Қазақстандағы салықтық бақылау

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

I. Салықтық бақылаудың қаржылық бақылау жүйесіндегі ... ... ... ... ... 5 орны және мәні
Салықтық бақылау түсінігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
Салықтық бақылаудың қаржылық бақылау жүйесіндегі орны ... ... ...8

II. Қазақсандық салықтық бақылау нысандарына талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .12
Салықтық бақылаудың сыныпталуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 12
Cалықтық бақылауды ұйымдастыру күйін талдау және бағалау ... .19

III. Қазақстандағы салықтық бақылауды жетілдіру бағыттары ... ... .24

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...28

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...30
Кез келген мемлекетте бюджетте қарастырылатын шараларды үздіксіз қаржыландыру, жалпымемлекеттік және жергілікті деңгейде қаржылық ресурстардың жүйелі толуын талап етеді. Бұған негізінен жеке және заңды тұлғаларды салықтар және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді төлеуі есебінен қол жеткізіледі. Қазіргі салықтық заңнама және өзге нормативті-құқықтық актілерге сай төлеуші орнатылған мөлшерде және белгілі бір мерзімде аталған төлемді төлеуге міндетті. Қазақстандағы бюджеттің кіріс бөлігі құрылымындағы салықтық түсімдерге әдетте 90 %-дан артық келеді.
Бірақ, өкінішке орай тәжірибеде жеке және заңды тұлғалар объективті және субъективті себептерге байланысты салықтар және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді мерзімінде төлемеуге жол береді. Рыноктық қатынастарға өтумен байланысты экономиканың түрлі сферасындағы өзінің қаржы-шаруашылық қызметін жүргізетін жүргізетін жаңа кәсіпорындар құрыла бастайды. Олардың көбі бухгалтерлік есеп саласында жеткілікті білікті мамандары жоқ. Осындай кәсіпорында әдетте есепте қателер болады. Сонымен қатар есептік мәліметтерді әдейі бұрмалау жағдайлары да бар. Бүгінгі күнде салық міндеттілігін істегі заңнаманы бұзбай, салықтан түгелдей не бөлшектей құтыла алатын ресми әдістермен декларация, заңмен тиым салынған жасырын жолмен декларация жалтару орын алды.
Салықтар және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы заңды әдейі және қасақана бұзу кейде мемлекеттік бюджетке салықтық төлемдердің елеулі мөлшерінің түспей қалуына әкеледі. Осымен байланысты мемлекет алдында салықтық заңнаманы барлық салық төлеушілердің орындалуын және ақыр аяғында салықтар және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің толық және уақытылы түсуін қамтамасыз ету міндеті тұр. Бұл міндет ең алдымен салықтық бақылау органдарындағы жүйесінің жұмыс істеуі арқылы шешіледі.
Қазіргі жағдайда мемлекеттің және жалпы қоғамның өмір сүруіне мықты қаржылық негіз құру, салық салу аясындағы реформаларды сәтті іске асыру, бюджеттің барлық деңгейлерін уақытылы және толық қалыптастыру шаруашылық субъектілері мен жеке тұлға құқықтарын мүлтіксіз орындағандағы мемлекеттің қаржылық мүддесін қамтамасыз етуге арналған тиімді салықтық бақылау жүйесінсіз мүмкін емес. Сондықтан біздің республикада және шетелде салықтық бақылауды ұйымдастыруды зерделеумен, басқарушы салық органдары жұмысының тиімділігін талдау, сонымен қатар салықтық бақылауды жетілдіру жолдарын анықтауға байланысты сұрақтар өте өзекті болып отыр.
Экономика дамуының түрлі сатыларында салықтық бақылау мәселелері, оның нысандары мен әдістерін жетілдіру шетелдік және отандық экономистердің зерделеу пәні болады.
1. Салық Кодексі(салықтар және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы ҚР Кодексі) 12.06.2001 №209 – II;
2. «Налоговый контроль и пути его совершествования», С. Т. Жакипбеков // А – 2004;
3. Алматы қаласы бойынша есеатік мәліметтер
4. Ногина О.А. «Налоговый контроль: вопросы теории» // Спб – 2002, 160б;
5. Лимская декларация руковадяших принципов контроля // Контроллинг-1991, №1. 56-65б;
6. Радионова В.М., Шлепйникова В.И. «Финансовый контроль: Учебник», // М – 2002, 320б;
7. Заяц Н.Е. «Теория налогов: Учебное пособие», Мн 2002, 280б;
8. Худяков А.И., Наурызбаев Н.Е. «Налоги: понятие, элементы, установление, виды», // А – 1998, 260б;
9. Карагусова Г.Д. «Налоги: сущность и практика использования» // А – 1994,47б;
10. Брызгалин А.В. «Финансовое право: Учебник» // М – 2002, 420б;
11. Худяков А.И. «Финансовое право» // А – 1998, 281б;
12. ҚР Азаматтық кодексі 27.12.1994/1-бап // А –1999;
13. «Налоги: Учебное пособие» Под общ. ред. Заяц Н.Е., Т.М.Василевской // Мн – 2000, 368б;
14. Бурцев В.В. «Государственный финансовый контроль: методология и организации» // М –2000;
15. Воловик Е.М. «Методы отбора налогоплательщиков для проверки в налоговом ведомсве США» // Российский налоговый курьер – 1999, №7;
16. Атыгаева З.Ж. «Совершенствование системы налогового контроля в РК» // А – 2000;
17. Ильясов К.К. «Финансово-кредитные проблемы развития экономики Казахстана» // А – 1995, 304б;
18. Камаровский Л.М. «Ревизия и контроль», // М – 1988,300б;
19. Черник Д.Г., Князева В.Г. «Налоговые системы зарубежных стран» // М – 2000;
20. Мещерякова О.В. «Налоговые системы развитых стран мира» // М—1998;
21. Бушмин Е.В. «Совершенствование методов налогового контроля с исползованием информационных технологий» // Налоговый вестник – 1998, №4, 3б;
22. Методика налоговых проверок: Пособие для налогоплательщиков и контролирующих органов // М -1996, 152б;
23. Журнал «Вестник» Министерства Государственных доходов РК – 2000, №2,26-28б;
        
        ЖОСПАР
Кіріспе.................................................................
.............................................3
I. Салықтық бақылаудың қаржылық бақылау жүйесіндегі....................5
орны және мәні
1. ... ... ... бақылаудың қаржылық бақылау жүйесіндегі орны...........8
II. Қазақсандық салықтық бақылау нысандарына
талдау..................................................................
...........................................12
1. Салықтық бақылаудың
сыныпталуы....................................................12
2. Cалықтық бақылауды ұйымдастыру күйін ... және ... ... салықтық бақылауды жетілдіру бағыттары………24
Қорытынды...............................................................
....................................28
Пайдаланылған
әдебиеттер..............................................................
.........30
Кіріспе
Кез келген мемлекетте бюджетте қарастырылатын шараларды ... ... және ... ... ... жүйелі толуын талап етеді. Бұған негізінен жеке және ... ... және ... ... ... да міндетті төлемдерді
төлеуі есебінен қол жеткізіледі. ... ... ... және ... ... сай ... ... мөлшерде және белгілі
бір мерзімде аталған төлемді ... ... ... ... ... ... ... түсімдерге әдетте 90 %-дан артық
келеді.
Бірақ, өкінішке орай тәжірибеде жеке және заңды ... ... ... себептерге байланысты салықтар және бюджетке төленетін
басқа да міндетті ... ... ... жол ... ... өтумен байланысты экономиканың түрлі сферасындағы өзінің қаржы-
шаруашылық қызметін жүргізетін ... жаңа ... ... ... көбі ... есеп ... ... білікті
мамандары жоқ. Осындай кәсіпорында әдетте есепте ... ... ... ... ... ... бұрмалау жағдайлары да бар. Бүгінгі күнде
салық міндеттілігін істегі заңнаманы бұзбай, салықтан түгелдей не бөлшектей
құтыла ... ... ... декларация, заңмен тиым салынған жасырын
жолмен декларация жалтару орын алды.
Салықтар және ... ... ... да ... ... ... әдейі және қасақана бұзу ... ... ... ... ... мөлшерінің түспей қалуына әкеледі. Осымен байланысты
мемлекет алдында салықтық заңнаманы барлық салық төлеушілердің ... ақыр ... ... және ... төленетін басқа да міндетті
төлемдердің толық және уақытылы түсуін қамтамасыз ету міндеті тұр. ... ең ... ... ... ... ... жұмыс істеуі
арқылы шешіледі.
Қазіргі жағдайда мемлекеттің және жалпы қоғамның өмір сүруіне мықты
қаржылық негіз ... ... салу ... реформаларды сәтті іске ... ... ... ... және ... қалыптастыру шаруашылық
субъектілері мен жеке тұлға құқықтарын мүлтіксіз орындағандағы мемлекеттің
қаржылық мүддесін қамтамасыз етуге ... ... ... бақылау
жүйесінсіз мүмкін емес. Сондықтан біздің республикада және шетелде салықтық
бақылауды ұйымдастыруды зерделеумен, басқарушы ... ... ... ... ... ... салықтық бақылауды жетілдіру жолдарын
анықтауға байланысты ... өте ... ... ... ... түрлі сатыларында салықтық бақылау мәселелері, оның
нысандары мен ... ... ... және отандық экономистердің
зерделеу пәні болады.
Дегенмен қазіргі қаржы ғылымында ... ... ... ... салу жүйесінің кейбір ... және ... ... ... ... Республикасындағы фундаменталды және
қолданбалы сипаттағы шешілмеген міндеттер қатарының болуы ... ... ... ... жан-жақты ғылыми-практикалық
зерделеу жүргізу қажеттілігі туралы айтады.
Жоғарыда айтылғандардың бәрі ... ... және ... ... ... ... ... зерделеу, нақты
салық органы нысанында бақылау жұмысының тиімділігін талдау және ... ... ... бақылауды ұйымдастыруды жетілдіру ... ... ... ... ... ... мақсатқа жету үшін келесі міндеттер қойылған:
• Мемлекеттің ... ... ... ... ... мен орнын анықтау;
• Салықтық бақылаудың, оның негізін құраушы нысаны –
салықтық тексеру түрлерін, нысандарын және ... ... ... ... ... ... және мәнін қарастыру;
• Салықтық бақылауды ұйымдастыру күйі мен механизміне
салықтық ... ... ... ... қаласы бойынша салық комитетінің есеп беру
мәліметтерін талдау негізінде бақылау жұмыстарының
тиімділігін бағалау;
• Салықтық тексеру жүргізудің шетелдік тәжірибесі.
I. Салықтық ... ... ... ... орны және ... ... бақылау түсінігі
Салықтық бақылау мемлекеттің салықтық қызметінің құрамдас бөлігі болып
саналады және салықтық бақылау салық органдары мен тиісті уәкілеттігі ... да ... ... ... асыратын мемлеттік бақылаудың, дәлірек
айтсақ қаржылық бақылаудың арнаулы бір түрі ... ... ... салықтық бақылау кең мағынада айтылады.
Осы салықтық бақылау аясындағы мемлекеттік материалдық ... ... ... көрініс табады. Өйткені, мемлекет салықтық қатынастардың
әрқашанда бір жағында тұратын ... ... ... ... субъектісі ретінде бақылап тексеріп, тексере отырып қадағалап,
салықтардың ... ... және ... ... ... ... кірістеріне түсуін қамтамасыз етіп, өзінің және қоғамның ақша
қаражаттарына деген қажеттілігін қанағаттандырады. Бұл ретте айта ... бір ... ... мемлекет қандай болмасын материалдық салықтық құқықтық
қатынастардағы тараптың ... ... ... ... салық төлеуші мен салық органының арасында белгілі бір дау-дамай
туындаған жағдайда оны әділ ... ат ... ара би ... ... ... мемлекеттік бақылаудың арнайы түрі мемлекеттік
қаржылық бақылаудың ... бір түрі деп ... ... ... ... ... қызметтің және салық салу саласындағы мемлекеттік басқарудың
құрамында да тұрақты көрініс табады.
Салықтық бақылау: салық ... ... ... ... ... құқықтық қатынасқа қатысушының өз міндеттерін
жеткіліксіз орындағаны туралы ... ... ... табу және
оларды белгіленген заңды ... ... ... ... немесе сапасыз орындалуын) жою; салық берешегін
мәжбүрлеп өндіріп алу ... ... ... ... мемлекеттің
материалдық мүддесін қорғау; салық заңдарының бұзылмауын болдырмау тәрізді
мақсаттарды ... ... ... ... ... тексеру мақсатында қадағалау
болғандықтан: ақпараттар жинау; ақпараттарды бағалау; жиналған ақпараттар
бойынша іс-қимылдар атқару кезеңдері арқылы жүзеге ... Ал ... ... тән ... ... дайындалу; тексеруді
жүргізу;тексеру нәтижелерін жазбаша түрде ... бір ... ... ... бұзу көрініс тапқан жағдайда оны жою жөніндегі бұйрық-
талаптардың атқарылуына бақылау ... ... ... ... ... ... жүргізуге айрықша құқық
берілген мемлекеттік салық органдары ... ... ... салықтық бақылау, салық заңдарының тиісінше
орындалуына, сондай-ақ міндетті зейнетақы жарналарының ... ... ... ... және ... ... қатысты тек салық
органдары тарапынан жүргізілетін бақылау болып табылады.
Салықтық бақылаудың маңызы – тексеру кезінде біріншіден ... ... да ... ... ... ... және ... түсіп отыруын
тексеру болса, екіншіден, салықтарды алу ... ... ... ... салықтық қызметтердің негізділігін
және тиімділігін, сондай-ақ олардың қоғам, мемлекет және ... ... сай ... ... ... осы ... салу ... тарапынан салықтық құқық бұзушылықты болдырмау, ал тексеру
барысында ... ... ... ... ... ... ... жүргізу болып табылады.
Салықтық қызмет аясындағы салықтық ... ...... ... ... төлеушілердің салық заңдарының өздеріне қатысты
талаптарын бұлжытпай сақтауларын анықтауға байланысты жүргізілетін тексеру
болып ... ... ... тағы бір ... – салық заңдарын
бұзушыларды анықтау, олар ... ... ... бұзушылық себептерін
зерттеу арқылы осындай келеңсіз ... ... және заң ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес ережелер мен
шарттар негізінде заңды тұлғалардың барлық ақша құжаттарын, бухгалтерлік
кітаптарын, ... ... және ... да ... ... ... салықтар мен басқа да міндетті төлемдерді
есептеуге және бюджетке төлеуге байланысты құжаттарын ... ... ... ... ... ... ... ұйымдардың лауазымды
адамдарынан, басқа да қызметкерлерінен және ... ... және ... түсініктемелер алады.
Салықтық бақылау қаржылық бақылаудың бір түрі болып табылатындықтан,
сол бақылауға тән әдістер ... ... ... ... ... ... оған қоса мәлімдемелерін тексеру; алғашқы ақша
құжаттарын тексеру, өзара шаруашылық байланыста тұрған ... ... ... ақша ... ... ... ... тексеру және тексеру өлшемін жүргізу; қаржылық, салықтық
есеп беру құжаттарын талдау, қайта есептеп тексеру, баланстарды, ... ... ... мәліметтерін тексеру, ревизия және т.б.
Салықтық бақылаудың негізгі әдісі салық төлеушілердің ... ... ... Заңды тұлғаларды құжаттық тексеру салық қызметі
органдарының жылдық ... ... ... ... кестелеріне
сәйкес жүзеге асырылады. Жоғарыда айтып ... ... ... ... ... ... ... жалақы төлеу тізімдері,
шоттар, әртүрлі ордерлер мен чектер және тағы ... ... ... ... ... ... ... басты мақсаттарына салық
заңдарының ... ... ... жүргізу, сондай-ақ салық төлеушілер
(олардың ішінде ірі салық ... мен ... салу ... ... алу ... салықтық бақылау – тексерулер салық салынатын базаны дұрыс
қалыптастыруды және олардан төленетін салықтардың ... ... ... ... ... ... мемлекеттік билік –
ықпалының маңызды ... ... ... ... салу ... ... ... салықтық бақылау мемлекеттік қаржылардың мәселелерін
жоғары деңгейде шешудің басты тәсілі болып ... ... ... пен ... бюджеттердің фискалдық мүдделерін қамтамасыз етеді.
Мемлекеттік салықтық бақылау – ... ... ... ... жүзеге асыруға құқылы уәкілетті мемлекеттік органдар
мен салық органдарының жүйесін, құзіреттерін, салықтық бақылаудың нысандары
мен түрлерін, сондай-ақ салықтық ... ... және ... ... ... құқықтың жалпы бөлімінің институты ... ... ... өздеріне салық заңдары бойынша заңи
міндеттер жүктелген ... ... ... ... салық агенттері;
банктер; салық төлеуші жөніндегі ақпаратқа ие тұлғалар жатады. ... пәні ... заңи ... ... ... ... төлеушінің
іс-қимылы болып табылады.
1.2 Салықтық бақылаудың қаржылық бақылау жүйесіндегі орны
Салық салу ... ... ... ... ... деңгейі,
сонымен қатар салықтық реттеудің тұрақты түрде жетілуі салықтық алуды
жүргізгендегі өз мүдделерін іске ... үшін ... ... ... ... ... және болып жатқан құқықтық қайта
құруды ... ... ... болуын қалайды. Бұл аспектіден ... ... ... ... ... салық аясындағы мемлекеттік
мүддені іске асыру ең ... ... ... ... ... ... етуі жүреді. Әрине, салықтық бақылау механизмінің қызмет етуін
зерделеуге жоғары қызығушылық ... ... ... ашу үшін ең ... ... ... ... ... аудару керек.
Аталған категория ұзақ мерзім ішінде ғылымның ... ... ... ол ... ... ... ... жеткілікті
түрде зерделенген. Ғылыми зерттеулердің көпшілігінде бақылау – келесі
қарастырылатын ... ... ... ... ... ... ... қызметінің, оның басшыларының
функциясы, әдісі не нысаны ретінде,
2. ... ... ... әдістер мен тәсілдердің(немесе нысаны мен
тәсілдері) ... ... ... ... ... сатысы ретінде,
4. Басқарылатын объектінің нақты күйі мен басқарушылық ... ... ... ... ... ... жүйе ... кері байланыс
нысаны ретінде;
5. Берілген параметрден ауытқуын анықтау мақсатымен басқарылатын объектінің
қызмет ету процесін тексеру және ... ... ... бақылау кез келген басқару процесінің бөлінбес бөлігі ретінде
басқарылатын объектінің дұрыс қызмет етуін қамтамасыз етуге ... және ... ... ... ... ... қатысты
жүргізілетіндіктен әдетте бақылаудың сәйкес түрлерін ерекшелейді.
Салықтық бақылауға сипаттама беру үшін қаржылық бақылау ... ... ... ... ... ... түрі ... табылады.
Өмір сүруінің барлық сатыларында мемлекет қандай да біржолғы талон
негізінде арнайы салық режимі әдістермен ең алдымен ... ... ... ... ... ... ... қаржылық бақылаудың адекватты
жүйесін құруға мәжбүр екенін айтып өту керек. Мемлекеттік қаржылық бақылау
жүйесі ... ... ... ... аяда ... және жеке мүдде
балансын құра және қолдау арқылы өзінің және ... ... ... ету ... жүзеге асыру мақсатымен қалыптасады.
Сонымен қатар бақылауды ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... табылады, өйткені осындай басқару қоғам
алдындағы жауапкершілікті ... Бұл ... ... ... ... Лим ... ... бекітілген.
Қаржы теориясы тұрғысынан, қаржылық бақылау – жағдайдың жақсаруына
ықпал ете алатын органдарға ... ... ... ... ... ... ... және оны жүзеге асыру дәрежесінің
тиімділігі мен негізділігін анықтау мақсатымен ... ... ... осы ... ... қызмет етуін қадағалау негізгі ... ... ... ... бақылау жүйесінің функциясының бірі.
Қаржының қазіргі теориясы қаржылық бақылауды ... ... ... ... ... ... қарастырылады да, оны қаржылық және
онымен байланысты шаруашылық субъектісі қызметіне және оны ... ... мен ... пайдалану арқылы басқару сұрақтарды тексеру
бойынша операция мен әрекеттің жиынтығы ретінде анықтайды.[6]
Қаржы ғылымында қаржылық ... ... аясы мен мәні ... бар, ... мұнда келесі жағдайлар басым:
1. Қаржылық бақылау мемлекет пен жергілікті өзін өзі
басқару органдарының ақша қаражатын ... және ... ... ... аясында
жүргізіледі.
2. Қаржылық бақылау заңдылықты меншікті қорғау,
бюджет, заемды және меншікті ... ... ... ... ... дисциплина
бұзушылығын анықтау, осы ... ... ... ... ... ... ету ... жүргізіледі.
3. Қаржылық бақылау сәйкес бақылау құзыры заңи тұрғыда
берілген мемлекеттік не өзге ... ... ... ... ... салықтық бақылау сияқты түрін ерекшелейді.
Оның болуы ... ... ... ... ... салықтық
қатынастардың және салықтың ... ... ... ... ... толық және уақтылы түсуін қамтамасыз
етуге мүдделі, ал бұл ... ... ... ... ... ... мемлекетке есептелгеннен ақша қаражатын аз беруге
қалауы табиғи құбылыс. Яғни салықтық қатынас ... ... пен ... ... қарама қайшы. Салық төлеушілердің өзінің салықтық
міндеттемесін дұрыс ... ... етуі үшін ... ... ... құрады.
Салықтық бақылау ұғымының қазіргі ғылыми әдебиеттерде анықтамасы көп.
Е. В. ... ... ... сипаттамасына екі тұрғыдан келеді: «Салықтық
бақылау мәнін екі ... ... ... ... экономиканы
мемлекеттік басқару элементі немесе қызметі, екіншіден ... ... ... ... ... ... бақылаудың бұл тараптары
бөлінбес бірлікте, ... ... мен ... ... ... ... ... мен жетілуін сәйкестендіретін ... жүйе ... ... бақылауды көрсетуге мүмкіндік
береді».[4]
А. В. ... ... ... – арнайы мамандандырылған(тек салық
пен алымға қатысты) ведомство шегінен тыс ... ... ... Ю. ... мен Э. Д. Соколова өкілетті орган қызметіне назар ... ... ... мемлекеттік қаржылық бақылауға жатады және бюджет
пен бюджеттен тыс қорларға ... және ... ... ... ... дұрыс есептелуін және ... ... ... ететін өкілетті органдардың қызметінің салық құқығының
регламенттелген ... ... ... ... ... пікірді О. А.
Макарова ұстанады, «Салықтық ... ... мен ... ... ... ... ... бұзушылық пен оларды туындататын себепті
анықтау және жою, салықтар мен алымдарды есептеу мен ... ... ... ... ... өз ... ... салық органдарының
лауазымды тұлғаларының қызметі» ретінде болуын түсінеді.
Жоғарыда келтірілген анықтамалардан ... ... ... ... ... сақтау, осы бұзушылықтарға жауапкершілік шараларын
қолдану, бюджетке салықтар мен ... ... ... ... ету ... бар екені туралы тұжырым жасауға болады. Барлық
авторлар аталған бақылау қызметінің заңи аспектісін ... және ... ... нормалармен регламенттелетінін көрсететініне назар аударуға
болады.
Салықтық бақылау – қаржылық бақылау элементі және ... ... ... ... ... салық салудың барлық жүйесін қамтиды
да, ол жеке ... ... ... ... территорияларға қатысты
жүргізіледі. Салықтық ... ... ... ... ... есеп пен есептіліктің ерекшеліктерін сақтауды қамтамасыз ете
отырып, барлық экономиканы қамтиды.
Салықтық бақылау қажеттілігі ... ... ... ... ... ... туындайды. Бұл құбылыс салық салумен қатар дамыды
және тұрақты заңдылық нысанын иеленді. Салықтан қашудың көптеген әдістері
бар, ... ... ... ... ... өте жоғары сомаларын
ала алмайды.
Осылайша, салықтық бақылау мемлекеттік қаржылық бақылау ... ... орын ... ... ... ... ... бақылау
функциясын іске асыру арқылы салықтық заңнаманың орындалуы ғана қамтамасыз
етіліп ... ... ... ... ... ... ... тартылуы жүргізіледі. Мұнда ... ... ... ... ... ... ... бақылаудың жоғары ролі
айқын, өйткені ... ... ... ... ... түсімдерге
негізделеді. Бақылау саласындағы салық органдарының тиімді жұмысынсыз мтің
өзінің тікелей функцияларын орындау ... ... ... ... ... ... ... механизмінің басты
функционалды элементі ретінде іске қосу позитивті мәніне ие, ... ... ... ... бекітілген мүмкіндігі салық
төлеушілерді өзінің салықтық міндеттемесін орындауда ... ... ... ... ... ... ... алдыңғы орынды салықтық
бақылау алатыны туындайды, өйткені оның деңгейі мен ... ... ... ... ... ... және ақыр ... мемлекеттің
салық салуының орындалуы тәуелді.
II. Қазақсандық салықтық ... ... ... ... ... ... ... және бюджетке төленетін басқа да
міндетті төлемдер ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылады:
1. салық төлеушілерді тіркеу есебіне қою;
2. ... салу ... мен ... ... ... ... ... бюджетке түскен түсімдерді есепке алу;
4. қосылған құн салығын төлеушілерді есепке алу;
5. салықтық тексерулер;
6. камеральдық бақылаулар;
7. салық төлеушілердің ... ... ... ... жады бар ... машиналарын қолдану;
9. акцизделетін тауарлардың жекелеген түрлерін таңбалау және акциздік
постыларды белгілеу;
10. мемлекет меншігіне айналдырылған мүлікті есепке алу, ... ... сату ... сақтауды тексеру;
11. уәкілетті органдарға бақылау жасау.
Салықтық бақылаудың осындай нысандары мен ... ... ... ... ... ... тіркеу есебіне қою – салық төлеушілердің
тұрған жерлерін, оларға тиесілі ... салу ... ... ... байланысты объектілерді анықтап; белгілеу, сондай-
ақ төлеушілерді есепке алу сипатының ағымдағы өзгерістерін
тіркеу, ... ... ... ... есепке қою болып
табылады;
2. Салық салу объектілері мен салық салуға байланысты объектілерді
есепке алу – заң ... ... ... мен ... ... асырылады;
3. Бюджетке түскен түсімдерді есепке алу салық органдары тарапынан
салықтар және бюджетке төленетін басқа да ... ... ... мен ... ... және түскен
сомалары бойынша салық міндеттемелерінің ... ... жеке ... ... ... жүзеге асырады;
4. Қосылған құн салығын ... ... ... ... ... ... тәртіпке сәйкес салық органдары
жүзеге асырады. Ал ... ... ... құн ... ... қою ... ... кодексінің тиісті
баптарында айқындалған;
5. Салықтық тексерулер Қазақстан Республикасының салық заңдарының
айтарлықтай ... ... ... ... ... ... бақылау салық төлеушілер тапсырған салық есептілігі
мен басқа да ... ... және ... ... ... ... жүзеге асыратын бақылау болып табылады, сондай-
ақ ол салық органдары орналасқан жерде жүргізіледі;
7. Салық төлеушілердің қаржы-шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... айқындау және
тауарлардың(жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің) өзіндік
құнын қалыптастыру ... ... ... ... Республикасының қаржылық, валюталық заңдарының және
қолданылатын рыноктық бағаны сақтау ... ... ... ... ... ... ... фискалдық байқау жүйесі болып табылады.
Республикалық фискалдық мониторингке жататын салық төлеушілердің
тізбесін Қазақстан ... ... ... ... жады бар бақылау-касса машиналарын қолдану ... ... ... ... қолма-қол ақша, банктік төлем
карточкалары, чектер арқылы қызмет ... ... есеп ... ... жады бар бақылау-касса
машинансын міндетті түрде қолдануға және тұтынушының ... ... ... міндеттейді;
9. Акцизделетін тауарлардың жекелеген түрлерін таңбалау және
акциздік постыларды белгілеу сыраны қоспағанда, спирттің ... ... ... ... ... және ... ... басқа да өнімдер Қазақстан Республикасының Үкіметі
белгілеген ... мен ... ... акциздік алым
таңбаларымен және есептік-бақылау таңбаларымен таңбалануға тиіс.
Акцизделінуге тиіс тауарларды акциздік алым мен ... ... ... сол тауарларды дайындаушылар мен импорттаушылардың
мойнына жүктелген. Сонымен қатар, ... ... ... ... ... ... ... акцизделетін тауарларды өндіруді жүзеге
асыратын салық төлеушілердің аумағында акциздік постыларды белгілейді;
10. Мемлекет меншігіне айналдырылған ... ... алу, ... ... тәртібін сақтауды тексеру салық органы тарапынан мемлекет меншігіне
айналдырылған мүлікті ... алу, ... ... және ... ... сондай-ақ оны сатудан түскен ақша қаражаттарының
бюджетке толығымен және уақтылы түсуіне жасалынатын бақылау ... ... ... ... мүлікті есепке алу, сақтау, бағалау және
өткізу(сату) тәртібін Қазақстан Республикасының үкіметі белгілейді;
11. ... ... ... ... ... төленетін
басқа(салықтардан басқа) міндетті төлемдердің ... ... ... ... және ... ... ... мәселелер бойынша салық
органдары тарапынан уәкілетті органдарға ... ... ... ... ... бақылау және сырттай(жанама) бақылау нысанында
жүзеге асырылуы мүмкін. Жүзеге асырылу мерзімі(уақыты) бойынша ... ... ... ... ... және ... салықтық бақылау
болып бөлінуі мүмкін.
Мемлекеттік биліктің бөлінуі тұрғысынан салықтық ... ... ... ... бақылау; атқарушы билік органдары жүзеге асыратын
бақылау; сот бақылауы болып бөлінуі мүмкін. Осы орайда айта ... ... ... ... қызмет, салық төлеу мәселелеріне байланысты,істерді
қарастыратын сот билігі органдары тікелей ... да, ... ... ... ... ... Алайда салықтық бақылау тек Қаржы
Министрлігінің ... ... ... ... Салық комитеті мен салық
органдары арқылы жүзеге асырады.
Салықтық бақылау салықтық қатынастардың ... ... ... ... болып бөлінеді. Салықтық бақылауды құжаттық салықтық тексеру
және сандық-сапалық салықтық тексеру деп ... ... ... тексеру
жаппай немесе іріктеп тексеру ... ... ... ... тексерудің нәтижесі жазбаша акті түрінде (барлық қосымшаларды және
алынған ... ... 2 дана ... ... табады.
Салықтық заңдылықтардың орындалуына деген бақылау – бұл ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Құқықтық нормативтік актілер шығару арқылы және ... ... ... ... ... құқықтық реттеушіліктің қандай салаға
қатысы болмасын өзінің бекітілімдерінің орындалуына мүдделі болады ... ... ... ... ... іс - ... жасай алады. Бұл
мағынада салықтық заңдардың орындалуына деген бақылау ... ... ... ... және ... ... сонымен бірге салықтық заңдардың орындалуына қадағалау жасай
отырып, құқықтық қатынастардың екі жағына да қатысы бар және екі ... ... ... ... ... ... ... әділ қазы ретінде әрекет
ете алады.
Сонымен бірге, салық заңдарына қадағалау ... ... ... ... салықтарды жинауды қамтамасыз етуші құрал ретінде ... да ... ... ... ... бір мезгілде салықтық құқық
қатынастарының бір жағы болып табылатын (толықтай немесе ... ... ... және ... қатынасты салық заң актілерін шығару арқылы
құқықтық реттеуді жүзеге асыратын мемлекеттің өз ... ... ... ... егер ... жағдайда қоғамдық қатынастарды реттей
отырып мемлекет одан ... ... ... ... салықтық құықтық
қатынастар кезінде мемлекет оған қоян-қолтық араласып, бір уақытта ... ... Және одан тыс ... ... ... ... ... бөлек
жүреді.
Осылардың бәрі салықтық бақылауға мемлекеттік бақылаудың ... бірі ... ... ... ... қатынастар міндеттi қарым-қатынас болып келеді. Бұл
міндеттеменің мәні ... ... ... ... салық төлеуші заңмен
бекітілген салықтар мен алымдарды ... ... ... салық заңдарына сәйкес мемлекет алдында туындаған
міндеттемесі салық міндеттемесі деп танылады, оған сәйкес ... ... ... ... дер ... және ... ... салық қызметі органдарының анықталған салық заңдарын
бұзушылықтарды жою туралы заңды ... ... ... ... ... ... ... заңды қызметіне
кедергі жасамауға;
3) нұсқама негізінде салық ... ... ... салық салу объектісі және салық салумен
байланысты объект ... ... ... ... ... ... есептілігі мен құжаттарды заңда көзделген тәртіппен
табыс етуге;
5) заңға сәйкес ... ... ... ... ... ... операцияларын жасаған немесе
қызметтер көрсеткен кезде тұтынушылармен ақшалай есеп
айырысуды фискалдық ... бар ... ... түрде пайдалана отырып және тұтынушының қолына
бақылау чегін бере отырып жүргізуге міндетті.
Осы салық міндеттемелері ішіндегі ең ... ... – ол ... және ... төлеу болып саналады.
Мемлекет салық қызметі органы арқылы салық төлеушінiң өз ... ... ... ... талап етуге, ал олар орындалмаған
жағдайда оларды ... ету ... ... және ... ... ... көзделген тәртіппен мәжбүрлеп орындату
шараларын қолдануға құқылы.
Осы ... ... ... бақылауын түрлі негізде жіктеуге ... ... ... нысанына байланысты: тікелей бақылау және ... ... ... ... тексерілу объектісінде
жүргізіледі; екіншіден, ... ... ... ... ... ... тексереді және оларға талдау жасайды. Бұл, көбінесе тексерілетін
орындарға бару арқылы ... ... ... субъект және объект тікелей қатынас жасамайды ... ... ... Ең ... ... ... ... есеп
беретін құжат болады. Салықтық тәжірибеде мұндай бақылауды камералды
бақылау деп атайды.
Салық ... ... ... қарай, былай бөлінеді: алдын ала,
ағымдағы және кейінгі бақылау.
Алдын ала бақылау ... ... ... ... ... домсалаған анықтауды, соның ішінде ең негізгі және күрделілерін,
тексерудің түрлері мен әдістерін анықтауда ... ... ... ... түрін алдын ала ескерту деп те атайды.
Ағымдағы бақылау салық органдарының негізгі әрекеті болып табылады ... ... ... және ... тексерілуін қорытады. Оны есепті
кезең мен ... жыл ... ... оны ... ... ... ... міндеттемесін орындамаудан салықты төлеуден қашу жолын жою
үшін жүргізіледі. ... ... ... ... ... заңдылығының
бұзылуын болдырмау.
Кейінгі бақылау есепті (салық) кезеңі мен бюджет ... ... ... ... салықтар мен алымдарды жинауда жоспардың сандық
және сапалық орындалуы, оның ... ... ... ... ... ... ... ала бақылауға талдау негізінде қызмет
етеді келесі қаржы жылына салық органдары үшін жоспарды құру және қосымша
әрекеттерді ... ... ... кету ... ... екі ... түрі ... салыстырғанда
аз қолданылады. Мұндай бақылау, мысалға, ... ... ... ала ... өзінің салықтық міндеттемесінің қанша мөлшерде екендігімен
келісілген кезде жүргізілуі мүмкін. ... ... ... ... ... олар ... органдарының қызметкерлерінің көмегімен
толтырады.
Ағымдағы бақылау да аз ... ... ... ... ... ... салық міндеттемесінің уақытымен орындалуын қадағалап отыруымен
сипатталады.
Салық бақылауының жүзеге ... ... ... ... ... ... салықтық міндеттемесіне қатысты
кешенді бақылау;
• тек қана ... ... ... ... ... ... ... бір қызметіне байланысты (салық салу объектісі
есебінің дұрыс жүргізілуі) жүргізілетін бақылауға байланысты
тақырыптық немесе ... ... деп ... бақылауы ақпаратты алу көзіне байланысты: а) ... ... ... б) ... субъектінің ісі нақты
түрде зерттелетін болса, онда ... деп ... ... ... ... ... ... қолма – қол ақшасының, бағалы
қағаздарын қоса алғанда, ғимарат, көлік құралы және т.б. бар ... ... ... ... жүргізілу ауқымына қарай, бақылау: а) барлық құжаттар
мен тексерілетін субъектінің салық міндеттемесіне ... ... ... ... ... тұтас деп бөлінеді. б) тексерілетін
субъектінің ... ... ... ... жағдайда, шығатын салық
тексеруі деп аталынады.
Ұйымдастырушылық сипаттарына ... ... ... а) ... – ала
жоспарланып жасалынатын, жоспарлы бақылау. б) салық заңдылғын бұзғаны үшін
немесе салық міндеттілігін орындамаған жағдайда, сол ... ... ... жүзеге асырылатын бақылау, жоспардан тыс бақылау деп ... ... ... ... ... ... немесе өз жұмысын тоқтататын
болса.
Тексеретін немесе тексерілетін субъектінің өкілеттігіне ... ... а) ... ... тексеруші мен тексерілуші
тұлға арасында ешқандай байланыс ...... ... ... ... б) әкімшілік өкілеттік тәртібі бойынша тексеру
болып бөлінеді. Мысалға, жоғары тұрған орган төмендегі органдардың қызметін
тексереді. ... ... ... ... ... ... түрлерін
шаруашылық ішілік тексеру деп те атайды. Нақты бір ... ... ... тексерілуі.
Мұндай бақылаудың түрі қажетті де керек бақылаудың бірі болып табылады.
Кез-келген, салық төлеуші өзінің салықтық міндеттемесін ... және ... ... ... ... ... бақылаудың түрін мемлекеттік деп атауға
болмайды, ол өзіндік бақылау деп ... ... ... бақылау, ол – мемлекетпен уәкілетті
органдар арқылы (салық және кедендік органдар) ... ... ... не заңды тұлғаның өзі бақылауды жүзеге асырады ... ... ... ... ... кез-келген бақылау «бақылаушы субъект – бақылауда тұрған
объект» сызбасы бойынша жүзеге асырылады. Ал, өзіндік бақылауда ... ... ... де жоқ, ... өзін - өзі ... тексереді. Екі жаққа
қатысты салықтық қатынастар туындамайды.
Сондықтан ... ... ... ... оны мемлекеттік салық бақылауының қатарына жатқызуға болмайды.
Осы себептен, аудиторлық тексерулерді, олардың бүгінгі күні ... ... ... қарамастан, олар мемлекеттік салықтық бақылаудың
түрі ... ... ... ... ... ... ... маңызды нысаны болып табылатындығына көз ... ... ... ... ... ... бақылауды
ұйымдастырумен салыстыруға болмайды.
Осыған байланысты, салықтық бақылауы мемлекеттің қаржылық қызметінің
салық ... ... ... ... , оның ішінде азаматтық
–құқықтық негізде жүргізілетін, салықтық міндеттеменің ... ... ... ... бақылаудың бір түрі болып табылады.
Салық бақылауының барлық буындарын қамтитын мемлекеттің материялдық
мүддесі салықтардың төленбей ... ... ... ... немесе
әлеуметтік болсын, басқа проблемалардың барлығынан да басым ... ... ... ... – салық қызметі органдарының ... ... ... ... ... ... ... жарна-ларының
толық және уақтылы аударылуын бақылау. Салық ... тек ... ... , ... ... ... міндетті зейнетақы жарналарының
толық және уақтылы аударылуын бақылау ғана емес, сонымен қатар, ... ... ... ... ... төлемдердің дұрыс есептелуі мен уақтылы
төленуін тексеріп, сондай-ақ, Қазақстан Республикасы заңдарының бұзылмауын
қадағалайды. Салық бақылауының мақсаты мен ... ... ... ... ... ... ... жасау, мемлекеттің табыс бөлігіне түсетін
кірістерді қамтамасыз ету, Қазақстан Республикасы заңдарының бұзылуын жою.
Бюджетке ... және ... ... төленуі мен есептелуінің толық
тексерістердің өткізілуі, бірінші орынды салық органдарына заң арқылы
берілген құқықтар мен ... ... ... ... ... ... ол ... мен басқа да төлемдерді ... ... ... ... заңды тұлғалар мен жеке ... мен ... ... ... ... күйін талдау және бағалау
Салықтан жалтаруға әкелетін себептердің ішінде басты орынды инструкция
нормасы және ереже жиынтығын ... ... ... беретін салықтық
заңнаманың дәлсіздігі мен салық ... ... ... ... ... ... мамандығы және жете білмеушілігі,
бухгалтерлік есепті ... ... ... ... ... ... салу ... жалтарудың ең сипатты әдісі өндіріс шығынын
не айналымды(шегерімді) көбейту ... ... ... ... ... ... құнына жалған(жоғары) баға бойынша
материалдық шығындардың шегерімге жатқызылуы(еркін ... баға ... ... ... не ... ... қолдан жасау) болып табылады.
Осылайша амортизациялық аударым сомасын өсіру мақсатында жабдықтар не өзге
негігі құралдар құны ... ... ... ... ... қалатын табыс есебінен жабылуы тиіс шығындарды ... ... ... шығындарды шегеріске жатқызу ... ... құн ... салынған тауарлы материалды қорлар,
қызметтің түрлерінің құнының бөлігіне ... ... құн ... ... ... ... жалған тұлғаға наряд жазып беру, контракт, мердігер
келісімі бойынша жұмысты «орындауға» жұмысшылар тарту, құжаттық рәсімделген
жалған қызмет көрсету жолымен ... ... кең ... ... ... табысты жасыру оған иелерінің,
кәсіпорынсіпкерлік аясындағы басқарушы мен ... ... ... ... ... операцияларға не біржолғы талон негізінде арнайы салық
режимі бағамен накладная ұсыну жеделдетілген ... ... ... көбейту мүмкіндігі пайда болады және ... ... ... азайтуға мүмкіндік туады(өнімге баға ... ... ... ... ... ... ... мүмкін.
Қосарлы бухгалтерия жүргізу жағдайында салық органдарында қарсы тексеру
аз жүргізілетіндіктен салық төлеуші ресми есеп беруге өткізу және ... ... ... ... ... ие.
Салықтан жалтарудың басқа әдісі – бюджетке төлемдердің ... соң ... ... ... жоғалтқандар» санатына өту.
Салық төлеуші жұмыс, салық есебін ұсынады, бюджетке төлем төленбейді және
жинақталған соң ... ... ... ... ... байланысын үзеді.
Тәуекелді азайту үшін әдетте жалған мекенжай мен ... ... ... ... ... әр ... ... босатылған
коммерциялық және мемлекеттік құрылымдар түрлі ... ... баж ... қашу үшін жүкті растаможкалау қызметін көрсетеді.
Салық органдары жұмыснда сипатты ... ... ... ... ... ... статистика, анализ және өзге
қызметтермен өзара әрекеттістігінің болмауы мәселелерін атап өтуге болады.
Нәтижесінде ... ... ... объектілері назардан тыс қалады.
Мәселен тек астананың өзінде ешқайда тіркелмеген не жалған құжатпен
жұмыс жасаған жүздеген «қалпақ ... ... Олар тек ... қолмен
есеп айырысты және бюджетке түк төлемеді.
Негізсіз ... және ... ... ... бар. ... салық қызметі органы өкілдерінің заңсыз әрекеттерінің үлгілері көп.
Жеңілдікке ие ... ... ... ... айналып жүреді,
белгілі бір параға ... ... ... ... және ... ... бизнес кәсіпорындарының есеп
айырысуда арнайы шарт пайдалану ... ... ... ... көмегімен не
кедергісінсіз «қара нал» арқылы табысын азайтуды ... ... ... ... ... ... Қазіргі есептілікпен көбіне
шынайы салық салу базасын, салықтың жиналыну ... ... ... ... деп саналатын, бірақ экономиканың формалды емес секторындағы
тұрақты жұмысбасты ... ... ... салық салуына анализ ерекше
қарауды талап етеді. Олар жұмыссыз қатарында жоқ, ал ... олар ... және ... ... ... ... ... жасырылған салық сомасы көбіне үстіртін жатады, ... осы ... ... ... ... меңгермеген.
Сондықтан аудит бөліміне бухгалтерлік есепті ... ... және ... ... алу ... не ... есепті тереңдетіп оқыту
бойынша арнайы сабақ курсын ұйымдастыру қажет.
Ерекше өзектілікке салықтық заңнаманың орындалуын бақылау мәселесі ... ... ... ... өйткені салық органдары қабылдаған
қаулыны(кепілдемені) ... ... ... ... ... сомалар
қарызгерлерден алынбай қалады.
Салық төлеушілердің ... ... де ... ... Бас
прокуратура мәліметтері бойынша 2004ж. 1-қаңтарындағы күйі ... ... ... органдары есебінде 242227 шаруашылық
субъектісі тұрды, олардың 114162-і не жартысынан азы ... ... ... қаржы жылында салық есептілігін тек 51% тапсырды, 93219 кәсіпорын
мүлдем тапсырмады да салық органдарымен ... ... ... ... тапсырғандардың 34846 бірлігі не 30,5%-ы
декларацияда ... ... ... Міне ... ... ... бюджетте бар - әлсіз ұйымдастырылған салықтық бақылау
келтірілген.
Зерделеу үшін ... ... ... Комитетінің территориалдық
бөлімшелерінің 2001-2003жылдардағы бақылау-экономикалық қызметі таңдалған.
Салық комитетінің есептік мәліметтеріне сай, ... 3 ... ... да, ... ... ... да ... салықтық емес төлемдердің шамамен барлық ... ... ... артық орындалуда, яғни нақты түсім әрқашан болжамнан артық
болуда. ... ... 134599,4 ... ... ... нақты
148845,6 млн.тг. төлем түсті не болжамды түсімдер 10,6%-ға артық орындалды.
2003ж. нәтижесі ... ... ... ... ... орындалуы
қамтамасыз етілді, 194504,1 млн.тг.болжам бойынша бюджетке 203409,0 млн.тг.
түсті.
2001-2003жылдары бюджетке салықтық түсімдердің түсу динамикасы ... ... ... 2001-2003жылдары Алматы қаласы бойынша бюджетке салықтық
түсімдердің құрылымы
|Салықтық |2001 |2002 |2003 ... | | | |
| ... |% ... |% |Млн.тг.|% |
|Түсімдердің барлығы |127072,0 |100 ... |100 ... ... табыс |22794,4 |17,9 |29052,3 |19,5 |44378,3|21,8 ... | | | | | | ... құн ... |49072,6 |38,6 |57394,9 |38,6 ... |
|Жеке табыс салығы |14128,4 |11,1 |15849,4 |10,6 ... ... ... |21481,4 |16,9 |22876,5 |15,4 ... ... |1714,2 |1,3 |1861,6 |1,3 |2770,4 |1,4 ... |17881,0 |14,2 |21810,9 |14,6 ... |
Үш жылдағы бюджетке салықтық түсімдердің құрылымын Алматы бойынша
бюджет түсімдерінің ... ... ... құн ... түсімдері-38%,
корпоративті табыс салығы-20-22%, әлеуметтік ... ... 15%, ... өзге де ... және жеке ... ... ... Үш жылдық түсім динамикасы бойынша ... ... ... ... ... ... ... өсім байқалады(2001ж-17,9%, 2002ж-
19,5%, 2003ж-21,8%), біртіндеп жыл сайынғы азаю ... ... ... ... және жеке ... ... ... 2003ж-9,9%), 2003ж бойынша қосылған құн салығы бойынша
да түсімдер азаюда-2002жылға ... 0,9%. ... ... ... ... бір деңгейде ұсталып тұр. Бюджетке салықтық төлем
түсімдерінің ... ... ... ... салық салу
ставкасының өзгеруімен байланысты.
Республиканың салық органдарында салықтық ... ... ... ... ... ... және ... төленетін басқа да
міндетті төлемдердің уақытында түсуін жүйелі бақылау қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... бойынша түсімдер мен қарыз динамикасы
млн.тг.
|№ |Көрсеткіштер |2001 |2002 |2003 |
|1 ... ... ... ... ... |Соның ішінде ... ... ... ... ... | | | |
|3 ... құн ... ... ... |Корпоративті табыс салығының түсімнің жалпы |17,9 |19,5 |21,8 |
| ... ... ... | | | |
|5 ... құн ... ... жалпы |38,6 |38,6 |37,7 |
| ... ... ... | | | |
|6 ... ... ... ... ... |Салықтық бережақтың түсімнің жалпы |10,3 |8,0 |5,4 |
| ... ... ... | | | |
|8 ... ... ... ... бережақ |4014,0 |2702,0 |2550,0 |
|9 |Қосылған құн салығы бойынша бережақ |5343,0 |6393,0 |6127,0 ... ... ... салығы бережағының |30,7 |22,6 |23,2 |
| ... ... ... ... | | | |
| ... | | | ... ... құн ... ... ... |40,8 |53,4 |55,8 |
| ... сомасындағы үлесі, %(8-жол/6-жол*100) | | | ... ... ... талданған кезеңде салықтық түсім сомасында
қосылған құн салығы мен корпоративті табыс салығын қоса ... ... ... 2003ж59,5%-ға өсті. 2003ж салықтық төлем бойынша ... ... ... не салықтық түсімдер сомасының 5,4%-н құрады.
2001-2003жылдары абсолютті ... ... ... ... ... сомасына қатысты салықтық бережақ азайғанда қосылған құн
салығы бойынша ... ... ... бережақ сомасында 2001ж 40,8%-дан
2003ж 55,8%-ға дейін, корпоративті табыс салығы бойынша 2002ж ... ... ... ... ... ... ... қиындық қосылған құн
салығын өндіріп алумен байланысты екені туралы тұжырым алуға болады,
өйткені ... ... көбі осы ... ... келеді, сонымен қатар
корпоративті табыс салығы алумен декларация байланысты. ... ... ... ... ... ... кәсіпорындардың
шығындылығы, салық төлеушілердің өзара бережақтың өспелі өсімі, ірі
кәсіпорын арасында ... ... ... ... ... қол ... ... нақты табысты бақылау қиындығы. Салықты жинауда белгілі
бір уақытта оларды ... ... ... ... ... әсерді
туындатып отыр. Алматы қаласы бойынша 2003ж салықтар және ... ... да ... ... ... бойынша 1707,6млн.тг. сомаға
ұзарту және ... 9 ... ... сомаға ұзарту ұсынылды.
Бюджетке төлемдердің ... ... ... ... ... салық
органдары келесі шараларды қолданады:
1. Недоймщик салық төлеуші дебиторынан ... ... ... Алматы қаласының салық органдары 2003ж 68749,9млн.тг.
сомаға 90040 ... ... ... ... 737,3 ... ... үкім шығарылды. Олардан сәйкесінше 4070,0млн.тг. ... ... яғни ... ... ... ... ... қамтамасыз етіледі.
2. Салық төлеуші мүлкін пайдалануды шектеу бойынша ... Осы ... ... ... алу ... ... 2001-2003жылдары Алматы қаласы бойынша салық төлеуші мүлкін
пайдалануды ... ... |2001 |2002 |2003 |
| ... ... |Опись |Саны|Опись |
| | ... | ... | ... ... ... |283 |786,6 |529 |2338,5 |712 |7706 ... |- |- |0 |0 |90 |317 ... алынғаны |0 |0 |0 |0 |15 |22,8 ... ... ... ... |0 |0 |0 |15 |22,8 ... ... | | | | | | |
| ... |0 |0 |0 |0 |0 |0 |
| ... ... іс |0 |0 |0 |0 |0 |0 |
| ... ... сот | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| ... |0 |0 |0 |0 |0 |0 |
| ... ... шығару |0 |0 |0 |0 |0 |0 |
| ... |0 | |0 |0 |0 |0 ... ... бойынша |4 |6,2 |0 |0 |20 |31,4 ... | | | | | | ... ... ... ... |4 |39,6 |1 |0,5 |20 |6,7 ... ... ... 2001 және ... Алматы қаласының
салық органдары 786,6 және 2338,5 млн.тг.сомаға сәйкесінше мүлікті тізімге
алған, бірақ өткізуге берілмеген.
2003ж 7706,0 ... ... ... алынған, оның ішінде өткізілуге
берілгені 317,0 млн.тг, арнайы аукционда бары 31,4 млн.тг. ... ... ... 6,7 ... не ... ... 2,1%-ы түсті.
Келтірілген цифрлар жасалынып жатқан шаралар оңды ... ... ... ... ... бақылауды жетілдіру бағыттары
Салықтық бақылаудың қазіргі күйін талдай отырып, рыноктық қатынастардың
даму жағдайында салықтық бақылаудың тиімділігін өсірудің ... ... ... ... ... ... негізі
және оның нормативті-құқықтық базасын жетілдіруге екені туралы тұжырым
жасауға болады.
Бұл тұрғыда салықтық ... әрі ... ... ерекше
маңыздылыққа ие. Тәжірибе көрсеткендей, қадағалау шаралары ... ... ... ... өз табысын жасыруға ұмтылысы жоғары болады.
Сондықтан айыппұл ... ... ... және құқық бұзушылықтың
ауырлығына байланысты ... ... ... жеке және ... ... ... сонымен қатартиымның
толық тізімі дәл анықталуы тиіс. Екінші жағынан, мемлекеттік органдар және
олардың лауазымды ... ... ... кең ... мүмкіндік
бермейтін дәл анықталуы тиіс. Прокуратура органдарында салықтық ... ... ... ... және тіркеу туралы Ережеге сай енгізілген
тексеруді есепке алу карточкасын ұсынамыз, ... ... ... ... ... есебі әр шаруашылық субъектісінде және аймақтық
салық органдарында тікелей жүргізілуі қажет. Мұндағы тағайындалған ... ... ... бекітіледі және нақтыланады. Негізсіз
тексеруді тағайындау жағдайында ... ... ... ... ... тексеру заңдылығын прокуратура не жоғары тұрған салық
органдарына шағымдана алады.
Бұл жағдайда ... ... мен ... ... ... ... қатар тексеруді тағайындау және жүргізу процедурасы
оңайланады.
Қайта ... ... ... ... ... ... ... ұшырамау тиістігінзаңнамалық
тәртіппен орнату керек.
Салықтық бақылауды жетілдірудің маңызды бағыттарының бірі оның ... ... ... ... ... әдістемесін тікелей жетілдіру болып
табылады.
Қаржы Министрлігі салық комитетінің басшылығымен және ғылыми-зерттеу
институттары, сәйкес министрлік пен ведомство қатысуымен ... ... ... ... ... ... мен ... жетілдіру бойынша
тұрақты жұмыс істейтін жұмыс тобын құру ... Бұл ... ... ... ... сұрақтар бойынша толық және уақытылы
ақпаратты ... ... және тез ала ... орталықтандырылған
мәліметтер базасын құру оң нәтиже берер еді.
Құрылымдық ... бар ... ... ... ... ... жүргізу тәртібін өзгерту қажет. Мұнда Қаржы Министрлігі
салық комитеті дайындаған жоспарға сай тексеруді ... ... ... ... басты кәсіпорын мен құрылымдық бөлімшелерін біржолғы
талон негізінде арнайы салық режимі ... ... ... ... ... бар заңды тұлғаға салық салу мәселелерін анықтайтын
сәйкес рекомендация даярлау ... ... ... ... ... енгізу және қолдану
орынды. Мұнда көбіне ... ... ... ... әдісі мен
өндірістік қорды талдауға негізделген әдіс болып табылады.
Осылайша құжаттық бақылау ... ... ... ... ... ... жоғарылығына негізделген.
Камералдық бақылауды жетілдіру бағытының бірі ... ... ... ... бір шаралар жүргізу. Байланыстың арнайы
каналдары бойынша электронды нұсқада салық бойынша есептеулерді беру ... ... ... ... ... ... ... дайындауға
инспектор жұмсайтын уақытты үнемдеуге, содан төлеушілерді камералдық
бақылаумен қамтуды кеңейтуге ... ... Бұл ... ... ... ... етеді.
Салықтық жеңілдіктерді негізді пайдалануға бақылауды ... ... ... қызметкерлері жеңілдіктер аясындағы заңнаманың
өзгеруін жедел қадағалауға тиіс және есептілікті бергенде, салық төлегенде
ескеру ... ... ... ... ... ... ... салықтық бақылау нәтижелілігін анағұрлым көбейте алатын негізгі
міндет айналымды анықтау және экономиканың көлеңкелі секторын бақылау болып
саналады.
Өндірістің технологиялық ерекшелігін, ... ... ... ... ... ... шикізаттың сапалық сипаттамасы бойынша ... ... және т.б. ... алып ... көздерден
алынған қаржы және тауар ағымының қозғалысы туралы ақпаратты зерттеу қажет.
Жасырын секторға бақылау шегінде ерекше назарды бейрезидент, шетел және
аралас ... ... ... ... ... оффшорлы
кәсіпорындардың тіркелмеген қызметін анықтауға тырысу қажет.
Сәйкес тексеруді жүргізгенде қазақстандық шаруашылық субъектілерінде
шетелдегі шотының және ... ... ... қор мен ... ... болуына назар аударуы маңызды.сс мақсатында келісім
бойынша баға қолдану дұрыстығына салық органдарының бақылауы ... ... ... ... ... ... ... өте ұтымды
шара көрікті жеке үй құрылысының инспекцияның бақылауы болуы ... ... ... ... ... ... етуі ... тауар
шығындарына бақылау.
Жеке тұлғаға қатысты олардың шығындарын бақылау нәтижелілігін көтеру
қажет. Бақылаудың бұл түрісз нормаларымен ... ... ... ... бір ... асқан операцияны жүргізу нәтижесінде валюталық
құндылықты жеке ... ... ... ... бап ... ... ұсынылған орындарда бірегей салық төлемесе жеке кәсіпкер жәнеөзге
жеке тұлғалардың ... ... ... рынок иелерінің міндетін
қарастыру қажет. Аталған міндетті заңды реттеу қажет.
Салық органдары ... алу және сату ... ... үшін жеке және заңды тұлға ... ... ... ... ... ... жүргізуі тиіс. Бұл мәліметте мүлік
тізімінің атауы, сату құны, телефоны ... ... ... ... ... сатып алушы қажетті ... ... және ... ... ... мүлкін иелену мүмкіндігіне ие болады және
бақылау алдында оның қарызын ... Бұл ... ... ... ... салық режимі уақытта Қаржы Министрлігі салық ... ... ... ... ... орталықтанған банкін құруы тиіс.
Шаруашылық субъектісін бақылау тексеруімен қамтуды қамтуды көбейтуді
қажет етеді. Бұл жұмыс ... ... ... ... ... ... ... тексерушілердің еңбек өнімділігін көбейту арқылы да қамтамасыз
етілуі мүмкін. Бұған тексерумен айналысатын инспекторларды ... ... ... ... ... ... ... негізгі міндеті есепті жүргізу дұрыстығы мен
есептіліктің шынайылығына бас бухгалтер жауапкершілігін арттыруда.
Аймақтар бойынша орташа салық төлеушінің 15-20%-ы бюджеттік ... көп ... %-на ... ... ... ... салық
органдары жұмысшыларының әрекетін салықтық түсімді көбейтудің резерві ең
жоғары кәсіпорынға шоғырландыру қажет.
Кешенді ревизия жүргізуден ... ... ... ... ... жүргізетін кешенді-аналитикалық ревизиямен ауыстыру қажет.
Депортамент функционалды белгісі бойынша ... ... ... ревизия жүргізуге алады. Ревизияда мамандардың аз саны
қатысады, сондықтан да ... ... ... және сол ... басшылығы мамандардың іскерлік мамандығы туралы баға бере ... олөз ... ... ... ... жауапкершілігін
арттырады. Осындай ревизмя материалдарын салықтық заңнамаға толықтырулар
мен өзгертулер дайындауда ескеру ... ... ... ... ... ... жұмыс алады.
Айтылғандарды қорытындылай келе, біздің республикадағы салықтық
бақылауды ... ... ... бақылау шараларының нысаны мен әдісінің
нәтижелілігін ... ... ғана ... ... ... жүйені жетілдіруде
негізделеді. Сонымен қатар салықтық бақылауды жүргізу амалының ... ... ... бағыт салық инспекторына жеткізілген
«жоспарды» орындауға қажетті ұзақ бұзушылықты ... ... ... ... ... ... тиіс.
Қазіргі кезде фискалды орган қызметін жетілдірудің, салық және кедендік
әкімшілік сапасын ... ... ... ... негізгі
принциптер мен жақын болашақтағы ең қатысты міндеттер анықталған:
• Салықтық әкімшілік үрдісін автоматтау;
... ... ... мен сапасын бақылауды жақсарту,
салық аудиті ... ... ... ... Кедендік процедура, кедендік рәсімделетін жүк қозғалысын
бақылау мен есепке алуды автоматизациялау;
• Акцизді өндіріп алу бойынша жұмыстарды және ... ... ... алуды жетілдіру;
• Амортизациялық механизм саясатын жетілдіру;
• Салықтық ... ... ... ... ... ... ... басқару және әдістемесін
жетілдіру
• Мемлекеттік бюджетке табыстардың түсуін есепке алу ... ... ... ... ... асырылуы Қазақстан Республикасы ... ... ... ұйымдастыру-әдістемелік негізі мен салықтық
бақылау жүйесінің құқықтық базасын жетілдіруге септігін ... ... ... ... ... сол ... ... әлі
күнге дейін идеалды салықтық жүйесінің ойлап табылмағандығын ... ... ... ... ... сұрақтарға біржақты жауап бере
алмайды, ал барлық дамыған елдердегі ... ... әділ ... ... салу жүйесінің құрылуының пернаментті ... ... ... ...... емес: тәуелсіз және
дербес Қазақстан өзінің салықтық жүйесін ... ... ... жүйеге экономикалық реформаны жүзеге асыруда, республикадағы қаржы-
бақылау қатынастарын өзгертуде ерекше орын тиесілі. Мемлекет дұрыс таңдаған
салық салу ... ... ... ... ... тікелей
байланысты.
Осымен байланысты салықтық заңнама нормаларын сақтауды бақылаудың
органикалық бөлігі ... ... ... рөлі өсе ... ... ... бақылау жүйесіндегі салықтар және бюджетке
төленетін басқа да ... ... ... ... шаруашылық жүргізуші
субъектілері мен азаматтардың сақтауын және ақыр ... ... ... ... ... уақытылы және толық көлемде түсуін қамтамасыз
етуге арналған салықтық бақылау сияқты түрі маңызды орын алады.
Салықтық ... ... ... ... түрі ретінде болуы
қаржылық қатынастардың бөлігі болып табылатын ... және ... ... ... ... ... ... негізіне салықтық бақылау мәселелері мен оның
салық төлеуші қызметіне әсерінің нәтижелері сапасында отандық және шетелдік
алдыңғы қатарлы ... ... мен ... ... ... ақпараттық базасын салықтық заңнама саласыгндағы Қазақстан
Республикасы нормативті құқықтық актілері мен Алматы қаласы бойынша салық
комитетінің пркактикалық ...... ... түсімі мен салықтық
борыш бойынша ... ... ... ... ... ... ... форма №»2-Н), оларға қосымша, түсіндірме
жазбалар, салық төлеуші арызын ... ... ... шолу ... ... ... алыс және жақын шетелдердегі салық салу
сұрақтары бойынша ақпараттық материалдар құрайды.
Осылайша, ... ... ... ... құрамалары сұрақтары мен
салық органдарының басқару қызметінің ұйымдастыру аспектілері алғаш рет
кешенді зерделеленді.
Зерделеунәтижелері ... ... ... жүйесіндегі негізгі
мәселелер анықталды, салықтық механизмді жетілдіру бойынша негізгі қадамдар
қалыптастырылды және ... ... мен ... ... ... ... серіктестік қарым-қатынас құрылды.
Қазақстан Республикасы салықтық бақылау жүйесін жетілдірудің негізгі
бағыттары анықталды да ол оны ... ... ... ... ... ... ... бағыттайды.
Жоғарыда айтылғандарға қорытынды жасап, қазіргі кезеңде ... ... ... ... ... ... ... тікелей көтеруде ғана емес, сонымен қатар жалпы салықтық
жүйесін жетілдіруде ... атап ... ... Сонымен қатар салықтық
бақылауды ... ... ... өзі ... тиіс: приоритетті бағыт
ретінде құжаттық салықтық тексеру жүргізу үшін салық ... ... ... ... ... салықтық бақылау тиімділігі мен сапсын көтеру оның
қиындауын білдірмейтінін атап өту қажет. Салықтық ... ... ... ... ... ... ... теріс әрекетін тигізбеуі
тиіс.
Осылайша, салықтық заңнаманы және қазіргі салықтық механизмінің ... ... ... ... ... салық органдары да ұзақ күткен
салықтық бақылау жүйесінің моделіне әкелетінін сенімділікпен ... ... ... ... және бюджетке төленетін басқа да міндетті
төлемдер туралы ҚР Кодексі) 12.06.2001 №209 – II;
2. «Налоговый контроль и пути его ... Т. ... // А – ... Алматы қаласы бойынша есеатік мәліметтер
4. Ногина О.А. «Налоговый контроль: вопросы теории» // Спб – 2002,
160б;
5. Лимская ... ... ... ... // ... №1. ... ... В.М., Шлепйникова В.И. «Финансовый контроль: Учебник»,
// М – 2002, 320б;
7. Заяц Н.Е. ... ... ... пособие», Мн 2002, 280б;
8. Худяков А.И., Наурызбаев Н.Е. «Налоги: понятие, элементы,
установление, виды», // А – 1998, 260б;
9. Карагусова Г.Д. «Налоги: ... и ... ... // А ... ... А.В. «Финансовое право: Учебник» // М – 2002, 420б;
11. Худяков А.И. «Финансовое право» // А – 1998, ... ҚР ... ... 27.12.1994/1-бап // А –1999;
13. «Налоги: Учебное пособие» Под общ. ред. Заяц Н.Е., Т.М.Василевской
// Мн – 2000, ... ... В.В. ... ... ... ... ... // М –2000;
15. Воловик Е.М. «Методы отбора налогоплательщиков для ... ... ... США» // ... ... ... – 1999, ... Атыгаева З.Ж. «Совершенствование системы налогового контроля в РК»
// А – ... ... К.К. ... ... ... ... // А – 1995, ... Камаровский Л.М. «Ревизия и контроль», // М – 1988,300б;
19. Черник Д.Г., Князева В.Г. «Налоговые системы ... ... ...... ... О.В. «Налоговые системы развитых стран мира» // ... ... Е.В. ... ... ... ... с
исползованием информационных технологий» // Налоговый вестник –
1998, №4, 3б;
22. Методика налоговых проверок: Пособие для налогоплательщиков и
контролирующих органов // М -1996, ... ... ... ... ... ... РК – ...

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет
Қазақстан Республикасында кеден баждарын төлеуді кедендік бақылаудың теориялық, құқықтық және ұйымдастырушылық негіздері88 бет
Қазақстан Республикасының Конституциялық Кеңесі конституциялық бақылау органы ретінде29 бет
Қазақстан Республикасының мемлекеттік қаржылық бақылауының теориялық аспектілерін зерттеу, сонымен қатар Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік қаржылық бақылау, іске асыру механизмі66 бет
"Дағдарыс жағдайларындағы психикалық өзгерістер."8 бет
Camel жүйесі11 бет
E-leaning - де білімді бақылау жүйесін құру92 бет
Turbo pascal программалау тілі туралы8 бет
«Ақсай» ХБК ЖШС-нің маркетингтік іс-әрекетін бақылау61 бет
«Батыс-2» шағын ауданындағы бу қазандығының автоматтандыру жүйесін жобалау24 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь