Метеорология ғылымы

1. Метеорология ғылымы
2. Метеорологияның даму тарихы.
3. Дүниежүзілік метеорологиялық ұйым (ДМҰ)
4. Пайдаланған әдебиеттер
Метеорология (грек. метеора – атмосфера мен аспан құбылыстары және ...логия)— жер атмосферасы, яғни ауа қабығы жайлы ілім. Ол физика заңдарының негізінде географиялық қабықтың бір бөлігін зерттейді. Со­нымен, метеорология — атмосфераның құрамын, құрылысын, ондағы жүріп жатқан алуан түрлі процестер мен құбылыстарды зерттеп, оларды физи­калық тұрғыдан түсіндіріп, атмосфералық жағдайларды болжау және мүмкіндігінше әсер ету. Міне осы мәселелер метеорологияның негізгі мақсатта­ры деп қарастыруға да болады. Метеорология грек сөзінен аударғанда: мета — тұстағы айнала, эора — көру, логос — ілім деген мағнаны береді. Климатология — жер климаты, яғни белгілі бір географиялық орынға тән атмосфералық жағдайлар жиынтығы, жайлы ілім. Сондықтан, климат — жергілікті жердің физикалық-географиялық сипатының маңызды бір бөлігі. Себебі, ондағы қалыптасқан су торының режимі, топырақ, өсімдік жамыл­ғысы мен жануарлар әлемі, жалпы ландшафттар келбеті ауа райы режиміне тікелей бағынышты. Жергілікті ауа райы мен климат халық шаруашылығына, әсіресе ауыл шаруашылық салаларының мамандануына, өнеркәсіптің географиялық орналасуына, көлік торының таралуына үлкен әсерін тигізеді. Жалпы, климат жайлы негізгі түсініктер география маманына қажетті екені түсінікті.
Атмосфера — Жер планетасын қоршаған газды немесе ауа қабығы. Ауа сығылмалы, сондықтан оның тығыздығы биіктікке қарай кемиді. Бірте-бірте ол ғарыштық кеңістікке, белгілі бір шекарасыз, ауысады. Яғни, атмосфера таралу биіктікті орта шамамен 20 мың км деп есептейді. Атмосфера масса­сының жартысына жуығы — төменгі 5 км қабатында, 75 % массасы — төменгі 10 км, ал 90 % төменгі 20 км ауа қабатында шоғырланған.
Ауа райы — белгілі бір сәттегі, белгілі бір географиялық жердегі төменгі атмосфераның жағдайы. Ол жағдайдың сандық және сапалық сипаттары бар. Сандық сипаттары метеорологиялық аспап-құралдармен өлшенеді де метеорологиялық элементтер деп аталады. Мысалы, оларға ауа температу­расы, күн радиациясы, жауын-шашын мөлшері, жел жылдамдығы мен бағыты, ауа ылғалдылығы т.б. жатады.
1. Байшоланов С.С., Қожахметов П.Ж. Жалпы метеорология, 1бөлім. ҚазМУ, 2006.
2. С.П.Хромов, М.А.Петросянц. Метеорология и климатология. – М.: Изд-во МГУ, 1994.– 520 С.
3. http://www.azattyq.org/
        
        Жоспары
1. Метеорология ғылымы
2. Метеорологияның даму тарихы.
3. Дүниежүзілік метеорологиялық ұйым (ДМҰ)
4. Пайдаланған әдебиеттер
1. ... ... ... метеора - атмосфера мен аспан құбылыстары және ...логия) -- жер атмосферасы, яғни ауа қабығы жайлы ілім. Ол ... ... ... ... ... бір ... ... Со­нымен, метеорология -- атмосфераның құрамын, құрылысын, ондағы ... ... ... ... ... мен ... ... оларды физи­калық тұрғыдан түсіндіріп, атмосфералық жағдайларды болжау және мүмкіндігінше әсер ету. Міне осы мәселелер метеорологияның негізгі мақсатта­ры деп қарастыруға да ... ... грек ... аударғанда: мета -- тұстағы айнала, эора -- көру, логос -- ілім деген ... ... ... -- жер ... яғни ... бір ... орынға тән атмосфералық жағдайлар жиынтығы, жайлы ілім. Сондықтан, климат -- жергілікті жердің физикалық-географиялық сипатының маңызды бір бөлігі. ... ... ... су ... режимі, топырақ, өсімдік жамыл­ғысы мен жануарлар әлемі, жалпы ландшафттар келбеті ауа райы режиміне тікелей бағынышты. Жергілікті ауа райы мен ... ... ... ... ауыл ... ... ... өнеркәсіптің географиялық орналасуына, көлік торының таралуына үлкен әсерін тигізеді. Жалпы, ... ... ... ... ... ... ... екені түсінікті.
Атмосфера -- Жер планетасын қоршаған газды немесе ауа қабығы. Ауа сығылмалы, сондықтан оның тығыздығы ... ... ... ... ол ... кеңістікке, белгілі бір шекарасыз, ауысады. Яғни, атмосфера таралу биіктікті орта шамамен 20 мың км деп ... ... ... ... жуығы -- төменгі 5 км қабатында, 75 % массасы -- төменгі 10 км, ал 90 % ... 20 км ауа ... ... ... райы -- ... бір ... ... бір географиялық жердегі төменгі атмосфераның жағдайы. Ол жағдайдың сандық және сапалық сипаттары бар. ... ... ... аспап-құралдармен өлшенеді де метеорологиялық элементтер деп аталады. ... ... ауа ... күн ... жауын-шашын мөлшері, жел жылдамдығы мен бағыты, ауа ... т.б. ... Ал ... ... ... ... көз ... анықталып, метеорологиялық құбылыстар деп атайды. Оларға, мысалы, бұрқасын, тұман, көктайғақ, найзағай, үсік т.б. құбы­лыстарды жатқызуға болады. Ауа ... ... ... зерттеу үшін тек төменгі атмосфераны емес, жоғарғы ... да ... ... ... Ол үшін ... аэрономиялық, космостық зерттеулер қолданылады.
Климат -- белгілі бір географиялық ... тән, көп ... бойы ... ауа райы режимі. Географиялық жер деген ұғымға тек сол жердің коор­динаталары, теңіз деңгейімен ... ... ... жер беті жамылғысының сипаты -- жер ... ... ... т.б. ... Көп ... бойы ... ... тұрақтылығы байқалады. Сондықтан климат жергілікті жердің физикалық-географиялық сипатының бірі болып келеді.
2. ... даму ... ... да аса ... күрделі атмосфералық құбылыстар тіркеліп отырылған. Бірақ онда ғылыми бақылаулардан алыстау, көбінесе құбылыстардың табиға­тын түсінбей, байқалған ақпараттар болды. Ал ... ... ... ... жоқ. ... ежелгі Мысыр елінде деген, су деңгейін қадағалап отыратын құрал болған ... ... ол ... көптеген процестер мен құбылыстар түсініксіз болып, адам үрейін ... ... д.д. ІV ... ... грек ғұлама ғалымы Аристотель атмосфералық процестерді түсіндіру мақсатымен алғашқы атты кітап жазған. Қазіргі ... ... ХVІІ ... ... Ол ... ... ілімінің негізі қалана бастады. Ал метеорологияны атмосфералық ... деп ... ... Алғашқы аспаптарды Галиллей мен оның оқушылары жасады (термометрді 1597 жылы -- Галиллей, барометрді 1643 жылы -- ... ... ... ... ... ... туды. ХVІІ ғасырдың аяғында -- ХVІІІ ... ... ... ... ... ... жүргізіле бастайды. Бірақ олар ретсіз, жүйесіз жүргізіледі. ХVІІІ ғасырдың ортасында орыстың ұлы ғалымы М.В.Ломоносов (1711 - 1765) ... ... ... үлесін қосады, ол анемометр, теңіздік барометр ойлап шығарып, найзағай табиғатын түсіндіріп, ауа райы болжауының маңыздылығын ... ... ... негізін I Петр қалайды. 1725 жылы Петербургте бақылаулар жүргізуін қадағалайтын ... ... 1849 жылы ... жүзі ... ... метеорологиялық ұйым -- Бас геофизикалық обсерватория ашылады. М.А.Рыкачевтың ұйымдас­тыруымен ... ... ... ... күндік бюллетень шығарыла басталады. Бірте-бірте ұйым үлкейіп, ғылыми-зерттеулік институттар, обсерваториялар құрылады. Динамикалық, синоптикалық ... ... ... 1930 жылы орыс ... ... радиозонд ашып, аэрологиялық бақылаулар жасауға мүмкіндік туғызады. Ресейлік ғалым-метеорологтар -- ... ... ... ... ... ... т.б. ... метеорология мен климатология дамуына үлкен еңбек сіңіреді.
ХХ ғасырдың басында ... ... ... ... ауа ... ... ... жайлы ғылыми теория енгізеді. Өз үле­сін АҚШ ғалымы В.Феррель, неміс ғалымдары Г.Гельмгольц, В.Кеппен, ... ... ... швециялық К.Россби, ағылшындық В.Нэ­пир-Шоу т.б. сол сияқты көптеген ғалымдар қазіргі метеорология мен климатология негіздерін қалаушылар деуге болады.
Кеңес Одағында метеорология ... одан әрі ... дами ... 1921 жылы В.И.Ленин атты декретке қол қояды. 1929 жылы Халықтық Комиссарлар Кеңесі метеорологиялық және гидрологиялық қызметтің бірігіп, біртұтас гидро­метеорологиялық ... ... ... үкім ... Ол қызмет үздіксіз, жүйелі бақылаулар жүргізіп, халық шаруашылығын керекті де маңызды ақпаратпен қамтамасыз етіп ... Отан ... ... ... ... ... ... тұру, шабуыл жасау әрекеттері метеорологтардың үлесісіз болған жоқ. Олардың да еңбектері медальдар мен ордендермен белгіленді. Одан ... ... ... ... ... Н.Н.Калитин, В.Н Оболенский, Л.С.Берг, А.А.Каминский метеорологияның түрлі қолданбалы салаларын дамытады.
Қазақстан территориясында алғашқы метеорологиялық бақылаулар 1855 жылы Семей және ... ... ... ... 1917 жылы ... саны 49-ға, ... саны 123-ке ... 1922 жылы Орынбор қаласында Облыстық метеорологиялық бюро ашылады, ол Бас физика­лық обсерваторияға қарайды. 1931 жылы Қазақ ... ... ... ... Оның негізінде Қазақ гидрометеорологиялық қыз­метінің бірыңғай басқармасы 1933 жылы құрылды. Бұл қызметті бірінші басқарған Ораз Жандосов. ... ... 750-ге жуық ... ... ... ... станциялар мен бекеттер жұмыс атқаруда. Бақылаулар нәтижелері ... ... ... ... ... ... ... {2}
3. Дүниежүзілік метеорологиялық ұйым (ДМҰ)
Дүниежүзілік метеорологиялық ұйым (ДМҰ) -- метеорологиялық бақылаулар мен зерттеулерді ... ... ... ... жәрдемдесу, ұлттық ауа райын қадағалау қызметтерін үйлестіру мақсатын көздейтін ұйым. 1947 жылы БҰҰ ... ... ... ... ұйым ... ... оның ... Халықаралық метеорология ұйым (1871) атқарып келген. Қазір ұйымның 150 мүшесі бар. Жоғары органы -- 4 жылда 1 рет ... ... ... ... ... ... ... метеорол. қызметтердің 24 директорынан тұрады және жылына 1 рет шақырылады. Ірі ... ... ... ... 6 ... ассоциация (Африка, Азия, Оңтүстік Америка, Солтүстік және ... ... ... ... ... ... үйлестіріп отырады. Метеорология бақылауларды жасау және стандарттау, ақпараттар ... ауа ... ... т.б. ... ... ... мәселелерді тиімді шешіп отыру үшін арнаулы комиссиялар құрылған. Дүниежүзілік метеорологиялық ... ... ... ... ... ... ... орналасқан.
Әлемдік метеорология қауымдастығы және Дүниежүзілік метеорологиялық ұйым (ДМҰ) 1961 жылдың 23 наурызынан бастап Дүниежүзілік метеорология ... атап ... ... жылы осы ... БҰҰ ... мамандандырылған мекемесі мәртебесін иеленген ДМҰ конференциясы күшіне енді. Жыл ... ... ... кеңесі Дүниежүзілік метеорология күнін атап өту үшін белгілі бір тақырыпты таңдап, соның аясында әртүрлі шаралар өткізеді. 2011 жылы Дүниежүзілік ... ... ... деп ... ... қызметі әрдайым ауа райы мен климатқа тәуелді болады, сондықтан ұлттық гидрометеорологиялық қызметтің мақсаты - ... ... мен ... ... ... үшін әлем ... ... сүргін мен басқа да табиғи жағдайлар туралы дер кезінде хабарлау. Барлық табиғи апаттың 80%-ы ауарайымен байланысты екен, метеорологтар қызметінің біліктілігі ... ... ... ... және ... ... апаттың салдарынан халықты корғауда болып табылады.
1980-2005 ... ... ... әлемде болған 7500 табиғи апаттан 2 миллионнан астам адам құрбан болып, 1,2 ... АКШ ... ... экономикалық зиян келтірілген. Табиғи апаттың 90 пайызынан 72,5 -ы адам шығыны және 75 -ы экономикалық зиян ... және ... ... ... ... ... метеорология ұйымы басқа ұйымдармен тығыз қызмет істейді және де апаттардың қауіптілігін азайтатын халықаралық стратегиялардың орындалуын қамтамасыз ететін БҰҰ жетекші ... ... ... ... ... ... 70 жылдарынан бастап ДМҰ әлемдік қоғамдастықты мүмкін болатын климаттық өзгерулердің ... ... ... ... ... ... өзгерулерді болжау үшін математикалық моделдерде әлемдік мұхиттың циркуляциялық мәліметтері, сонымен қатар жер ... су мен ... ... ... ... ... ... айтуынша, 2025 жылы жер тұрғындарының екіден үш бөлігі, бұл шамамен 4 млрд адам, өмір сүру ... ... ... ауыл ... және тағы ... мақсаттарда қолданылатын ауыз суының жетіспеушілік жағдайына ұшырайды екен. Мұнының себебі, климаттың өзгеруі, судың ластануы, сонымен қатар мемлекеттер арасындағы су ... ... ... ... ... ... 1990 жылы ... су туралы ақпараттарды желілер бойынша жинайтын Әлемдік гидрологиялық циклдардың бақылау жүйесін құру ... ... ... ... ... ... ДМҰ ЮНЕП-пен бірлесе отырып, 1988 жылы климаттың өзгеруі бойынша үкіметаралық сарапшылар тобын ұйымдастырады. Оған әлемнің жүздеген атақты климатолог-ғалымдары ... Бұл ... ... ... да ... ... ... Байшоланов С.С., Қожахметов П.Ж. Жалпы метеорология, 1бөлім. ҚазМУ, 2006.
* С.П.Хромов, М.А.Петросянц. Метеорология и климатология. - М.: ... МГУ, 1994. - 520 ... ...

Пән: Геология, Геофизика, Геодезия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Жәбірленуші тұлғасының психологиялық анализі"6 бет
«Радиотехника және антенна негіздері» пәні бойынша емтихан сұрақтары14 бет
«Ғылыми зерттеулердің методологиясы» пәнінен дәрістердің қысқаша курсы32 бет
Бүгінгі терминологияның даму сипаты5 бет
Мемлекет және құқық теориясының пәні және оның ерекшеліктері 77 бет
Нарықтық экономикадағы инновация13 бет
Психология пән ретінде. XIX ғ. 60 жылдары мен қазіргі уақыт7 бет
Психология ғылымының, пәнінің жалпы мәселелері мен негізгі даму кезеңдеріне толық сипаттама73 бет
Ташкент қаласындағы алғашқы мәдени-ғылыми ұйымдардың жұмысы37 бет
Түркология және Қазақстан19 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь