Ежелгі Қытай ғылымы

Кіріспе . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
Негізгі бөлім
1. Қытай Халық Республикасында жаратылыс тану және тех.никалық ғылымдардың дамуы . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4
2. Жаратылыс тану және техникалық ғылымдар. . . . . . . . . . 5
3. Қоғамдық ғылымдар. Философия . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .7
4. Ғылыми мекемелері. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .11
Қорытынды . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
Пайдаланылған әдебиеттер . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
Бұл рефератта Қазақ совет энциклопедиясы және Т. Х. Ғабитовтың «Мәдениеттануға кіріспе» атты еңбектері негізінде дайындалған. Ежелгі Қытай елінің жаратылыс тану және техникалық ғылымдары жөнінде жазылған. Яғни, көне заманнан бастап ҚХР құрылғанға дейінгі жаратылыс тану және техникалық ғылымдар саласындағы зерттеулер туралы жазылған.
Қытайда көптеген маңызды ғылыми-техникалық жаңа-лықтар басқа елдерден бірнеше жүз жыл бұрын пайда болған. Қытайда математика Хань әулеті тұсында-ақ едәуір дәрежеде дами бастаған. Қытай ғалымдары 11-14 ғасырдың өзінде-ақ биномдық коэффициенттерін білген және Паскаль ұшбұрышымен таныс болған. Осы сияқты жаратылыс тану және техникалық ғылымдармен бірге қоғамдық ғылымдар да жақсы дамыған. Б.з.б. 6-3 ғасырлар-да конфуцийшілдік, моизм, легизм мектептерінің қалыпта-суы нәтижесінде Қытайда философия пайда болды. Бұл ілімдердің алға қойған басты мәселелері қоғамды, мемле-кетті басқару ісі еді. Қытайда барлық ғылыми-зерттеу жұмыстарын Ғылым және техника жөніндегі мемлекеттік комиссия мен Мемлекеттік жоспарлау комиссиясы т.б. органдар арқылы Мемлекеттік кеңес басқарады. Ғылыми-зерттеу жұмыстарын үйлестіру ҒА-на жүктелген.
1. Ғабитов Т. Х., Өмірбекова М. Ш., Мүтәліпов Ж., Құлсариева А.Т. Мәдениеттану негіздері. Оқулық---Алматы: «Зият», 2003ж.-240б.
2. Қазақ совет энциклопедиясы. 7-том.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және
ғылым министрлігі
Қ.И.Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университеті
Қоғамдық ... ... ... ... Әсем,
ЭЭб-04-3к,
Қабылдаған: Нұрғалиев Қ.Т.
Алматы-2005
Мазмұны
Кіріспе . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . ... ... ... ... ... ... тану және ... дамуы . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4
2. ... тану және ... ... . . . . . . . . . 5
3. ... ... ... . .. . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . ... Ғылыми мекемелері. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . ... ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . ... рефератта Қазақ совет ... ... Х. ... ... ... атты ... дайындалған. Ежелгі Қытай елінің жаратылыс ... ... ... ... ... ... көне
заманнан бастап ҚХР құрылғанға ... ... тану ... ... саласындағы ... ... ... ... ... ... ... елдерден бірнеше жүз жыл бұрын ... ... ... Хань ... тұсында-ақ едәуір дәрежеде дами
бастаған. Қытай ... 11-14 ... ... ... ... және ... ұшбұрышымен таныс
болған. Осы сияқты жаратылыс тану және ... ... ... ... да ... ... ... 6-3
ғасырлар-да конфуцийшілдік, моизм, ... ... ... ... ... ... ... болды. Бұл
ілімдердің алға ... ... ... ... ... басқару ісі еді. ... ... ... ... және ... ... мемлекеттік комиссия
мен Мемлекеттік жоспарлау ... т.б. ... ... ... басқарады. Ғылыми-зерттеу жұмыстарын
үйлестіру ҒА-на ... ... ... ... ... ... ... дамуы.
ҚХР құрылғаннан (1949ж.) кейін ғылым мен ... ... ... ... ... ... 1949-1957ж. партия мен мемлекет
басшылары ғылым мен ... ... соц. ... ... пайдалана отырып, ғылым мен техниканы неғұрлым кеңінен
өрістету мәселесін алға қойды. Осы тұста ... ... ... ... жаңа ... ұйымдарын ашу жөнінде маңызды
жұмыстар істелді. Ғылыми-зерттеу жұмыстарына бөлінген ... ... ... ... мен ... ... ... СССР мен
ҚХР арасында ... ... ... ... ... Әсіресе 50
жылдардағы бірлесіп жасалған ғылыми жұмыстардың маңызы зор ... мен ҚХР ... оқу ... 124 тақырыпта бірлесіп жұмыс
жүргізді. 1951-1960ж. СССР ... ... ... ҚХР ... ... өтті. 50 жылдың аяқ кезінде ... ... ... ... ... ... дамуы тоқы-рап
қалды. 1960 жылдан бастап ... ... ... ... СССР т.б. соц. ... ... ... азайта отырып, Франция, Ұлы-британия, ГФР, Италия т.б.
капиталистік елдермен ... ... ... жаратылыс тану
және техникалық ғылым-дарының дамуы жеделдеді. ... ... ... қалған бірқатар ғылыми-зерттеу мекемелері іске
қосылып, реаби-литация алған ... ... ... ... ел-дің табиғи байлықтарын зерттеу және оларды пайдалану жұмыс-
тарына баса ... ... ... ... ... темір рудасы, түсті және сирек кездесетін ... ... б. ... ... ... зор қоры ... Алайда кейбір
жеке металдар (никель, хром, платиноидтер) мен алмастан ... кен қоры әлі де ... жоқ. ... ірі ... ... 1953 ... ... ғылы-ми бағыттардың бірі ядролық ... ... ... ... болды. Қытайда ҒА-ның
жанынан ядролық энергия ... ... 1958ж. Атом ... ... Сол жылы Пекин қаласының ... ... ... ... 10 мың квт ... ... ядролық
реактор және қуаты 25 Мэв циклотрон іске
қосылды. 1971ж. ... 10 ... ... болды. Ядролық проблемаларды
зерттеуге У Ю-сунь, Ван Ганчен, Чжао Чжун-яо, Пэн ... ... т.б. ... ... ... ... оқыған. 1964ж.
октябрьде Қытайда тұңғыш рет ядро-лық ... ... ... ... рет ... құрылғы жарылды. Ракеталық ... ... ... зерттеулерге зор мән берілді.
1966ж. кезекті атомдық сынау ... ... ... бар ракета
қолданылып, ол бірнеше жүз км ... 1970ж. ... ... ... ... серігін (ЖЖС), ал 1971ж. ... ... ... ... ... ... ... 1967ж. Қытайдағы тұңғыш радио-телескоп іске ... ... ... ... сан теориясы, есептеу
математикасы, топология саласында дамытылуда. Аса ... ... ... 1949 ... ... ... ... дамыды. Қытай ҒА қарамағында полимерлер және биохимия
проблемаларымен шұғылданатын 10 ... ... ... ... ... ... жасау техникасы саласында да
көлемді зерттеу ... ... ... ... мен ... ... тұрғысынан электроникаға баса көңіл бөлінеді. ... ҒА ... ... ... ма-шинасын (ЭЕМ) жасау
институты ұйымдастырылды. 1958ж. ... ... ... ... ... ҚХР ... мен ауыл шаруашылығы ғылымдары
саласында да елеулі жетістіктерге ие болды. Әр ... ... ... ... ... мал тұқымын
асылдандыру, топы-рақ зерттеу т.б. салаларда ғылыми-зерттеу жұмыстары
жүргізілуде.
Жаратылыс тану және ... ... мың ... ... тарихы бар қытай халқы жараты-лыс
тану және ... ... ... ... үлес ... ... ... жаңалықтар Қытайда басқа елдерден
(соның ішінде Европалық ... де) ... жүз жыл ... ... ... ... ... қағаз, оқ дәрі жасау, кітап
шығару т.б.).
Математика. Қытайда Хань әулеті ... ... дами ... Б. з. б. 2 ... ... Чжан ... ... бар 1-дәрежелі теңдеу жүйесін шешу әдісін ... ... Цзин ... математикаға теріс шама ұғымын енгізіп,
оларға амал қолдану ережесін ұсынды, сонымен ... ... ... түбірлерді шығару әдісін тапты. Цзу Чун-Чжи шеңбердің
ұзындығын оның ... бөлу ... ... 7 ... ... ... ... Оны Европа ғалымдары бұдан көп кейін, б.з. 16
ғасырында қайтадан ашты. ... ... ... Цжу Ши-цзе
т.б. еңбектерінен Қытай ғалымдары 11-14 ғасырдың ... ... ... және ... ... ... ... болғаны байқалады.
Астрономия---Қытайда өте ерте ... ... ... ... ... 1-мың жылдықтағы тарихи ескерт-кіштерінде комета
және планета ... ... ... ... келіп жеткен ең көне
жұлдыздар каталогын (807 ... ... 4 ... Ши-Шэн
құрастырған. Күннің тұтылуы туралы ең алғашқы ... ... 720ж. ... 8 ... бас ... ... И Син мен Лян Линцзан
«қозғалмайтын» жұлдыздар ара ... ... ... ... айтқан.
Географиялық білім де ... өте ... ... ... Чжан ... Орта ... ... жасауы қытайлықтардың
өздерінің батыс жағындағы елдер мен халық-тарды зерттеуіне
мүмкіндік ... және ... мен Орта Азия ... «Ұлы ... ... ... жүргізіп, сауда жасауына жол ашты. Сун
дәуірінде (960-1279ж.) Қытай араб ... ... ... ... ... ... арқылы сауда жасауды күшейтті.
Осыған байланысты Қытайда кеме жасау, ... жүзу ... ... 15 ... 1 ... ... ... география ғылымын дамытуға елеулі үлес қосты. Қытайда
б.з.б. 206ж. алғашқы компас, б.з. 3 ... ... ... ... ... ең ... ... та Қытайда жасалған.
Медицина тарихы ... 3000 ... ... ... ... дамуында елеулі роль атқарған, медицинадан дүние
жүзіндегі ең көне кітап---«Нэйцзин» ... ... ... ... ... Бянь Цао қорытқан, ... ... ... ... ... ... роль атқар-ды. Дүние
жүзінде тұңғыш «Фармакология» Қытайда жазылды. Инемен емдеу ... ... ... Сун дәуірі деректерінде кездеседі.
Қытайда европ. типтегі ... ... орны 1904ж. ... ... ... ... ... Нанкин мен Пекинде Медициналық
ғылыми-зерттеу институты (1928ж.) мен Фармакология ... ... ... ... ... ғана ... ... мен техника ерте дамыған. Қытай ... ... ... ... оқ дәрі жасауға пайдаланды.
Сөйтіп, 16 ... ... оқ дәрі ... ... ... ... қала қорыту, ақ керамика және қыш ... ... ... Б.з. 3-5 ... ... ... ... Құрылыс
техникасы да ерте дамыған. Б.з.б. 6 ғасырда дүние жүзіндегі ең
үлкен канал салу ... ... ол 13 ... ... мен ... жолымен жалғастырды. Екінші бір үлкен құрылыс---Ұлы Қытай
қорғаны. Қытай ... ... ... ... ... аса
зор үлесі---қағаз жасау (б.з. 2ғ.). ... ... ... ... ғасырларға саяды. Әріптерді әуелі тасқа жазып, содан қағазға
көшіретін ... ... ... Қытайда 15 ғасырда ... ... ... ... ... ... бояумен басып
шығару ... ... ... 2 ... ... басу 1340ж. ... ... Философия.
Б.з.б. 6-3 ғасырларда конфуцийшілдік, моизм, легизм мек-
тептерінің қалыптасуы ... ... ... ... ... ... алға ... басты мәселелері қоғамды, мемлекетті
басқару ісі еді. ... ... ... ... ... гиосеология, онтология мәселелеріне елеулі мән бермеді.
Елдің әлеуметтік, ... ... ... ... ... ... фило-софтарды қатыстырып,
философиялық академия ... өзі ... ... философияның
мемлекеттік сипатта ... ... ... ... ... ... ұсынғандардың бірі Конфуций (б.з.б. 6-
5ғ.) ілімі
болды. Оның ... ... ... ... баянда-ған.
Конфуций семьда, қауымда ... ... ... ережелерін негізделген моральдық-этика-лық принциптерді
уағыздады. Кейіннен оның ізбасарлары ... ... ... ... ... ... ... бюрократиялық
фоормасының ерекше праволарына теориялық ... ... ... ... ... Конфуций ілімінің негіздерін , әсіресе
оның әлеуметтік саты-лаудың мызғымастығы жөніндегі ... ... ... (б.з.б. 5ғ.) болды. Ол дүниедегі ... ... бәрі ... ... ... болмауы-нан
туады, «баршаның мейірбандылығы» принципі адамдарды теңдікке
жеткізіп, ... ... ... деп уағыздады. Мо-цзы
басқыншылыққа, соғысқа қарсы шығып, ... ... ... ... ... деп ... мем-лекеттің басқару
орындарына адамның ата-тегіне қарамай, оның ... ... ... жөн ... Ол ... ... қарапайым
халықты ақсүйектермен теңес-тіруге тырысып, өкімет пен ... ... ... болуға шақырады. Қытайда даосизм стихиялы
материализм ... ... Бұл ... «Дао дэ ... ... ... ... Даосизм бүкіл
табиғатқа тән объективті жалпы заңдылық «дао» («жол») бар ... ... ... ... ... және ... іс-әрекетін шек қоятын қандай бол-сын ... ... ... ... ... саяси-әлеуметтік көзқарастары шаруалар
утопиясының қалыптасуына зор ... ... ... ... ... Цинь ... ... мәртебелі төрелер Шан ... 4ғ.) және Хань ... ... 3ғ.) ... Олар заң ... ... барлық адамлар бірдей
жауапты деп, ... ... ... Олар жерге деген
жеке ... ... ... ... ... ... ... құрылы-сы жөніндегі теориясын ұсынды. Бұл ... ... ... ... ... болды. Легистердің кейбір ... ... ... ... (б.з.б. 3ғ.) болды. Сөйтіп ол
өзгеше, жаңа конфуцийшілдіктің шығуына ... ... ... «Хан-Конфуциының» қалыптасуын
аяқтаған Дун ... ... 2ғ.) ... Ол Сюнь-цзының
бастамасын жалғастырып, ... ... ... ... ... ... б.з.б. 136 жылдан 1911
жылға ... ... ... ... ... Натур философиялық
бағыттағы «инь-ян» ... ... бес ... ... ... от және жер) ... ... жөніндегі іліммен және ең
алғашқы стихия «ци» идеясымен толықтырылған ... ... ... ... ... ықпал етті. Қытайдағы ірі ... ... Ван Чун ... 1ғ.) өз ... ... ... ... өмір сүретін материялық ... ... ... ... ... ... мен кос-мосты, қоюлануынан
«инь-ци»---жер мен ... ... ... ... барлық
заттар осы бөлшектердің бір-бірі-мен әрекеттесуінен пайда болады
дейді. Конфуцийшілдік пен ... ... ... ... ... оның кейбір элементтерін бойына сіңіріп алды.
Даосизм ... ... мен ... ... ... балгерлік пен ... бір ... ... ағым ретінде ... ... ... көптеген өзгерістен кейін ақыр аяғы рациона-листік
бағыт ... ... Чжан Цзай (11ғ.) Хан ... ... бағытын жалғастырып, материялық субстан-ция «ци»
жөніндегі идеяны ... ... ... ... ... Чжан Цзай ... ... «инь» мен «ян»---тәуірі
гармониясында ... ... ... ... ... Ең ... конфуцийшілдіктің буддизм философиясының
идеалистік-рационалистік рухын бойына сіңіру ... ... ... ... (12ғ.). Бұл бағыт материя мен ... ... ... ... арасындағы философиялық
таласты өршіте түсті. ... ... ... өкілі Ван Ян-мин Конфуцийдің тұрмыстық білім тезисін
қайта ... оны ... ... ... ... Бұл
мәселелерді Ван Чуань-шань (17ғ.) «ли» мен «ци» ... «ци» ... ... ... ... ... деп, ... тұрғыда шешеді. 17-18
ғасыр философы Конфу-
ций мен ... ... ... ... жазумен
шұғылданып, Чжу Си мен Чжан Цза ... Ван ... ... ... 19 ... ... реформа мен
ағартушылықтың саяси идеологиясы пайда болды. ... ... ұлы ... ... ... ... ... Қытай реформаторлары абсолюттік монархияны
конституциялық монархиямен ауыстыруды ... ... Олар ... ... ... жарасымды қатынасты орнату концепция-сын
ұсынды. Қоғамдық ... рев. ... ... ... ... конфуцийшілдік этика нормаларында тәрбиелеуді
қуаттады. 20 ғасырда ... ... ... ... ... ... кең өріс алды. Үздік ойшыл Сунь ... ... ... ... Оның ... ұлттық, халық өкіметі және ... ... ... негізделеді. Октябрь революциясының ықпалымен Қытайда
марксизм-ленинизм ... ... ҚКП ... кейін
кеңінен тарала бастайды. Бұл істі ... ... ... ... ... «Гунчандан» («Коммунист») журналдарының
рөлі зор ... ... ... марксистері Ли Да-чжао, Цюй ... Дэн ... т.б. ... ... ... ... табанды күрес ... 1949 жылы ... ... ... ... марксизм-ленинизм, диалектикалық
және тарихи материализм социализм үшін ... ... ... ... ... ... ... тарала
бастады. Философия-лық мекемелер құрылып, ... ... ... ... ... ... ... диалектикалық және тарихи материализм ... осы ... ... ... сынауда бірқатар
еңбектер жазды. ... ... ... көп ... ... ... ... аударылып, В. И. Ленин
шығармаларының толық жинағын шығару ... ... 50 ... ... ... ... ... (60 жылдың 2-жартысы)
бастап «Мао Цзэ-дун идея-лары», маоизм---ежелгі дәстүрлі ... ... ... ... ... мен
марксизмді тұрпайы түсіндірудің ... ... ... жеткен табысы деп жариялады, осыған байланыс-ты
философия ... ... ... ... 1966 ... «Чжэсюе яньцзю» «Философиялық зерттеулер» ... ... ... ... тоқтатылды.
Ғылыми мекемелері.
1949 жылдың аяқ кезінде ҚХР ҒА ... 1949 жылы ... ... болды. 1952 жылы ғылыми мекемелерде
10 мыңға жуық ... және ... ... ... 1958
жылы Пекинде Мед. ҒА ұйымдастыры-лып, ол 12 ... 1957 жылы ... ... ауыл ... ҒА-ның
қарауында 31 ғылыми-зерттеу институттары мен 100-ге жуық ... ... ... ... ... ... оқу ... жүргізді.
1958 жылы ... 848 ... ... ... Оның 170-і ірі зерттеулермен, 415-і өнеркәсіп ... ... ... ... 134-і ауыл ... ... 28-і ... ғылымдар саласын-дағы зерттеулермен
шұғылданды. 1958 жылы ... ... 118,6 ... ... істеді. Оның 32,5 мыңы ... ... ... ... ... ғылыми-зерттеу ұйымдарының
жүйесі артты, бірақ олар-дың ... ... ... құрылған-дықтан, оларды жабдықтау, кадрлармен ... ... ... 1958 жылы ... ҒА, ... ... «Реттеу саясатына көшу ғылыми ... ... ... 1965 жылы ... ... 425 мың ... істеді. Олардың 53 мыңы ... ... еді, ... мыңы ҒА ... ... ... революция» ғылым кадрларына үлкен зиян келтірді.
Ол ... ... ... ... қатты байқалды.
Осы кезеңде Қытай ғылымын ... ... 1967 ... ... ҒА-н ... ... Қытай өкіметінің
басшылары әскери өндіріс саласында жұ-мыс ... ... « ... ... ... арашалап қалуға
тырысты.
1967 жылы ... ... ҒА-н ... ... ... ... ... өндіріс саласында жұмыс іс-тейтін
ғылыми мекемелерді «мәдени революция» ... ... ... ... ... ... ... ғылыми
қоғамдардың журналдары ... ... Бұл ... кейін, Қытай
ҒА-ның ... да ... ... ... ... жөнге
келтіріле бастады. Де-генмен гуманитарлық саладағы ғылыми
мекемелердің ... қиын және ... ... ... Қы-тайда барлық ғылыми-зерттеу жұмыстарын ... ... ... ... ... мен мемлекеттік
жоспарлау комиссиясы т.б. ... ... ... ... ... жұмыстарын үйлестіру ... ... ... ... ... ... жетілуі
туралы мәселеге үлкен мән бере отырып, олар ... ... ... ... ... ... ... қоғамда
қаншама жоғары бағаланса да, олардың ... ... ... да ... орында тұруы ... ... ... ... ... адамгершілік дегеніміздің өзі—білімді
жүзеге ... ... ... ... адамзатқа даналықпен бірге
адамгершілікті де сыйлайды. Қытайда ... мен ... ... ... қолайлы жағдай жасалған. Қытайда ... ... ... соц. ... ... мақсатында
пайдала-на отырып, ғылым мен техниканы ... ... ... алға ... мың ... астам тарихы бар қытай ... тану және ... ... ... ... ... ... маңызды ғылыми-техникалық жаңалықтар
Қытайда басқа елдерден (соның ... ... ... ... жүз жыл ... ... ... (сейсмоскоп, спидометр,
қағаз, оқ дәрі жасау, кітап ... ... ... ... Т. Х., ... М. Ш., ... Ж., Құлсариева А.Т.
Мәдениеттану негіздері. ... ... ... Қазақ совет энциклопедиясы. 7-том.

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
География туралы ұғым (дәрістер)253 бет
Жан, тән және мән туралы психологиялық түсінік10 бет
Социалогия ғылымы13 бет
Экономикалық теория пәнінің алғашқы шығуы және құрылымдық компоненттері7 бет
Эстетикалық, әдеби ой- пікірлердің туу, даму тарихы мен кезеңдері. Әдеби шығармашылық және әдебиет теориясының методологиясы. Қазіргі әдебиеттану теориясындағы ғылыми ағымдар. Қазақ әдебиеттану ғылымындағы эстетика мен теория мәселелері15 бет
Әл-Фарабидің шығармашылығындағы адам және қоғам8 бет
Ежелгі қытай елінің жаратылыс тану және техникалық ғылымдары16 бет
Психология ғылымының, пәнінің жалпы мәселелері мен негізгі даму кезеңдеріне толық сипаттама73 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь