. Екінші жағынан, 39 IAS-стандарты қолданылатын саладан тыс валюталық туынды құралдар (мысалы, басқа контракттарға кіргізілген кейбір валюталық туынды құралдар) осы Стандарт әсерінің аясында болады. Сонымен қатар, осы Стандарт туынды құралдарға жататын сомаларды ұйым өзінің қолданыстағы валютасынан өзінің ұсыну валютасына қайта есептейтін кезде қолданылады.
        
        21 IAS Халықаралық қаржы есептілігінің стандарты
Валюталық бағам өзгерісінің әсері
Бұл нұсқа 2005 ... 15 ... ... ... ... әсері» IAS 21 – «Шетелдік бөлімшеге таза инвестицияларға»
Түзетулерден ... ... ... IAS ... қаржы есептілігінің стандарты
Валюталық бағам өзгерісінің әсері
Мақсаты
1. Ұйым шетелдік валютамен байланысты қызметті екі ... ... Ол не ... ... валютамен жүргізе, не шетелдік
қызметті жүзеге асыра алады. Сонымен бірге өзінің қаржы есептілігінде
ұйым ... ... ... ... ... Осы ... мақсаты
- шетелдік валютамен операцияларды және шетелдік қызметті ұйымның қаржы
есептілігінде көрсету, сондай-ақ қаржы есептілігінің ... ... ... ... ... ... ... мәселелер қандай айырбас бағамын (бағамдарын) белгілеу
және айырбас бағамдарындағы өзгерістердің салдарын ... ... ... ... ... ... Осы ... шетелдік ... ... ... 39 IAS «Қаржы құралдары – мойындау және ... ... ... ... туынды операциялар мен
қалдықтардан басқаларын есепке алу кезінде;
(b) ... ... ... ... ... үлесті қатысуды есепке алу әдістерімен ұйымның
қаржы ... ... ... мен ... көрсеткіштерін
қайта есептеу кезінде;
және
(с) ұйымның нәтижелері мен ... ... ... ... ... ... ... тиіс (*).
____________
(*) Қараңыз: SIC-7 «Еуро енгізу» түсіндірмесі.
4. 39 IAS ... ... ... ... ... ... құралдар осы Стандарт қолданылатын саладан ... ... ... 39 ... ... ... ... туынды құралдар (мысалы, басқа контракттарға кіргізілген
кейбір валюталық туынды құралдар) осы Стандарт әсерінің аясында болады.
Сонымен ... осы ... ... ... жататын сомаларды ұйым
өзінің қолданыстағы валютасынан ... ... ... ... ... қолданылады.
5. Осы Стандарт ... ... ... ... ... шетелдік қызметке таза инвестицияларды хеджирлеуді есепке
алуға қолданылмайды. 39 IAS хеджирлеуді есепке алуға қолданылады.
6. Осы ... ұйым ... ... ... ... кезде қолданылады және қаржы есептілігі ... ... ... ... ... ... келуін көздейтін
талаптар белгілейді. Қаржы ақпаратын шетелдік ваютаға, осы ... ... ... есептеулерге қатысты осы Стандартта қандай ақпарат
ашылуға тиіс екені көрсетілген.
7. Осы ... ақша ... ... туралы есепте
шетелдік валютамен операциялар немесе шетелдік ... ... ... ... есептеу нәтижесінде пайда ... ... ... ... ... емес ... ... қозғалысы туралы есептер» IAS.
Анықтамалар
8. Осы Стандартта төменде көрсетілген мәндерде мынадай ... ...... баланс күнгі ағымдағы айырбас бағамы.
Бағам айырмашылығы – шетелдік валюталар бірлігінің ... ... ... ... ... ... ... бағамы – бір валютаны басқасына айырбастау коэффициенті.
Әділ құн – жақсы хабардар, ... ... ... ... ... ... емес ... арасында мәміле жасау кезінде активті
айырбастауға немесе міндеттемені реттеуге ... ... ...... ... валютасынан өзгеше валюта.
Шетелдік қызмет - өз қызметі есеп ... ұйым ... ... ... елде ... ... орналасқан немесе жүзеге асатын
есеп беруші ... ... ... бірлескен ұйымы немесе
филиалы болып табылатын ұйым.
Қолданыстағы ... – ұйым өз ... ... асыратын негізгі
экономикалық ортада пайдаланылатын валюта. Топ – еншілес ұйымдары бар
бас ұйым.
Ақша баптары – қолда бар ... ... ... және ... нақты немесе белгіленетін сомаларда алу немесе төлеу жөніндегі
міндеттемелер.
Шетелдік ... таза ... – осы ... ... есеп беруші ұйым үлесінің шамасы.
Ұсыну валютасы - қаржы есептілігі берілетін валюта.
Ағымдағы валюталық бағам – ... есеп ... ... ... ... валюта
9. Ұйым өз ... ... ... ... ... ... ол өзінің ақша қаражатының негізгі бөлігін жинақтап,
жұмсайтын орта болып табылады. Өзінің ... ... ... ұйым мына ... ... ... валютаға:
(і) тауарлар мен ... сату ... ... ... ... (ондай валюта - тауарлар мен қызметтердің
сату бағасы көрсетілетін және ... ... есеп ... ... ... мен ... ұйым өндіретін тауарлар мен қызметтерге ... ... ел ... тауаурлар немесе қызметтер жеткізуге байланысты ... және ... ... ... ... ... ... (ондай
валюта – көбінесе сондай шығындар көрсетілетін және өтелетін
валюта).
10. ... ... ... да ұйымның қолданыстағы
валютасының белгілері бола алады:
(а) ол ... ... ... ... қаражат
(яғни қарыз және үлес құралдарының эмиссиясы) білдірілетін ... ... ол ұйым ... қызметінен түсетін түсімдерді әдетте
өзінде қалдыратын валюта болып табылады.
11. ... ... ... ... ... және
қолданыстағы валютаны есеп беруші ұйым ... ... ... ... бөлінетін тағы да бірқатар факторлар бар (бұл
контексте есеп беруші ұйым өзінің ... ... ... ... ... ұйым ... бірлескен қызмет арқылы жүзеге
асыратын ұйым ... ... ... шетелдік қызмет есеп беруші ұйым қызметінің
жалғасы немесе едәуір ... ... ... ... ... ... асырыла ма. Шетелдік қызметті жүзеге асырушы ... ... ... ... бойынша алынатын тауарларды тек сататын
және түскен түсімді оған аударатын болса, ол ... ... ... ... Шетелдік қызметті жүзеге асырушы ұйым ақша
қаражаты мен ... ақша ... ... шығын жұмсайтын,
табысты қордалайтын және көбінесе өзінің жергілікті валютасымен
қарыз алатын ... ол ... ... ... ... ... есеп беруші ұйыммен операциялардың өз қызметін
шетелдерде жүзеге асырушы ұйым қызметіндегі үлесі ... ме, ... ... ... ... ... ... ақша қаражатының
ағыны есеп беруші ұйымның ақша ... ... әсер ете ме, және ... оның есебіне кідіріссіз аударуға бола ма.
(d) шетелдік қызметтен қордаланатын ақша қаражатының
ағыны орын алып ... ... ... ... ... есеп ... ұйым ... ақша қаражаты
берілместен қызмет көрсетуге жеткілікті ме.
12. ... ... ... ... ... ... ал
қолданыстағы валюта айқын болмаса, ұйым басшылығы, өз тәжірибесін
негізге ала отырып, негіз ... ... ... ... ... ... ... дәл білдіреді.
Осындай жағдай шеңберінде ұйым басшылығы 3-параграфта тұжырымдалған
негізгі индикаторларға басымдылық ... ал 10 және ... ... ... ... ретінде қандай валюта таңдап
алынуға тиіс екенінің қосымша жанама дәлелдерін қамтамасыз етуге тиісті
индикаторларды содан соң қарайды.
13. ... ... ... ... ... ... ... оқиғаларды және жағдайларды көрсетеді. Тиісінше,
белгіленгеннен кейін, ... ... ... ... ... және ... өзгерістер болатыннан басқа
жағадайларда басқа валютаға ауыстыруға жатпайды.
14. Егер ... ... ... ... пайдаланылатын валюта болса, ұйымның қаржы есептілігі 29-
«Гиперинфляция жағадайларындағы қаржы ... IAS ... ... қайта есептелуге тиіс. Ұйым, мысалы, осы Стандартқа
сәйкес белгіленуге тиістіден басқа валютаны ... ... ... қолданыстағы валютасын) өзінің қолданыстағы валютасы ретінде
қабылдай отырып, 29 IAS-Халықаралық ... ... ... ... ... ... таза ... Ұйымда шетелдік қызметтен алынуға немесе оған төленуге тиісті ақша бабы
болуы мүмкін. Көз ... ... өзі ... есеп ... ... іс ... ұйымның сол шетелдік қызметке таза инвестициясының бір
бөлігі ... ... және ... 32 және ... ... ... Мұндай ақша баптарына ұзақ мерзімді дебиторлық
берешек немесе қарыздар ... ... ... ... ... дебиторлық немесе кредиторлық берешектер қосылмайды.
15A 15-тармақта сипатталған шетелдік бөлімшеден алынуға немесе
оған ... тиіс ... бабы бар ұйым ... ... ... мүмкін. Мысалы, ұйымның екі A және B ... ... бар. ... ... ... ... ... табылады. А еншілес
компаниясы В еншілес компаниясына қарыз береді. А еншілес ... ... ... ... ... егер ... бойынша есеп
жоспарланбаса немесе таяу ... орын ... ... ... ... ... ... таза активтерінің бір бөлігі болар еді.
Бұл сондай-ақ, егер А еншілес компаниясының өзі шетелдік бөлімше ... ... ... ... Ақша ... ... ... – валюта бірлігінің нақты
немесе белгіленген мөлшерін алу ... ... беру ... ... мысалдары: қызметкерлерге қолма-қол ақшамен төленуге
тиісті зейнетақылар мен басқа да жәрдемақылар; ақшалай түрде ... ... ... ретінде мойындалған ақшалай
дивидендтер. Нақ осылайша, ұйымның үлесті өз құралдарының ... ... ... ... ... ақша бабы ... ... оның
ережелері бойынша алынуға (немесе берілуге) тиісті әділ құн валюта
бірлігінің тіркелген немесе белгіленетін бірліктеріне ... ... ... емес баптың негізгі ... ... - ... ... ... ... ... алу құқығының (немесе
беру жөніндегі ... ... ... ... ... ... ... ақы төлеу (мысалы, аванспен төленген жалгерлік
ақы); іскерлік бедел; материалдық емес активтер; босалқылар; ... ... ... емес ... беру ... реттеуге жататын
міндеттемелер.
ОСЫ СТАНДАРТТА ТАЛАП ЕТІЛЕТІН ТӘСІЛДЕМЕНІҢ ҚЫСҚАША МАЗМҰНЫ
17. Қаржы есептілігін ... ... ... ... ... ... ... бар ұйым (мысалы, бас ұйым) немесе шетелдік қызметті
жүзеге асырушы ұйым (мысалы, еншілес ұйым немесе ... ... ... ... ... ... ... белгілейді.
Ұйым баптарды шетелдік валютамен өзінің қолданыстағы валютасына қайта
есептейді және ... ... ... ... 20-37 және ... ... ... есептілігінде көрсетеді.
18. Есеп беруші көптеген ұйымдар бірқатар ... ... ... бас ұйым мен бір ... ... ... ... топ). Әр түрлі (соның ішінде топ ... ... ... немесе бірлескен қызметке инвестициялар
болуы ... ... ... ... ... ... Есеп беруші ұйым
құрамындағы әрбір жеке ұйымның нәтижелері мен ... ... есеп ... ұйым ... қаржы есептілігін беретін валютасына қайта
есептелуі қажет. Осы Стандартқа сәйкес кез келген валютаны (немесе
валюталарды) есеп ... ... ... ... ... ... Есеп ... ұйым құрамындағы, қолданыстағы валютасы ұсыну
валютасынан өзгеше кез келген жеке ... ... мен ... 38-50-параграфтарға сәйкес қайта есептеуге жатады.
19. Сонымен қатар, осы ... ... ... ... жеке ұйым ... қаржы есептілігін 27-«Шоғырландырылған және
жеке қаржы есептілігі» IAS ... ... ... ... ... ... кез ... валютада (немесе валюталарда) ұсынуға
құқылы. Егер ұйым ... ... ... ... ... ... болса, оның нәтижелері мен қаржы көрсеткіштері
де 38-50-параграфтарға сәйкес қайта есептеледі.
ШЕТЕЛДІК ВАЛЮТАМЕН ОПЕРАЦИЯЛАРДЫ ҚОЛДАНЫСТАҒЫ ВАЛЮТАМЕН ... ... ... ...... валютамен білдірілген немесе
сонымен есеп айырысуды қажет ететін операция, соның ішінде ... ... ... валютамен көрсетілген тауарларды
немесе қызметтерді сатып алатын немесе сататын;
(b) өтелетін немесе алынатын сома ... ... ... ... беретін немесе қарызға алатын;
немесе
(c) активтерді әлдебір басқа жолмен сатып ... ... ... шетелдік валютамен көрсетілген міндеттемені өзіне
алатын немесе өтейтін кезде пайда болатын барлық операциялар.
21. Бастапқы мойындау ... ... ... шетелдік
валютамен жасалатын операция шетелдік ... ... ... мен ... ... арасындағы операция жасалған күнгі ағымдағы
валюта бағамын қолдану жолымен ескерілуге тиіс.
22. Операция жасалған күн – ... ... ... ... ... өлшемдеріне сәйкестігі алғаш рет атап
көрсетілген күн. Операция жасалған күнгі ... ... ... ... практикада жиі пайдаланылады, мысалы, бір апта немесе бір ... ... ... сол ... ... ... ... жасалған
барлық операциялар үшін пайдалануға болады. Алайда, айырбастау бағамы
елеулі ауытқитын жағдайда, ... ... ... ... ... ... есепті күндерге есептілік
23. Әрбір есепті күнде:
(а) ... ... ақша ... жабу ... ... ... ... тарихи құн бойынша ескерілген шетелдік валютадағы
ақшалай емес баптар ... ... ... ... бағамымен
қайта есептелуге тиіс;
(с) әділ құн бойынша бағаланған ... ... емес ... әділ құн ... күні қолданылған айырбастау
бағамы бойынша қайта есептелуге тиіс.
24. ... ... құны ... ... ... ... ... Мысалы, негізгі құралдарды 16-«Негізгі
құралдар» IAS Халықаралық стандартына сәйкес әділ құн бойынша немесе
тарихи құн ... ... ... ... құнының тарихи құн
негізінде немесе әділ құн негізінде анықталатынына қарамастан, егер ол
құн шетелдік валютамен анықталған болса, ол ... осы ... ... ... ... ... тиіс.
25. Кейбір баптардың баланс құны екі немесе одан көп шамаларды
салыстыру жолымен анықталады. Мысалы, ... ... құны ... IAS ... стандартына сәйкес өзіндік құнның және
сатудың ... таза ... ең ... ... ... табылады. Нақ
осылайша, 36-«Активтердің құнсыздануы» IAS Халықаралық стандартына
сәйкес, құнсыздану ... ... ... ... ... ... ... залалдар және оның өтелетін сомасы есепке
алынғанға дейін оның баланс құнының ең төмен шамасы болып ... ... ... емес актив болып табылатын және шетелдік валютада
құнсызданатын кезде оның баланс ... ... ... не сол шама ... ... ... ... (яғни тарихи құн бойынша бағаланған баппен операция
жасалған ... ... ... ... ... ... ... сатудың ықтимал таза құнын, не осы шама анықталған
күнгі ... ... ... ... ... күнгі жабу бағамы
бойынша) қайта есептелген өтелетін соманы салыстыру ... ... ... ... ... мүмкін: құнсызданудан
келетін залал қолданыстағы валютада мойындалады, ... ... ... ... ... ... ... бағамдары бар болған кезде осы
операцияның ақша ағындары ... есеп ... ... асыруға
болатын бағам немесе, егер сол ақша ағыны ... ... ... ... ... ... ... Егер екі валюта арасында айырбастау
мүмкіндігі уақытша жоқ болса, айырбастау ... ... ... ... ... ... ... бағам пайдаланылады.
Бағам айырмашылықтарын мойындау
27. ... атап ... 39 ... шетелдік валюталардағы баптарды хеджирлеудің есепке алынуына
қолданылады. Хеджирлеудің есепке ... ... ... ... ... ... ұйымның осы Стандарт талаптарына сәйкес
бағам айырмашылықтарын ескеруден басқаша есепке алуын талап ... 39 IAS ақша ... ... ... бола ... ... баптар бойынша баға айырмашылықтарының бастапқыда капиталда,
хеджирлеу тиімді болатын жағдайда көрсетілуін талап ... Ақша ... ... есеп ... ... ... ... есепті кезең ішінде немесе ... ... ... мойындау кезінде қайта есептелген бағамдардан өзгеше бағамдар
бойынша қайта есептеу кезінде пайда болатын бағам ... ... ... олар ... ... ... 32-параграфта
сипатталғаннан басқа жағдайларда, мойындалуға тиіс.
29. Ақша ... ... ... ... кезінде пайда
болатын және операция жасалған күн мен есеп ... күні ... ... ... ... ... ... бағам айырмашылығы
пайда болады. Операция мен ол бойынша есеп бір есепке алу кезеңінде
жүзеге асырылатын болса, ... ... сол ... ... ... ... есеп ... оны жүзеге асыру кезеңінен
кейінгі кезеңде жүзеге асырылатын болса, әрбір аралық кезеңде есептесу
кезеңіне ... ... ... айырмашылығы айырбастау бағамдарының
өзгеруімен анықталады.
30. ... емес бап ... ... ... ... ... мойындалған кезде ондай пайданың немесе ондай залалдың кез
келген валюталық құрамдас бөлік тікелей капиталда мойындалуға ... ... ... емес бап ... ... ... залал пайдада
немесе залалда мойындалған болса, сол ... ... сол ... ... валюталық құрамдас бөлікті ... ... ... ... ... ... ... кейбір пайдалар мен залалдарды тікелей
капиталда мойындауды талап ... ... 16 ... ... негізгі құралдарды қайта бағалау нәтижесінде пайда
болатын кейбір ... мен ... ... ... тікелей капиталда
мойындалуға тиіс. Ондай актив шетелдік валютада ескерілетін болса, ... ... ... ... ... құн сол ... күні қолданылған бағам бойынша қайта есептелуге тиіс, соның
нәтижесінде баға айырмашылығы пайда ... ол да ... ... Есеп ... ... ... қызметке таза инвестициясының
бір бөлігі болып табылатын ақша бабы ... ... ... ... ... есеп беруші ұйымның жеке қаржы
есептілігінде, не ... ... жеке ... ... ... ... ... немесе залалда мойындалуға тиіс. Шетелдік
қызметті және есеп беруші ұйымды қамтитын қаржы есептілігінде (мысалы,
шетелдік қызметті еншілес ұйым ... ... ... ... ... ... айырмашылықтары бастапқыда капиталдың жеке
құрамдас бөліктерінде, сондай-ақ 48-параграфқа сәйкес таза инвестиция
шығарылғаннан кейін пайдада немесе залалда мойындалуға тиіс.
33. Ақша бабы есеп ... ... ... қызметке таза
инвестициясының үлесі болып табылатын және есеп ... ... ... ... ... ... қызметті
жүзеге асырушы ұйымның жеке қаржы есептілігінде 28-параграфқа сәйкес
бағам айырмашылығы пайда болады. Нақ осылайша, егер ... бап ... ... асырушы ұйымның қолданыстағы валютасында
деноминацияланған ... ... ... сәйкес, бағам айырмашылығы
есеп беруші ұйымның жеке қаржы есептілігінде пайда болады. Мұндай бағам
айырмашылықтары шетелдік ... де, есеп ... ... да ... ... (яғни, шетелдік қызмет ... ... ... ... ... ... ... алу
әдісін пайдалана көрсетілген қаржы есептілігінде) капиталдың жеке
құрамдас бөлігі болып қайта ... ... есеп ... ... қызметке таза инвестициясының үлесі болып табылатын ақша бабын
есеп беруші ұйымның ... ... ... қолданыстағы валютасынан
өзгеше валютада деноминациялауға болады. Ақша бабын есеп беруші ұйымның
және ... ... ... валютасына қайта есептеу кезінде
пайда болатын бағам айырмашылықтары шетелдік қызметті және есеп ... ... ... ... жеке ... бөлігі болып қайта
жіктелмейді (яғни, олар бұрынғысынша пайдада ... ... Егер ұйым ... есепті және жазбаларды қолданыстағы
валютадан өзгеше валютада жүргізетін болса, ол ұйым өзінің қаржы
есептілігін әзірлеген ... ... ... ... ... ... ... қайта есептеледі. Нәтижесінде осы баптар
қолданыстағы валютада бастапқыда есепке ... ... ... ... болатын сомалар пайда болады. Мысалы, ақша баптары ... ... ... ... ... ... ал ... құн
бойынша ескерілген ақшалай емес баптар оларды мойындаумен аяқталған
операция жүзеге асырылған ... ... ... ... есептеледі.
Қолданыстағы валютаны ауыстыру
35 Өзінің ... ... ... ... ұйым ... ... қолданылатын қайта есептеу рәсімдерін басқа
валютаға ... ... ... преспективалы негізде қолдануға
міндетті.
36. ... атап ... ... қолданыстағы
валютасы негіз қалайтын операцияларды, сол ұйымға қатысты оқиғалар мен
жағдайларды бейнелейді. Тиісінше, қолданыстағы ... ... оны ... ... тек ... ... қалаушы операцияларда,
оқиғалар мен жағдайларда өзгерістер болған ... ғана ... ... ... мен ... сату бағаларына басты ықпал
ететін ... ... ... ... ... ... соғуы мүмкін.
37. Қолданыстағы валюта ауыстырылуының ... ... ... ... Басқаша айтқанда, ұйым барлық
баптарды жаңа қолданыстағы валютаға ... ... ... ... ... есептейді. Ақшалай емес баптарды қайта ... ... ... ... ... ... құны ... Шетелдік қызмет туралы қаржы есептілігін қайта есептеу
кезінде пайда ... 32 және 39 ... ... ... ... ... айырмашылықтары сол қызмет шығарылғанға
дейін ... ... ... ... ... ... ӨЗГЕШЕ ҰСЫНУ ВАЛЮТАСЫН ПАЙДАЛАНУ
Ұсыну валютасын қайта есептеу
38. Ұйым өзінің қаржы есептілігін кез келген валютада (немесе валюталарда)
ұсына алады. Егер ... ... ... қолданыстағы валютасынан
өзгеше болса, ол өз ... мен ... ... ... ... ... ... топ құрамына түрлі қолданыстағы
валюталарды пайдаланатын жекелеген ... ... ... сол ... ... мен қаржы көрсеткіштері барлығы үшін ... ... ... өзі ... ... есебін ұсынуға
мүмкіндік береді.
39. Қолданыстағы валютасы гиперинфляциялық экономика валютасы
болып табылмайтын ... ... мен ... көрсеткіштері төмендегі
рәсімдерді пайдалана басқа ұсыну валютасына қайта есептелуге ... ... ... ... ... активтер мен
міндеттемелер (яғни, соның ішінде салыстырмалы деректер);
(b) пайда мен залал туралы әрбір есеп ... ... ... (яғни, соның ішінде салыстырмалы деректер) операциялар жүзеге
асырылған күнгі бағамдар бойынша қайта есептеуге жатады;
және
(с) пайда болатын ... ... ... капиталдың
жеке компоненті ретінде мойындалуға тиіс.
40. Практикалық ой-мақсат бойынша, ... ... ... ... бағамымен шамалас бағам, мысалы, кезең
ішіндегі орташа ... ... пен ... ... қайта есептеу үшін жиі
пайдаланылады. Алайда, айырбастау бағамдарында ... ... ... кезең ішіндегі орташа бағамды пайдалану орынсыз.
41. ... ... ... ... ... ... бағамдары бойынша кіріс пен шығысты осы
операциялар ... ... ... ал ... мен ... ... бағамы бойынша қайта есептеу;
(b) таза активтерді кезеңнің бас кезінде бұрынғы жабу
бағамынан өзгеше жабу бағамы ... ... ... ... ... бағам айырмашылықтары пайдада немесе залалда мойындауға
жатпайды, өйткені ... ... ... операциялар бойынша
ақша қаражатының ағымдағы және болашақ ағындарына шамалы әсер етеді,
немесе мүлдем әсер етпейді. Бағам айырмашылығы ... ... ... ... ... да мойындалған кіріс және шығыс баптары бойынша
пайда ... ... ... ... бірақ толық емес
меншікте болатын шетелдік қызметке жататын кезде қайта есептеу кезінде
пайда болатын және ... ... ... ... бағам
айырмашылықтары шоғырландырылған баланстағы азшылық үлесінің бір ... ... және ... ... ... гиперинфляциялы экономика валютасы болып
табылатын ұйымның нәтижелері мен қаржы көрсеткіштері басқа ... мына ... ... ... ... ... барлық сомалар (яғни, ... ... ... ... пен ... ... ... салыстырмалы
деректер) ең соңғы ... ... жабу ... ... ... тиіс;
(b) сомалар гиперинфляциялы экономика валютасына ... ... ... сомалар ретінде бұрынғы жылғы тиісті
қаржы есептілігінде ағымдағы жылға қатысты деп көрсетілген (яғни,
баға ... ... ... ... ... кейінгі өзгерістерге түзетулер енгізілмеген)
сомаларды міндетті түрде пайдалану керек.
43. ... ... ... ... экономика
валютасы болып табылатын кезде ұйым 42-параграфта көзделген ... ... ... ... ... ... есептеуге
жататын салыстырмалы сомалардан басқасын ... ... ... ... ... есептілігін 29-«Гиперинфляция
жағадайларындағы қаржы ... IAS ... ... ... ... ... ... гиперинфляциялы болмайтын және ұйым
ендігі жерде өзінің қаржы есептілігін 29 ... ... ... ... болса, ол ұсыну валютасына қайта есептеу үшін
тарихи құн ретінде ұйым өзінің қаржы ... ... ... ... ... ... ... қайта есептелген сомаларды
пайдалануға міндетті.
Шетелдік қызмет туралы қаржы есептілігін қайта есептеу
44. 45-47-параграфтар шетелдік ... ... мен ... сол ... ... есеп ... ... қаржы
есептілігіне шоғырландыру, пропорциялы шоғырландыру немесе үлесті
қатысу бойынша есепке алу ... ... ... ... ... үшін
ұсыну валютасына қайта есептеледі.
45. Шетелдік ... ... мен ... ... беруші ұйымның нәтижелері мен қаржы көрсеткіштеріне ... топ ... есеп ... және ... ... ... ... бойынша қалдықтарды шығарып тастау сияқты
қабылданған ... ... ... ... ... және жеке ... есептілігі» IAS және 31-«Бірлескен
қызметке қатысу» IAS). Алайда, топ ... ақша ... ... ... ... де, ұзақ ... де, топ ішіндегі
тиісті міндеттемеге (немесе активке) қарсы валюталық бағам ... ... ... көрсетпестен шығарып тастауға
болмайды. Мұның өзі бұл ақша бабының бір валютаны ... ... ... ... ал ... ... ... есебінен есеп
беруші ұйымға пайда немесе залал келтіретінінің салдары болып табылады.
Тиісінше, есеп ... ... ... ... ... ... ... кірісте немесе шығыста мойындалады, не, егер
ол 32-параграфта сипатталған жағдайлардан пайда ... ол ... ... дейін капитал ретінде жіктеледі.
46. Шетелдік қызметтің және есеп ... ... ... әзірлеу күні үйлеспейтін болса, шетелдік ... ... ұйым ... жағдайларда есеп беруші ұйымның есеп беретін
күніне дәл келетін ... ... ... әзірлейді. Егер осылай
істелмесе, 27 IAS басқа есепті күнді пайдалануға рұқсат ... ... ... ... арасындағы алшақтық үш айдан аспайтын және ... ... ... ... орын ... кез ... ... мен басқа да оқиғаларға түзетулер енгізілген болуы керек.
Бұл жағдайда шетелдік ... ... мен ... ол ... ... ... бағам бойынша қайта есептеледі. Айырбастау
бағамдарының елеулі өзгерулеріне ... 27 ... ... есеп ... ... есеп беретін күніне дейін
енгізіледі. Үлесті қатысуды есепке алу әдісі ... ... ... бірлескен қызметке пропорциялы шоғырландыруды қолданған ... ... және ... ... ... ... IAS және 31 IAS-Халықаралық стандартына сәйкес осындай
әдіс ... ... ... ... алу ... ... болған кез
келген іскерлік бедел және сол шетелдік қызметті сатып алу ... ... ... мен ... әділ ... ... оның активтері мен міндеттемелері ретінде есепке ... ... олар сол ... ... ... ... және 39, ... сәйкес жабу бағамы бойынша қайта
есептелуге тиіс.
Шетелдік қызметтің шығарылуы
48. ... ... ... ... бағам айырмашылықтарының
осы шетелдік қызметке қатысты капиталдың жеке компонентінде кейінге
қалдырылған сомасы ... ... ... ... ... ... ... сол кезеңдегі кірісте немесе шығыста мойындалуға тиіс.
49. Ұйым шетелдік қызметтегі өз үлесін ... ... жою, өтеу ... сол ... ... ... ішінара бас тарту
жолымен жүзеге асыра алады. Дивидендтер төлеу ол ... ... ... ... ... ... дивиденд сатып алынғанға
дейін алынған пайдадан төленетін кезде төленеді. Ішінара шығарылған
жағдайда пайдаға немесе ... тек ... ... ... пропорциялы бөлігі ғана қосылады. Шетелдік қызметтің
баланстық құнын есептен шығару ішінара ... ... ... ... ... ... ... немесе залалының ешбір
бөлігі есептен шығару сәтінде пайдада немесе залалда ... ... ... ... ... ... ... валютамен операциялар және бағам айырмашылықтары
бойынша ұйымның (соның ішінде шетелдік қызметтің) нәтижелері мен ... ... ... қайта есептеу кезінде пайда болатын пайда
мен залалдың салыққа әсері болуы ... ... ... әсерлеріне
байланысты мәселелер 12-«Пайдаға салынатын салықтар» IAS ... ... ... 53 және ... ... ... егер әңгіме топ жайында болса, бас ұйымның қолданыстағы
валютасына қатысты.
52. ... ... ... ... ... ... ... сомасын, 39 IAS-Халықаралық стандартына сәйкес
пайда немесе залал арқылы әділ баға ... ... ... ... ... ... ... капиталдың жеке компонентінде мойындалған таза бағам
айырмашылықтарын және сол баға айырмашылықтары сомаларының ... және ... ... ... ашып ... ... ... қолданыстағы валютадан өзгеше болған кезде
бұл факт, сондай-ақ қолданыстағы валютаның өзі, басқа ұсыну валютасы
өзіне байланысты пайдаланылатын себеп ... ... Не есеп ... ... не ... шетелдік қызметтің
қолданыстағы валютасы ауыстырылған кезде бұл факт және ... ... ... ашып көрсетілуге тиіс.
55. Ұйым өзінің қаржы есептілігін өзінің қолданыстағы валютасынан
өзгеше валютада ұсынған кезде ол өзі ... ... ... ... есептілігінің стандартына тек ол қолданылатын әрбір
Стандарттың және қолданылатын әрбір Түсіндірменің, соның ішінде 39 және
42-параграфтарда белгіленген қайта есептеу ... ... ... ... кезде ғана сай келетінін көрсетуге міндетті.
56. Жекелеген жағдайларда ұйым өзінің қаржы есептілігін немесе
басқа қаржы ақпаратын оның ... ... ... ... ... бірақ бұл жағдайда 55-параграфтың талаптарын
орындамайды. Мысалы, ұйым басқа ... ... ... ... ... ғана ... ... Немесе өзінің қолданыстағы
валютасы гиперинфляциялы экономика валютасы болып табылмайтын ұйым
өзінің ... ... ... ... ... ... ең ... жабу
бағамы бойынша қайта есептеу жолымен ауыстыра алады. Мұндай қайта
есептеулер Халықаралық ... ... ... ... сондықтан ақпаратты 57-параграфқа сәйкес ашып көрсету ... Ұйым ... ... ... ... ... ... ақпаратын
оның қолданыстағы валютасынан немесе ұсыну валютасынан өзгеше валютада
ұсынған, бұл жағдайда 55-параграфтың талаптарын орындамайтын кезде ол:
(а) мұндай ақпаратты ... яғни ... ... ... ... берілетін ақпаратқа қатысты емес
ақпарат ретінде сәйкестендіруге;
(b) қосымша ақпарат берілетін валютаны ашып көрсетуге;
және
(с) ... ... ... және ... ... үшін пайдаланылған қайта есептеу әдісін ашып көрсетуге
міндетті.
ОСЫ СТАНДАРТ КҮШІНЕ ... КҮН ЖӘНЕ ОҒАН ... Ұйым осы ... 2005 ... 1 қаңтардан немесе сол
күннен кейін басталатын ... ... ... қолдануға міндетті.
Стандартың мерзімінен бұрын қолданылуы құпталады. Егер ұйым осы
Стандартты 2005 ... 1 ... ... ... ... жөнінде
қолданатын болса, ол осы фактіні ашып көрсетуге ... 2005 ... ... шығарылған Шетелдік бөлімшеге таза
инвестицияларға (IAS 21 түзетулері) 15A тармағы және түзетулері бар 33-
тармақ қосылған. Ұйым 2006 ... 1 ... ... осы ... ... жыл ... кезеңдер үшін түзетулерді ғана қолдануға тиіс.
59. Ұйым ... ... ... осы ... рет ... есепті кезең басталғаннан кейін жүзеге асырылған
барлық сатып алуларға қолдануға міндетті. 47-параграфты бұдан бұрынғы
сатып ... ... ... қолдануға рұқсат етілген.
Перспективалы негізде ескерілетін, бірақ осы ... ... ... ... ... орын алған шетелдік қызметті сатып алуға
қатысты ұйым бұрынғы ... үшін ... ... ... ... ... ... орынды болған кезде, сондай сатып алу ... ... ... ... мен әділ ... ... ... алуда
шетелдік қызмет активтері мен міндеттемелері ретінде көрсете ... ... ... мен әділ ... ... ... не ұйымның
қолданыстағы валютасында көрсетілген, не есептілікте сатып алу күнінде
қолданылған айырбастау ... ... ... ақшалай емес
валюталық баптар болып табылады.
60. Осы Стандартты қолданудың нәтижесінде пайда болатын барлық
қалған өзгерістер ... ... ... есеп ... және ... IAS Халықаралық стандартының талаптарына
сәйкес есепке алынуға тиіс.
БАСҚА ҚҰЖАТТАРДЫҢ КҮШІН ЖОЮ
61. Осы ... ... ... ... ... ... алу»
IAS (1993 жылғы редакциядағы) Халықаралық стандартын ауыстырады.
62. Осы Стандарт мына түсіндірмелерді ауыстырады:
(а) SIC-11-«Валюта айырбасы – ... ... ... ... ... ... SIC-19-«Есеп беретін валюта - 21 IAS және 29 IAS-
Халықаралық стандартына ... ... және ... есептілігін
ұсыну;
және
(с) 30-«Есеп беретін валюта - бағалау валютасынан есеп
беру валютасына қайта есептеу» IAS.
___________
Қазақстанда ... ... ... тарату құқығы ХҚЕС
жөніндегі Комитет ... ... ... ... ... ... ... тиесілі. ХҚЕС-на авторлық құқық ХҚЕС
жөніндегі Комитет Қорына тиесілі.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
2 IAS халықаралық қаржы есептілігінің стандарты11 бет
8 IAS халықаралық қаржы есептілігінің стандарты16 бет
Негізгі құралдарды есепке алу60 бет
Пайда түрі мен есептелуі30 бет
Құрылыс ұйымдарындағы қызметкерлерге берілетін сыйақылар есебін, аудитін және талдауды ұйымдастыру ерекшеліктерінің теориялық аспектілерін зерттеп, оны Алматы қаласы, «Многопрофильная компания «Достар» ЖШС-мысалында талдау, соның негізінде аудит жүргізу мен есебін жетілдіру67 бет
Қазақстан Республикасындағы шағын кəсіпорынға халықаралық қаржылық есеп стандарттарын енгізудің мəселелері8 бет
Fast Ethernet стандартындағы жоғары жылдамдықты жергілікті есептеуіш желісін жобалау64 бет
IFRS халықаралық қаржы есептілігінің стандарты40 бет
SA 8000:2001 "Қоғамдық жауапкершілік" стандарты4 бет
Аммиакты селитра өніміне ұйым стандартын әзірлеу46 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь