Фирманың экономикалық мақсаттары

Фирма- нарықтық қатынастардың негізгі субъектісі болып саналады. Оның іс- әрекеті, тәсілдері және мінез- құлық дәлелдері (себептері) шешуші түрде отандық экоомиканың барлық бет бейнесін анықтайды. Экономиканы басқарудың әкімшілдік әміршілдік жүйесінен нарықтық жүйеге өту экономиканың құрылымды өзгеруіне жағдай туғызады. Нәтижесінде тапшы экономиканың дәстүрлі кәсіпорны өмір суруін сақтап қалуды мақсат тұта
отырып, бірте-бірте өтпелі кезеңдік болып қайта құратын трансформация құбылысы жүзеге асады. Мұндай кәсіпорынның негізгі мақсаты нарық қажетін қанағаттандыру жолымен пайдалар көлемін өсіру.
Сонымен, «Фирма» түсінігіне нені жатқызуға болады; фирма бұл қоғамдық еңбек бөлінісі процесінде оңашаланған құқықтық формақа сәйкес үлгіде тіркелген қазіргі заманғынарық шаруашылығының бірлігі. Бұл құқықтық нормалар азаматтық құқық нормаларына сәйкес жасалған. ҚР құқықтық жүйесіне сәйкес, фирмалардың келесі негізгі түрлері мәлім; жеке кәсіпкер, шаруашылық серіктестіктер, өндіріс коперативтері, акционерлік қоғам. Шаруашылық серіктестіктер өзара толық серіктестік, коммандиттік серіктестік, жауапкершілігі шектелген серіктестік, қосымша жауапкершілігі бар серіктестіктерге бөлінеді.
Осы фирмалардың әрқайсысы бірқатар ерекшеліктерге ие.
Жеке кәсіпкерлер бұл экономика саласында қызметтің алуан түрлерін дербес жүзеге асыратын жеке тұлға. Бәрінен бұрын олар жеке дара кәсіпорындардың ұйымдастырушылары болып қатысады, өзінің атынан келісімді дербес жасайды және барлық міндеттемелер бойынша өзінің мүлкімен толық жауапкершілікті көтереді.
Серіктестіктерді ұйымдастыру капиталды біріктірумен қатар, фирмалардың қызметіне кәсіпкерлердің белсенді қатысуын және оның міндеттемелері бойынша өзінің мүліктік жауапкершілікті орындауларын
талап етеді. Серіктестіктерге толық серіктестік және жауапкершілігі шектеулі серіктестік жатады.
        
        КІРІСПЕ
Фирма- нарықтық қатынастардың негізгі субъектісі болып саналады. Оның
іс- әрекеті, тәсілдері және мінез- құлық дәлелдері ... ... ... экоомиканың барлық бет бейнесін анықтайды. Экономиканы басқарудың
әкімшілдік әміршілдік жүйесінен нарықтық жүйеге өту экономиканың құрылымды
өзгеруіне ... ... ... ... ... дәстүрлі
кәсіпорны өмір суруін сақтап қалуды мақсат тұта
отырып, ... ... ... ... ... ... трансформация
құбылысы жүзеге асады. Мұндай кәсіпорынның негізгі мақсаты нарық қажетін
қанағаттандыру жолымен ... ... ... ... түсінігіне нені жатқызуға болады; фирма бұл ... ... ... ... ... формақа сәйкес үлгіде
тіркелген қазіргі заманғынарық шаруашылығының ... Бұл ... ... ... ... ... жасалған. ҚР құқықтық жүйесіне
сәйкес, фирмалардың келесі негізгі түрлері мәлім; жеке кәсіпкер, шаруашылық
серіктестіктер, өндіріс коперативтері, ... ... ... өзара толық серіктестік, коммандиттік серіктестік,
жауапкершілігі ... ... ... жауапкершілігі бар
серіктестіктерге бөлінеді.
Осы ... ... ... ерекшеліктерге ие.
Жеке кәсіпкерлер бұл экономика саласында қызметтің алуан түрлерін
дербес жүзеге асыратын жеке ... ... ... олар жеке ... ... болып қатысады, өзінің атынан келісімді
дербес жасайды және ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру капиталды біріктірумен қатар,
фирмалардың қызметіне кәсіпкерлердің ... ... және ... ... өзінің мүліктік жауапкершілікті орындауларын
талап ... ... ... және ... ... ... құру ... кәсіпкерлердің тек капиталдары бірігеді, олардың
жеке ... іс ... ... ... басқару жұмысын
салымшылармен тағайындалатын кәсіби ... ... ... ... ... жағдайда, салымшылар әрине, өздерінің салымдарымен
тәуекелге барады. Бірақ, ... бір ... ... ... ... бөлініп көрсетіледі, бұл кәсіпкерлік тәуекелге барудың мөлшерін есептеп
шығаруға мүмкіндік береді. Мұндай бірлестіктерге жауапкершілігі шектеулі
қоғамдары, ... ... және ... ... ... серіктестік бұл серіктестіктің іс әрекетіне жетекшілік
ететін және фирмалардың міндеттемелері бойынша өзінің салымымен, сол ... ... ... ... көтеретін екі немесе одан да ... ... ... ... (командиттер) серіктестікті
тікелей басқаруға қатыспайды, тек өздерінің салымдарымен қатысады.
Негізінен бұл нысанды шағын және орта кәсіпкерлер таңдайды.
Жоғарыда келтірілген фирмалардың жіктелуімен ... ... ... ... ... да ... бар.
Шаруашылық қызметінің түрлері және жасалатын операциялардың сипаты
бойынша фирмалар; ... ... ... ... ... консалтингтік, лизингтік, инжинерліктік және басқаларға
бөлінеді.
Мұндай жіктеу негізінде өндіріс немесе сатып алу сату объектісі, ... ... ... ... тауар, шығармашылық қызмет
нәтижелері жатады.
Фирма меншіктік сипаты ... ... және ... ... ... ... байланысты: ұлттық, аралас және халықаралыққа
бөлінеді. Бүгінгі күні Қазақстанда аралас (бірлескен) кәсіпорындар, яғни
шетел капиталы қатысқан ... ... рөл ... ... ... ... ... көлемі бойынша ірі, орта
және шағынға бөлу кеңінен қолданылады.
Нарыққа табысты өту және белсенді бәсекелестік ... ... ... шағын және орта кәсіпорындарға байланысты. Бұл кәсіпорындар ірі
кәсіпорындардан ... ... ... ... және
тұтынушылардың артық көрушілігінің өзгеруіне тез түрдегі кері әсер ... ... осы ... жағдайлар республикада нарықтық
қатынастарды қалыптастыру үшін аса ... ... ... ... ... ... орта ... Қазақстандағы шаруашылық субъектілері жалпы
санының ін құрайды.
2. Фирманың экономикалық мақсаттары
2.1. Фирманың табиғи мақсатты – пайда ... ... ... ... ... үшін ... ... орта және ұзақ мерзімді мақсаттары маңызды орын алады.
Бұл мәселенің маңыздылығын баса атай ... ... «Қай ... ... ... ... жел де жоқ» ... сөздерін
келтіруге болады.
Менеджменттің негізін салушылардың бірі Г.Эмерсонның «Өнімділіктің
он екі қағидасы» атты ... ең ... ... ретінде нақты қойылған
мақсаттар аталады.
Атақты американдық қалым И.Ансоффтың: ...... ... оның ... ... ... ... береді басқару
шешімін қабылдау тәртібі » деген сөзімен келісуге тура келеді.
Фирмалардың негізгі мақсатты – пайда ... ... ... отырып, қанша, қандай көлемде пайда табуға болатындығын
есептеп шығару қажет. Фирмада басқа да ... ... ...... ... ... көбейту, экономикалық
жағдайларды жақсарту, жаңа мәдени мұралар қалыптастыру, ғылыми ... ... ... ... ... және ... – қатынасты нығайту; кәсіпкердің ... ... ... ... ... ... ... да арнайы мақсаттар –
шетелдермен қарым – қатынас жасау; әр ... ... мүше ... ... ерекше мақсаты - әр түрлі қайырымдылық жұмыстар
көрсету.
Көптеген фирмалардың мақсаттары ресурстарды ... ... ... және ... ... жауап
беретін әлеуметтік мәселелерден тұрады.
Мақсаттар фирманың өз мақсатына жетуін қамтамасыз етеді.
Мақсатар сатысында, әрине, алғашқы орын, ... ... ... ... ... ... саналатын үнемі пайда түсіру және оны
арттыру болып ... ...... ... (TR) мен жалпы шығындар (TC) арасындағы
айырма.
П = TR – TC
Бұл жерде әрі ... ... ... ... сөз ... ... – белгіленген баға арқылы мейлінше көп ... ... ... аз зиян ... ... беретін өндіріс көлемін таңдап алу
болып табылады.
Таза пайда ... ... ... және кез келген
коммерциялық мекемелері қызметінің негізгі мақсаты болып ... ... ... ... ... ретінде құрылған
материалдық өндіріс саласының таза ... ... ... – бұл ... ... қаржылық қорытындысын білдіретін
кәсіпорын қызметінің нәтижелі экономикалық ... Кез ... ... ұжымға оның жұмсаған еңбегінің тек бір ... ... ... ал оның басқа бөлігі - қосымша еңбек – қосымша
өнім немесе құн ... ... ... құрайтыны осыдан келіп шығады.
Мұнсыз жалпы тауар өндірісінің болуы мүмкін емес. Шынында да, ... тек ... ... ғана өтеп, ешқандай пайда келтірмесе,
фирмаға бұйым ... ... ... да, ... ... ... неге ... Егер белгілі
бір кезеңде ұжым қажет ... ... өнім ... ... ... жақсартып, ассортиментін кеңейтсе, егер еңбек өнімділігі артып,
өндіріс шығыны азайтылса, пайда мөлшері де өседі. Демек, бұл ... ... ... ... ... ... және ... болып бөлінеді.
Жалпы баланстық пайда мынадан құралады:
• Тауарлы өнімдерді сатудан түскен пайда;
• Тауарлы өнімнің құрамына жатпайтын ... ... және ... ... пайда немесе зиян;
• Сатылатыннан тыс операцияларды жоспарлаудан түскен пайда немесе
зияндар. Оған жататындар: ... ... және ... ... – бұл ... өндірістік және айнылмалы
нормативтік қорларды және банктерден ... ... ... түсетін жалпы баланстық пайда.
Пайда жоспары бағалар мен келісім – ... ... ... ... ... ... көлемін анықтау тікелей есептеу
немесе талдау әдістерімен жүргізіледі. Пайданы тікелей ... ... - ... ... жеке түрлерін көтерме бағамен
есептегендегі сатудан түсетін ... ... және ... ... ... ... табылады.
Пайда белгілі бір нысандарды орындайды.
Біріншіден, фирма қызметінің нәтижесіне ... ... ... пайда ынталандыру нысанына ие болады.
Оның мазмұны, ол бір жолғы қаржы нәтижесі және ... ... ... ... ... табылады.
Үшіншіден, пайда бюджеттің түрлі деңгейін қалыптастырудың бірден –
бір көзі. Ол бюджетке ... ... ... және ... да ... ... ... қажеттілікті қанағаттандыру үшін
қаржыландыруға ... ... ... ... ... орасан зор. Оны алуға
ұмтылу тауар өндірушілерді өнім өткізудің көлемін артттыруға, ... ... ... ... көрсетеді.
Фирманың пайдасы әр түрлі қызмет есебінен алынуы мүмкін. Барлық
пайданың жиынтық деңгейі – фирманың ... ... ... ... жиынтық элементтері болатындар:
• өнімді сатудан, қызмет атқарудан, ... ... ... негізгі қорларды , сол сияқты басқа да ... ... ... ... ... тыс ... қаржы нәтижелері.
Кәсіпорынның пайдасы екі көрсеткішке байланысты: өнім бағасы ... ... ... ... Нарықтағы өнім бағасы – сұраныс
пен ұсыныстың өзара іс – ... ... ... ... нарықтық баға құрылымы заңының әсерінен өнім бағасы не
жоғары , не төмен ... ... ... ... алушының
қалауынша болуы мүмкін емес, ол автоматты түрде теңеседі.
| ... ... және оны ... ... ... пайда = жалпы табыс - өндіріс шығындары ... ... = ... ...... ... ... |
|шығындары ... ... = ... ... – оның ... ... ... ... = Бухгалтерлік пайда - өндірістің анық шығындары |
|Таза пайда = ... ...... ... төлемдер ... ... = ... ... қайтарым – кәсіпкерлік табыстың |
|мөлшері ... ... = ... пайда –экономикалық пайда ... ... = ... ...... ... |
| ... |
|өндірісті ұлғайтудың көзі ... ... ... ... ... және оларды үлестірудің оңтайлығын ... ... ... ... ... ... пайдасының бөлінуі және пайдалануы
Пайданы үйлестіру ... ... ... ... болып
табылады. Оны үлестіруді пайданың бір бөлігін бюджетке жолдау деп
түсінуге болады. Пайданы үлестіру ...... және ... ... ... ... түрлі деңгейде бюджетке түсетін бөлігі.
Пайданы үлестірудің бағытын анықтау, фирманың қарауында қалатын,
құрылым ... ... ... құзіретіне жатады.
Фирманың қарауында қалатын барлық пайда екі бөлікке бөлінеді.
Біріншісі – ... ... ... және ... ... ... – тұтынуға пайдаланатын пайда үлесін
сипаттайды. Сонымен, тұтынуға барлық пайданы ... ... жоқ. ... ... байланысты пайдаланбай қалған пайда
қалдығының үлкен маңызы бар және алдағы жылдардағы мүмкін ... ... ... ... орнын толтыруға
бағытталады.
Бөлінбеген пайда кең мағынада пайда ретінде ... және ... ... ... ... ... ... кейінгі дамуы үшін қаржы көздерінің бар болуын
дәлелдейді.
Кәсіпорындарда пайданы үлестіру және пайдалану тәртібі ... ... ... және оны ... ... ... ... пайдалылығы
Тиімділік деп кәсіпорын қызметі тиімділігінің ең басты экономикалық
көрсеткіші ... Оның екі түрі ... ... ... ... ... негізгі және айнылмалы
қорларының құнына қатысты;
• фирманың тапқан пайдасының сатылған өнімнің ... ... ... ... ... бағалау үшін алынған нәтижеге
(жалпы табыс, пайда) кеткен шығындар немесе пайдаланған ресурстармен
салыстырылады. Пайданың шығындармен өлшемдестігі пайдалылықты немесе
толығынан ... ... ... ... ... өлшеу екі нұсқада пайдаланады. Бұл
пайданың ағындағы шығындарымен қатынасы ( ... ... ... немесе аванстық жұмсау (негізгі өндірістік қорлар және айналым
қаражаты). Бұл екі өлшеуші ... ... ... ... ... байланысты. Фирма пайдалылық мөлшерін мына
төмендегі формулармен есептеуге болады.
Пм = Ө (Б - Қ) / Нқ + ... - өнім ... - өнім ... ...... ... қорлардың құны;
Ақ – айналмалы қаражаттың көлемі;
1. Өнімнің пайдалалығын барлық сатылған өнімнің және оның ... ... ғана ... болады. Бірінші жағдайда ол
өнімді сатқандағы ... және оны ... және ... ... ... ... ... сатылған өнімнің
пайдалылығын тауарлы өнімді сатудан алынған ... ... ... қатынасына есептеп шығарады; баланстық пайда
жөнінде - өнімді сатудан алынған түсім. ... ... ... ... фирманың ағымдағы ... және ... сату ... ... ... ... өндіріс қорларының пайдалылығы баланстық пайданың негізгі
өндірістік қорлардың және ... ... ... ... ... Бұл көрсеткіш таза пайда арқылы да ... ... ... құны ... есептелінеді . Есептегенде
баланстық және таза пайданың көрсеткіштерін пайдаланады.
Фирманың жеке қаржысының пайдалылығы таза пайданың баланс ... оның жеке ... ... ... ... қалыптастыруға ықпал ететін несие бойынша процент
мөлшерлемесі:
• басқа фирмалардың үлес ... ... ... ... қағаздардан түскен табыстар;
• алынған ... асып ... ... ... ... бір ... ... тиімдету –
шаруашылықты жүргізудің әр түрлі мәселелерін шешуге келгенде
басты талап осы ... ... Тек ... өнім ... ... оны ... ... еңбек жұмсалғандығының да
маңызы зор. Мәселенің ... ... ... ... :
шикізат пен материалдарды жұмсай отырып, ... ... ... көп өнім алуға, шығарылған бұйымдардың
өзіндік құнын төмендетіп, кәсіпорындың пайдасын көбейтуге,
өндірістің тиімділігін ... жету ... ... ішкі ... ... ... , ... бағытттарын қорытындылауға талпыныс жасалса, онда
оларды үш ... ... ... ... ... ... ... қорлардың пайдалануын
жақсартудың, екіншіден, айналмалы өндірістік ... ... ... және ... ... ... нәтижелігін жақсартудың есебінен арттырылады.
Фирма қызметінің экономикалық ... ... ... – еңбек өнімділігін барынша арттыру және өзіндік құнды
арзандату. Басқа да біркелкі жағдайларда өнімнің өзіндік ... ... ... сайын тиімділік соғұрлым ... ... ... сонымен қатар, өнімнің немесе шығаратын
тауарлардың сапасы да едәуір ... ... ... ... ... тауарларды көтеріңкі бағамен сата алады.
2.2. Фирманың пайдаға жетуге бірден бір жолы - маркетинг.
Маркетинг нарықтық ... ... ... ... ... ... ... ойлау стилі немесе басқару
философиясы болып табылады.
Оның мәні ... ... ... ... етуінің шарты – тұтынушының
қажеттіліктері мен мұқтаждықтарын анықтау және оларды ... ... мен ... өз ... жетуі. Фирма
маркетингінің басты объектісі – мұқтаждықтары мен ... ... ... ... ... ... ... мұқтаждықтары мен қажеттіліктерін ... ... ... ... ... ... ... фирма жұмысын бір арнаға біріктіру.
Тұтынушылар талғамын зерттеу үш кезеңнен тұрады.
Бірінші кезеңде ... ... ... ... ... ... қандай принциппен таңдау керектігі жөнінде мәліметтер
келтіріледі. Мысалы жарнама арқылы.
Жарнама – ақпараттық қызмет нәтижесінде өндірілген, ... ... ... ... ... тұлғалардың, ақысын
төленген белгілі бір ақпараттық өнімді тарату және басқа да мақсаттарды
жүзеге асыруға ... ... ... Ол таңдалып алынған
аудиторияға қызығушылықты қалыптастыруға жеке сана – ... ... ... ... үшін ... ... құрамын дұрыс анықтауы олардың тек
қалауларына тәуелді ... ... өзі ... тауарларын сатып алуға
тұтынушының қаражаты ... ... ... ... ... осы ... кезеңінде бюджеттің шектеулілігі және оның
тұтынушының талғамына тигізетін әсері туралы мәліметтер қарастырылады.
Бюджеттің ... ... ... арқылы түрінде бейнелеуге
болады:
Px * X + Py * Y ≤ I
Мұндағы:
Х,У - тауарлар.
Рх,Ру – ... ... - ... бюджетті.
Үшінші кезең тікелей тұтынушылар таңдауын зерттеуге бағытталады.
Үшінші кезеңде жоғарыда келтірілген ... ... ... іс ... ... ... ескеріліп, тұтынушы қаражаты жететін және
оған ең көп пайдалылық алып келетін тауарлар құрамы ... ... ең көп ... алып ... және оның ... тауарлар құрамы анықталатын болса, онда бұл ... ... ... деп ... Яғни ... ... көбірек шығару керек. Кәсіпорындардың мұндай туарларды
өндіруге ... ынта арта ... ... – фирма қызметіне тікелей қатысты болатын ... ... ... ... ... ... – бұл ... факторлары. Фирманың тағы бір
пайдаға қол жеткізу ... ... ... ... аудиториялармен
тиімді өзара қарым – қатынастарды нығайту, олардың алдында өз ... және ... ... ... құру ... ... – кәсіпорынның басшылары мен ... ... бір ... ... Ол экономиканың қызметінде ең белсенді
нысанының бірі болып табылады.
Кәсіпорын қоғамдық қажеттілікті қанағаттандыру және ... ... өнім ... ... ... және ... көрсететін
экономиканың дербес шаруашылық субьектісі. Кәсіпорын ... ... ... ... бас ... болып саналады. Онда ұлттық
экономиканың негізгі экономикалық міндеттерінің шешімдері ... ... ... мақсаты өзінің өндіретін өніміне немесе
қызмет көрсетуіне дер кезінде тапсырыстар алудағы жүйені нығайту қажет.
Осы ретте ескеретін жай, межелеген ... ... ... ... ... барлық қажетті еңбек, материалдық және қаржы ... ... ... ... ... ... күші – ... Ол
өндірісті ұлғайтуды, сапасын жақсартуды және өнімнің бағасын ... ...... жетістіктерді өндіріске толық
енгізуді, отандық техниканы , технологияны , өндірісті және ... ... ... ... ... ... ... тигізеді.
Ірі фирмалармен салыстырғанда кіші кәсіпорындар өздерінің елеулі
артықшылықтармен көзге көрінеді. Олара жоғары ... ... ... ... және ... тән. ... жаңа ... орындарын ашады, халық кәсіпшілігін жалғастырады,
кіші қалалардың экономикалық және әлеуметтік дамуларына ықпал етеді.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Баға белгілеу саясаты туралы34 бет
Баға маркетинг жүйесінде11 бет
Бағаның нарық жағдайы9 бет
Бағаның нарықтық экономикадағы рөлі. Баға белгілеу факторлары30 бет
Бизнес – жоспарлаудың мәні мен мазмұны лекция39 бет
Кәсіпорын өніміне баға белгілеу52 бет
Менеджменттің мәні, әдістері және қызметтері7 бет
Фирманың баға саясаты: баға белгілеу кезеңдері, әдістері, стратегиялары8 бет
Энергетикалық кәсіпорын “AYT International Travel” ЖШС бизнес-жоспары мысалында қаржылық-шаруашылықтық қызметін талдау28 бет
Ұйымның ішкі және сыртқы ортасы4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь