"Қаржы тәуекелін басқару."

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
1.Қаржы тәуекелін басқару теориясы
1.1. Тәуекел мәні, мазмұны және түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.2. Кәсіпорынның қызметінің тәуекелін бағалау және талдау әдістері ... ... .10
1.3. Тәуекел менеджментінің мәні мен мазмұны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...15
1.4. Қаржылық тәуекелді төмендету тәсілдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...19
2. «Қазақтелеком» АҚ филиалының қаржылық тәуекелін талдау
2.1.Кәсіпорын қызметін қаржылық талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 23
2.2.Кәсіпорындағы қаржы тәуекелін басқару жүйесін талдау ... ... ... ... ... ... 31
3.Кәсіпорындағы қаржы тәуекелін басқару жүйесін жетілдіру ... ... ... ... ... ..37
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..41
Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 42
Қосымшалар
Нарықтық экономика жағдайында тәуекел – бұл кәсіпкерліктің маңызды элементі. Тәуекел адамдардың кабылдайтын шешімдерінің дұрыс нәтижелілігіне әсер ететін көптеген шарттар және факторлармен байланысты қызметтердің кез келген түрлеріне тән. Тарихи тәжірибе көзделген нәтижелерге жетпеу тәуекелі тауарлы-ақшалай қатынастар және шаруашылық айналым қатысушыларының бәсекелестігі жалпылылығында көрінетіндігін көрсетеді. Сондықтан капиталдық қатынастардың пайда болуы және дамуымен байланысты тәуекелдің түрлі теориялары пайда болады, ал экономикалық теорияның классиктері шаруашылық қызметтегі тәуекел мәселелерін зерттеуге көп көңіл бөледі.
Тәуекелсіз кәсіпкерлік болмайды. Ең көп табысты жоғары тәуекелді нарықтық операциялар әкеледі. Алайда барлық жерде шек керек. Тәуекел міндетті түрде максималды жіберілетін шекке дейін есептелуі тиіс.
Өз нарықтық қызметте қате жіберуден қорықпау өте маңызды, өйткені олардан ешкім сақтандырылмаған, ең маңыздысы - қателіктерді қайталамау. Менеджер міндеті нарықта тік бұрылыстарды жұмсарту үшін қосымша мүмкіндіктерді алдын ала ескеруге бағытталады. Менеджменттің басты мақсаты, әсіресе Қазақстанның бүгінгі жағдайында, ең қиын жағдайларда табыстың тек аз ғана төмендеуі болуы мүмкін, бірақ банкрот туралы сөз болмауы тиіс. Сондықтан әрқашан тәуекелді басқаруды әрқашан жетілдіруге ерекше назар аударылады, яғни тәуекел-менеджментін жетілдіру.
Нарықтық экономика жағдайында өндірушілер, сатушылар және сатып алушылар бәсекелестік жағдайында өздері, яғни өз үрей және тәуекел жағдайында қызмет етеді. Сондықтан олардың қаржылық болашағы көбінесе аз болжанады. Тәуекел-менеджменті тәуекелді бағалау, бизнесте пайда болатын қаржылық қатынастар және тәуекелді басқару жүйесі болып табылады. Белгілі бір дәрежеде тәуекел жағдайы болуын болжамдауға және тәуекел дәрежесін уақытылы төмендету шараларын қабылдауға мүмкіндік беретін түрлі тәсілдер қолдана отырып, тәуекелді басқаруға болады.
Тәуекел мөлшеріне және дәрежесіне стратегия және қаржылық менеджмент әдістерімен жүзеге асырылатын қаржылық механизм арқылы нақты әсер етуге болады. Бұл тәуекелді басқарудың өзіндік механизмі тәуекел-менеджменті болып табылады. Тәуекел-менеджментінің негізі тәуекелді анықтау және төмендету бойынша ұйымдастырушылық жұмыстар болып табылады.
Бұл курстық жұмыстың негізгі мақсаты – қаржылық тәуекелдің мәнін толығырақ ашып, нақты кәсіпорын мысалында қаржы тәуекелін басқару жүйесін талдау және оның жетіспеушіліктері мен оны жетілдіру бойынша ұсыныстар беру.
Курстық жұмыс үш бөлімнен тұрады. Бірінші бөлімінде қаржы тәуекелін басқару теориясы, яғни тәуекел түрлері, оны бағалау әдістері, тәуекел-менеджментінің мазмұны, тәуекелді төмендету тәсілдері жазылған.
Екінші бөлімінде нарықтық экономика жағдайында кәсіпорын мысалы ретінде «Қазақтелеком» акционерлік қоғамының филиалы алынып, қаржылық жағдайы, қаржылық тәуекелді басқару жүйесі талданады.
Үшінші бөлімінде қаржылық тәуекелді басқару жүйесі жетілдіру туралы сөз болады.
1. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі
2. Балабанов И.Т. Риск-менеджмент. – М.: Финансы и статистика, 1996.
3. Бланк И.А. Стратегия и тактика управления финансами. – Киев: ИТЕМлтд, АДЕФ-Украина, 1996.
4. Ван Хорн Дж.К. Основы управления финансами. – М.: Финансы и статистика, 1996.
5. Вишняков Я. Д., Колосов А. В., Шемякин В. Л. Оценка и анализ финансовых рисков предприятия в условиях враждебной окружающей среды бизнеса // Менеджмент в России и за рубежом – 2000 г. №3, с. 15-17.
6. Глухов В.В., Бахрамов Ю.М. Финансовый менеджмент. – С.-Петербург: Специальная литература, 1995.
7. Грабовой П. Г. . Риски в современном бизнесе. – М.: Аланс, 1994. - 240c
8. Градов А. П. и др. Стратегия и тактика антикризисного управления фирмой. – Спб.: Специальная литература. -1996. -510с.
9. Лапуста М.Г., Шаршукова Л.Г. Риски в предпринимательской деятельности. – М.: Финансы и статистика, 1998.
10. Станиславчик Е. Н. Риск-менеджмент на предприятии. Теория и практика. М.: «Ось-89», 2002. – 80 с.
11. Стоянова Е.С Финансовый менеджмент. Российская практика. – М.: Перспектива, 1995.
12. Чернова Г. В. Практика управления рисками на уровне предприятия. – СПб: Питер, 2000. – 176с
13. Шеремет А.Д., Сайфулин Р.С. Методика финансового анализа М: ИНФРА, 1995.
14. http://www.telecom.kz/
15. http://www.zona.kz/
        
        Тақырыбы: Қаржы тәуекелін басқару 
                 
Мазмұны 
Кіріспе.....................................................................
...............................................3
1.Қаржы тәуекелін басқару теориясы
1.1. Тәуекел мәні, мазмұны және
түрлері...........................................................5
1.2. ... ... ... ... және ... ... ... мәні мен
мазмұны...............................................15
1.4. Қаржылық тәуекелді төмендету
тәсілдері...................................................19 
2. «Қазақтелеком» АҚ филиалының қаржылық тәуекелін талдау
2.1.Кәсіпорын қызметін қаржылық
талдау........................................................23
2.2.Кәсіпорындағы қаржы тәуекелін басқару ... ... ... ... ... ... ... жағдайында тәуекел – бұл кәсіпкерліктің маңызды
элементі. Тәуекел адамдардың ... ... ... ... ... ... ... және факторлармен байланысты қызметтердің кез
келген түрлеріне тән.  ... ... ... ... жетпеу
тәуекелі тауарлы-ақшалай қатынастар және шаруашылық айналым қатысушыларының
бәсекелестігі жалпылылығында көрінетіндігін көрсетеді. Сондықтан капиталдық
қатынастардың  пайда болуы және дамуымен байланысты тәуекелдің түрлі
теориялары пайда ... ал ... ... ... ... ... мәселелерін зерттеуге көп көңіл бөледі.
      Тәуекелсіз кәсіпкерлік болмайды. Ең көп табысты жоғары тәуекелді
нарықтық операциялар әкеледі. Алайда барлық жерде шек ... ... ... ... ... ... ... есептелуі тиіс.
     Өз нарықтық қызметте қате жіберуден қорықпау өте маңызды, өйткені
олардан ешкім ... ең ... - ... ... ... ... тік бұрылыстарды жұмсарту үшін қосымша
мүмкіндіктерді алдын ала ескеруге бағытталады. Менеджменттің басты мақсаты,
әсіресе ... ... ... ең қиын ... ... ... ғана ... болуы мүмкін, бірақ банкрот туралы сөз болмауы тиіс.
Сондықтан әрқашан тәуекелді басқаруды әрқашан жетілдіруге ерекше назар
аударылады, яғни тәуекел-менеджментін жетілдіру.
     Нарықтық экономика ... ... ... және ... ... ... ... яғни өз үрей және тәуекел
жағдайында қызмет етеді. Сондықтан олардың қаржылық болашағы көбінесе  аз
болжанады. ... ... ... бизнесте пайда болатын
қаржылық қатынастар және тәуекелді басқару жүйесі болып табылады. Белгілі
бір дәрежеде тәуекел жағдайы болуын болжамдауға және тәуекел ... ... ... қабылдауға мүмкіндік беретін түрлі тәсілдер
қолдана отырып, тәуекелді басқаруға болады.
     Тәуекел мөлшеріне және дәрежесіне ... және ... ... жүзеге асырылатын қаржылық механизм арқылы нақты әсер етуге
болады. Бұл тәуекелді басқарудың өзіндік механизмі тәуекел-менеджменті
болып табылады. Тәуекел-менеджментінің негізі тәуекелді ... ... ... ұйымдастырушылық жұмыстар болып табылады.
      Бұл курстық жұмыстың негізгі мақсаты – қаржылық тәуекелдің мәнін
толығырақ ашып, ... ... ... қаржы тәуекелін басқару жүйесін
талдау және оның жетіспеушіліктері мен оны жетілдіру бойынша ұсыныстар
беру.
      Курстық жұмыс үш бөлімнен тұрады. Бірінші бөлімінде қаржы ... ... яғни ... түрлері, оны бағалау әдістері, тәуекел-
менеджментінің мазмұны, тәуекелді төмендету тәсілдері жазылған.
      Екінші бөлімінде ... ... ... ... мысалы
ретінде «Қазақтелеком» акционерлік қоғамының филиалы алынып, қаржылық
жағдайы, қаржылық ... ... ... ... бөлімінде қаржылық тәуекелді басқару жүйесі жетілдіру туралы
сөз болады. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
1.Қаржы тәуекелін басқару теориясы
1.1.Тәуекел мәні, мазмұны және түрлері 
 
      Тәуекел табиғаттың түрлі құбылыстары және ... ... ... ... ... ... ... қаупімен түсіндіріледі.
      Экономикалық категория ретінде тәуекел өзімен бірге болуы мүмкін
немесе болмауы да мүмкін жағдайларды ұсынады. Мұндай жағдайдың туындауы
салдарынан келесідей үш экономикалық ... ... ... ... ... ... ... жағымды (ұтыс, пайда, табыс).
      Тәуекелді басқаруға болады, яғни тәуекелдік жағдай туындауын белгілі
бір шекте болжамдау және тәуекел  ... ... үшін ... ... ... ... шаралар қолдануға болады.
      Көбінесе тәуекелді басқаруды ұйымдастыру тиімділігі тәуекелдің
сыныптамасына тәуелді.
      Мүмкін ... ... ... ... ... ... екі үлкен топқа бөлуге болады: таза және спекулятивтік.
      Таза тәуекелдер жағымсыз немесе нольдік нәтиже алуға мүмкіндік
береді. Бұл ... ... ... ... ... экологиялық,
саясаттық, транспорттық және коммерциялық тәуекелдер бөлімі (мүліктік,
өндірістік, саудалық).
      Спекулятивтік тәуекелдер ... да, ... да ... ... сипатталады. Бұл тәуекел түрлеріне коммерциялық тәуекелдер
бөлімі болып табылатын қаржы тәуекелдері ... ... ... ... тәуекелімен байланысты болғандықтан
қаржы тәуекеліне тереңірек тоқталамыз.
      Қаржы тәуекелі кәсіпорын қаржылық институттармен (банктер, қаржылық,
инвестициялық, сақтандыру компаниялары, биржалар және т.б.) ... ... ... ... ... ...... факторлар, банктің
есептік мөлшерлемелерінің өсуі, бағалы қағаздар құнының төмендеуі және т.б.
      Қаржы тәуекелдері екі түрге бөлінеді:
      1) ақшаның ... алу ... ... ... ... ... ... тәуекелдер (инвестициялық
тәуекелдер).
          Ақшаның сатып алу қабілеттілігімен байланысты тәуекелдерге
тәуекелдердің ... ... ... ... және ... ... ... өтімділік тәуекелі.
      Инфляция ақшаның құнсыздануы болып табылады, бағалар өседі. Дефляция
– инфляцияға кері процесс, ол бағалардың төмендеуінен және соған сәйкес
ақшаның ... алу ... ... ... ...... ... кезінде нақты сатып алу
қабілеттілігі көзқарасынан өсуден көрі алынатын ақшалай табыстар тез
құнсыздануындағы тәуекел. Мұндай жағдайда кәсіпкер ... ... ... ...... ... ... бағалар деңгейі
төмендейді, кәсіпкерліктің экономикалық жағдайы нашарлайды табыс
төмендейді.
      Валюталық ... ... ... ... және ... ... операцияларды жүргізу кезінде бір шетелдік валюта бағамының басқа
валюта бағамына қатынасының ... ... ... жоғалту
қаупімен түсіндіріледі.
      Өтімділік тәуекелі – тұтынушылық құнының және сапалық бағаның
өзгерісі себебінен бағалы қағаздар немесе басқа да ... ... ... ... ... байланысты тәуекелдер.
      Инвестициялық тәуекелдер келесі ішкі жүйелік тәуекелдерді қамтиды:
      1)   жіберіліп қойған пайда тәуекелі;
      2)   табыстылықтың төмендеу тәуекелі;
      3)   тікелей қаржылық жоғалтулар тәуекелі.
      Жіберіліп ... ... ... – белгілі бір шараларды (мысалы,
сақтандыру, хеджирлеу, инвестициялау т.с.с.) іске асырмау нәтижесінде
жанама (қосымша) қаржылық зиянның (алынбаған табыс) туындау тәуекелі.
      Табыстылықтың төмендеу тәуекелі ... ... ... ... бойынша дивидендтер және пайыздар мөлшерінің төмендеу
нәтижесінде туындауы мүмкін.
      Портфельдік инвестициялар инвестициялық портфельдің пайда болуымен
байланысты және бағалы қағаздар және ... ... ... ... ... ... итальян сөзінен «Porte foglio» шығып,
инвесторда бар бағалы қағаздардың жиынтығын білдіреді.
      Табыстылықтың төмендеу тәуекелі келесідей тәуекел түрлерінен тұрады:
пайыздық тәуекелдер және ... ... ... ... қаражаттар бойынша төленетін пайыздық
мөлшерлемелер ұсынылған несиелер бойынша мөлшерлемелерден жоғары болып
кетуі нәтижесіндегі коммерциялық банктердің, несиелік мекемелердің,
инвестициялық институтардың жоғалту ... ... ... ... қатар акциялар бойынша дивидендтердің, облигациялар,
сертификаттар және басқа бағалы қағаздар нарығындағы пайыздық
мөлшерлемелердің өзгерісімен байланысты инвесторлар ... ... ... ... өсімі бағалы қағаздардың бағамдық
құнының төмендеуіне алып келеді, ... ... ... ... ... ... салдарынан төмен тұрақты пайыз бойынша
шығарылған және шығару шарттары ... ... ... қайта қабылданатын
бағалы қағаздардың массалық алынып тасталуының басталуы мүмкін.
Тұрақтандырылған дәрежемен салыстырғанда орташа нарықтық пайыздың өсуі
кезінде тұрақты пайыздық орта ... және ұзақ ... ... ... ... ... инвестор пайыздық тәуекелге ұшырауы мүмкін. Басқаша
айтқанда, инвестор пайыздың ... ... ... ... ала алатын
еді, бірақ жоғарыда көрсетілгендерге салынған өз қаражаттарын босата
алмайды.
      Тұрақтандырылған деңгеймен салыстырғандағы орташа нарықтық пайыздың
төмендеуі кезінде тұрақты пайызды орта ... және ұзақ ... ... ... шығарған эмитент пайыздық тәуекелге ұшырауы мүмкін.
Басқаша айтқанда, эмитент ... ... ... ... ... ... бірақ ол өзі шығарған бағалы қағаздармен байланысты.
      Тәуекелдің бұл түрі инфляция жағдайында пайыздық мөлшерлемелердің тез
өсуі кезінде қысқа мерзімді бағалы ... үшін де мән ... ...... ... негізгі қарыз және несиегерге
жататын пайыздардың төленбей қалу қаупі. Несиелік тәуекелге сонымен қатар
қарыздық бағалы қағаздар шығарған эмитент қағаздар бойынша ... ... ... ... ... ... ... да жатады.
      Сонымен қатар несиелік тәуекел тікелей қаржылық жоғалтулар түрлілігі
болуы мүмкін.
      Тікелей қаржылық ... ... ... ... қамтиды:
биржалық тәуекел, селективтік тәуекел, банкроттық тәуекел, сонымен қатар
несиелік тәуекел.
           ... ... ... ... ... мәмілелерден жоғалту
қаупін ұсынады. Бұл тәуекелдерге келесілер жатады: коммерциялық мәмілелер
бойынша төлемеу тәуекелі, брокерлік фирманың комиссиялық сыйақы ... және ... ... ... тілінен selectio – таңдау, сұрыптау)
–инвестициялық портфель қалыптастырудағы басқа бағалы қағаздармен
салыстырғанда  инвестициялау үшін бағалы қағаздардың түрін, капитал
салымының әдісін дұрыс емес  ... ... ... ... бірге капитал салымының әдісін дұрыс емес
таңдау, кәсіпкердің меншікті капиталын толық жоғалту және өзіне алған
міндеттемелер бойынша есептесе алмау нәтижесінде туындайтын ... ... ... банкротқа ұшырайды.
      Қаржы тәуекелі өзімен бірге уақыт функциясын ұсынады. Берілген
қаржылық актив немесе капитал салымының түрі үшін ... ... ... ... ... ... шығыстары бүгінгі күнде
контрактіге отырған кезден, уақыттан мәміле бойынша төлем ... ... ... себебі ұлттық валютаға шетел валютасының бағамының
қатынасы өсуде /9,64б./.
      Шетелдік тәжірибеде капитал салымы тәуекелін саналы анықтау әдісі
ретінде ... ... ... әдіс ... жобаның өткен мерзімдегі нәтижелермен
байланысты ықтималды болашақтағы ақшалай ағымдарын нақты анықтауға
мүмкіндік береді. Егер капитал салымы жобасы бірінші мерзімде қабылданатын
болса, онда ... ... ол ... мүмкін.
      Егер түрлі мерзімдердегі ақша ағымдары бір-бірінен тәуелсіз болатын
болса, онда әр уақыт мерзімі үшін ақша ағымдарының нәтижелерін ықтималды
орналастыруды анықтау қажет.
      Түрлі мерзімдердегі ақша ... ... ... ... ... тәуелділікті қабылдап, оның негізінде келешектегі жағдай қалай
болатынын елестетіп көруге болады. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
2. . Кәсіпорынның қызметінің тәуекелін бағалау және талдау әдістері
 
     Кез ... ... ... ... ... тиімділігі мен
онымен бірге болатын тәуекел деңгейі бір-бірімен байланысты. Тәуекел
факторын есептемей толық инвестициялық талдау жүргізу мүмкін емес.
Сондықтан тәуекел ... ... және оның ... операция табыстылының
деңгейімен байланыстылығын бағалай білу қажет.
    Тәуекелдің мәні мен түріне тәуелсіз ... ... ... ... ... ... ... – тәуекелді анықтау сәйкес келеді.
     Төмен табыс табу немесе шығыстарға ұшырау ықтималдылығы қаншалықты
жоғары болса, соншалықты жоба ... ... ... ... ... нұсқауларды таңдау кезінде жиі «бұл жобаның тәуекелі төменірек
сияқты» дегендей абстрактілік пайымдаулармен шектеледі. Алайда, көбінесе
тәуекел деңгейін нақты анықтауға болады, ... ... осы ... ... ... ... табыстылық деңгейін де анықтауға болады.
Алынған нәтижелерге сүйене отырып, салымшы оған тиімді ақша салымын таңдай
алады, сонымен қатар мүмкін болатын ... ... де ... ... ... ... орташа немесе төмен деңгейлерін ажыратады.
Тәуекелдің көлемін (не деңгейін) екі критерий арқылы өлшенеді (бағаланады):
орташа ... ... ... және ... ... нәтижелерді
өзгермелілігімен (вариация).
       Сонымен бірге тәуекелдің орташа күтілетін мәні мүмкін болатын
нәтижелерді де бағалайды. Ауытқу орташа күтілетін мәннің ... ... ... мен ... ... ... ... тәуекелін бағалаудағы дисперсия өзімен бірге
тәуекелді салымдардың орташа ... ... ... ... квадраттық ауытқулардың орташа салмақты көлемін ұсынады:
                                           σ²==(x-x²)/n,
мұндағы σ² - дисперсия;
                x – қаржы ресурстарының салымының әр жағдайы үшін күтілетін
мәні;
                x – ... ... ... ... ... n – ... ... салымдарының саны(жиілік).
     Дисперсия қаржылық тәуекелдің жиілігінің абсолютті ... ал ... ... ... ... ... Ол келесі формуламен анықталады:
                                      v=σ/x·100,
мұндағы v – ... ... σ – ... квадраттық ауытқу;
                x – қаржылық тәуекелдің орташа болжамды ... ... ... 1-ден ... ... ... мүмкін. Вариация
коэффициенті қаншалықты жоғары болады, соншалықты тербеліс күшті. Вариация
коэффициентінің түрлі ... ... ... баға бекітілген: 10% -ға
дейін – салымдардың төмен тербелісі; 10-25% - қаржылық тәуекелдің орташа
тербелісі; 25%-дан жоғары – ... ... ... ... ... мен ... қолданған кезде тәуекелдің қаржылық нәтижені
алудың математикалық ықтималдылығы бар ... ... ... ... ... ... ... немесе объективті қаржылық
тәуекелдің деңгейін математикалық есептеу негізінде анықтауға болады.
       Кәсіпорынның тәуекелдерін бағалаудың негізгі ... ... ... есептеледі. Олардың ішіндегі перспективалы әдіс
қаржылық тәуекелдерді факторлық ... ... жүйе ... ... ... Мысалы, диверсификацияланған инвестициялық тәуекелді
инвестиция объектісінің даму перспективаларының ... ... ... ... ... ... шарттар саны бойынша, ал
диверсификацияланбаған – несиелер бойынша пайыздық мөлшерлемелер,
инфляциялық күтілімдер, ел экономикасының дамуының жалпы ... ... ... ... ... басқа да аналитикалық әдістері
кеңінен қолданылады. Іскерлік белсенділік, қаржылық тұрақтылық
коэффициенттері есептеледі, банкроттылыққа ұшырау ықтималдылығы анықталады,
жалпы қаржылық даму деңгейі ... ... ... ... ... ... жасалып,
рейтингтер анықталады.
        Тәуекелді бағалаудың перспективалы әдісі модельдеу болып ... ... ... ... ... ... байланысты модельді  дұрыс
таңдау. Модельдер қаржылық тәуекел ықтималдылығын бағалап, нақты жағдайды
болжамдауға мүмкіндік береді.
       Тәжірибеде тәуекелдерді ... ... ... ... менеджерлері, мамандар түрлі шығарылымдар немесе басқа кәсіпорындар
тәжірибесі негізінде белгілі бір ... ... ... ... ... ... тәуекел деңгейін анықтайды. Осы әдіс негізінде
көптеген кәсіпорындардың тактикасы мен ... ... ... ... өзіндік кадрлік, шикізаттық және салалық сипаттағы
ерекшеліктері бар екенін ескеру ... ... ... ... ... әдісі кәсіпорынның қаржылық жағдайын
кешенді талдау, оның қаржылық тұрақтылығы пен төлемқабілеттілігін талдау
болып табылады.
        Кәсіпорынның қаржылық жағдайын экспресс-талдау кеңінен ... ...... балансы мен қаржылық нәтижелер және оларды
қолдану туралы есебі негізінде жалпы қаржылық жағдайын және даму
динамикасын бағалау. Мұнда қаражаттарды (активтерді) орналастыру ... ... ... ... ... мен ... ... назар аударылады.
       Қаржылық жағдай тұрақтылығының баланстық моделі кеңінен танымал. ... ... ... ... ... анықталады және кәсіпорынның
қаржылық тұрақтылық деңгейі талданады:
                                         Ф + З + Дс = Ис + Кт + К + ... Ф – ... ... немесе басқа айналымнан тыс активтер;
                З – запастар мен шығыстар;
               Дс – ақшалай қаражаттар, қысқа мерзімді қаржылық салымдар,
дебиторлық ... және ... ... Ис – ... ... ...   Кт – ... ұзақ мерзімді несиелер және қарыздық
қаражаттар;
                  К – ... ... ...    Р – ... ... ... ... бағалау үшін қаржылық тәуекел ықтималдылығын
сипаттауға мүмкіндік беретін коэффициенттерді (мультипликаторлар) есептеуде
негізделетін мультипликативті әдісті қолдануға ... ... ... есептеу есеп берудің белгілі баптары
арасындағы қатынасын анықтауда негізделеді.
         Кәсіпорынның қаржылық тәуекелін компьютерлік имитациясы
перспективалы болып табылады. Қазіргі кезде тәуекелді ... ... ... ... ... ... Әр кәсіпорынның қаржылық 
тәуекелді жекеше модельдеу мүмкіндіктері бар.
        Қаржылық жағдайды болжамдау қаржылық тәуекел ықтималдылығын
анықтауға, болашақта кәсіпорынның  даму перспективасын айқындауға мүмкіндік
береді. Сонымен ... ... ... ... мен ... ... Қаржы тәуекелніің сыртқы белгілері келсесілер: міндеттемелерді
орындамау, төлемдерді тоқтату, салықтарды төлеу ... ... ... ... ... бұзылуы. Ішкі белгілері:
өндірістің тоқтап қалуы, өткізу көлемінің төмендеуі, жұмысшылардың
қызметтен босатылуы, мерзімі өтіп кеткен кредиторлық қарыздың жоғары үлесі,
қаржы-шаруашылық ... ... ... ... ... ... қарыздық қаражаттарды қолдану үлесінің жоғарылылығы.
        Кәсіпорынның тәуекелін бағалау үшін рейтингілік әдіс қолданылуы
мүмкін. Оның мәні: негізгі көрсеткіштер корреляциялық-регрессиялық талдау
көмегімен ... ... ... ... ... бойынша
белгілі көрсеткіштердің орта салмақты рейтинг мәні (орны) ретінде
есептелетін интегралды рейтингі анықталады. Келесі ... ... ... ... ... ... әр ... интегралды
рейтинг мәні есептеледі. Рейтингте бірінші орынды экономикалық потенциалы
жоғары және төмен деңгейлі тәуекелді кәсіпорын алады.
        Кәсіпорынның экономикалық қызметінің тәуекелін сапалы бағалау
төмендегілерді ... ... ... анықтау;
- тәуекел туындайтын жағдайларды талдау;
- тәуекелдердің потенциалды облысын анықтау.
       Әр кәсіпорында жіберілетін тәуекелдің облысын анықтау қажет. ...... ... ... ... ... мәнінен аспайтын
мүмкін болатын жоғалтулардың кейбір зонасы.
         Тәуекел көлеміне (зона) салалар ерекшеліктері, халық
шаруашылығының құрылымдық қайта құру жағдайында сала жағдайының ... ... ... ... ... жылдамдығы,
өндірілетін өнім диверсификация мүмкіндігі, клиенттер мен жабдықтаушылыр
диверсификациясы, әлемдік нарыққа шығу мүмкіндігі әсер ... ... ... ... ... қажет. Тәуекелдің келесі
облыстары бар: 
- тәуекелсіз зона;
- минималды тәуекел облысы;
- жоғары тәуекел облысы;
- критикалық тәуекел облысы;
- жіберуге болмайтын тәуекел ... ... мәні мен ... менеджменті кәсіпкерлік қызметінің сферасы сақтандыру нарығы
болып табылады. Сақтандыру нарығы – сақтандыру бойынша экономикалық
қатынастардың пайда болу ... ... ... ... ... және мемлекеттік емес зейнетақы қорларымен
азаматтарға және шаруашылық жүргізуші субъектілеріне ұсынылатын сақтандыру
қызметтері сауда-саттық объектісі болып табылатын ақшалай ... ... ... ... және ... нақтырақ
айтқанда, осы басқару процессінде туындайтын қаржылық қатынастарды басқару
жүйесі болып табылады.
      Тәуекел-менеджменті басқарудың стратегиясы мен тактикасынан тұрады.
      Басқару стратегиясы қойылған мақсаттарға жету үшін ... ... және ... ... Бұл ... шешімді
қабылдау үшін белгілі бір ережелер мен шектеулер жиынтығы сәйкес келеді.
      Тактика – нақты жағдайларда қойылған мақсаттарға жету үшін нақты
әдістер мен ... ... ... міндеті ең оптималды шешім және
берілген шаруашылық жағдайда оптималды басқару әдістері мен ... ... ... ... ... ... ретінде екі ішікіжүйеден тұрады:
басқарылатын ішкіжүйе (басқару объектісі) және басқаратын ішкіжүйе (басқару
субъектісі).
      Тәуекел менеджментінде басқару объектісі болып ... ... және ... ... ... шаруашылық жүргізуші субъектілері
арасындағы экономикалық қатынастар  табылады. Бұл экономикалық қатынастарға
сақтанушы мен сақтандырушы арасындағы, несие алушы мен несие беруші,
кәсіпкерлер (серіктестер, ... ... ... ... ... ... ... субъектісі – түрлі басқарушылық істің
әдістері мен тәсілдері арқылы ... ... ... ... ... жүзеге асыратын арнайы адамдар тобы (қаржы менеджері, сақтандыру
маманы, аквизитор, актуарий, андеррайтер және т.б.).
      Субъектінің басқару объектісіне әсер еті ... яғни ... ... және ... ... арасында белгілі бір
ақпаратты айналдыру жағдайында жүзеге асырылады. Басқару процессі оның
нақты мазмұнынан тәуелсіз ақпараттарды алу, беру және ... ... ... белгілі жағдайларда сенімді және жеткілікті
ақпараттарды алу маңызды орын алады, себебі тәуекел ... ... ... ... ... ... ... береді.
      Тәуекел менеджментінің қызмет етуінде ақпараттық қамтамасыз ету
ақпараттың түрлі типтерінен тұрады: статистикалық, экономикалық,
коммерциялық, қаржылық және ... ... ... бір ... ... ... жағдайдың
тауарларға және капиталға сұраныстың бар-жоқтығы және сұраныс мөлшері,
өздерінің клиенттері, серіктестері, бәсекелестерінің қаржылық тұрақтылығы
және төлемқабілеттілігі,бағалар, бағамдар және тарифтер, сонымен қатар
сақтандырушылар ... ... ... және пайыздар туралы
мәліметтерден тұрады /3,78б./.
      Кез келген шешім ақпаратқа негізделеді. Ақпараттың сапасы өте
маңызды. Ақпарат ... ... ... соншалықты  шешім анықты емес
болады. Ақпарат сапасы оны ... ... ... ... ... ... ... ол жедел қолданылуы қажет.
      Тәуекел менеджменті белгілі бір қызметтер атқарады.
      Тәуекел менеджментінің қызметтерінің екі типі ... ... ... ... ... ... қызметтері.
      Тәуекел менеджментінде басқару объектісінің қызметтеріне келесілерді
ұйымдастыру жатады:
      – тәуекелді шешу;
o тәуекелді капитал салымдарын;
o тәуекел мөлшерін төмендету ... ... ... ... ... ... субъектілері арасында
экономикалық байланыстар мен қатынастарды.
      Тәуекел менеджментінің басқару субъектінің қызметтеріне келесілер
жатады:
      – болжамдау;
      – ұйымдастыру;
      – ... ... ... менеджментіндегі болжамдау объектінің толықтай немесе оның
бөлшектерінің қаржылық жағдайын келешекте өзгерістерін қалыптастырумен
түсіндіріледі. Болжамдау – белгілі жағдайды алдын ала ... ... ... ... ... бұлжытпай жүзеге асыру
міндетті емес. Болжамдау ерекшелігі бағыталған беталыстар негізінде басқару
объектісінің  қаржылық жағдайын дамуының түрлерін анықтайтын қаржылық
көрсеткіштерді ... ... ... ... ... ... ... өзгеріс беталысын эксперттік бағалау
есебімен өткенді болашаққа экстраполяциялау негізінде де, ... ... көру ... де жүзеге асырылуы мүмкін. Бұл өзгерістер күтпеген
кезде болуы мүмкін. Бұл өзгерістерді алдын ала елестете көру ... ... ... ... ... ... ... және жедел
шешім қолдануды талап етеді.
      Тәуекел менеджментінде ұйымдастыру белгілі бір ережелер мен
процедуралардың негізінде ... ... ... ... ... ... түсіндіріледі. Бұл ережелер мен
процедураларға басқару органдарын құру, ... ... ... ... бөлімшелердің арасында арабайланысты бекіту,
нормалар, нормативтер, әдістемелерді жасау және т.с.с.
      Тәуекел менеджментінде реттеу арқылы берілген параметрлерден ауытқу
жағдайында ... ... ... ... жету іске ... ең ... туындаған ауытқуларды жою бойынша жасалып жатқан
шараларды қамтиды.
      Тәуекел менеджментінде ... ... ... ... ... ... аппараты және мамандардың барлығының жұмысының
келусішілігімен түсіндіріледі.
      Координациялау басқару объектісінің, ... ... ... және ... ... ... ... етеді.
      Тәуекел менеджментінде ынталандыру қаржы менеджерлерін, басқа
мамандарды өз еңбектерінің нәтижесіне қызығушылықпен түсіндіріледі.
      Тәуекел менеджментіндегі ... ... ... ... бойынша
жұмысты ұйымдастыруды тексерумен түсіндіріледі. Бақылау арқылы тәуекелді
капитал салымының табыстылығы, ... мен ... ... ... ... бағытталған бағдарламасын іске асыру деңгейі туралы ақпарат
жиналады. Осы ақпарат негізінде қаржылық бағдарламаларға, қаржылық жұмысты
ұйымдастыруда, тәуекел менеджментін ұйымдастыруда өзгерістер ... ... ... ... ... ... ... тәуекелді төмендету тәсілдері 
          Қаржы тәуекелдері түрлі әдістер мен тәсілдер көмегімен шешіледі.
Қаржы ... шешу ... ... олардан қашу, ұстап қалу, беріп
жіберу, деңгейін төмендету.       
    Тәуекелден қашу тәуекелмен байланысты шарадан жай ауытқумен
түсіндіріледі. Алайда кәсіпкер үшін ... ... қашу ... ... ... білдіреді. Тәуекелді ұстап қалу – тәуекелді
инвестордың жауаптылығына қалтыру. Сонымен, ... ... ... ... вечурлік капиталдың мүмкін болатын жоғалтуларын меншікті
қаражаттары есебінен өтей алатынын алдын ала ескереді. Тәуекелді ... ... ... жауаптылығын басқа біреуге, мысалы сақтандыру
қоғамына, беріп жіберумен түсірдіріледі. Бұл жағдайда тәуекелді беріп
жіберу қаржы тәуекелін сақтандыру жолымен жасалды. Тәуекел деңгейін
төмендету – ... ... және ... ... ... шешуде нақты құралдарды таңдауда инвестор келесі
принциптерге сүйенуі тиіс:
• меншікті капитал мүмкіндігінше ғана тәуекел етуге болады;
• тәуекелдің соңын ойлау керек;
• аз ... үшін ... ... ... ... ... сүйенуде инвестор капитал салымын жасаудан бұрын
тиіс:
• берілген тәуекел ... ... ... шығыстар көлемін максималды
түрде анықтау;
• оларды (шығыстарды) капитал салымының көлемімен салыстыру;
• олрады (шығыстарды) барлық меншікті қаржы ресурстармен салыстырып,
инвесторды банкроттыққа әкелмей ме ... ... ... бойынша шығыстар көлемі капитал көлеміне тең, не одан
кіші, не үлкен болуы мүмкін.
    Портфельді инвестиция кезінде, яғни екінші ретті нарықта сатуға болатын
бағалы ... ... ... ... ... көлемі әдетте шығыстанатын
капитал көлемінен аз. Инвестордың өзіндік қаржылық ресурстардың қөлемі және
максималды мүмкін ... ... ... ... банкроттыққа
апаратын тәуекел деңгейі. Ол тәуекел коэффициентімен өлшенеді:
    Кр = У / С,
        мұндағы   Кр – тәуекел коэффициенті;
                          У – максималды ... ... ... ... С – ... ... ... есебімен өзіндік қаржылық
ресурстар көлемі.  
        
         Екінші принципке сүйену инвестор шығыстың максималды мүмкін
болатын көлемін біле отырып, оның ... ... ... ... және ... ... шарадан) бас тарту, тәуекелді өз
жауаптылығына алу немесе тәуекелді басқа тұлғаның жауаптылығына беру
шешімін қабылдауды ... ... ... ... етуі ... тәуекелін әсіресе беріп жіберуде
көрінеді. Бұл жағдайда инвестор сақтандыру сомасы мен сақтандыру сыйақы
өзіне ... ... ... ... ... сыйақысы немесе
сақтандыру жарнасы – бұл сақтанушының сақтандырушыға сақтандыру тәуекелі
үшін төлемі. Сақтандыру сомасы – ... ... ... ... ... өмірі жіне денсаулығы)
сақтандырылған ақша сомасы. Егер шығыс көлемі ... ... ... үлкен болса, онда тәуекел ұсталынып қалуы тиіс
емес, ... ... ... ... ... ... ... тәуекел деігейін
төмендеті үшін түрлі әдістер қолданылады:
• диверсификациялау;
• таңдау және нәтижелер туралы қосымша ақпараттар алу;
• шектеу;
• сақтандыру;
• жабу;
• хеджирлеу және ... ... ... ... ... ... ... арасында инвестицияланатын қаражаттарды орналастыру процесін
білдіреді. Диверсификациялау принципінде клиенттерге өз акцияларын сататын,
ал алған қаражаттарды нарықтан сатып алынатын және тұрақты орташа ... ... ... қағаздарға салатын инвестициялық қорлардың қызметіне
негізделеді. Диверсификациялау түрлі қызметтер арасында капиталды
орналастыру кезінде тәуекелдің бөлімінен қашуға мүмкіндік береді. Сонымен,
инвестор бір акционерлік қоғам ... ... ... ... ... ... ... алу табыс ықтималдылығын N есеге көбейтеді және сәйкесінше
тәуекел деігейін N есе төмендетеді.
    Кейде инвестор нәтижелер анықталмаған және шектелген ақпараттар
жағдайында шешім ... ... егер ... ... ... болса, ол
сапалы болжам жасап, тәуекел діңгейін төмендете алатын еді. Бұл ... ... ... ... ... ... ... болып табылады, ол
үшін инвестор үлкен ақша төлеуге дайын, олай ... ... ... ... бір ... ... табылады. Толық ақпарат құны толық
ақпарат бар кездегі бір нәрсенің күтілетін сатып алу құны мен ... ... ... ... құн ... қатынасы ретінде есептеледі. Егер
болжам нақты болып шықпаса да, қаражаттарды перспективаға өткізудің сапалы
болжамын қамтамасыз ететін сұраныс пен өткізу ... ... ...... сатулар, несиелер және тағы басқалардың шекті
сомасын бекіту. Шектеу тәуекел деңгейін төмендетудің маңызды құралы ... және ... ... ... беруде, овердрафт келісімшартына
отырғанда; шаруашылық жүргізуші субъектілер тауарларды ... ... жол ... және ... ... сату, инвесторлар
капитал салымы сомасын  анықтау кезінде қолданады /7,181б./.
    Сақтандыру мәні – тәуекелден қашу үшін инвестор табыстың бөлігінен ... яғни ... ... нөлге дейін төмендету үшін төлеуге дайын.
Егер сақтандыру құны мүмкін болатын шығысқа тең болса, онда тәуекелге қарсы
инвестор басынан кешу ... кез ... ... ... ... өтеуді
қамтамасыз ететіндей сақтана алады. Қаржы тәуекелдерін сақтандыру оның
деңгейін төмендету әдістерінің ең тараған түрі болып ... ... ... ... ... қатынастар. Бұл қатынастар үшін міндетті түрде екі жақ
болуы қажет: сақтандырушы мен сақтанушы. Сақтандырушы сақтанушы төлемдері
есебінен ақша қорын (сақтандыру немесе резервтік қор) ... үшін ... ... ақша ... ... ... тән, оның ресурстарын тек алдын ала келісілген жағдайлардағы
жоғалтуларды өтеуге ... ... ... ... ... себебі сәйкес жағдай қашан болатыны, оның күші қандай және қай
сақтанушыға тиесілі болатыны алдын ала белгісіз; қаражаттардың
қайтарымдылығы, ... бұл ... ... ... бойынша зияндарды
өтеу төлеміне бағытталған.
    Сақтандыру процесінде сақтандыру қорын құруда қатысушылар арасында
қаражаттарды қайта бөлу жүргізіледі: бір немесе бірнеше сақтанушы
жоғалтуларын өтеу жоғалтуларды ... бөлу ... ... ... кезеңде төлем жасаған сақтанушылар саны өтеу алатын сақтанушылар
санынан үлкен болады.
 
2.  «Қазақтелеком» АҚ филиалының қаржылық тәуекелін талдау
2.1.Кәсіпорын қызметін ... ... ... ... ... ... басқарма
«Қазақтелеком» акционерлік қоғамының филиалы болып табылады.
     «Қазақтелеком» АҚ Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексіне сәйкес
1994 жылы 27 желтоқсанынан, ҚР Министрлер Кабинетінің ... ... ... құру ... 1994 ... 17 ... №666 Қаулысына
сәйкес құрылып қызмет етеді.
      Қоғам ҚР барлық территориясы бойынша өз қызметін таратады, ол
қоғамның жарғылық қорына берілетін филиалдардан тұрады. ... ... ... табылмайды. Филиалдар акционерлер Кеңесімен бекітілетін филиал
туралы ереже ... өз ... ... ... ... ... және ... кәсіпорындардың
банкроттық іс әрекеттері және нақты қаржылық жағдайды бағалау қазіргі кезде
маңызды орын ... ... ... басты критериі кәсіпорынның
төлемқабілеттілік көрсеткіштері және өтімділік деңгейі болып табылады.
     Кәсіпорын өтімділігін талдауға көшуден бұрын, актив, баланс, кәсіпорын
өтімділігі не екенін анықтау ... ... екі ... ... ... ... ... – бұл кәсіпорынның өзінің қысқа
мерзімді міндеттемелерін төлей алуы. ... ... ... ... ... ... ақша қаражаттарына айналу дайындығы мен жылдамдығы.
Кәсіпорынның өтімділік мәні өзімен бірге баланс өтімділігін ұсынады. Баланс
өтімділігін талдау өтімділік деңгейі бойынша ... ... және өтеу ... ... ... ... міндеттемелерін
салыстыруға негізделеді. Өтімділік қаражаттары мен міндеттерді
сәйкестендіру мынадай көрсеткіштерді есептеуге мүмкіндік береді: ағымдағы
өтімділік пен перспективадағы өтімділік.
     Ағымдағы өтімділік кәсіпорынның қарастырылатын ... ... және ... туралы куәландырады және келесі
формуламен есептелінеді:
ТЛ = (  А1 + А2 ) – ( П1 + П2 ... ... ТЛ – ... өтімділік, А1 және П1 – актив және пассив ... ... ... ... өтімділік – бұл болашақтағы түсімдер мен төлемдер
негізінде болжау. Ол келесі формуламен есептелінеді:
ПЛ = А3 – П3,     ... ПЛ – ... ... А3 және П3 – ... және пассив
бойынша сәйкес топтардың қорытындылары/10,134б./.
№1 кесте. «Қазақтелеком» АҚ филиалының өтімділігін талдау
|  |  |  ... |  |  ... |2004ж. |2005ж |
| |2004 ... |Абсолюттік|%-бен|
|1. Өзіндік қаражаттар көздері ... ... Ұзақ ... ... ... |+8,4 ... айналым қаражаттары ... ... ... ... |0 |0 |- |- ... ... мен ... құру үшін |-641063|-680237|-39174 |+6,11|
|меншікті айналым ... және ұзақ | | | | ... ... ... | | | | ... ... ... міндеттемелер |918120 |904030 |-14090 ... ... мен ... ... |277057 |223793 |-53264 ... ... жалпы көлемі | | | |2 ... мен ... ... |115835 |79898 |-35937 ... | | | |2 ... ... мен шығыстардың құрылуы үшін |-756898|-760135|-3237 |+0,43|
|меншікті айналым қаражаттарының | | | | ... ... | | | | ... ... мен шығыстардың құрылуы үшін|+161222|+143895|-17327 |-10,7|
|негізгі құралдардың артықшылығы | | | |5 ... | | | | ... ... АҚ ... ... ... ... бағалау №2
кестеде көрсетілген. Есептеу мәліметтері кезең басында кәсіпорынның
қаржылық жағдайы тұрақты емес екенін көрсетеді. 2004 жылдың соңында
қаржылық ... ... және ... ... ... тұр. ... ... негізінде жасалады:
- запастар мен шығыстар өзіндік айналым қаражаттарымен өтелмейді;
- кәсіпрын қаржылық жағдайынынң тұрақсыздығын ұстап ... ... ...
запастар мен шығыстар өсімінен құрылу көздері өсімінің төмендеуі, пайда
болу көздерінің жалпы көлемі 19,22%-ға төмендесе, ... мен ... 31,02% ... ... ... АҚ ... 2004-2005 жылдардағы дебиторлық
қарызын талдау 
|Бап атауы ... 01.01.05 ... 01.01.04 ... | | |) |
| ... ... ... мың |Үлес | |
| |Мың ... |тг ... | ... ... ... |1332342 |93,18 |-5709 ... | | | | | ... дебиторлық |13330 |8,81 |9692 |6,82 |-3638 ... | | | | | ... ... |142034 |100 |-9347 ... ... қарыз кәсіпорын активтерінің негізігі бөлігі болып
табылады. Дебиторлық қарыз жағдайын талдау №3 кестеде көрсетілген.
     Кесте мәліметтері ... ... ... мен тапсырыс берушілермен
есеп айырусулар  негізгі бөлікті құрайды. Сатып алушылар мен тапсырыс
берушілердің қарыздары қарыздардың жалпы сомасынан ... ... ... ... жылға 93,18% құрайды. Дебиторлық қарыздың 9347 теңгеге
немесе 6,2% ... ... ... ... ... Кез келген кәсіпорынның қызмет ету тиімділігі қажетті ... ... ... ... ... Бұл мүмкіндікті бағалау
рентабельділікті талдау арқылы жүргізіледі, ол келесі сұрақтарға жауап
беруге ... ... ... табыстар мен шығарылған шығыстар қаншалықты
тұрақты; жүргізілген шығыстардың қаншалықты өндірістік; кәсіпорынға капитал
салымының тиімділігі; ... ... ... ... және ... ... «Қазақтелеком» АҚ филиалының 2004-2005 жылдардағы қаржылық
нәтижелерінің динамикасы мен деңгейін талдау, мың теңгемен 
|Көрсеткіш |2004ж. |2005ж. ... ... |
| | | ... ... |
|1 |2 |3 |4 |5 ... Өткізуден түскен табыс |1937586|2120816|183230 |9,46 ... ... ... өзіндік |910665 |998420 |87755 |9,64 ... | | | | ... ... ... ... |9,3 ... Кезең шығыстары |172804 |212703 |39899 |23,09 ... ... және ... |159343 |207803 |48460 |30,41 ... | | | | ... %-рді ... ... |13461 |4900 |-8561 |-63,6 ... ... ... |854117 |909693 |55576 |-6,51 ... | | | | ... ... ... ... қарапайым|863314 |917776 |54462 |6,31 ... ... | | | | ... ... |112663 |- |-112663 |-100 ... ... салудан кейін қарапайым|750651 |917776 |167125 |22,26 ... ... | | | | ... ... ... |- |- |- |- ... | | | | ... табыс(шығыс) |750651 |917776 |167125 |22,26 ... ... ... |29718 |37928 |8210 |27,63 ... дұрыстау есебімен таза табыс|780369 |955704 |175335 |22,47 ... Ең ... ... АҚ ... ... ... ... динамикасын талдау жүргізіледі. (№4 кесте)
     Талданған кезеңде өткізуден түскен табыс 9,46% өсті, яғни кәсіпорын
қызметінің масштабы өсті. Өзіндік құны 9,46% өсті. ... ... ... ... ... ... табыстардың қарқынынан жоғары. Бұл
кәсіпорында өндіріске шығыстарды өсіру бағытсыз жүргенін көрсетеді.
     Өткізуден түскен табыс өсімі нәтижесінде жалпы табыс 95475 теңгеге
немесе 9,3% ... ... ... ... ... ... 23,09% ... сның
ішінде жалпы және ұйымдастырушылық шығындары өсуі есебінен.
     Негізгі қызметтен табыс 854117 теңгеден 909693 ... ... ... ... ... ... ... негізгі емес қызметтен табыс 12,11%-
ға төмендеді. Осының нәтижесінде қарапайым қызмет табысынан салық салуға
дейін 917776 теңге құрады, яғни 6,31%-ға өсті. Қарапайым ... ... ... себебінен салық салудан кейін 22,26%-ға өсті және 2004 жылы
750651 мың теңге және 2005 жылы 917776 мың ... ... Есеп беру ... ... жағдайлар бойынша шығыстар болмаған
жағдайларынан таза табыс өзгеріссіз қалды, бірақ негізгі құралдарды қайта
бағалау ... таза ... ... ... оның ... таза
табыс кезең соңында 955704 мың теңге құрады және 22,47%-ға өсті. 
№5 кесте. «Қазақтелеком» АҚ филиалының 2004-2005 жылдардағы рентабельділік
көрсеткіштері 
|Көрсеткіш атауы ... ... ... |
| | ... ... |
| | |  |  | |
| | ... |
|1. Өнім ... ... ... ... | | | | ... ... ... ... ... |44,56|43,27|-1,29 |
|рентабельділік ... ... ... | | |
| ... | | | ... ... ... ... ... ... ... | | | ... ... ... |32,79|38,17|+5,38 |
|рентабельділік | | | | ... ... ... ... |37,1 ... ... ... | | | ... ... ... ... ... ... ... өнімнің өзіндік | | | |
| ... | | | ... ... ... ... №5 ... көрсетілген.
     «Қазақтелеком» АҚ филиалының рентабельділігін сипаттайтын
көрсеткіштерді есептеу келесі тұжырымдар жасауға мүмкіндік береді. Сонымен,
таза табыс бойынша өнім рентабельділігін есептегенде, есеп беру ... ... ... ... ... үшін 4,7% таза ... өсуі ... жалпы рентабельділік 1,29%-ға төмендеген.
     Меншікті капитал рентабельділігін есептеу 2004 жылмен салыстырғанда
2005 жылы «Қазақтелеком» АҚ иелері салған әр ақшалай бірлік таза ... ... ... ... ... ... кезінде келесі анықталды: 2004
жылмен салыстырғанда 2004 жылы кәсіпорынға қаражаттарды табу кезіне
тәуелсіз табыстың 1 ... ... алу үшін ... ... ... ... Қор ... есептеу кезінде анықталатын негізгі құралдар мен
басқа да ұзақ мерзімді активтерді пайдалану тиімділігі ... ... ... ... рентабельділігін есептеу өткізуден табыстың төмендеуін
көрсетті, 1 теңге шығысқа ... 2004 ... ... ... ... ... талдау негізінде кәсіпорын қызметінің жағымды және жағымсыз
жақтарын көрсетуге болады.
     «Қазақтелеком» АҚ филиалының қызметінің жағымды жақтары келесілер
болып табылады:
- жұмыс тәжірибесі үлкен ... ... ... ... ... өндіру және өткізу процесінің ұйымдастырылғандығы;
- өндірілетін өнімнің жоғары сапасы;
- кәсіпорынның қаржы шаруашылық қызметін әрқашан жетілдіру.
     Кәсіпорын ... ... ... ұзақ ... активтердің жоғары үдемелі салмағы және оның сомасының өсуі
кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... ... салатынын куәландырады. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
2.2.Кәсіпорындағы қаржы тәуекелін басқару жүйесін талдау 
 
     Тәуекелді бағалау тәуекелді басқарудың жалпы жүйесінінің негізгі
құрамдас бөлігі болып табылады. Ол тәуекел көлемін ... ... ... әдіспен анықтау процесін білдіреді.
     Тәуекелді сандық бағалау нақты шешімдерді алу мүмкіндігін береді.
Алайда сандық бағалауды жүргізу ол үшін ... ... ... ... байланысты көптеген қиындықтар кездеседі. Қазақстанда ақпараттық
қызмет нарығы дамымағандықтан, көбіне фактикалық ақпараттарды алу қиын.
Ақпараттардың, уақыттың ... ... ... ... бұл ... ... ... қаржылық жағдайын талдау
негізінде тәуекелді қатысты бағалау ерекше ... ... ... иесі ... сонымен қатар оның серіктестері үшін тәуекелді
бағалаудың ең қолайлы әдістердің бірі ... ... ... АҚ ... ... ... ... есептілік
негізінде жүргізіледі. №6 кестеде «Қазақтелеком» АҚ филиалының 2004-2005
жылдардағы қаржы-шаруашылық қызметіне экспресс–талдау көрсетілген, оның
негізінде берілген кәсіпорынның тәуекелді ... ... ... ... кесте. «Қазақтелеком» АҚ филиалының 2004-2005 жылдардағы қаржы-
шаруашылық қызметін экспресс-талдау 
 
|Көрсеткіш атауы ... ... ... мәні ... |
| | ... | | |
| ... бар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... коэффициенті ... ... ... ... ... табыс |- |- ... |  |  |
|1 |2 |3 ... ... ... |  |  ... емес ... |51 |100 ... құралдар: |3147215 |3838334 ... |8792 |8421 ... мен ... |1040634 |1172572 ... мен жабдықтар |1978982 |2498416 ... ... |83743 |105332 ... ... ... |35064 |53593 ... ... ... |1490461 |1724930 ... ... |442476 |163498 ... ... |3894 |2895 ... Қызметкерлердің және басқа тұлғалардың қарызы |3894 |2166  ... ... ... қарыз | |729 ... ... ... ... |2103175 |2279897 ... АКТИВТЕР: |  |  ... ... |115835 |79898 ... Материалдар |112353 |77245 ... ... |3482 |2653 ... ... |151381 |142034 ... ... ... |9403 |4801 ... ... ... |611 |991 ... ... ... ... |138051 |132342 ... және ... ... ... |1639  |2135  ... ... дебиторлық қарыз |1677 |1765 ... ... |9841 |1861 ... ... ... барлығы |277057 |223793 ... ... |2380232 |2503690 ... ... капитал және міндеттемелер |  |  ... ... ... |  |  ... ... |395059 |395059 ... ... |286684 |248897 ... ... оның ... |780369 |955704 ... беру ... | |955704 ... ... ... |1462112 |1599660 ... міндеттемелер: |  |  ... ... ... |0 |0 ... ... |918120 |904030 ... Төленуге тиіс шоттар мен вексельдер |15955 |11114 ... ... |25901 |22519 ... ... ... |13198 |10120 ... және оның филиалдары арасындағы ішкі |813262  |825736  ... ... |13135 |5280 ... ... ... |31897 |29261 ... тиіс ... |4772 | ... ... | | ... ... ... |918120 |904030 ... |2380232 |2503690 ... ...

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Коммерциялық банктердің несиелік тәуекелін бағалау және төмендету жолдары»67 бет
Банк тәуекелі. Банк тәуекелінің жіктелуі86 бет
Банктердің активі мен пассивінің несиелік тәуекеліннің мәліметтер базасын құру ( ұйымдастыру )26 бет
Банктердің несиелік тәуекелін басқару80 бет
Қазақстан Республикасының ІІ-ші деңгейлі банктерінің банктік тәуекеліндерін басқару41 бет
Қаржы тәуекелін басқару39 бет
Қаржы тәуекелін басқару («PERFECT» ЖШС мысалында)37 бет
Қаржы тәуекелін басқару теориясы42 бет
Қаржы тәуекелін басқару туралы29 бет
Қаржы тәуекелін басқарудың теориялық аспектілері71 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь