Күкіртті колчеданнан Жезқазған қаласы шарттарында өнімділігі жылына 2000 т болатын күкірт қышқыл өндірісінің цехын жобалау

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7
1ӘДЕБИ ШОЛУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8
1.1 Күкірт қышқылының технологиялық қасиеттері менқолданылуы ... ... ...9
1.2 Күкірт қышқылын өндіру үшін шикізат ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13
1.3 Күкіртті газды өндіру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..17
1.4 Бір сатыда күкірт қышқылды контакт әдісімен өндіру ... ... ... ... ... ... ... ...19
1.5 Қысқа сызба бойынша күкірт қышқылды алу. Күкірт қышқылын «ылғал» катализбен өндіру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..24
2 БАС ЖОСПАР ЖӘНЕ КӨЛІК ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..28
2.1 Негізгі цехтардың ғимараттары мен құрылыстары бойынша сәулетті.құрылыстық шешімдер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...28
2.2 Өндірістегі жұмыскерлерді тұрмыстық және тазалық бойынша қызмет көрсету шешімдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 29
2.3 Жылыту жүйесін сипаттау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .29
2.4 Канал жүргізу және сумен қамтамасыз ету жүйелерін сипаттау ... ... ... ...29
2.5 Колчеданнан жанасу күкірт қышқыл өндірісінің технологиялық сұлбасының сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .29
3 ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ БӨЛІМ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 31
3.1 ҚҚ пешінің материалдық балансы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .31
3.2 Колчеданды күйдірудің жылулық балансы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .33
3.3 Шаю бөлімінің материалдық балансы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..35
3.4 Кептіру бөлімінің материалдық балансы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 36
3.5 Жанасу бөлімінің материалдық балансы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..38
3.6 Жанасу бөлімінің жылулық балансы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 39
3.7 ҚҚ пешін есептеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...42
4 ЕҢБЕК ҚОРҒАУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..44
4.1 Қауіпсіздік шаралары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .44
4.2 Техника қауіпсіздігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 45
4.3 Электрқауіпсіздік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...45
4.4 Өрт қауіпсіздігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...46
4.5 Шу және діріл ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 46
4.6 Жарықтандыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 47
4.7 Микроклимат ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...48
4.8 Санитарлы . гигиеналық шаралар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .48
5 ҚОРШАҒАН ОРТАНЫ ҚОРҒАУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .49
5.1 Атмосфераны қорғау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...49
5.2 Атмосфераға зиянды заттардың тасталуын есептеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... 50
5.3 Зиянды заттардың максимал концентрация мәніне жететін түтін құбырынан ара қашықтықты есептеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..51
5.4 Су алаптарын қорғау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...51
6 АВТОМАТТАНДЫРУ БӨЛІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 52
6.1 Өндірісті автоматтандырудың қысқаша сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... 52
6.1.1 Шаңұстау бөлімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..52
6.1.2 Күкіртқышқылды аймақ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .52
6.2 Жанасу бөлімінің функциялық сұлбасын сипаттау ... ... ... ... ... ... ... ... ... 53
7 ЭКОНОМИКАЛЫҚ БӨЛІМ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .57
7.1 Жылдық өндірістік қуатты негіздеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..57
7.2 Еңбекті ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .57
7.3 Жұмыскерлердің сандық құрамын есептеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..59
7.4 Еңбекақының жылдық қорын есептеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..60
7.5 Өнімнің өзіндікқұн калькуляциясын есептеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...61
8 ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .63
9 ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..64
Бұл дипломдық жобада күкіртті колчеданнан Жезқазған қаласы шарттарында өнімділігі жылына 2000 т болатын күкірт қышқыл өндірісінің цехын жобалау орындалды. Бұл өндірістің бірінші сатысы күкіртті колчеданды күйдірген кезде күкірт қостотығын алу болып табылады. Күкірт қостотығын тазартқаннан кейін (әсіресе жанасу әдісінде) оны үштотыққа дейін тотықтырады, ол күкірт қышқылын алу үшін сумен байланыстырылады. Қалыпты жағдайларда SO2 – ден SO3 – ке дейін тотығу баяу жүреді. Үрдісті жылдамдату үшін катализатор қолданылады.
Жұмыстың мақсаты: өнімділігі жылына 2000 тонна күкірт қышқылын өндіру технологиясын жобалау.
Жұмыстың міндеттері:
• Жезқазған мыс қорыту зауытының технологиясының үлгісімен танысу;
• Жылына 2000 т күкірт қышқылын өндіру технологиясынның жобасын жасау;
• Техника-экономикалық есептеулер жүргізу;
Зерттеу әдістері: Техника-экономикалық есептеулер.
Жұмыс нәтижесінде:
Жезқазған мыс қорыту зауытының технологиялық үлгісімен танысып, жылына 2000 т күкірт қышқылын алу технологиясының жобасы жасалынды;
Техника - экономикалық есептеулер жүргізілді.
Практикалық маңызы:Күкірт қышқылы химия өндірісінің көптеген салаларында қолданылады.
Жұмыста алға қoйылған мақсатқа жeту үшінкүкіртті ангидридтің оттегімен әрекеттесу жылдамдығы қалыпты жағдайда өте аз боолғандықтан өнеркәсіпте бұл реакцияны катализатор қатысында жүргізеді (күкірт қышқыл өндірісінің жанасу әдісі) немесе оттегін тасымалдағыштарды қолданады (күкірт қышқыл өндірісінің нитроздық әдісі).Қазіргі уақытта жанасу әдісімен концентрлі күкірт қышқылын, олеум және 100% күкірт ангидридін алады.Өнеркәсіп күкірт қышқылының бірнеше сорттарын шығарады, олар бір-бірінен құрамында H2SO4 немесе SO3(бос) –тің болуымен, сонымен қатар қоспалардың мөлшерімен және құрамымен ерекшеленеді. Жанасу әдісі бойынша түрлі концентрациядағы күкірт қышқылы алынуы мүмкін, себебі жанасу үрдісінде күкірт ангидриді түзіледі, оған кез келген қажетті мөлшерде суды қосуға болады.
Қоспалардың құрамы мен мөлшері де күкірт қышқылын алу әдісіне байланысты. Күкірт қышқылын жанасу әдісімен өндіру кезінде күйдіру газын шаңнан тазартқаннан кейін оны арнайы тазартуға ұшыратады. Күкірт қышқылы техникалық, аккумуляторлық және реактивті деп ажыратылады. Реактивті қышқыл бірнеше сорттарда шығарылады: химиялық таза, анализ үшін таза және таза.
472с.
2. Справочник сернокислотчика, под.ред. К.М. Малина, 2-е изд. М.: «Химия», 1971.
3. Терновская А.Н., Коренберг Я.Г. Обжиг серного колчедана в кипяшем слое. М.: «Химия», 1971. 198с
4. Қайырбеков Ж.Қ., Әубәкіров Е.А., Мылтықбаева Ж.К. Жалпы химиялық технология. Алматы: Қазақ университеті, 2009. – 244 б
5. Рамм В.М. Абсорбция газов. 2-е изд. М.: «Химия», 1976. 768с.
6. Чертков Б.А. и др. Получение серной кислоты из отходящих газов кислотно-каталитическим способом. Обзорн.информ., М.: НИУИФ, 1974. 56с.
7. Садиленко А.К., Козлов В.П., Хувес Я.Э., Балашов А.А. Контактное отделение сернокислотного цеха. М.: «Химия», 1972. 96с.
8. Погостин С.З. Экономика и организация химического производства, Госхимиздат, 1955.
9. Расчеты по технологии неорганических веществ, под.ред. М.Е. Позина. Л.: «Химия», 1976.
10. Мухленов И.П., Кузнецов Д.А. Общая химическая технология. М.: «Высшая школа», 1970, 600с.
11. Исламов М.Ш. Печи химической промышленности. Л.: «Химия», 1969.
12. Данилова Л.А. К оценке экономичности использования различных видов сырья в производстве серной кислоты, Вест.техн. и эконом.инф. НИИТЭХИМ, 1961.
13. Дыбина П.В., Соловьева А.С., Вишняк Ю.И. Расчеты по технологии неорганических веществ. М.: «Высшая школа», 1967.
14. Козлов В.П., Балашов А.А., Васильев Б.Т., Добросельская Н.П. Теплообменные оборудование контактного отделения и новые типы контактных аппаратов для переработки сернистых газов цветной металлургии. М.: ЦНИИцветмет экономики и информации, 1979. 56с.
15. Амелин А.Г. Технология серной кислоты. 2-е изд., перераб. М.: «Химия», 1983. 362с.
16. Илларионов В.В. Ванадиевые катализаторы для контактного производства серной кислоты. М.: «Госхимиздат», 1963. 176с.
17. Сороко В.Е., Явор В.И. Новые системы производства серной кислоты из металлургических газов, серы и колчедана. М.: ЦНИИцветмет экономики и информации, 1979. 68с.
18. Расчеты химико-технологических процессов, под.ред. И.П. Мухленова. Л.: «Химия», 1982. 300с.
19. Борбат В.Ф., Добросельская Н.П., Михаилов В.В Производство элементарных серы из серных руд и при комплексной переработке сульфидных концентратов. М.: «Цветметинформация», 1971. 90с.
20. Иванов А.А., Полякова Г.М. Механизм и кинетика каталитических процессов. Новосибирск: Институт катализа, СО АН СССР, 1977. 81с.
21. Вредные вещества в промышленности, под.ред. Н.В. Лазарева, ч ІІ, изд. «Химия», 1965.
22. Мухленов И.П., Добкина Е.И., Дерюжкина В.И., Сороко В.Е. Технология катализаторов. Л.: «Химия», 1979. 308с.
23. Охрана труда в химической промышленности. М.: «Химия», 1977. 568с.
24. Злобинский Б.М. Охрана труда в металлургии. М.: «Металлургия», 1968.
25. Гурфинкель М.А. Механизация трудоемких работ в складах, печных и подготовительных отделениях сернокислотных заводов. Хим. пром., 1962.
26. Амелин А.Г., Плискин Л.Г., Шумиловский Н.Н. Основы автоматизации производства серной кислоты контактным методом, Госхимиздат, 1961.
27. Кобевник В.Ф. Охрана труда. Киев: «Высшая школа», 1990.
28. Грацерштейн И.М., Маликова Р.Д. Организация и планирование производства на предприятиях цветной металлургии. М.: «Металлургия», 1977.
29. ҚР-ң Конституциясы 24-бап, 2007 жылғы 21 мамырдағы №254-ІІІ Заңдарымен енгізілген өзгертулер мен толықтырулармен.
30. СНиПІІ – 01.02.85 «Пожарная профилактика».
31. СНиП 23-05-95 «Естественное и исскуственное освещение».
32.Амелин А.Г., Яшке Е.В. Производство серной кислоты. М.: «Высшая школа», 1980. 245с.
33. Тойбаев Ы.Қ., Жұбанов Қ.А., Садыков Ү.Ә., Қоқанбаев Ә.Қ. Химиялық технология негіздері. Алматы: Қазақ университеті, 2008. – 350 б.
34.Ахметов Т.Г. и др. Химическая технология неорганических веществ. М.: Высшая школа, 2002.
35. Соколов Р.С. Химическая технология.Т.1. М.: «ВЛАДОС», 2000. – 368 с.
        
        РЕФЕРАТ
Диплом жұмысы 65 беттен, 15 суреттен, 18 кесте, және 35 пайдаланылған әдебиеттен тұрады.
Түйінді сөздер: күкірт, күкірт қышқылы, ... ... ... ... 2000 ... күкірт қышқылын өндіру технологиясын жобалау.
Жұмыстың міндеттері:
* Жезқазған мыс қорыту зауытының технологиясының ... ... ... 2000 т ... ... өндіру технологиясынның жобасын жасау;
* Техника-экономикалық есептеулер жүргізу;
Зерттеу ... ... ... ... ... мыс қорыту зауытының технологиялық үлгісімен танысып, жылына 2000 т ... ... алу ... ... ... ... - ... есептеулер жүргізілді.
Практикалық маңызы: Күкірт қышқылы химия өндірісінің көптеген салаларында қолданылады.
РEФEРAТ
Дипломная работа состоит из 65 ... 15 ... 18 ... и 35 ... ... ... ... слова: сера, серная кислота, колчедан.
Цель работы:
Проектировать технологию серная кислота производительность которая в год 2000 тонн.
Задачи работы:
* ... ... ... ... ... заводе ;
* Проектирование технологии получения производства 2000 тонн серной кислоты в год ;
* Сделать технико-экономические расчеты
Методы исследования:
* В ... ... ... ... ... ... ... проектирована технология получения производства 2000 тонн серной кислоты в год. Расчитаны технико-экономические показатели.
Практическая значимость:
* Серная кислота используется во многих ... ... ... . ... consists of 65 pages, 15 figures, 18 tables, 35 sources of literature.
Keywords: sulfur, sulfuric acid, ... ... sulfuric acid ... is 2000 tons per ... of the ... Learn about the technological scheme Zhezkazgan smelter;
:: Design technology for the production of 2,000 tonnes of sulfuric acid per ... Make a ... ... ... a result of ... Zhezkazgan smelter technology, design technology for production of 2000 tons of sulfuric acid per year. ... the ... and economic ... ... ... acid is used in many sectors of the chemical ... ... ШОЛУ....................................................................................................8
+ Күкірт қышқылының технологиялық қасиеттері мен қолданылуы...........9
1.2 Күкірт ... ... үшін ... ... ... ... Бір ... күкірт қышқылды контакт әдісімен өндіру...............................19
1.5 Қысқа сызба бойынша күкірт қышқылды алу. Күкірт ... ... ... БАС ... ЖӘНЕ ... ... цехтардың ғимараттары мен құрылыстары бойынша сәулетті-құрылыстық шешімдер .......................................................................................28
2.2 Өндірістегі жұмыскерлерді тұрмыстық және тазалық бойынша ... ... ... ... жүйесін сипаттау .............................................................................29
2.4 Канал жүргізу және сумен қамтамасыз ету жүйелерін ... ... ... ... қышқыл өндірісінің технологиялық сұлбасының сипаттамасы.....................................................................................29
3 ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ БӨЛІМ........................................................................31
3.1 ҚҚ ... ... ... ... ... ... балансы.................................................33
3.3 Шаю бөлімінің материалдық балансы..........................................................35
3.4 Кептіру бөлімінің материалдық балансы....................................................36
3.5 Жанасу бөлімінің материалдық балансы......................................................38
3.6 ... ... ... балансы............................................................39
3.7 ҚҚ пешін есептеу ...........................................................................................42
4 ЕҢБЕК ҚОРҒАУ..............................................................................................44
4.1 Қауіпсіздік шаралары.....................................................................................44
4.2 Техника ... ... Өрт ... Шу және ... Жарықтандыру................................................................................................47
4.7 Микроклимат...................................................................................................48
4.8 Санитарлы - гигиеналық шаралар.................................................................48
5 ҚОРШАҒАН ОРТАНЫ ҚОРҒАУ.................................................................49
5.1 Атмосфераны қорғау.......................................................................................49
5.2 Атмосфераға зиянды заттардың тасталуын есептеу....................................50
5.3 Зиянды заттардың ... ... ... ... ... құбырынан ара қашықтықты есептеу..................................................................51
5.4 Су алаптарын қорғау.......................................................................................51
6 АВТОМАТТАНДЫРУ БӨЛІМІ....................................................................52
6.1 Өндірісті автоматтандырудың қысқаша сипаттамасы................................52
6.1.1 Шаңұстау бөлімі..........................................................................................52
6.1.2 Күкіртқышқылды ... ... ... функциялық сұлбасын сипаттау....................................53
7 ЭКОНОМИКАЛЫҚ БӨЛІМ.........................................................................57
7.1 Жылдық өндірістік қуатты негіздеу..............................................................57
7.2 Еңбекті ұйымдастыру.....................................................................................57
7.3 Жұмыскерлердің сандық құрамын есептеу..................................................59
7.4 Еңбекақының жылдық қорын ... ... ... калькуляциясын есептеу...............................................61
8 ҚОРЫТЫНДЫ.................................................................................................63
9 ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ..........................................................64
НОРМАТИВТІ СІЛТЕМЕЛЕР
Дипломдық жұмыста келесідей нормативті құжаттарға сілтемелер пайдаланылды:
ГОСТ 7.32-2001. Ғылыми-зерттеу жұмысының ... ... ... мен ...
ГОСТ 2.105-95. Конструкторлық құжаттамалардың біркелкі жүйесі. Құжаттар мәтініне қойылатын жалпы талаптар. ... 7.1-84. ... ... және ... ісі жөніндегі стандарттар жүйесі. Құжаттың библиографиялық сипаттамасы. Жалпы талаптары мен ... ... 7.54-88. ... ... материалдар мен заттардың қасиеттері жөніндегі сандық мәліметтерді беру. Жалпы талаптар.
ГОСТ 8.417-81. Өлшем бірліктерімен қамтамасыз етудің мемлекеттік жүйесі. Физикалық шамалар ... ... ... ... колчеданнан Жезқазған қаласы шарттарында өнімділігі жылына 2000 т болатын күкірт ... ... ... жобалау орындалды. Бұл өндірістің бірінші сатысы күкіртті колчеданды күйдірген кезде күкірт қостотығын алу ... ... ... қостотығын тазартқаннан кейін (әсіресе жанасу әдісінде) оны үштотыққа дейін тотықтырады, ол күкірт қышқылын алу үшін сумен байланыстырылады. Қалыпты ... SO2 - ден SO3 - ке ... ... баяу ... ... жылдамдату үшін катализатор қолданылады.
Жұмыстың мақсаты: өнімділігі жылына 2000 тонна күкірт қышқылын өндіру ... ... ... ... мыс қорыту зауытының технологиясының үлгісімен танысу;
* ... 2000 т ... ... ... технологиясынның жобасын жасау;
* Техника-экономикалық есептеулер жүргізу;
Зерттеу әдістері: Техника-экономикалық есептеулер.
Жұмыс ... мыс ... ... ... ... ... ... 2000 т күкірт қышқылын алу технологиясының жобасы жасалынды;
Техника - экономикалық есептеулер жүргізілді.
Практикалық маңызы: Күкірт қышқылы химия өндірісінің көптеген ... ... ... алға ... мақсатқа жeту үшін күкіртті ангидридтің оттегімен әрекеттесу жылдамдығы қалыпты жағдайда өте аз боолғандықтан ... бұл ... ... ... ... (күкірт қышқыл өндірісінің жанасу әдісі) немесе оттегін тасымалдағыштарды қолданады (күкірт қышқыл өндірісінің нитроздық әдісі). Қазіргі уақытта жанасу әдісімен ... ... ... ... және 100% күкірт ангидридін алады. Өнеркәсіп күкірт қышқылының бірнеше сорттарын шығарады, олар бір-бірінен құрамында H2SO4 немесе SO3(бос) - тің ... ... ... ... ... және құрамымен ерекшеленеді. Жанасу әдісі бойынша түрлі концентрациядағы күкірт қышқылы ... ... ... жанасу үрдісінде күкірт ангидриді түзіледі, оған кез келген қажетті мөлшерде суды қосуға болады.
Қоспалардың құрамы мен мөлшері де ... ... алу ... ... Күкірт қышқылын жанасу әдісімен өндіру кезінде күйдіру газын ... ... ... оны ... тазартуға ұшыратады. Күкірт қышқылы техникалық, аккумуляторлық және реактивті деп ажыратылады. Реактивті қышқыл бірнеше сорттарда шығарылады: ... ... ... үшін таза және ... ... күкірт қышқылы (моногидрат) H2SO4 - ауыр ... ... ол ... араласу арқылы көп мөлшерде жылу бөледі. Тығыздығы - 1,8305 г/см3 (200С - та), +10,450С-та кристалданады, ... ... ... ... бір ... ... ... SO3 бір молекула сумен H2O қосылысы деп қарастыру қажет, сусыз күкірт қышқылы 81,63% SO3 және 18,37% H2O ... ... SO3-ң ... ... деп ... ... күкірт қышқылы қоспалармен сұр түске боялған.
H2SO4 булары температураны көтерген кезде диссоциацияланады:
Күкірт ... - ең ... ... қышқылдардың бірі. Ол барлық металдармен және олардың тотықтарымен әрекеттеседі, ... ... ... ... ... ... ... тотықтырғыштық және басқа да маңызды химиялық қасиеттерге ... ... ... өнеркәсіптің негізгі өнімедрінің бірі болып табылады. Минералдық тыңайтқыштар, түрлі минералдық ... мен ... ... органикалық өнімдер, бояғыштар, жарылғыш заттар және т.б. өндірістерінде кең қолданылады. Ол мұнай, металлургиялық, металөңдеу, тоқыма және ... да ... ... ... ... ... және кептіргіш құрал ретінде, бейтарап үрдістер мен басқа да мақсаттар үшін ... ... ... ... ... ... ... күкіртті ангидрид болып табылады, ол күкіртті немесе басқа да күкрітқұрамды шикізат түрлерін күйдірумен алынады.
Күкіртті ангидридті күкірт қышқылына қайтаөңдеу, оны ... және суды ... ... ... ... ... жылдамдығы қалыпты жағдайда өте аз. Сондықтан өнеркәсіпте бұл реакцияны катализаторда жүргізеді (күкірт қышқыл өндірісінің жанасу әдісі) ... ... ... ... ... ... ... нитроздық әдісі).
Қазіргі уақытта жанасу әдісімен концентрлі күкірт қышқылын, олеум және 100% күкірт ангидридін алады.
Өнеркәсіп күкірт қышқылының бірнеше сорттарын шығарады, олар ... ... H2SO4 ... SO3(бос) - ң болуымен, сонымен қатар қоспалардың мөлшерімен және құрамымен ерекшеленеді. Нитроздық әдіспен салыстырмалы азконцентрлі мұнаралы қышқыл ... ... ... 75% H2SO4 ... ... ... ... түрлі концентрациядағы күкірт қышқылы алынуы мүмкін, себебі жанасу үрдісінде күкірт ангидриді түзіледі, оған кез келген қажетті ... суды ... ... ... мен ... де күкірт қышқылын алу әдісіне байланысты. Мысалы, мұнаралы күкірт қышқылын алу кезінде, оған күйдіру газында ... шаң ... ... оны ... ... ... да. ... мұнаралық қышқылдың құрамында еріген азот тотықтары болады. Күкірт қышқылы сонымен қатар H2SO4 - те ... ... ... өнімдерімен ластануы мүмкін.
Күкірт қышқылын жанасу әдісімен өндіру кезінде күйдіру газын шаңнан ... ... оны ... ... тазартуға ұшыратады. Сондықтан жанасу күкірт қышқылының құрамында коррозияның ерігіш өнімдері болады. Коррозияға материалдардан дайындалған аппаратты қолдану, ... ... ... күкірт қышқылын алуға болады.
Күкірт қышқылы техникалық, аккумуляторлық және реактивті деп ажыратылады. Күкірт қышқылының түрлері болып мұнаралы қышқыл, купорос майы және ... ... ... ... жанасу әдісімен алынады (92-94% H2SO4). Реактивті қышқыл бірнеше сорттарда шығарылады: химиялық таза, анализ үшін таза және таза ... ... ... технологиялық қасиеттері мен қолданылуы
Күкірт қышқылы - химиялық өнеркәсіпте ең ... және көп ... ... ... ... Күкірт қышқылы түтіндемейді, түссіз, иіссіз , қалыпты жағдайда сұйықтызат.
Техникада күкірт қышқылы деп күкірт оксидтен (VI) және ... ... ... ... ... ... аталады. n = m = 1 жағдайда күкірт қышқылының моногидраты, яғни 100% күкірт қышқылы ... m>n - ... су ... ал m Т2 ... Х1< Х2). ... ... дәрежесі бір жағынан - температураға, екінші ... - ... ... тәуелді болады. .
9 сурет - ХТ-Т жанасу ... ... ... - ... ... уақытындағы өнім шығымының (SO3) температурасына тәуелділігі
Әрбір уақыт үшін өнім шығымының температурасынан байланысы әр түрлі қисықтармен сипатталады және осы ... ... ... ... Егерде осы максимумдар арқылы АА сызықты өткізсек, онда ... ... таба ... ... ... ... жоғары температурадан басталып, соңында төмен температурада іске ... Бұл ... ең ... өнім ... ... ... тотығу жылдамдығы
Үрдіс жылдамдығына өнім шығымы, реактордың сипаттамалары (мысалы, өлшемі) және үрдістің басқада көрсеткіштері байланысты.
SO2-нің SO3-ке тотығу ... ... ... өте ... Сондықтан, бұл реакция катализатор қатысуысыз жоғары температураларды да пайдалансақ тіпті жүрмейді. Катализатордың пайдалануы осы ... ... ... мүмкіндік береді:
Егер катализаторсыз тотығу реакциясының: 2SO2 + O2= 2SO3 активтендіру ... 280 ... тең ... 3-ші ... ... сияқты жүрсе, онда ванадий катализатор қатысуында реакцияның реті 1,8-ге дейін төмендейді, ал активтендіру энергиясы 92 ... ... ... ... ... ретінде ванадий оксиді (V) негізінде БАВ және СВД маркасы контакт массалары ... ... ... ... ... кіретін элементтердің бастапқы әріптер бойынша аталған.
БАВ (барий, алюминий, ванадий) құрамы:
V2O5 (7%) + K2SO4 + BaSO4 + Al2(SO4)3 + SiO2 ... ... ... ... ... (7%) + K2S2O7 + диатомит + гипс,
3936365-490855002812415-154305001904365-18605500
катализатор активатор ... ... ... сатыдан тұрады:
1) реакцияласушы компоненттердің катализатор бетіне диффузиялануы,
2) SO2 және O2 ... ... ... катализатор бетінде O2 және SO2 молекулары реакцияласып ... SO3 ... ... SO3 ... ... ... газ ... диффузиялануы.
Оны былай көрсетуге болады:
V2O5 + SO2 = V2O4 + SO3,
V2O4 + 0,5О2 = V2O5.
Ванадий катализатордың әрекеті 4 суретте ... - ... II - ... III - ... ... IV - ... ... - Катализатор әсерінің сұлбасы
Контактілік ванадий массаларының жану ... ... ... ... және газ ... байланысты, егер оттектің мөлшері аз болса, катализатордың жану температурасы жоғарылайды. Катализатор қозғалмайтын қабатында реакторлар үшін контакт массалар орта диаметрі 5 ... жуық ... ... ... ... түрінде жасалынады, ал реакторлар үшін - диаметрі 1 ... жуық ... ... ... 4 ... ... газдың тотығу теңдеу кинетикасын Г.К. Боресков шығарған:
V=dCSO3dτ=К ∙ ∆C=K CSO2- CSO2xCSO30,8 ∙ CO2
мұнда: К - ... ... ... - ... ... ... - ... концентрациясы.
Әрбір айналу дәрежесі үшін реакцияның жылдамдығының температурасына ... жеке ... бар ... ... 5 ... бірнеше түрлі айналу дәрежесіне сәйкес келетін қисықтары көрсетілген. Әр сызықта реакцияның жылдамдығы белгілі температурада ғана максимумды жететін көрініп тұр. Осы ... ... ... АА ... ... ... ... (ТТС немесе ЛОТ) деп атайды.
12 сурет - Әртүрлі айналу дәрежесінде (Х1< Х2< Х3< Х4 ) ... ... ... ... катализатор орналасқан аппараттың бірінші қабатында тотығу үрдісі 600 ºС шамасында жүргізіледі, ал соңғы қабатында ... 400-450 ºС ... ... (4 ... 4 ... ... ... аппараты үшін температуралық режимі көрсетілген.
4 кесте - ... ... ... режимі
Қабат
I
II
III
IV
Жанасу аппараттың ішіндегі режим
440-600
460-500
440-450
420-425
Жылуалмастырғыштың режимі
600-460
500-440
450-420
420
ХТ-Т
0,70
0,90
0,96
0,98
Жанасу үрдісінің бастапқы параметрлері: температура - 400-440 ºС, ... - 0,1 МПа, ... ... ... 0,07 көл.үлесі, газдағы оттектің мөлшері 0,11 көл.үлесі.
SO2-ні SO3-ке дейін тотығуына арналған реакторлар ... ... ... екі түрге: а) катализатор қозғалмайтын қабатта реакторы (көп ... ... ... оларда контакт массасы 4-5 қабатта орналасады; б) қайнаушы қаббаты реакторы (6 сурет).
а - ... ... 1 - ... ... 2 - ... б - жанасу аппараты
13 сурет - Жанасу аппараттарының конструкциясы
Жанасу аппараттарының артықшылықтары:
- катализатордан жылуалмастырғыш бетіне ... жылу бері ... ... ... ... ... ... сезімсіз болатындығы.
Күкіртті газды тотықтыруға соңғы кезде қолданылатын аппараттардың ... ... ... - 10-20 м, ... 3-8 м, ... 4 тор ... тор бетіне ванадий контакт массасы орналасқан. Торлы ... жылу ... ... ... аппаратына газ 450ºС температурада келіп түседі.
Жанасу аппаратында күкірт диоксидінің тотығу дәрежесі 99,5-99,7 % шамасында болады. Жанасу аппаратынан шыққан газ салқындатылып ... ... ... ... ... [7].
1.5 Қысқа сызба бойынша күкірт қышқылды алу. Күкірт қышқылын катализбен өндіру
1) Нитроза әдісі XVIII ... ... ... қолданылып келеді, оның химиялық мазмұны екі реакцияға негізделген:
SO2 + NO2 + H2O --> H2SO4 + NO
2NO + O2 --> ... ... ... ... ... азот (IV) ... H2SO4дейін тотықтырады да, өзі тотықсызданып азот (II) оксидіне NO айналады. Азот (II) оксиді ... ... ... ... ... бойынша тотығып қайтадан азот қос оксидіне айналады. Сонымен бұл реакцияда азот (II) оксиді оттекті тасушы, яғни күкіртті газды ... ... ... ... ... ... ... қышқылын өндіру бұрын қорғасын камераларында орындалатын, осыған байланысты ол камера әдісі деп ... ... ... жылдары арнаулы мұнараларда жүргізілетін болғандықтан, оны мұнара әдісі деп ... ... ... ... ... ... істейтін аппараттардың сұлбасы көрсетілген.
Колчедан күйдіретін пештен шыққан, өрескел тазартылған, 275-425 °С температурадағы газ (продукционная) мұнараларының астынан ... ішкі ... ... ... оны ішіне нитроза шашыратылып құйылып тұрады, нитроза дейтініміз нитрозил күкірт ... ... ... ... ... ал ... күкірт қышқылы дейтініміз күкірт қышқылы мен азотты қышқылдың аралас ангидриді, оны мына сұлбадан көруге болады.
О ... ... - О - S - O - H + H - O - N = O --> Н - О - S - O - N =O+ ... ||
O O
1 және 2 ... ... ... тағы су ... ... ... 300-350 °С шамасында болғандықтан нитрозил күкірт қышқылы гидролизденіп күкірт қышқылын және азотты қышқыл түзіледі:
NOHSO4 + H2O = H2SO4 + ... ... пен ... ... күкіртті қышқылды азотты қышқыл тотықтырып күкірт қышқылына айналады.
Түзілген ... ... 1-ші ... шығып, салқындатылып, жинайтын ыдысқа барады, оның бір бөлігі 2-ші абсорбциялау мұнарасына жіберіледі. ... ... ... кейін бірінші абсорбциялау мұнарасына жіберіледі. Екінші мұнарасынан шыққан газдар тотығу мұнарасына келеді, бұл мұнарада екінші мұнарасынан келген ... ... ... бір ... ... NO2-ге ... немесе түгелінен N2O3-ке айналады (NO+ NO2= N2O3).
Азот оксидтері бірінші және екінші абсорбциялау мұнараларға жіберіледі. Бұл мұнаралардың іші қыш сақиналарымен толтырылған, ... ... ... ... ... мұнараларында қайтадан нитрозил күкірт қышқылы түзіледі:
2NO2 + H2SO4 = NOHSO4 + ... +2H2SO4 = 2NOHSO4 + ... ... ... ... азот ... орнын толтыру үшін бірінші және екінші мұнараларына азот қышқылы ... Азот ... ... 1 т H2SO4 - 10-20 кг, су - 40-50 ... және II - өнім ... III - ... ... IV және V - абсорбциялық мұнаралар
1 - ... 2 - ... 3 - ... 4 - желдеткіш
14 сурет - Нитроза әдісімен күкірт қышқылын өндіру сұлбасы.
Өндірілген H2SO4-тің концентрациясы 75 %, ... ... ... ... әдісін қарқындату үшін күкіртті газ құрамындағы SO2 концентрациясын жоғарылату, нитроза газын күшейту, мұнараларында температураны 350 °С ... ал ... ... ... ... ... газдың оңтайлы құрамы: 9%SO2; 9-10% О2 және 80% азот.
Сыртқа шығатын газ құрамындағы азот оксидін азайту мақсатымен газды ... ... ... ... жоғарыдан концентрлі H2SO4 шашыратып азот оксидін сіңіріп алады.
2) Күкірт қышқылын күкірттен контакт әдісімен өндіру
Күкірттің жануы - гомогенді экзотермиялық ... бұл ... ... ... ... ... айналып, мына реакция бойынша буланады:
Sқатты -->Sсұйық -->Sбу.
Сонымен жану үрдісі газды фазада жүреді:
S + O2 = SO2 + 296 ... жану үшін ... ... циклонды типті пештер қолданылады. Күкіртті жағумен алынған күкіртті газдың құрамында 12-14 % SO2 және оның ... ... ... ... тозаңнан газды тазартудың қажеті жоқ. Сонымен қатар катализатордың мышьякпен қосылыстары болмайды. Тазаланған ... ... ... ... пеште жағады. Салыстыру үшін колчеданды жағатын пеш өте күрделі болады. Жағардың алдында ... 113 °С ... ... ... 2 ... күкірт қышқылын күкірттен алудың принципиалды сызба-нұсқасы көрсетілген [4].
күкірт су ... ауа ... - ... ... 2 - ... ... 3 - жылу ... арқылы газды суыту; 4 - SO2 катализатор қатысуымен тотықтыру; 5 - SO3 абсорбциясы және Н2SO4 ... ... - ... ... ... ... ... өңдеудің принципиалды сызба-нұсқасы.
Күкірт қышқылын күкірттен өңдегенде технологиялық үрдіс бірнеше айырмашылықтарымен ерекшелінеді:
- күйдіргіш ... ... ... пештердің арнаулы конструкциясы;
- газдың құрамында күкірт (IV) оксидінің жоғары мөлшері;
- газды алдын-ала тазарту ... ... ... күкірт ангидридінің катализатор қатысында тотығу және SO3-тің күкірт ... ... ... ... ... газдарды өндегенмен бірдей. 1980 жылдары КСРО-да алынған Н2SO4-тің 30% таза ... ... Бұл ... өте ... ... бар.
Күкірт қышқылын өндіруге таза күкірт келетіндіктен және де ... жылу беру ... ... ... (10 000 ... күкіртті отын ретінде қарастырып, оны жылу түтікшелерінде (яғни электрэнергия генераторында) жағып, ал түзілген газды ... ... ... ... Мұндай өндірісті энергия-технологиялық деп атайды. Өйткені күкірт қышқылын алумен қатар электр энергиясы алынады (3 сурет).
Күкірттен күкірт ... ... ... ... 4 ... ... Бұл ... күйдіргіш газдың тазарту сатысы жоқ және қарапайым болғандықтан деп атайды.
Өндірістің шығындық коэффициенттері (1 т моногидратқа): күкірт - 0,34 т, су 70 м3, ... - 85 кВт . сағ ... БАС ... ЖӘНЕ ... цех ашық ... ... Цех территориясындағы аймақтың көлбеуі 16-18о. Барлық корпустар мен ғимараттар бір-бірлерінен тазалық ережелеріне сәйкес ... (20 м ... ... ... ... ... талаптарға сәйкес.
Шу және шаң сияқты зияндылардың көзі болып ... ... ... пен ... арасында орман отырғызылумен тазалық-сақтандыру аймағы қарастырылған, аймақтың ені шамамен 500 м.
Зауыттың өнеркәсіптік ... ... ... жобаланған:
1 Зауыттың бас корпусы
2 Байланыс бөлімі
3 Әкімшілік корпусы, химиялық зертханаларымен
4 Жөндеу ... ... ... ... тікбұрышты болып келеді. Зауыттың территториясы бойынша қалыпты соқпақтың темір жолы өтеді.
Зауыт территориясындағы байланыс ... жеке ... ... мен ... ... қамтамасыз етеді. Зауыт территориясында темір жолы мен автожолдардың ... бар. ... ... ені - ... - 1,5-2 м.
Тратуарлар, автожолдардан ары және негізгі корпустардың айналасында сәндік ағаштары, бұталар және көгал шөптері ... ... ... ... ... ... ... ғимараттары мен құрылыстары бойынша сәулетті-құрылыстық шешімдер
Сәулетті-құрылыстық шешімдер келесі талаптарды ескеру арқылы қабылданды:
а) өрт қауіпсіздігі бойынша өндірістің ... ... отқа ... дәрежесі ІІ;
в) жалпы бақылауды қажет ететін жұмыстардың жасанды жарықтандыру үшін дәлдік дәрежесі ... ... ... корпус көпқабатты алтыаралықты ғимарат болып келеді. Ғимараттың каркасы темірбетон құрылымдардан құралған. ... үшін ... ... ... ... судың тасталуы сыртқы. Каркас пен қондырғылар астындағы фундамент темірбетоннан. Ғимараттың қабырғалары керализбетонды плиталар. Аралықтар металдық пішіндермен жабылады. Терезе ... ... ағаш ... панельдерімен жүзеге асырылады [9].
2.2 Өндірістегі жұмыскерлерді тұрмыстық және тазалық бойынша ... ... ... ... ... ... үшқабатты ғимарат болып келеді. Онда 250 орынға ... және таза ... үшін ... бар монша орналасқан. Және де тазалық түйіндер, әкімшілік бөлмелер, киім жуатын ... ... ... киімдерді жөндеу бойынша шеберхана, дәрігерлік орын, қызыл бұрыш, конференц-зал, кітапхана. Асхана - тікбұрышты пішіндегі ғимарат, ... ... ... ... ... ... ... қабырғалар цемент ерітіндісімен сылақтанған және ақшыл түстерге боялған. Тазалық ... мен ... ... үшін ... ... ... ... жүйесін сипаттау
Қатысты мезгілдің орташа температурасы 20 оС. Жылыту маусымының ұзақтылығы 180 күн. Жылумен қамтамасыздандыру көзі болып орталық қазан табылады. Жылу ... - ... ... ... су. ... ... ... жылыту жылыту-ауа үрлегіш құрылғылардың көмегімен ауалы болып қабылданған.
Жөндеу шеберханалары, қоймалар, кеңсе, ... ... ... ... ... жылытылу қарастырылған.
2.4 Канал жүргізу және сумен қамтамасыз ету жүйелерін сипаттау
Жаңа өндірістік су диаметрі 800 мм болатын құбырлардан ... ... ... түседі.
Тазартылған су тазартқыш іргетастардан резервуарға беріледі, одан ажыратқыш байланыстар арқылы су негізгі цехтарға беріледі.
Ағындарды шаруашылық ... ... ... ... өндірістік корпустар мен тұрмысты бөлмелерден алып кету үшін ... ... ... асырылады.
Барлық корпустардың ішкі және сыртқы су ағындарынан атмосфералық суларды әкету үшін қайтадан ... ... ... ... ... ... цех аймағынан ағындар мен каналдардың ашық жүйесімен шығарылады [10].
2.5 Колчеданнан жанасу күкірт ... ... ... ... ... ... ... газы құрғақ электрфильтрде шаңнан босатылады. Құрғақ тазартудан кейін газ шаю бөлімінен өтеді, онда ... ... ... және қоспалардан дымқыл тазарту жүреді. Мұнда газ күкірт қышқылымен суландыралатын І және ІІ шаю ... ... І шаю ... ... күрт ... кезде, газдың құрамындағы SO3 пен су булары күкірт қышқыл буларын түзу арқылы байланысады және ... ... ... ... Бұл ... газдың негізгі қоспалары (As2O3, SeO2 және басқалары) қышқылда жартылай ериді, бірақ олардың көп бөлігі күкіртқышқылды тұманда ериді. Ары ... газ ІІ шаю ... ... ... ары ... ... ... және қосымша тұман бөлінеді. Тұманнан бөлінген, бірақ құрамында көп мөлшерде су булары бар газ, ... ... ... ... мұнарасына келіп түседі.
Шаю бөлімінен кейін қоспалардан тазартылған және салқындатылған газдың құрамында көп мөлшерде ылғал болады. ... ... ... үшін 1-ші және 2-ші ... мұнаралары орнатылған. Ылғал газ 1-ші кептіру мұнарасында 93-93,5% күкірт қышқылымен суландырылады. ... ... су буын ... ... ... оның ... ұстау үшін қышқылды моногидратпен бекітеді. Кептіру үрдісін дұрыс жүргізген кезде 1-ші кептіру мұнарасында газдан 90% ... ... Газ 1-ші ... ... 95-96% күкірт қышқылымен суландырылатын 2-ші кептіру мұнарасына ... ... 1-ші ... ... қарағанда суландыру айналымында 2-ші кептіру мұнарасында тоңазытқыштар болмайды. Мұнда қышқылдың концентрациясын тұрақты ұстау үшін, оны моногидратты абсорберден келетін 98% ... ... 2-ші ... ... шыққан газ жанасу аппаратына барады.
Газ І және ІІ ... ... ... ... өтіп, жанасу аппаратының 1 қабатына келеді. Мұнда SO2 - ден SO3 - ке ... ... ... бұл ... көп ... жылу бөлінеді. Газ жанасу аппаратының 2-ші, 3-ші, 4-ші қабаттарынан өтіп, ІІ сыртқы жылуалмастырғышқа бағытталады, кейін І сыртқы ... ... ... бет ... [11].
Құрамында SO3 бар газ жанасу аппаратынан абсорбциялық бөліміне түседі, мұнда SO3 98,3% қышқылмен суландырылатын моногидратты ... ... ... ... ... ... ... бөлігіне жиналады және өзі ағып жинағыштарға келіп түседі, ол жерден насостың көмегімен мұнараны ... ... ... қышқылдың концентрациясын 98,3% деңгейде ұстап тұруы үшін моногидратты абсорбердің жинағышына 1-ші кептіру мұнараның айналымынан су мен ... ... ... ... ... бастапқы мәліметтер
Өндірістің өнімділігі - 200000 т/жыл
Колчеданда күкірттің құрамы, Cs - ... ... ... - ... ... ... Cs(күй) - 1,5%
Құрғақ күйдіру газындағы күкіртті газдың құрамы, - 12,5%
Құрғақ күйдіру газындағы күкірт газының құрамы, - ... ... tk - ... ... tауа - 20оС
Ауаның салыстырмалы ылғалдылығы, φ - 50%
Күйдірілетін ... ... tқ - ... - тағы ... су ... ... Р - 17,54 мм ... Қайнау қабаты пешінің материалдық балансы
1. Колчеданның сағаттық шығыны
кг/сағ
2. Колчедандағы күкірттің жалпы мөлшері
кг
3. Колчедандағы ылғалдың мөлшері
кг
4. Күйдіріндінің мөлшері мына ... ... ... - ... ... ... құрамы, %;
СS(накты) - құрғақ шикізаттағы күкірттің нақты құрамы, %;
СS(күй) - күйдіріндідегі күкірттің құрамы, %;
а - ... ... ... ... ... ... колчеданның мөлшері.
кг
ҚҚ пештерінде колчеданды күйдіру оттегінің салыстырмалы аз концентрациясы кезінде мына реакция бойынша ... = ... = ... ... Күйдіріндімен күкірттің жоғалулары
кг
6. Күйдірілген күкірттің мөлшері
кг
7. Алынған газдың көлемі (SO2 + SO3)
м3
8. SO2 ... SO3 ... ... ... ... ... ... мына теңдеумен анықталады
n - ауадағы оттегінің мөлшері, n = 21% ;
m - ... ... ... ... ... ... ... стехиометриялық қатынас. Берілген реакция үшін
11. Құрғақ күйдіру газының қосынды ... ... ... ... ... ... газындағы азоттың көлемі
14. Күйдіруге түсетін құрғақ ауаның көлемі
м3
15. 20оС температура және 50% ылғалдылық кезінде ауадағы су буының ... Су ... ... ... ... - ... қабаты пешінің материалдық балансы
Кіріс
кг
м3
Шығыс
кг
м3
Құрғақ колчедан
Колчеданның ылғалы
Құрғақ ауа
Ауаның ылғалдылығы
23880,598
995,024
81120,078
594,946
64523,415
740,375
Күйдірінді
Газ
SO2
SO3
O2
N2
H2O
17366,231
25650,268
256,502
5452,410
59469,080
1589,968
6728,997
53,832
3816,687
50973,498
1978,627
Барлығы
106590,646
65263,79
Барлығы
92417,228
63551,641
3.2 Колчеданды күйдірудің жылулық балансы
Жылудың кірісі
Жылулар ... ... ... ... ...
20 - колчеданның температурасы, оС;
0,515 - колчеданның ... ... ... құрғақ ауамен
1,3 - ауаның жылусыйымдылығы, кДж/(кг к);
3. колчеданның ылғалдылығымен
4. ауаның ылғалдылығымен ... - су ... ... ... ... жану ... жылу ... жалпы кірісі:
245970,159 + 1677608,79 + 83383,011 + 22359,325 + ... = ... ... ... шығындалады, кДж:
1. күйдіріндімен (10% күйдірінді қайнау қабатынан 750оС кезінде кетеді және 90%-і 850оС кезінде газдармен әкетіледі)
0,84 - күйдіріндінің ... ... ... ... ...
1,43 - күйдірінді газдың орташа жылусыйымдылығы, кДж/(м3 К)
Пештің жылушығындарын жылу ... 1% тең деп ... ... ... ... ... + 17247019,635 + 895006,322 = 30395638,55 кДж
Судың булануына және будың алынуына пайдаланатын жылудың мөлшері:
кДж
5 кесте - ... ... ... ... колчеданмен
245970159
1677608,79
Күйдіріндімен
12253612,593
Құрғақ ауамен
83383,011
Күйдірінді газбен
77247019,635
Колчеданның ылғалымен
22359,325
Жылушығындар
895006,322
Ауаның ылғалымен
колчеданның жануынан
54877788044,9
Буды алуда қолданылатын жылу
5457403454,55
Барлығы
54879817333
Барлығы ... Шаю ... ... ... ... кг ... ... құрамы
кг немесе кг
мұнда 75 - As-ң ... ... - As2O3-ң ... ... ... кг ... ... құрамы
кг немесе кг
мұнда 79 - Se-ң ... ... - SeO2-ң ... ... күкіртті тұманның мөлшері (H2SO4-ке есептегенде) газдың құрамындағы SO3-тен түзіледі кг немесе SO3-ке есептегенде кг
4. ... ... ... газдың көлемі
м3
немесе қ.ж. кезінде
м3
себебі, шаю бөліміне кіретін газдың құрамында 2067,340 м3 су буы бар, онда су шаю ... ... ... онымен әкетілмейді. Берілген шарттар кезінде газдан 1978,627 - 1858,562 = 120,065 су буы ... және шаю ... ... яғни ... кесте - Шаю бөлімінің материалдық балансы
Кіріс
м3
кг
Шығыс
м3
кг
1. күйдірінді
SO2
SO3
O2
N2
As2O3
SeO2
2. су ... ... ... газ
SO2
O2
N2
2. су буы
3. күйдіру газынан бөлініп шыққан зат
As2O3
SeO2
Шаң
Су
4. H2SO4 ... ... ... ... ... ... материалдық балансы
Кептіру мұнарасының материалдық балансының құрамы
кг
м3
SO2
O2
N2
25650,268
5452,410
59469,080
6728,997
3816,687
50973,498
82076,176
70014,764
Газдағы су буы 1858,562 м3 немесе 1506,942 кг.
Газ ауамен 7% ... SO2 - мен ... яғни ... процесіне оңтайлы концентрациямен. Су буы 94% H2SO4-пен сіңіріледі бұл ... ... 93,5% H2SO4 ... ... ... ... кететін газдың құрамында 0,2 г/м3 H2O бар.
Құрғақ газдың ауамен сұйылтқаннан кейінгі көлемі:
Газға қосуға қажетті ... ... ... ... ... 50% және ... ... 23оС деп қабылдаймыз. Бұл температураға қаныққан су буының қысымы 20,9 мм сын.бағ ... ... ... ... ... ... құрамы:
O2 ...................... ... 7834,128 кг
N2 ... ... 25787,34 кг ... 363,924 м3 ... 292,439 ... және ... әкетілетін ылғалдың жалпы құрамы: 1506,942 + 292,554 = 1799,496 кг.
Кептіру бөлімінен ... ... ... ... сіңірілетін ылғалдың мөлшері: 1799,496 - 0,689 = 1798,807 ... ... үшін ... ... ... , келетін және кететін қышқылдың баланс теңдеуінен анықтаймыз:
1,8 т/м3 тығыздық кезіндегі қышқылдың көлемі:
0,3% SO3 ... ... ... газдан шығарылады деп қабылдаймыз. Қышқылда еріген күкірт қостотығының мөлшері:
немесе
Кептіру бөлімінен шығатын газдың құрамы:
SO2 6728,997 - 20,186 = 6708,811 м3 ... - 76,95 = ...
O2 3816,687 + 5483,890 = ... 5452,410 + 5483,890 = 10936,3
N2 ... + ... = ... + ... = 80098,53
H2O 0,689
Кептіру бөлімінен шығатын қышқылдың мөлшері:
336376,909 + 1798,807 = 338175,716 кг.
Бұл қышқылдағы H2SO4 - ң ...
7 ... - ... ... ... ... ... Газ
SO2
O2
N2
H2O
2. Ауа
N2
O2
H2O
4.Күкірт
қышқылы (94%)
25650,268
5452,410
59469,080
1506,942
25787,34
7834,128
292,439
336376,909
6728,997
3816,687
50973,498
1858,562
20629,873
5483,890
363,924
1. Газ
SO2
O2
N2
H2O
2. Күкірт
қышқылы
(93,5%)
25573,318
10936,3
80098,953
0,689
325836,526
6708,997
9301,577
71603,371
Барлығы
462369,516
89854,744
Барлығы
442445,786
87613,945
3.5 Жанасу ... ... ... ... ... ... 98%. ... кг колчеданнан алынған күкіртті ангидридтің мөлшері:
немесе 8775,158 м3
SO2-ң тотығуына оттегінің шығындалуы:
немесе 4412,297 ... ... ... 17,945 ... ... 3289,322 ... кесте - Жанасу бөлімінің материалдық балансы
Кіріс
кг
м3
Шығыс
Кг
м3
SO2
O2
N2
25573,318
10936,3
80098,953
6708,997
9301,577
71603,371
SO3
SO2
O2
N2
31327,314
51,146
4670,838
80098,953
8775,158
17,945
3289,322
71603,371
Барлығы
116608,571
87613,945
Барлығы
116148,251
83685,796
3.6 Жанасу бөлімінің ... ... ...
Кіретін газдың температурасын tкір анықтау.
Жылудың кірісі:
1. Аппаратқа кіретін газдармен келіп түсетін жылу, ... - ... ... кезіндегі жылусыйымдылығы, ккал/м3 град.
2. Күкірт қостотығы тотыққан кезде бөлінетін жылу, ккал/сағ
q - реакцияның ... 22449 ... моль - ға ... - І қабаттағы тотығу дәрежесі;
11% - 0,11 - күйдіру газының ... ... ... ... ... газбен әкетілетін жылу
ккал/сағ
0,338 - газдың 550оС кезіндегі жылусыйымдылығы, ккал/м3 град.
2. Жылу ... ... ... 8% деп ... ... теңдеуінен табамыз
ІІ қабат үшін х2=0,9 және tII=480oC. ІІ қабаттан әкетілетін жылудың ... ... ... және І қабаттан келетін газбен кіргізілетін жылудың артық мөлшерінен жасалады:
22596 - реакция ... ... ... - ... орташа жылу сыйымдылығы, ккал/м3 град.
І қабатқа жылудың кірісі
* 450оС кезінде ... ... ...
м3
SO2
O2
N2
22573,318
10936,3
80098,953
6708,997
9301,577
71603,371
116608,571
87613,945
ккал/сағ.
2. Тотығу реакциясы кезінде бөлінетін жылу
ккал/сағ
Жылудың жалпы кірісі
ккал/сағ
І қабаттан жылудың шығысы
1. Кететін газбен бірге, оның ... tкір ... тең ... пен ... ... ... ... қабат
ІІІ қабат
IV қабат
Кесте 9 - ... ... ... ... ... кейінгі газдың құрамы
ІІ қабаттан кейінгі газдың құрамы
SO3
SO2
O2
N2
4696,297
2012,718
2348,139
71603,371
SO3
SO2
O2
N2
5769,718
939,279
2884,859
71603,371
ІІІ қабаттан кейінгі газдың құрамы
ІV қабаттан ... ... ...
SO2
O2
N2
6373,527
335,47
3186,763
71603,371
SO3
SO2
O2
N2
6574,797
134,2
3287,398
71603,371
3.7 ҚҚ ... ... ... ... тәулігіне 200т 45% - қ колчедан жанады; күйдіру газындағы SO2 + SO3 мөлшері 15%; пештің ... 10 ... ... ... 850оС; ... жану ... 98%, газдың пеште болу уақыты 6 сек.
Пештің негізгі өлшемдерін анықтаймыз.
Пештің ішкі диаметрі:
Үрлеу торының ауданын Sтор пештің берілген қарқындылығы бойынша есептейміз:
Провальді ... ... ... ... торының барлық ауданның 7-10% құрайды. Біздің жағдайда оны 2 м2 деп ... ... ... ... емес ... ... 20 - 2 = 18 м2.
Пештің ішкі диаметрі:
Пештің көлемі
мұнда, VГ - жұмыс ... ... ... ... - газдың пеште болу уақыты, сек.
1 т колчеданнан түзілетін, күкірттің жану дәрежесі 98% кезіндегі, SO2 мөлшері мынаны ... SO2 - ң ... 15% ... ... кететін газдың көлемі:
м3/сағ
Немесе жұмыс жағадайындағы (850оС) газдың ... сек ... онда ... ... ... ... кіру ... көлемін 2 м3 деп қабылдаймыз. Бұл камера пештің цилиндрлік бөлігінен сырт орналасқандықтан, онда пештің ... ... ... ... тең: ... - 2 = 115,69 ... ...
4 ЕҢБЕК ҚОРҒАУ
Еңбекті қорғау - ... ... ... ... ... пен ... ... қамтамасыздандыру жүйесі, оған және де құқықтық, әлеуметтік-экономикалық, ... ... ... және басқа да шаралар кіреді.
Өндірісте мынадай қауіпті және зиянды орындар бар:
а) ... ... және улы ... ... ... ... экстрагенттер, еріткіштер) жарақаттану қаупі;
б) механикалық жарақаттану қаупі (шыны колбалармен жұмыс істеу ... ... ... және ... кезінде);
в) электр тоғымен жарақаттану қаупі;
г) вибрация мен шулардың қаупі;
д) өрт немесе ... ... болу ... ... жарақаттану қаупі. Өндіріс үрдісінде ағзаның радиациялық жарақаттану қаупі сәулелену және радиоактивті шаңмен дем алу кезінде пайда болады[21]. ... цех ... ... ... жатады. Негізгі өндірістік зияндылар күкірт және күкіртті ангидрид, ... ... ... ... шаңы ... ... ... бөлмелердегі шекті рұқсат етілетін концентрация (ШРК): SO2 - 10мг/м3, SO3 - 1мг/м3, шаң - ... ... ... ... күйік, аппараттардың ыстық беттерімен жанасу кезінде термиялық күйік болуы мүмкін, сонымен қатар электр тоғымен ... ... ... ... ангидриді өткір иісті түссіз газ болып келеді, ол көздің қабыршағын, мұрынды, тыныс алу жолдарын жарақаттайды. Күкіртті ангидрид - ... ... иісі жоқ ... газ, ... ауадағы ылғалмен әрекеттесетін болса күкірт қышқылының ақ түсті тұманы түзіледі. Ауада күкірт қышқылының тұманы ... ... ол ... алуды қиындатады[22].
Осыған байланысты Қазақстан Республикасының Конституциясынан мысал келтіруге болады:
[24].
4.1 Қауіпсіздік шаралары
1. Нұсқаулықты жүргізу ... және ... ... ... ... ... байлысын болдырмау үшін өндірістік үрдісті автоматтандыру;
3. Жұмыс жүргізілетін барлық бөлмелер жалпыалмастырғыш және апаттық желдеткіштермен қамсыздандыру;
4. Адам ... ... ... ... ... ... жергілікті сорылуы қамтамасыздандыру;
5. Ерітінділер бар ыдыстарды құйылатын ... және ... ... ... ... ... жүйесі орнатылады, ол жұмыс аймағында зиянды заттардың ... ... ... ... ... ... ... суландыру арқылы басу;
8. Жеке сақтандыру заттарын (ЖСЗ) қолдану (противогаз, арнайы киімдер, арнайы аяқкиімдер, алжапқыштар, қолғаптар, көзілдіріктер).
4.2 Техника қауіпсіздігі
Өдірісте ... ... және ... ... ... бар ... адамдар, міндетті түрде алдына ала және мерзімді медициналық қаралудан өтуі, кіріспе нұсқаулықты алуы және жеке ... ... алуы ... сонымен қатар жарақат алған адамға дәрігерлік көмекке дейін ... ... ... білу ... ... заттармен жұмыс істейтін адамдардың барлығы арнайы киімдермен және дем алу мүшелерін сақтайтын заттармен ... ... БКФ) ... Көзді қышқылдан сақтандыру үшін сақтандырғыш көзілдіріктерді қолдану қажет.
4.3 Электр қауіпсіздігі ... ... ... үшін ... техникалық шаралар жеке немесе бірігіп қолданылады:
Сақтандырғыш жерлендіру;
Нөлдендіру;
Аз кернеу;
Сақтандырғыш өшіру;
Ток жүретін бөліктерді (жұмыстық, қосымша, күшейтілген, қос) оқшаулау;
Қоршау құрылғылары.
Электрқондырғылар корпустары мен ... ... ... - кең ... ... тәсілдерінің бірі. Ол, оқшаулаудың бұзылуы нәтижесінде кернеудің астында қалған ... ... ... ... электрлік тоқпен жарақаттануынан сақтайды.
Жерлендірудің мәні, оқшаулаудың бұзылуынан кернеу пайда болатын ... ... ... барлығы, яғни электрқабылдағыштардың корпустары мен электрөткізгіш заттар, металдық электрөткізгіш байланысы арқылы ... ... ... ... ... ... ... Корпусқа замыкание кезінде, қысқа замыканияның бір фазалы ток трансформатордың нолдік нүктесімен байланысқан, жерлендіру контуры арқылы сақтандыру аспаптарына әсер ... олар ... ... ала ... ... және ... электрлік тор аймағын өшіреді. Егер мұндай өшіру болмаса да (мысалы, қысқа замыканияның ток күші аз болса), онда адам ... ... ток күші көп есе аз ... ... адам ... ... ... контур кедергісіне қарағанда көп [25].
Электр қауіпсіздігінің негізгі шарасы болып аз кернеуді пайдалану табылады. Кернеу қаупін электрлік тоқпен азайту үшін қолданылатын 42 ... ... емес ... аз деп ... Аз ... электрқұрал, шырақтар, жергілікті стационарлы жарықтандыру (мысалы, металкескіш станоктарда орнатылған), қауіпті және өте қауіпті бөлмелердегі жылжымалы шамдар үшін ... ... ... - бұл жылдам әрекетті қорғаныс, қауіп төнген кезде электрқондырғыдан кернеуді автоматты ... ... ... ... ... - бұл электрқондырғыларының қауіпсіз пайдаланудың, сенімді электрқамсыздандырудың және үнемді жұмыстың ... ... Ол ... бір ... ... ... ... анықтайды, адамдардың электр тоғымен жарақттануын болдырмайтын тәсілдердің бірі болып табылады [26].
4.4 Өрт қауіпсіздігі
Өрт үлкен материалдық ... ... және де ... ... әкеліп соғуы мүмкін. Күкірт қышқылының өндірісі өртқауіпті үрдістің А, Б (жарылыс - өрт - қауіпті) ... ... ... І ... ие, яғни ... өрткетұрақты шектері бар құрылымдық элементтер жанбайды. Нормативті құжаттарға сәйкес [25]. ... ... ... ... ... ауаны кондиционерлеу, найзағайқорғаныс жүйелерін орнату кезінде, технологиялық қондырғыларды және ... ... ... ... мен ... ... ... жұмыскерлер мен қызметкерлерді өртқауіпсіздік ережелерін оқыту, өртқауіпті орындарда ашық оттарды пайдалануды шектеу немесе тыйым салу.
Адамдарға өрттің қауіпті факторларының ... ... үшін ... ... бірінші қабат бөлмесінен тура сыртқа немесе баспалдақ, дәліз арқылы; кез келген қабаттағы бөлмелерден сыртқа тура есігі бар дәлізге апарады. ... ... ... ... ... жағдай кезіндегі эвакуацияның жоспары ілінеді.
Негізгі өрт сөндіргіш заттарға жататындар: су, таза, құрғақ және еленген құм, киіз, ... Шу және ... ... қуатты және тез қозғалатын машиналар мен механизмдермен жабдықталуы, адамның үнемі шудың әсеріне ұшырауына әкеліп соғады.
Шудың ұзақ ... ... ... мен нерв ... ас ... мен қан айналу мүшелерінің қалыпты жұмысы бұзылады, құлақтың нашар естуі ... ... ол есту ... ... ... ... орталық нерв жүйесіне, тепе-теңдік мүшелеріне әсер етеді, бастың айналуын, аяқ-қолдардың жансыздануын, буындардың ауруын тудырады.
Шудан жеке қорғаныс заттары.
Шуға ... ... ЖҚЗ: шуға ... ... ... ультра-жұқа талшықтардан жасалынған мақта, қатаң - эбонит немесе резеңкеден. Дыбыстық қысым L>120 дБ ... ... ... ... ... етіледі. Жоғарғы жиілікті шудан қорғау үшін: дулыға және арнайы киімдер.
Дірілге қарсы ЖҚЗ: ... ... ... ... бар ... немесе биялай, табаны қалың аяқ-киім.
Шу мен ... ... мына ... ... ... мен ... шығу ... төмендету;
Шу мен діріл көздерін дыбыс және дірілоқшаулау, дыбыс және дірілсіңіру;
Технологиялық ... ... ... ... ... ... сәулетті-жоспарлы шешімдер, бөлмені акустикалық қайта өңдеу.
Шу мен діріл пайда болатын көздерде қорғау ең тиімді. Сондықтан қондырғыны ... ... ... ... ... соққысызға алмастыру, шайқалу подшипниктерді - сырғанауға және т.с.с. Қондырғыларды дайындау кезінде қозғалатын бөлшектердің балансын мұқият сақтау ... ... ... ... ... ... жабу ... демпфирлеу (сіңіру). Аэродинамикалық шуды төмендету қайнар көзін дыбысоқшаулаумен қол ... ... - бұл ... ... және т.б. ... арнайы кедергі-құрылғылар. Үлкен өндірістік бөлмелерде перфорирленген кубтар, шарлар, конустар түріндегі көлемді дыбыссіңіргіштер шудың төмендеуіне ... ... ...
Дірілоқшаулау вибрлейтін және оның негізі арасындағы орнатылған тығыз элементтер болып келеді. Діріл амортиазотрларын болатты серіппе мен резеңке төсеніштерден дайындайды. Діріл ... ауыр ... ... ... тереңдетілген қылып және барлық жағынан оқшаулайды [27].
Болатты парақтардан дайындалған қақпалардың, қабырғалардың және т.б. дірілдерін төмендету үшін ... ... ... ... қабатымен қаптайды, олар тербеліс энергиясын жаяды.
4.6 Жарықтандыру
Өндірістегі жарықтандырудың негізгі міндеті - ол жұмыс орындарын рационалды жарықтандыруды ұйымдастыру. ... ... көз ... ... ... Жасанды жарықтандыруды табиғи жарық жеткіліксіз өндірістік және тұрмыстық бөлмелерде, сонымен қатар түнгі уақытта ... ... үшін ... ... ... ... тудыратын жұмыс бетінің жарығы нормативті құжатқа сәйкес 10% құру қажет [26]. Максимал жарықтандырудың минималға қатынасы люминесцентті шамдар кезінде - ... және ... ... - 2-ден ... қажет [28].
4.7 Микроклимат
Өндірістік климат - өндіріс орындарының ішкі орта климаты, адам ағзасына әсер ететін ауа ... ... мен ... ... және де қоршаған бетінің температурасының үйлесімділігімен анықталады.
ҚР-ң ... ... ... ауа ... 22 - 25 0С, салыстырмалы ылғалдылығы 40 - 60%, ауаның ... ... 0,1 - 0,2 м/с ... ... ... - ... ... және қызметкерлерге күнделікті санитарлық - тұрмыстық жағдай жасау қажет. Ол үшін ... ... ... ... мен құрылымдар қарастырылған. Оларда тұрмыстық бөлмелер мен дәрігерлік, тамақтану орындары белгіленген. Тұрмыстық бөлмелерде жуынатын орын, таза ... ... ... ... және ... үшін ... ... бөлмелер ұйымдастырылған [30].
5 ҚОРШАҒАН ОРТАНЫ ҚОРҒАУ
Қоршаған ортаны қорғау бойынша маңызды шара - ластану көздерін рационалды орналастыру: тазалық-қорғаныс аймақтарының ... ... ... бар ... өнеркәсіптерді қаланың сыртына шығару. Қоршаған ортаның сапасын бақылау үлкен мәнге ие.
Қорғаудың пассивті ... ... ... ... ... бойынша шаралар жатады. Өнеркәсіптік өндірістердің зиянды тастандылардың әсерінен қоршаған ортаны қорғаудың активті ... ... ... - ... ... ... өнімді пайдалануға дейінгі технологиялық үрдістердегі шаралардың кешені, оның нәтижесінде ... ... ... ... ... ... Қоршаған ортаны қорғаудың бұл формасының болашағы зор болып ...
5.1 ... ... ... ... ... - бұл құрамында зиянды заттары бар тастандыларды залалсыздандыру.
Цехта қолданылатын шаңұстағыш қондырғылар: құрғақ инерционды шаңұстағыштар, дымқыл ... ... ... шекті жіберілетін концентрацияларын сақтау, атмосфералық ауада және цехтағы жұмыс аймақтарында олардың нақты құрамына ... ... ... ... Бұл үшін ... ... ... түрлі бақылаудың тәсілдері пайдаланылады. Ластанудың әр қайнар көзіне атмосфераға зиянды заттарды шекті рұқсат етілетін ... ... және оның ... ... жүйе ...
Зиянды заттар бөлінуінің қайнар көзі 40 метр болатын түтін құбыры болып табылады [31].
11 кесте - Атмосфералық ауаны ... ... ШРК ... ... ... ... ... қышқылы
0,5
0,3
0,05
0,1
3
2
Атмосфераның ластану деңгейі бойынша өндірістің қауіпті категориясын анықтау
мұнда, Мі - і-ді ластандыратын ... ... ... ... - і-ді ластандыратын заттың ортатәуліктік шекті рұқсат етілетін концентрациясы, мг/м3;
Сі - өлшмесіз мән, заттың қауіпті ... ... ... ... класы
1
2
3
4
Сі
1,7
1,3
1,0
0,9
Өндірістің қауіпті категориясы кесте бойынша анықталады.
Кесте-11
ШРК мәніне байланысты өндірісті ... ... бөлу үшін ... ... ... ...

Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 46 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Күкірт қышқылы өндірісі17 бет
Аяқталмаған өндірістің бағалануы және есебі41 бет
"Қайрақ" ЖШС шарттарындағы абердин ангус тұқымды малдардың сипаттамасы39 бет
1991-2000 жылдардағы Қазақстан-Ресей қарым-қатынастары34 бет
200 орынды көпшілікке ортақ асхананың көкөніс цехының жобасы28 бет
300 орынды көпшілікке ортақ асхананың көкөніс цехының жобасы18 бет
70 орынды мейрамхананың көкөніс цехының есебі9 бет
Autocad 200011 бет
Microsoft Access 200014 бет
Ni2+ ионының глицин және лимон қышқылымен комплексті қосылыс түзуін спектрофотометриялық әдіспен зерттеу60 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь