Ақша қаражаттар қозғалысы және iшкi аудитi

І. КIРIСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3


II БӨЛIМ. Ақша қаражаттар қозғалысы және iшкi аудитi
2.1 Аудиттiң әдiстемелiк тәсiлi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
2.2 Касса есебiнiң аудитi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...9
2.3 Есеп айырысу шотының аудитi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..16
2.4 Банктегi арнайы шоттардағы және жол үстiндегi нақты ақша
қаражаттар есебiнiң аудитi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...24


ІІІ. ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .29


ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТIЗIМI. ... ... ... ... ... ... ... ... 32
Бухгалтерлiк есеп нарық қатынастары жағдайында шаруашылық жүргiзушi субъектiлерде ерекше маңызды орынға ие. Қазақстан нарық экономикасына түгелiмен көштi, оны бүкiл әлемдiк қауымдастық та мойындады. Бұндай жағдайда бiздiң республикамызда пайдасы жоғары, тұрақты, әлемдiк нарықта бәсекелестiк қабiлетi бар кәсiпорындар неғұрлым көп болса, соғұрлым бiздiң экономикамыздың деңгейi де жоғарлай бередi. Бұл бүгiн, ертең, алдыңғы отыз жыл iшiнде де ең өзектi мәселелердiң бiрi болатыны Қазақстан Республикасының Президентiнiң «Қазақстан - 2030» деген халыққа жолдауында да ерекше аталып кеткен. Ал кәсiпорын қызметiнiң дұрыс жолға қойылуы көптеген факторларға байланысты болып табылады. Соның iшiнде бухгалтерлiк есептiң, аудиттiң, оның iшiнде қаржылық есептiң, iшкi аудиттiң және талдаудың дұрыс ұйымдастырылып жүргiзiлуi үлкен роль атқарады. Бұл қызметтердiң мәнi «тiрi» ақпаратта. Ал кiм ақпаратқа ие болса, сол әлемдi билейдi деген сөз бар. Бухгалтерлiк есептiң маңызын осыдан ақ бiлуге болады.
Есепке алу мәлiметтегi кәсiпорынның және оның құрылымдық бөлiмшелерiнiң қызметiн жедел басқару үшiн, экономикалық болжамдар мен ағымдық жоспарлау жасау үшiн, сөйтiп ел экономикасының даму заңдылықтарын зерртеу үшiн қолданылады. Шаруашылық жүргiзудiң қазiргi жағдайында кәсiпорынның күрделi экономикалық тетiгiн нық, дұрыс жолға қойылған есеп жүйесiнiсiз, сондай – ақ сенiмдi экономикалық ақпаратсыз басқару iс жүзiнде мүмкiн емес. Осы тұрғыдан есептегенде ақша қаражаттарының есебi мен оның iшкi аудитi өзектi болып есептелiнедi.
Бухгалтерлiк есептi халықаралық стандарттардың талабына сай жүргiзу қазiргi кезде ең басты мәселе болып табылады. Осыған байланысты бухгалтерлiк есеп пен аудитке жүктелетiн мiндетi қай кезде болмасын күрделi болып отыр. Осы тұрғыдан қарағанда ақша қаражаттар есебiн дұрыс ұйымдастырудың рөлi зор.
Ақша қаражаттардың есебiн зерттеп бақылай отырып кез – келген кәсiпорынның жабдықтаушылары мен клиенттерiнiң кiм екендiгiн, олардың қандай тауар сататынын, қызмет көрсететiнiн, олармен қандай қарым – қатынастарда, қандай тәртiпте, қандай құжат негiзiнде жүзеге асатынын көрiп бiлуге болады.
Бұл жерде тағы маңызды бiр нәрсе – банк мекемесi. Жоғарыдағы айтылып кеткен қарым – қатынастар қолма қолсыз есеп айырысу нысанында жүзеге асырылса банк мекемесi де бұл қатынастарда өз үлесiн қосады. Яғни, кәсiпорын банкi мен жабдықтаушы банкi арасындағы қатынастар жүзеге асырылады. Бұл жерде банк қызметiмен де жақынырақ танысып, олардың құжаттарының кәсiпорын құжаттарымен қандай байланысы бар екенiн көруге болады.
1. Қазақстан Республикасының «Бухгалтерлiк есепке алу және қаржылық есеп беру туралы» Заңы. 26.12.1996ж. (өзгертулер мен толықтырулар енгiзiлген)
2. Қазақстан Республикасының «Аудиторлық қызмет туралы» 20.11.1998ж. Заңы
3. Бухгалтерлiк есептiң Типтiк жоспары, Қазақстан Республикасының Қаржы министрлiгi, Алматы 2002ж.
4. Бухгалтерлiк есептiң стандарттары. Алматы, 1996ж.
5. Қаржылық есеп берудiң халықаралық стандарттары, 2001ж.
6. Қазақстандағы Аудиттiң халықаралық стандарттары,2001ж.
7. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексi (Негiзгi бөлiм, 1996ж.)


Арнайы әдебиеттер:

1. Айтжанова Ж.Н. «Бухгалтерский учет, отчетность и аудит устойчивого экономического развития». Алматы 2002, 205с.
2. Абдыкалыков Т.А., Сатмурзаев А.А., «Основы бухгалтерского учета и аудита» Алматы 2001, 236с.
3. «Аудит». Под редакцией профессора В.И. Подольского Москва 1997г. 432с.
4. Әбдiқалықов Т.Ә. «Бухгалтерлiк есеп және аудит». Алматы 2000ж. 168б.
5. Баймұханова С.Б., Балапанова Ә.Ж. «Бухгалтерлiк есеп», Алматы 2001ж., 236б.
6. Балапанова Ә.Ж. «Аудиттiң теориялық негiздерi». Алматы 2003ж. 93б.
7. Бернстайн Л.А. «Анализ финансовой отчетности». Москва 2002г. 623с.
8. Дюсембаев К.Ш. и др. «Аудит и анализ финансовой отчетности». Алматы 1998г. 432с.
9. Дюсембаев К.Ш., Төлегенов Ә.Т. т.б. «Кәсiпорынның қаржылық жағдайын талдау» Алматы 2001ж. 329б.
10. Дюсембаев К.Ш., «Аудит и анализ в системе управления финансами» Алматы 2000г., 293с..
11. Кеулiмжаев Қ.Қ., Әжiбаев З.М. т.б. «Қаржылық есеп». Алматы 2001г. 330б.
12. Кодекс РК о налогах и других обязательных платежах в бюджет. Алматы 2003г. 238с.
13. Международные стандарты финансовой отчетности 2001г. 1242с.
14. Нидяз Б., Андерсон Х. Принципы бухгалтерского учета Москва 2000ж., 495с.
15. Радостовец В.К. и др. «Бухгалтерский учет на предрприятиях». Алматы 2002г. 728с.
16. Савицкая Г.В. «Анализ хозяйственной деятельности предприятия». Москва 1999г. 686с.
17. Сейдахметова Ф.С. «Современный бухгалтерский учет». Алматы 2000г. 335с.
18. Стандарты бухгалтерского учета и методические рекомендации 1999г., 609с.
19. Тасмағамбетов Т.А., Омаров А.Ш. т.б. «Қаржы есебi» Алматы 1998ж. 475 б.
20. Шуванова В.М., Абдилсанапов А.А. « Организация бухгалтерского учета и формирование учетной политики предприятия». Алматы 2001г., 398с.
21. «Бухгалтерский учет - Аудит» №7 февраль, №3 март 1999г.
22. http//www.buhgalter.kz
        
        Ақша қаражаттар есебi және iшкi аудитi
МАЗМҰНЫ
І. ... ... Ақша ... ... және iшкi ... ... ... ... ... Есеп ... ... Банктегi арнайы шоттардағы және жол үстiндегi нақты ақша
қаражаттар ... ... ... ... ... есеп ... ... жағдайында шаруашылық жүргiзушi
субъектiлерде ерекше маңызды орынға ие. ... ... ... ... оны бүкiл әлемдiк қауымдастық та мойындады. ... ... ... ... ... тұрақты, әлемдiк нарықта
бәсекелестiк қабiлетi бар кәсiпорындар неғұрлым көп болса, ... ... ... де ... ... Бұл ... ертең, алдыңғы отыз
жыл iшiнде де ең ... ... бiрi ... ... Президентiнiң «Қазақстан - 2030» деген халыққа жолдауында
да ерекше аталып кеткен. Ал кәсiпорын ... ... ... ... ... ... ... табылады. Соның iшiнде бухгалтерлiк
есептiң, аудиттiң, оның iшiнде қаржылық есептiң, iшкi ... ... ... ... ... үлкен роль атқарады. Бұл
қызметтердiң мәнi «тiрi» ... Ал кiм ... ие ... сол әлемдi
билейдi деген сөз бар. ... ... ... ... ақ ... алу ... кәсiпорынның және оның құрылымдық бөлiмшелерiнiң
қызметiн жедел басқару үшiн, ... ... мен ... ... үшiн, ... ел экономикасының даму заңдылықтарын зерртеу үшiн
қолданылады. ... ... ... ... ... күрделi
экономикалық тетiгiн нық, дұрыс жолға қойылған есеп жүйесiнiсiз, сондай –
ақ сенiмдi экономикалық ақпаратсыз басқару iс ... ... ... ... ... ақша ... есебi мен оның iшкi аудитi өзектi
болып есептелiнедi.
Бухгалтерлiк ... ... ... ... сай жүргiзу
қазiргi кезде ең басты мәселе болып ... ... ... есеп пен ... жүктелетiн мiндетi қай кезде болмасын күрделi
болып ... Осы ... ... ақша ... ... ... рөлi ... қаражаттардың есебiн зерттеп бақылай ... кез – ... ... мен ... кiм ... ... ... сататынын, қызмет көрсететiнiн, олармен қандай қарым –
қатынастарда, қандай тәртiпте, қандай құжат ... ... ... ... ... жерде тағы маңызды бiр нәрсе – банк мекемесi. Жоғарыдағы айтылып
кеткен қарым – қатынастар ... ... есеп ... ... жүзеге
асырылса банк мекемесi де бұл қатынастарда өз үлесiн ... ... ... мен ... ... ... қатынастар жүзеге
асырылады. Бұл ... банк ... де ... ... ... кәсiпорын құжаттарымен қандай байланысы бар ... ... ... ... ... менi ... ... есептiң ақша қаражаттар бөлiмiн кеңiрек ... ... ... ... ретiнде таңдап алдым.
Курстық жұмысын жазудағы менiң басты мақсатым ақша қаражаттар есебiнiң
ұйымдастырылу тәртiбiн теориялық ... ... ... оны ... ұштастыру. Жоғарыда көрсетiлген мақсатқа жету үшiн, ... ... ... ... Жоспарда қарастырылған басты - басты
мәселелер келтiрiлген.
Тәжiрибелiк мәселелердi тiкелей өндiрiстiк iс – ... ... ... ... ... «Big Idea Group» ЖШС.
Серiктестiк Қазақстан Республикасының 22 сәуiр 1998 – ... ... және ... ... ... ... ... сәйкес
жауапкершiлiгi шектеулi серiктестiк түрiнде құрылған ... ... ... ... ... мөрi, ... ... банктерде
есепшоттары бар. Серiктестiктiң Қазақстан ... ... ... ... өзiнiң тауар белгiсi мен символикасы бар.
Серiктестiк қызметiнiң мақсаты ... ... ... жүзеге асыру жолымен табыс алу болып табылады. Бұл мақсатқа жету
үшiн Серiктестiк келесi қызмет түрлерiн жүзеге асырады:
- жарнама ... ... ... ... ... ... компанияларын жоспарлау және өңдеу саласындағы қызмет;
- имидждер мен бейнелердi ... ... ... ... өнiмдерiн өндiру;
- теледидар және радиобағдарламаларды өндiру, көшiрмелерiн жасау,
дыбыстандыру, тарату және ... ... ... «1С Бухгалтерия» компьютерлiк
бағдарламасы бойынша жүзеге асады. Iшкi аудит жүйесi бар.
II. Ақша қаражаттар қозғалысы және ішкі ... ... ... ... ... әдiс ... шынайылықты зерттеуге жасалған қадам амалын,
табиғат пен қоғам ... ... ... ... жету ... ... ... бiлдiредi.
Аудиттiң әдiснамасы жалпы және iшiнара болуы мүмкiн. Аудиттiң жалпы
әдiснамасы диалектика принциптерiнiң жиынтығы, ... ... ... ... ... зерттейтiн жалпы ғылыми тану теориясын бiлдiредi.
Аудиттiң iшiнара әдiснамасы экономикалық ғылым ... ... ... теориялық жалпылауда, аталған ғылымның принциптерiнде, ал ... ... ... айқындалады.
Теорияда аудиттiң әдiсi болып ең алдымен аудит обьектiлерiн ... әдiсi ... ол: ... ... ... ... ... олардың iшкi қайшылықтарын анықтайды, ... ... ... ... Бұл зерттеулердi өткiзген кезде
танымның ... ... ... ... рөл ... оның iшiнде негiзгi
болып табылатындар: ... және ... ... және дедукция,
абстракция және аналогия, модельдеу және ... ... және т. ... ... ... ...... қою, бөлшектеу) зерттеудiң
әдiсi ретiнде зерттеу обьектiсiнiң жақтарын, құрамдас бөлiктерiн, сондай ... ... ... ... және ... ... үшiн олардың
арасындағы қарым қатынасты қарастырады.
Синтез (грек ... ...... жалпылану), ол зерттелетiн
заттың жекелеген ... ... ... ... ... бiр ... ... ғылыми әдiстер индукция және дедукция. Индукция
– логикалық тұжырым бойынша жекеден жалпыға өту болса, онда ... ... ... ... ... Бұл екi әдiс, ... принциптерiнiң
айырмашылықтарына қарамастан, талдау мен синтез сияқты өзара ... ... ... ... ... ... ... жалпы ғылыми
таным амалдарына негiзделген модельдеу және ... ... ... келедi. Түрлi ақыл-ой тұжырымын жасаған кезде аналогия әдiсiн
пайдаланған кезде бiр обьектi туралы алынған бiлiмдердi ... ... ... ... ... аз зерттелген басқа обьектiге көшiруге мүмкiндiк
бередi. Абстрактiлеу алаңдату және толықтыру арқылы зерттеу ... ... ... болып табылады. Бұл ретте алаңдату ол туралы
мәнсiз ... алып ... ... ... обьектiнiң болмысын оңайлатады,
ал толықтыру оған жаңа ақпаратты енгiзу арқылы оның болмысын күрделендiре
түседi.
Әдiстемелiк тәсiлдердiң ... ... әдiсi ... ... әдiстемелiк тәсiлдерi үш топқа бiрiктiруге болады:
1. есептiк-талдау;
2. құжаттық;
3. жалпылау;
Есептiк – талдау ... – бұл ... ... ... ... ... жүйелi қойылымдар, баланстық байланыстар
және т.б.), талдамалы тексеру, ... және ... ... тәсiлдер.
Құжаттық әдiстемелiк тәсiлдер - бұл ақпраттық модельдеу, нормативтiк –
құқықтық реттеу, есептiк құжаттарды тексеру (зерттеу).
- ақпараттық модельдеу – зерттеу объектiсi ... ... ... ... ...... стандарттармен, нормативтi
құжаттармен, мiндеттердi бөлудiң iшкi тәртiптерiмен ... мен ... ... ... ... ... жасауын зерттеу.
- есеп регистрлерiн тексеру – шаруашылық операциялардың шынайылығын,
мақсаттылығын және тиiмдiлiгiн айқындау тәсiлдерi.
Жалпылау әдiстерi – ақпараттың ... әсер ... ... ... ... кең зерттелгенiне байланысты болатын аудиторлық
тексеру кезеңi.
«Аудиторлық қызмет туралы» Қазақстан ... ... ... ... ... ... бар:
- мiндеттi аудит;
- бастамалы аудит;
- iшкi аудит;
- сыртқы аудит.
Жыл сайынғы мiндеттi аудит
- банктерге;
- кредиттiк серiктестiктерге;
- банк опреацияларының ... ... ... ... ... қызметiн Бағалы қағаз нарығында жүзеге асыратын ұйымдарға;
- сақтандыру ұйымдарына, жинақтаушы зейнетақы ... ... ... жөнiндегi компанияларға, инвестициялық қорларға;
- табиғи монополия субъектiлерiне;
- шетелдiң қатысуындағы кәсiпорындарға;
- ашық акционерлiк қоғамдарға қатысты жүргiзiледi.
Бастамалы ... ... ... бастамасы бойынша аудит
жүргiзуге арналған аудиттелетiн субъектi мен ... ... ... ... көзделген аудиттiң нақты мiндеттерi, ... ... ... ... жүргiзiледi.
Сыртқы аудит – тек тәуелсiз аудиторлық компаниялармен немесе ... ... ғана ... ... ...... субъектiнiң құрылымы буындарының ... ... ... бiр ... Iшкi ... ... ... функциясын экономикалық субъектiнiң өзi – оның басшылығы мен меншiк
иелерi анықтайды.
Аудиттiң ең маңызды принциптерi:
|Тәуелсiздiк | ... |
| | | ... | ... ... ... ... ... аудиторлық фирмалар мен жеке тұлғалы
аудиторлар қызметiне еш бiр мемлекеттiк мекемелер, ... ... ... ... ... араласуына еш бiр құқықтары жоқтығымен
қамтамасыз етiледi.
Кәсiпқойлылық квалификациялық комиссияға емтихан тапсыру фактiсiмен
қамтамасыз етiлу қажет.
Шыншылдық – ... ... жеке ... ие болу ... және ... ... негiздеп, кез-келген жағдайда дәлелдей алу керек.
Құпиялылық – клиенттiң келiсiмiнсiз-ақ коммерциялық құпияны ... ... – бұл ... түрде ұйымдастырылған процесс, оның белгiлi
бiр кезеңдерi болады, құжатталудың жүргiзiлу, ... ... ... асырылу тәртiптерi бар.
Аудитордың клиентпен танысуы аудиттi жүргiзуден көп уақыт бұрын
басталады. Ең ... ол ... ... ... ... ... бағалап, клиент саласы туралы мағлұмат алады. Бұл ақпараттың көзi
ақпарат құралдары, статистикалық жинақтар, техникалық ... және ... ... ... мен тапсырыс берушi арасындағы келiсiм-шарт негiзiнде
жүзеге асады. Сондықтан, аудитор ...... ... шарттарына аса көп
көңiл бөлу қажет. Келiсiм – шарттың мiндеттi шарттары:
1. тексеру жүргiзу пәнi;
2. аудит жүргiзу ... мен ... ... ... мөлшерi мен тәртiбi;
4. жақтардың жауапкершiлiктерi.
Жұмыстың өте маңызды кезеңi жоспарлау болып табылады. Аудит бойынша №7
қазақстандық стандартта жоспарлаудың маңыздылығына ... ... ... ... тиiмдiлiгiне, сапалығына және белгiленген мерзiмде
аяқталуына тексеру ... ... ... - ... ... және көлемiне қатысты жалпы стратегиясының өңделуiн және
детальдi көзқарасын бiлдiредi.
Аудитор ... ... ... және ... ... ... оның ... деген көз қарасын анықтап алу қажет. Сосын аудиторлық
есеп беру сипатын анықтап, клиенттiң ... есеп ... не ... ... алу ... құжаттарымен жұмысты бастаудан бұрын ... ... ... ... тексерудiң жоспары
1. клиент қызметi жөнiнде бiлiм алу;
2. есеп саясаты мен iшкi бақылау жүйесiмен танысу;
3. iшкi аудитке деген ... ... ... қызмет көлемi жөнiнде дұрыс мағлұмат алып, олардың еңбек
сыйымдылығына баға беру;
5. Аудит жүргiзу үшiн ... ... ... ... ... ... тәуекелдi бағалау;
8. Аудит бағдарламасын жасау;
Аудиторлық компания өз тәуекелiн сақтандыру қажет. Тәуекел дәрежесi
клиент ... ... ... және ... ... ... мүмкiн болатын ең төмен деңгейге дейiн түсiру үшiн
аудиторлық тәуекелдi бағалау мен ... ... құру ... тәуекел әр уақытта болады.
|Аудиторлық тәуекел |
| |
| ... ... |
| | |
| | |
| |Iшкi ... ... |
| | |
| | |
| ... алмау тәуекелi |
| | ... ...... ... ... дайын тәуекелдiң
субъективтi анықталған деңгейi, оның мәнi аудит бiтiп, оң ... ... – ақ, ... ... есебiнде мәнi жағынан үлкен
қателiктер табылатынында жатыр.
Өзiндiк тәуекел – iшкi ... жоқ ... ... ... есепте
мәндi қателiктердiң болуы.
Iшкi бақылау тәуекелi – есеп және iшкi ... ... ... ... дер ... ... ... немесе оны
таппағанымен байланысты тәуекел.
Таба алмау тәуекелi – iшкi бақылау ... ... ... ... ... ... ... аудит барысында тексерiлетiн жұмыс аудандары
көрсетiледi. Кәсiпорынның қаржы-шаруашылық қызметi бойынша есеп беруiнде
және оның ... ... ... рөл ... ... ... ... Касса есебiнiң аудитi
Кассадағы сақталынып жатқан ақша-қаражаттар 451 ... ... ақша ... және 452 ... ... ... ақша
қаражаттар» шоттарында ескерiлуi тиiс. Бұл шоттардың дебетiнде кассаға ... ... ... ал кредитiнде ақша қаражаттардың кассадан
шығысталуы көрсетiледi. Бұл шот ... ... кiрiс ... ордерлерiнiң
негiзiнде жүзеге асады.
Ақша қаражаттарының операциялары, әсiресе ... ең ... ... ... қол ... ... ақы ... кезде, өндiрiстiк шығындарды төлеген
кезде, есеп берiлетiн сомалары берiлген және қолданылған кезде және т.б.)
мiндеттi мұқият ... ... ... ... ... құжаттар бүкiл
тексерiлетiн мерзiм бойы қайта - қайта тексерiледi. Төмендегi ... ... ... ... бағдарламасы келтiрiлген.
№1 Кесте. Кассалық оперцияларды аудиторлық тексеруiнiң
бағдарламасы
|№ |Аудит процедурасы |Ақпарат көзi ... | |
| | | ... | |
| | | ... | |
|1 |2 |3 |4 |
|1 ... ақша ... ... жөнiнде комиссия | |
| ... мен ... ... ... ... ... | |
| |да ... ... ... ... | |
| ... ... ... ... ... | |
| ... және сақталу |кассирмен келiсiм шарттары, кассалық | |
| ... баға беру ... (КО-1, КО-2, КО-3, КО-4 ... |
| | ... ... ... ... | |
| | ... №1, ... №1, Бас | |
| | ... ... есеп беру және т.б. | |
|2 ... дұрыс |Кассалық құжаттар (КО-1, КО -2, | |
| ... ... |КО-3, КО-4, КО-5), ... №1, Бас | |
| | ... және т.б. | |
|3 ... қол ақшалардың |Банк көшiрмелерi, чек кiтапшалары, | |
| ... ... және ... және жеке ... | |
| ... ... ... ... банк ... | |
| ... ... ... ... ... |
| | ... (КО-1, КО-2, КО-3, КО-4, | |
| | |КО-5) №1 ... №1 ... | |
| | |Бас ... және т. б. | |
|4 ... дұрыс |КО-1, КО-2, КО-3, КО-4, КО-5, №1 | |
| ... ... ... Бас ... және т. б. | |
|5 ... есеп ... ... №1 ведомость, №1 | |
| |шоттарында ... Бас ... және т.б. | |
| ... ... | | |
| ... ... | | |
|6 ... операциялар | | |
| ... ... | | |
| ... қорытындылар | | |
| |мен ... ... | | ... тест ... ... ... кассалық тәртiптерiнiң
сақталуы және iшкi бақылаудың ұйымдастырылуы туралы аудитор талдау жасап,
тексерудiң бағытын анықтайды. Шаруашылықтың кассасындағы ақша ... ... ... ... жоқ ... ... ... кассадағы бүкiл нақты ақшаларды және басқа да ... ... ... және ... ... ... ... шаруашылықта тексерудiң белгiленген әкiшiлiктiң бұйрығының жоқтығы;
3. кассаның тексеруге ... ... ... бұрық жасалғаны, тексеру
комиссияның құрамына тұрақты тұлғаларды тағайындау, банкноттарды
бiртiндеп санағандығы туралы куәлiк ... ... ... ... ... құжаттарының тiркелмегендiгi;
4. кассаға тексерiлу жүргiзiлетiнiн кассирдiң алдын ала бiлiп, оған
дайындық жүргiзуi;
5. шаруашылықтың төрағасының бұйрығында көрсетiлмеген кiрiс және ... бас ... және ... төрағасынан басқа
тұлғаларға қол қоюға құқық берiлгендiгi;
6. кассирдi алмастырған, ... ... ... ... үстiртiн
тексеру жүргiзу;
7. штатта кассирлiк қызмет қаралмай, шаруашылықтың төрағасының жазбаша
өкiмiмен бұл ... қоса ... есеп ... жүктелуi;
8. кассирдiң толық материалды жауапкершiлiгi туралы шарттың болмауы;
9. кассирдiң кассаны ... ... ... ... ... ... ... жүзеге
асырылмауы;
Кассаны және кассалық операцияларды аудиторлық ... ... ... ... ... ... нақты ақша қаражаттарын түгендеу;
2. ақша қаражаттардың толық, уақтылы ... ... ... ... ... ақшалардың дұрыс шығысқа шығарылғандығын
тексеру;
Кассаға түгендеу жүргiзу ... ... ... ... ... Оны ... ... аудитор кәсiпорын кассасындағы ақша
қаражаттарға тосынан тексерудi жүйелi түрде ... ... ... ... ... ... басшының бұйрығы бар ма екен, бұл
бұйрық ... ма ... ... ... ... ... бар ма және оның
мазмұны қандай; тексерiлiп отырған кәсiпорында бiр кассир не бiрнеше кассир
қызмет атқара ма; кассир тек ... ... ғана ... ... ... басқа кәсiпорындарға да қызмет көрсете ме; кассирдi тағайындау бұйрығы
және кассирдiң кәсiпорын ... ... жеке ... ... ... ... бар ма екен, кассир кассалық
опреацияларды жүргiзудiң ... бiле ... ... ... ... ... мына ... сақтауға
мiндеттi:
1. кассаға түгендеу жүргiзу комиссиялық құрамында мiндеттi түрде
шаруашылықтың бас ... мен ... ... ... ... ... тағайындаған тұрақты жұмыс iстейтiн
комиссияның мүшелерiнiң қатысуымен ... ... ... ... ... басқа тұлғаның кiруiне рұқсат
етiлмейдi;
4. тексеру кезiнде бүкiл кассалық операциялар тоқтатылады.
Аудитор кассаға ... ... ... ... ... ... ... кассаны тексеру мүмкiн болмағанда немесе шаруашылықта бiрнеше касса
болса, олардың барлығын түгелдей жауып, бекiтiп, мөр ... ... ... де мөрдi өзiнде қалдырады;
2. кассир түгендеу комиссиясының ... ... ... күннiң
кассалық операциялары туралы кассалық кiтапқа кiрiс-шығыс құжаттарын
көрсетiп, ... ... есеп ... ... жасаған есебiне шаруашылықтың бас бухгалтерi қолын қояды;
4. ораны бұзылған бос ақшаны және банк белгiсi ... ... ... ... ... ... санау арқылы қайта
санап жүргiзедi. Мұндай ... ... ... ... да
құндылықтар мен ақшалай қаражаттарына да жүзеге асырылады (пошталық
маркiлер, жол жүру билеттерi, төленген авиабилеттер, ... ... ... үйлерi мен санаторияларға жолдамалар). Ақшалар
мен құндылықтар екi рет ... ... - ... ... ... ... да мүшелерi. Аудитор болса бұл аудиторлық
процедураның дұрыс iске ... ... ... ... ... ... құны бойынша ескерiледi.
Ақша құжаттарының аудитi кезiнде бұлардың нақты қолда барын, олар кiмге
арналған және билеттер мен жолдамалар ... ... ... ... ... ... ... жүргiзу қажет. Олардың есебi ақша
құжаттарының қозғалысының кiтабында жүзеге асырылады. Ақша ... ... мен ... ... ... кiрiс пен ... шығыс
құжаттарымен рәсiмделуi тиiс. Ақша қаражаттары сияқты ... да ... ... ақша ... ... туралы есеп бередi.
5. ақшаны және құндылықтарды санап болғаннан кейiн нақты ... ... ... ... ... ... ... ақша-қаражаттардың тексеруiн жүзеге асырып, олардың сақтау
орнының жағдайына касса бөлмесiнiң ақша ... ... ету ... ... берiктiгi, орта қауiпсiздiгiн
сақтау және ... ... ... дыбыс беретiн құраладармен
жабдықталуының ережеге сәйкестiгiне баса назар аударады. ... ... ... ... ... нақты ақша қаражаттарын тексерудiң нәтижелерi түгендеу
актiсiмен ... және оған ... ... ... ... Ол үш данада толтырылады. Бiреуi кәсiпорын бухгалтериясында,
екiншiсi кассирде, үшiншiсi аудиторда қалады. Акт соңында ... ... ақша ... ... ... ... қол ... ұсынылады.
8. Жетiспеушiлiк анықталған жағдайда аудитор оның пайда болу
себептерiнiң жазбаша ... ... ... сұрап алады.
¦лкен жетiспеушiлiктер анықталған жағдайда аудитор кәсiпорын
басшысына хабар ... ... ... ... ... жұмыстан
босатып, iстi тергеу басқармаларына
берудi ұсынады.
Мүмкiн болатын тәртiп бұзушылық пен қызметтi ... ... ... ... мүмкiндiк туғызған жағдайларды анықтау кассалық
операцияларды ... ... ... операцияларды iске асыру процессiнiң ережелерiн бұзудың
амалдарына қарай тәжiрибеде олар:
- ақша ... ... ... мен қол жазбалар арқылы
жабылған тiкелей ұрлау;
- кiрiс ордерлерi арқылы банктен, әр түрлi тұлғалармен ұйымдармен ... ... хат ... ... да ... келiп түскен ақша қаражаттарды
кiрiске алмай өз қалтасына салу;
- бiр ... ... ... рет ... ... ... мен ... есеп берулерде нәтижелердi қате санап
шығару;
- сомаларды негiзсiз жалған құжаттар арқылы шығысқа шығару;
- ... ... ... ... түрде рәсiмделген құжаттарда ұлғайтып
көрсету;
- заңды түрде әр түрлi тұлғалар мен ұйымдарға есептелген ... ... ... ... ... өз ... ... қаражаттардың тiкелей ұрлануы кассадағы қолма қол ақшаны түгендеу
жолымен тексерген кезде анықталады. ... ол ... ... қызметтегi
тұлғалардың қол жазбаларымен маскирленiп, кассирмен немесе басқа ... ... Тағы ақша ... ... ... ... бұл қылмыстың ең көпке тараған және қарапайым түрi.
Ақшаның жетiспеушiлiктерi бөтен адамның кассаны бұзып ұрлаудың салдары
ғана ... ... ... басқа заңсыз операцияларды қаржыландыру мақсатында
уақытша ақшаны алудың салдары да болуы ... ... ... ... ... ... ... тәжiрибесi мен
сенiмiдiлiгiн тексеру) және кассаны жүйелi ... ... ... ... ... ... алмау, алынған сомаларды шығысқа
шығарумен немесе кiрiс операцияларын жасырумен байланысты. Есеп ... ... ... ... ... ... ... ең жиi кездеседi.
Банктегi есеп айырысу шотынан алынған ақша қаражаттарды ... ... ... ... ... ... аудитор операцияларды екi жақтан
бақылау амалын ... ... Яғни 451 ... ұлттық валютадағы ақша
қаражаттар» шот дебетi бойынша ... ... №1 ... ... ... ... шотындағы ақша қаражаттар» шотының
кредитi бойынша №2 журнал-ордердегi сомамен салыстырады – олар бiр бiрiне
тең болу ... ... ... айырмашылық пайда болған кезде кiрiс касса
ордерлерiмен, банк көшiрмелерiмен, ... есеп ... ... бұл ... ... Ал ... ... жағдайда банк
мекемесiнде тiкелей тексерудi жүзеге асырады.
Аудитор банктен ... әр бiр чек ... ... ... ... ... алынуын мұқият тексеру қажет. Банктен түскен ... ... ... ... ... тек ... ... ғана
тексерген аудитор қателiк жiбередi, оны, сонымен қатар, банк көшiрмелерi
арқылы да iстеу керек(қолма қол ... ... ... код бойынша). Егер
көшiрмелерде түзетулер болса және ... ... ... ... ағымдағы немесе есеп айырысу шотынан көшiрмелер алынып,
тексерiлетiн кәсiпорын бухгалтериясындағы жазбалармен ... ... ... ... ... ... ... құжат болып табылады және
мұқият бақылауды қажет етедi. ... да ... ... ... мен басқа да тұлғаларға сенiп бере салуға болмайды. Себебi, олардың
есеп берулерi көшiрменiң мазмұнына ... ... ... ... ... ... кәсiпорындар
кассаларымен қолма қол ақша қаражаттарды кiрiске алу кiрiс касса ордерлерi
арқылы жүзеге асырылады. Оған бас ... ... ... ... ... өкiлеттi тұлға қол қояды.
Қызмет ақысын төлеу, қарызды өтеу, материалдар ақысын төлеу, кварталдық
төлем және т.б. кiрiс ордерлерi арқылы келiп түскен ақшаны ... ... мен ... да ... ... ... талдау мен тексеру
арқылы анықтауға болады. Есеп айырысу шоттарындағы төленген сомаларды өз
қалтасына салудың ... ... ... сомалар сол тұлғалардың
мойнында қалып қояды. Ал олар ... өз ... ... ... есеп ... жүйелi тексерулерi мен олардан сұрау арқылы
маңызды нәтижеге келуге болады. Есеп ... ... тағы ... тәсiлi болып кiрiс құжаттарының тiркелiмiн ... және ... ... ... ... ... толық тiркелмеуi, тiптi
бұл iстiң жүзеге аспауы, қарыздардың ... дер ... ... ... ... ... ... кiрiс ордерлерiмен түскен ... өз ... ... ... жеңiлдетедi. Белгiлi бiр номерге
тiркелетiн ... ... ... ... кiрiс және ... ... ... төленбеген кiрiс ордерлерiнiң бухгалтерияға қайтып
келуiн бақылау жазбалардың шындығын көтерiп, ... мен ... ... кәсiпорындардан алынған ақша қаражаттарды өз қалтасына салумен
күрес мүмкiн болатын барлық жағдайларда есеп ... ... ... жүргiзудi талап етедi. Тәжиребе көрсетiп отырғандай, бұл ереженiң
бұзылғаны ... ... ... ... тонаушылықты анықтау үшiн кассалық тәртiптiң бұзу
жағдайларына тексеру жүргiзiледi. ... ... ... қол ... ... ... ... алған кәсiпорындармен есеп айырысуларды
тексередi.
Басқа кәсiпорындардан ақшалай сомаларды алу сенiмхаттарының тiркелiмi
мен олардың нақты түрде ... ... де ... ... ... болып табылады. Сенiмхат беру ережелерi бұзылған кезде, олар ... ... ... түсуiнiң бақылауы да болмайды, бұл тонаушылыққа
жол беруi мүмкiн.
Ақша қаражаттарды шығысқа шығарудың кассалық операциялары ... ... ... ... ... есеп ... қосымша
болатын құжаттар бойынша тексерiледi. Тексеру кезiнде кассалық ... есеп ... ... ... ... ... ... және №КО-2 «Шығыс касса ордерi», №КО-3 және ... ... ... касса құжаттарын тiркеу журналы», ақшаларды қабылдау мен берудiң
ордерлерсiз рәсiмделетiн ... ... ... ... ... ... және ... ақшалардың есебi», есеп регистрлары, (журнал-ордер
№1, ведомость №1), Бас кiтап, сәйкес күндерге баланстар және ... ... ... ... ... да ... бөлу қажет:
алушының қолы әр бiр ... бар ма ... ... ... кiрiс ... ... ... шығыс құжаттары -«төлендi» деген штамппмен,
күнi көрсетiлiп жабыла ма екен және ... ... мен ... ... па ... қаражаттарының келiп түсуi мен ... ... ... ... кассир кассалық кiтапқа жазады. Кассалық кiтап ... ... ... ... мөрмен басылуы тиiс.
Ондағы беттер саны кәсiпорын басшысы мен бас ... ... тиiс. ... ... ... ... кассалық кiтапқа күн бойы орын
алған операциялардың қорытындысын санап, келесi күнге кассадағы ақшалардың
қалдығын шығарады. ... ... ... бiр уақытта көшiрмелi
қағаз арқылы екi бетке түсiредi. Кiтаптың бiр бетi ... ... ... ... ... есеп беру ... барлық кiрiс және шығыс
құжаттарымен бiрге күн соңында бухгалтерияға тапсырады.
Бiр документтер ... ... ... рет ... шығысқа шығару
ұрлап тонаудың ең қауiптi нысаны ... ... ... бұзушылықты келесi
тәртiпте анықтауға болады.
Ең алдымен кассалық есеп берудi ... ... олар ... ... ... тиiс. ... толық болмаған жағдайда
олардың қай жақа кетiп, қалай қолданылғаны және олар ... ... ... ... ... ... жатқан тұлғалар
жетiспейтiн құжаттарды ... ... ... ... алып ... ... жол бермеу үшiн аудитор тексерген құжаттарға белгi соғу
қажет.
Аудиторлық тәжiрибе ... ... ... ... ... ең көбi
еңбек ақымен, есеп берiлетiн сомалармен байланысты болады. Бұның iшiнде
ведомостi екiншi рет ... да, оның iшiне «шын ... жоқ ... де, ... ... көтеру де қолданылады.
Төлем ведомостары бойынша ақшалардың төленуiнiң ... ... ... ... ... да ... кәсiпорында қызмет iстей
ма, ол жерде ... ... жоқ па, ... ... алу ... Ол үшiн
төлем ведомостындағы тұлғалардың ... жеке ... ... және ... ... ... салыстырып сәйкестендiру қажет. Бұл
сияқты тәртiп бұзушылықтардың алдын алуы үшiн ... ... ... ... ақша ... бұрын кадр бөлiмiмен расталуы тиiс.
2.3 Есеп айырысу шотының аудитi
Ақша қаражаттар - кассадағы және банктердегi шоттардағы ақшалар ... ... ... ... ... ... бағдарламасы №1 кестеде
берiлген. Баланстағы көрсетiлген ақша қаражаттардың дұрыстығын тексеру үшiн
баланстық ... Бас ... пен 41 ... ақша ... ... ... ... ақша қаражаттар», 43 «Валюталық шоттағы ақша
қаражаттар», 44 «Есеп айырысу шотындағы ақша ... 45 ... ... ... IV ... ... бөлiмiнiң бөлiмшелерi шоттарының
мәлiметтерiмен салыстыру қажет.
№2 кесте. Ақша қаражаттар аудиторлық тексеруiнiң бағдарламасы.
|№ ... ... ... көзi ... |
| | | ... |
| | | ... |
|1 ... ... 411, 421-424, ... |
| ... ... бойынша баланс, Бас кiтап | |
| |Бас ... | | |
| ... | | |
| ... | | |
| ... | | |
|2 ... және ... ... шоттар бойынша Бас | |
| |талдамалы ... №1, №2, №3 ... | |
| ... ... ... ... Кiрiс және | |
| ... |шығыс касса ордерлерiнiң тiркеме журналы. | |
| ... ... ... және ... | |
| | ... ... кiтабы, | |
| | ... ... ... және ... касса | |
| | ... ақша ... ... ... | |
| | ... есеп ... ... ... | |
| | |чек ... және т.б.) | |
|3 ... ... ... ... ... ... | |
| |мен ... ... ... мен ... ... | |
| ... |жөнiндегi бұрықтары, индивидуалды | |
| ... ... ... ... ... ... | |
| ... |мен кәсiпорын арасындағы келiсiм ... | |
| | ... ... ... кiрiс және | |
| | ... ... (КО-1, КО-2). ... | |
| | ... және шығыс құжаттарын тiркеу журналы| |
| | ... ... ... (№4). ... | |
| | ... және ... ақшалар есебiнiң | |
| | ... ... ... есеп ... | |
| | ... №1, ... №1, Бас ... | |
|4 ... ... ... ... банк көшiрмелерi және| |
| |тексеру ... ... ... ... | |
| | ... чек ... ... | |
| | ... ... ... | |
| | ... №1, №2, №3 ... |
| | ... ... №1, №2 ведомостары, 411, | |
| | ... 431-441, 450-452 ақша ... | |
| | ... ... Бас ... | |
|5 ... ... | | |
| ... | | |
| ... ... және| | |
| ... ... | | |
| |өз жеке ... | | |
| |жоқ ... | | |
| ... | | |
| ... ... | | |
| ... және заңды | | |
| ... ... | | |
| ... | | |
|6 ... ақша |№3 ... мен №1ведомость, 411 | |
| ... ... ақша ... шоты бойынша Бас| |
| |сомалардың ... | |
| ... ... | ... ... ... кезiнде банктiк операцияларының тексерiлуiне
көп көңiл бөлу қажет.
Iске асып жатқан заңға сәйкес кәсiпорындар өз ақша қаражаттарын банктiң
қызмет көрсету ... ... ... ... есеп ... ... ... және басқа да
шоттарда сақтаудан, қысқа, ұзақ ... ... ... оларды өтеу мен
қайта рәсiмдеуден, шоттардағы болып қалған қате жазбалар бойынша ... ... банк ... есеп ... қарым-қатынастары
туады. Банк мекемелерi арқылы кәсiпорындар арасындағы есеп айырысулар қолма-
қолсыз нысанында жүзеге асады.
№3Кесте. Банктiк операцияларды ... ... ... ... ... ... ... ... |
| | | ... |
| | | ... |
|1 ... ... дың есеп |Тестiлеу | |
| ... ... ... және т.б. ... | |
| ... бар ... анықтау (қай банк | | |
| ... бұл ... ... | | |
|2 ... ақша ... ... |Жеке және заңды | |
| ... ... ... ... | |
| ... ... тұрғысынан орынды|келiсiм-шарттар, | |
| |екенiн ... ... | |
| | ... ... | |
| | ... айырысу | |
| | ... | |
|3 ... ... ... ... қаржылардың|Банктiк көшiрмесi | |
| ... ... және дер ... ... |мен оған ... |
| ... тексеру ... ... | |
| | |№2 ... ... №2| |
| | ... Бас | |
| | ... ... және | |
| | |т.б. | |
|4 ... дұрыс, толық төленгендiгiн | | |
| ... ... ... ... ... ... | | |
| ... | | |
|5 ... ... ... | | |
| ... бюджеттен тыс қоларға | | |
| ... ... ... | | |
|6 ... алынып, кассаға кiрiстелген | | |
| ... және ... ... | | |
| ... ... | | |
|7 ... ... қабiлеттiгiн және әр | | |
| ... ... ... ... ... | | |
| ... ... және ... ... | | |
| ... есеп айырысуының мерзiмi өтiп | | |
| ... ... ... | | |
|8 ... әр бiр қолма қолсыз есеп | | |
| ... ... шарт ... | | |
| ... ... ... | | |
|9 ... мен жазбаларда көрсетiлген ақша | | |
| ... ... мен ... ... | | |
| ... тексеру | | ... ... ... бойынша берiлген | | |
| ... ... ... | | ... ... ... ме әлде iшiнара тексеру керек па деген
шешiмге iшкi ... ... мен ... ... ... жүйесiн
бағалап болғаннан кейiн келуге болады. Ол үшiн арнайы жазбаша және ... ... Оның ... ... №4 ... ... болады.
№4 кесте. Банктiк операцияларды бақылаудың анкетасы
| |Тест ... ... ... | | |р |
| | |Жа уап |ия |жоқ | |
| | |жоқ | | | |
| ... ... есеп ... | | | | |
| ... және басқа да шоттардың бар | | | | |
| ... ... | | | | |
|1 ... есеп ... ... | | | | |
| ... шоты қай банкте ашылған? | | | | |
|2 ... ... да ... бар ма? | | | | |
|3 ... ... жоқ) есеп ... ... | | | | |
| ... шоттары бар ме екен? | | | | |
| ... ақша ... ... | | | | |
| ... ... ... | | | | |
| ... және ... ... | | | | |
| ... ... | | | | |
|1 ... мекемелерiмен шоттардың ашылуы | | | | |
| ... ... бар ма? | | | | |
|2 |Iшкi ... ... (аудит) жүзеге | | | | |
| ... ... ... | | | | |
| ... сәйкестiгiн тексере ме? | | | | |
|3 |Iшкi ... ... ... банк | | | | |
| ... ... ... ме? | | | | |
|4 |Iшкi ... (аудит) қызметi сыртқы | | | | |
| ...... ... есеп | | | | |
| ... ... ... | | | | |
| ... тексере ме екен? | | | | |
| ... ... ... ... түскен | | | | |
| ... ... ... және | | | | |
| ... ... ... тексеру | | | | |
|1 |Бас ... есеп ... ... | | | | |
| ... ... шот ... мен | | | | |
| ... ... ме екен? | | | | |
|2 ... ... ... банктiк көшiрмесi | | | | |
| |мен оған ... ... | | | | |
| ... сомалар сәйкес келе ме? | | | | |
|3 ... ... ... келiп түскен | | | | |
| ... ... алу ... | | | | |
| ... дәлдiгiн iшкi бақылау | | | | |
| ... ... ме? | | | | |
|4 ... айырысу шотының көшiрмелерi өңделе| | | | |
| |ме және олар ... ... | | | | |
| ... ме? | | | | |
|5 ... ... ... мен бас | | | | |
| ... қолы ... ма? | | | | |
|6 ... ... ... ... | | | | |
| ... құжаттарды бас бухгалтер | | | | |
| ... ме? | | | | |
|7 ... ... ... | | | | |
| ... мен ай ... ... | | | | |
| ... ... ... асады ма?| | | | |
| ... ... ... ... | | | | |
| ... ... ... | | | | |
| ... ... ... | | | | |
|1 ... шоттардағы қаржыларды шығысқа | | | | |
| ... ... ... | | | | |
| ... iшкi ... ... тексере| | | | |
| |ме? | | | | |
|2 ... ... ақша ... | | | | |
| ... ... ... құжаттарды | | | | |
| |бас ... ... ме? | | | | |
|3 ... құжаттары арнайы журналда тiркеле| | | | |
| |ме? | | | | |
|4 |Iшкi ... ... ... ... | | | | |
| ... ... ... | | | | |
| ... ... ме? | | | | |
| ... ... ... шоттар | | | | |
| ... ... | | | | |
|1 ... мен ... ... | | | | |
| ... мен ... қозғалысы | | | | |
| ... есеп ... ... ... | | | |
| ... ... бас ... | | | | |
| ... ме? | | | | |
|2 ... есеп ... ... | | | | |
| ... ... ... | | | | |
| ... ба? | | | | |
|3 ... пен чек ... | | | | |
| ... есеп ... есепте дұрыс| | | | |
| ... ме? | | | | |
|4 ... ... мен ... ақша | | | | |
| ... бойынша шоттар | | | | |
| ... ... ... ма? | | | | ... анкетасын талдауының негiзiнде ... ... iшкi ... ... ... және ... ... қойылған талаптарға сәйкестiгiн не ... ... ... кейiн ақша қаражаттар шотындағы қалдық сомасын
тексерiлiп отырған мерзiмнiң есеп айырысу шотының ... ... есеп ... (№2 ... №2 ... Бас
кiтап) және есеп берудегi қалдық сомасымен салыстыру қажет.
Жоғарыда бағдарламада қаралған мәселелердiң ауқымын ... түсу ... ... ... тән ... ... ... отырып, мына мәселердi
анықтауды талап етедi.
1. Есеп айырысу шоты қай банк мекемесiнде ашылғандығын;
2. Банк көшiрмесiнде ... ... ... ... ... сәйкестiгiн;
3. Көшiрмеде тiркелген бастапқы құжаттарда банк белгiлерiнiң
соғылғандығын;
4. Төлемдi ... ... ... ... ... ... ... ақша қаражаттардың негiздiлiгiн сондай-ақ
аударымды алушылардың байланыс ... ... ... ... Теңге бағамына байланысты операциялардың есепте дұрыс көрсетiлуiн;
6. Банктегi операциялар ... ... ... ... ... ... ... есеп бойынша өндiрiс шығындарына немесе айналым
шығындарына ... ... ... Банк көшiрмесiнiң және оған тiркелген құжаттардың толықтығын және
дұрыстығын;
Банк көшiрмесiнiң толықтығын олардың бет номерi мен шоттағы қаражаттар
қалдықтарының ... ... ... болады. Шот бойынша алдыңғы банк
көшiрмесiнiң мерзiм соңындағы қаржылар қалдығы келесi көшiрменiң ... ... ... тең болу ... Егер банк ... ... мен ... болса, онда банк мекемесiнде қарама
қарсы тексерудi жүргiзу керек.
Банктiк көшiрмелердi ... ... ... мәнi бойынша зерттеп
оқумен бiрге болу керек. Бұл жерде аудитордың тексеретiнi заңсыз банктiк
операциялар ... ме ... ... ... ... жатқан
кәсiпорынмен ешқандай келiсiм шарты жоқ басқа бiр кәсiпорынның қарызын ... ... ... ... ... бiр ... ... төлеу, төленген
материалдық құндылықтардың толық және дер кезiнде кiрiске ... ... займ ... ұсынылған құжаттар шын ба және займдар ... ... мен ... ... ... ... келе ме жоқ па; ... айырысу үшiн банктен алынған чектiк кiтапшалар есепте дұрыс көрсетiлен
бе және олар ... ... ... ма, есеп беру тұлғаларға расписка арқылы
ғана берiле ме, есеп беретiн ... ... ... ... ... бере ме, есеп ... тұлғалардың есеп беруiндегi айналымдар мен
қалдығы арнайы шоттар бойынша қалдықтарға сәйкес келе ме және ... ... ... ... өтеу мақсатында аударылған
қаражаттың аударымының қаншалықты нақтыға сәйкестiгiн және негiздiлiгiн
тексеру керек. Кәсiпорындар, мысалға, сатып алған ... ... ... ... ал бұл ... шын ... қоймаға түскен жоқ немесе
түстi, ... ... ... ... ... ... емес.
Орындалмаған құрылыс монтажды және жөндеу жұмыстары үшiн кәсiпорындардың
ақша ... ... жиi ... Сондықтан, банктегi ақша-қаражаттар
шоты бойынша операциялар ... ... ... ... ... және бiрыңғай операциялар бойынша бiр-бiрiмен ... ... ... ... ... ... қажет.
Валюталық шот бойынша операциялар аудитi кезiнде келесi ... алу ... .
1. ... ... ... банк ... ... туралы
2. банк көшiрмесiнде көрсетiлген сомалардың оған ... ... ... сәйкестiгiн
3. сыртқы экономикалық қызмет кезiнде есеп ... ... ... ... шот ... үшiн комиссиондық сыйақының дұрыс төленгендiгiн
5. бағам айырмашылығының дұрыс анықталып көрсетiлгендiгiн
6. бухгалтерлiк есеп корреспонденцияларының дұрыс ... ... ... ... ... ... ... берiлген банк
өкiлдерi болып табылатын сараптау ұйымдарының валюталық түсiмдердi
уақтылы және ... ... ҚР ҰБ ... ... ... валюталық шот ашқан фактiлер
9. Шет елдерге өнiм сатудан түскен шаруашылықтың меншiгiндегi ... ... ... шетел валютасына сатыл алынған
материалдық қорлардың сақталуы
10. Шаруашылық тауарларды, жабдықтарды шетелден сатып алған кезде ... ... ... ... алу құны екi ... жасалған
келiсiм шартта кiрiске алынған күнi олардың құнына ... ... ... қарай есептеп шығару
операциялары
2.4 Банктегi арнайы шоттардағы және жол үстiндегi нақты ақша ... ... ... ... есеп ... ... ... тексеру жүргiзгенде мына мәселерге назар аударуға тиiстi:
1. аккредитивтiк нысандағы есеп ... ... ... ... ... ... есеп айырысу төлеушiнiң ... ... ... есеп ... ... ... есеп ... нысанының бiр ғана жабдықтаушымен
(сатушымен) есеп айырысу үшiн ... ... есеп ... ... байланыс немесе телеграф арқылы
ашылғандығын
5. аккредитивтiң қолдану мерзiмiн таралтардың ... ... ... заң актiлерге қаралған баптарға ... ... ақша ... ... ... ... ... аккредитивтi жабу бойынша құжаттарына, нақты қолда бар ... және оған ... ... ... аккредитивтiк есеп айырысу нысанының жабылатын (депоненттелген)
жабылмаған (кепiлдiк берiлген), керi ... ... ... ... қаржының субьектiнiң өз қаржысының ... ... ... ... екендiгiн
10. аккредитивтегi пайдаланбаған қаржының қайтарылу және қайтарылмау
тәртiптерiнiң сақталуын
Чек кiтапшаларының ақша қаражаттары бойынша есеп ... ... ... ... ... тиiстi:
1. чектер түрлерiн;
2. ҚР банктерi эмиссиялаған чектердiң ... және ... ... Шаруашылықтың чек кiтапшасын алу үшiн банкке берiлген өтiнiмiн;
4. ... ... ... ... банк ... белгiленген чек
кiтапшаларындағы соммалардың ең төменгi және ең ... ... Чек ... ... мерзiмнен кейiн толтырылған чектер
төленуге қабылдамағанын;
6. Чек арқылы тауарлар мен ... ... ... ... ... ... есеп айырысу чек кiтапшаларының пайдаланғандығын;
7. Чек кiтапгшасындағы ... ... ... ... ақшаға
айырбасталғандығын;
8. Чек кiтапшаларындағы жазылған чектердiң көшiрмелерiнiң бiр
iздiлiгiнiң сақталғандығын;
9. ... ... ... ... ... ... ала ... Толтырылмаған чек кiтапшаларының банктен қаражат алуға және басқа да
тұлғаларға берiлмегендiгiн;
11. Толтырылған чектердiң деректемелердiң ... ... және чек ... чек ұстаушының атауы және оның есеп
айырысу шотының номерi көрсетiлген жерiне таңба қойылғандығын;
13. Чектiк жазылған қалдық ... ... мөр ... ... ... ... толтырған кезде ешқандай түзету және өшiрулерге жол
берiлмейдi;
15. Қате толтырылып бүлiнген чекке және оның ... ... деп ... ... ... кiтапша иесiнiң қолы
қойылғандығын;
Аудитор банктегi арнайы шоттағы нақты қаражаттарға аудиторлық тексеру
жүргiзген ... 423 ... ... ... шотында сақталатын ақша
қаражаттың көздерiн анықтауға тиiстi.
1. ¦кiметтiң жәрдемi ретiнде бөлiнген қаражат;
2. жергiлiктi бюджеттен мектептерге ... ... ... ... ... мәдени ағарту мекемелерiне, демалыс үйлерiне, ұйымдарының және басқа
да көздерден бөлiнген қаражаттарды;
4. ата-ананың бала бақша мекемелерiне ... үшiн ... ... ... ... жеке шоғырландыруды талап ететiн
күрделi қаржыландыруға бөлiнген қаржыларды;
Шаруашылықтың құрамына кiретiн филиалдарға, бөлiмшелерге жеке ... ... ... ... ... көрсететiн банктен ағымдағы
шот ашуына рұқсат берiлген.
Кәсiпорын активтерiнiң құрамы мен құрылымы
|Көрсеткiштер |2000ж. |2001ж. ... |
| ... ... |Сомасы |үлес |сомасы |
| | ... ... |
| I. үзақ ... | | | | | ... | | | | | ... емес | | | | | ... | | ... |0,12% ... |
|Негiзгi құралдар |431448,16 |94,74% ... ... ... ... шығындары| |5,25% | | | |
| |23916 | |18128 |0,175% |-5788 ... ... | | | | | ... |455364,16 |14,59% ... ... |
| | | | | | ... ... ... | | | | | ... ... |234067 |8,7% |41192,07 |0,28% ... ... | | | | | ... ... ... |44,9% ... |21,39% |+1866940,08 |
|Оның iшiнде: | | | | | ... ... | ... | | ... ... шоты |1079154,73 | ... | | ... шот | | ... | | ... ... ... |46,25% |11224268,3 |78,3% |+9991385 |
|Берiлген аванстар |200319 | | | | ... ... шот ... | ... | ... (мобильдi |2665383,78 |85,4% ... ... ... | | | | | |
| | | | | | ... ... ... | ... | |+21559208,76|
Кесте қорытындысы.
Осы ... ... ... актив (мүлiк) құны +21559208,76 млн. теңгеге
артқанын көрiп отырмыз. Бұл өзгерiс негiзiнен негiзгi құралдар ... млн. ... ақша ... ... млн. теңгеге және
дебиторлық қарыздың +9991385 млн. теңгеге артуының ... ... ... ақша ... ... ... Оның ... валюталық шотта
ақша қаражаттардың пайда болуы. Яғни кәсiпорын өз ... ... емес ... есеп айырысты. Сол есеп айырысудың нәтижесi
валюталық шотта ақша қаражаттардың пайда ... Бұл ... ... ... ауқымы кеңейдi деген сөз.
Осы жерде дебиторлық қарыз мөлшерiнiң ... ... ... ... бұл борыш дер кезiнде қайтарылмаса, кәсiпорын инфляция әсерiнен өз
ақшасының нақты құнынан зиян шегедi, ал егер ол ... ... ... бұл ... өз ... есебiнен күдiктi қарыз бойынша резерв
арқылы жабады. Әрине, бұл кәсiпорын үшiн шығын ... ... ... ... емес активтер пайда болды.
Иммобильдi құралдар үлес салмағының мобильдi үлес салмағына ... ... ... ... ... айналысатынын аңғаруға
болады. Бiрақ, 2001ж. мобильдi құралдар үлес салмағы ... ... үлес ... ... ... ... басты себебi, негiзгi
құралдар мөлшерiнiң көбейуi.
Активтер айналымдылығы
|Көрсеткiштер |2000ж. |2001ж. ... ... ... ... ... ... ... |
|Барлық активтердiң орташа|3120747,94 |13900352,32 ... ... | | | ... айналымдылық |50,35 |27,39 |-22,96 ... (күн) | | | ... ... ... ... ... айналымдылық уақытына
факторлық талдау
1) 3120747,94*360/22315035,95=50,35
2) 3120747,94*360/182691898,37=6,15
3) 13900352,32*360/182691898,37=27,39
Ал ендi тiзбек құрайық:
6,15-50,35 = ... = ... = ... Өнiмдi сатудан түскен түсiмнiң +160376863 млн. ... ... ... 44,2 күнге жылдамдатты.
2. Актив ... ... млн. ... артуы активтер
айналымдылығын +21,24 күнге тежедi.
3. ... = -22,96 – бұл осы екi ... ... ... жиынтық әсерi мүлiктер айналымдылығы
(–) 22,96 күнге жылдамдады.
Қорытынды
Сонымен, ... есеп ... ... ... ... ... бiрiн ... Ол өндiрiстiң, айналыстың, бөлудiң және тұтынудың
нақты үрдiстерiн көрсетiп, кәсiпорынның қаржылық ... ... ... ... негiзi болып табылады. Қазақстан
Республикасында ... есеп ... есеп ... және
Типтiк шоттар жоспарында бекiтiлген принциптерiне сәйкес ... бiр ... ... ... барысында сатып алынған тауарлар,
көрсетiлген қызметтер, орындалған жұмыстар үшiн ... ... ... бюджеттiк мекемелермен, бюджеттен тыс қорлармен және ... есеп ... Ал, есеп ... ... ... ақша қаражаттарының бухгалтерлiк есебiнiң жағдайына байланысты. Ақша
қаражаттар бойынша есеп ... ... қол және ... ... ... ... ... ақшаның есебi есеп айырысу шоты, валюталық шот, банктегi
арнайы ... ақша ... ... ... арқылы, ал қолма
қол ақшалардың ... ... ... ... ... ... асады.
Барлық шаруашылық субъектiлер ақша қаражаттарын банктердiң сәйкес
мекемелерiндегi шоттарда сақтайды және ... ... ... ... Көп жағдайда бұл төлемдер ... есеп ... ... ал ... ... – қол есеп ... ... Ұлттық Банкiнiң нормативтi құжаттарымен бекiтiлген мөлшерде
ғана жүзеге асады. Заңды тұлғалар ... ... 4000 ... есеп ... ... кеткен жағдайда, есеп айырысу тек қолма – қолсыз түрде
жүзеге асу керек.
Ақша қаражаттардың есебi мынадай алғашқы құжаттардың негiзiнде ... ... ... ... жарнаға хабарландыру;
- төлем талап тапсырмасы;
- кiрiс касса ордерi;
- шығыс касса ордерi;
- ... ... ... қаражатты депонирлеудiң төлем тапсырмасы;
- банктiк көшiрмелер.
Әр бiр кәсiпорын басшылары кәсiпорын қызметiн ... ... ... ... үшiн iшкi ... ... керек. Кәсiпорынның барлық
қаржылық нәтижелерi қаржылық есеп беруде шығарылады. Ал, ... ... ... ... есеп ... яғни ол ... ... анықтау болып табылады. Теорияда аудиттiң әдiсi ... ... ... ... ... ... әдiсi ... Бұл
зерттеулердi өткiзген кезде танымның жалпы ғылыми ... ... ... оның ... ... болып табылатындар: талдау және синтездеу,
индукция және дедукция, ... және ... ... ... ... және т. б. ... ... тәсiлдерi: есептiк
талдау, құжаттық және жалпылау.
Аудиттiң ең негiзгi принциптерi: ... ... ... ... ... ... ... бұрын аудитор аудиторлық
тексерудiң бағдарламасын жасайды.
Аудиторлық тексерудiң жоспары
9. клиент қызметi ... бiлiм ... есеп ... мен iшкi ... ... ... iшкi аудитке деген күтiмдi сенiмдi анықтау;
12. қызмет көлемi жөнiнде ... ... ... олардың еңбек
сыйымдылығына баға беру;
13. Аудит жүргiзу үшiн мамандарды жинау;
14. Шынайы ақпарат алу;
15. Аудиторлық тәуекелдi ... ... ... ... iс – ... ... ... iшкi аудит жүйесi дұрыс
жолға қойылған. Оның ... ... ... комиссия ретiнде анықталған
және серiктестiк жарғысымен белгiленген.
Тексерушi комиссия Серiктестiктiң Қатысушыларының Серiктестiктiң
атқарушы ... ... ... ... мақсатында Тексерушi
комиссиясын құруға немесе Тексерушiнi сайлауға құқығы бар.
Тексерушi комиссияның Серiктестiктiң атқарушы органының ... ... ... ... ... ... ... материалдарды,
бухгалтерлiк және басқа да құжаттарды және жеке түсiнiк берулерiн ... ... бар. ... ... ... тексерулердiң нәтижелерiн
Серiктестiктiң Қатысушыларына ұсынады.
Тәжiрибе өткен кәсiпорында (серiктестiк) iшкi аудит 2003ж. ақпан айында
жүргiзiлген. Аталмыш кәсiпорында ... есеп ... ... ... есебi дұрыс жолға қойылған. Бiрақ, кәсiпорын қызметкерлерiмен
не қаржылық талдауы, не басқару талдауы ... ... ... ... осы талдау мәселесiн реттеп, дұрыс ... қойу ... ... қосымша арнайы мамандандырып немесе жаңа ... бұл ... шешу ... ... бұл қосыша шығындарға алып келедi,
бiрақ бұп мiндеттi түрде өз өзiн ... ... ... ... ... ... ... қызметiнiң дұрыс жолға қойылып
басқарылуының негiзi ... ... ... мен ... ... жеттiм, яғни ақша қаражаттар
есебi мен iшкi аудитiнiң теориялық мәселелерiн ... ... ... ... ... ... нормативтi – құқықтық актiлер және арнайы әдебиеттер:
1. Қазақстан ... ... ... алу және қаржылық
есеп беру туралы» Заңы. 26.12.1996ж. (өзгертулер мен толықтырулар
енгiзiлген)
2. Қазақстан Республикасының «Аудиторлық ... ... ... ... ... ... жоспары, Қазақстан Республикасының Қаржы
министрлiгi, Алматы 2002ж.
4. Бухгалтерлiк есептiң стандарттары. Алматы, 1996ж.
5. Қаржылық есеп берудiң ... ... ... ... Аудиттiң халықаралық стандарттары,2001ж.
7. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексi (Негiзгi бөлiм, 1996ж.)
Арнайы әдебиеттер:
1. ... Ж.Н. ... ... ... и аудит устойчивого
экономического развития». Алматы 2002, 205с.
2. ... Т.А., ... А.А., ... ... ... и
аудита» Алматы 2001, 236с.
3. «Аудит». Под редакцией профессора В.И. Подольского ... ... ... Т.Ә. «Бухгалтерлiк есеп және аудит». Алматы 2000ж. 168б.
5. Баймұханова С.Б., ... Ә.Ж. ... ... ... ... ... Ә.Ж. ... теориялық негiздерi». Алматы 2003ж. 93б.
7. Бернстайн Л.А. «Анализ финансовой отчетности». Москва 2002г. 623с.
8. ... К.Ш. и др. ... и ... ... ... Алматы
1998г. 432с.
9. Дюсембаев К.Ш., Төлегенов Ә.Т. т.б. «Кәсiпорынның қаржылық жағдайын
талдау» Алматы 2001ж. 329б.
10. Дюсембаев К.Ш., «Аудит и ... в ... ... ... 2000г., ... Кеулiмжаев Қ.Қ., Әжiбаев З.М. т.б. «Қаржылық есеп». Алматы 2001г.
330б.
12. Кодекс РК о ... и ... ... платежах в бюджет. Алматы
2003г. 238с.
13. Международные ... ... ... 2001г. ... Нидяз Б., Андерсон Х. Принципы бухгалтерского учета Москва 2000ж.,
495с.
15. Радостовец В.К. и др. ... учет на ... ... ... ... Г.В. «Анализ хозяйственной деятельности предприятия».
Москва 1999г. 686с.
17. Сейдахметова Ф.С. ... ... ... ... ... Стандарты бухгалтерского учета и методические рекомендации 1999г.,
609с.
19. Тасмағамбетов Т.А., Омаров А.Ш. т.б. ... ... ... 1998ж. ... Шуванова В.М., Абдилсанапов А.А. « Организация бухгалтерского учета
и формирование учетной политики ... ... 2001г., ... «Бухгалтерский учет - Аудит» №7 февраль, №3 март 1999г.
22. http//www.buhgalter.kz

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
КГП ПХВ «Ателье» шағын кәсіпорынның ақша қаражаттарының бухгалтерлік есебін ұйымдастыру66 бет
"Ай Ер Нур" Жауапкершілігі шектеулі серіктестігін бойынша өндірістік іс-тәжірибе есебі37 бет
Активтер аудиті9 бет
Аудит түрлері16 бет
Аудиторларды бағалау кезеңдері5 бет
Аудиторлық қорытынды21 бет
Аудиторлық қызметті басқарудың парадигмалары 22 бет
Аудиттің мақсаты мен міндеті, берешек қарыздардың есебі26 бет
Бухгалтерлік есеп пен аудиттің жалпы құрастырылу принципі19 бет
Бюджетпен есеп айырысудың бақылауы мен аудиті19 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь