Банктің несиелік саясаты туралы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3.4

I. Тарау. Банктің несиелік қызметін ұйымдастыру

1.1 Банктің несиелік саясаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5.10

1.2 Несие беру және оған мониторинг жүргізу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 11.16

1.3 Несиені классификациялау және проблемді несиелермен жұмыс

жүргізу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .17.21

II. Тарау. «Нефтебанк» АҚ.ның несиелік қызметін бағалау

2.1 «Нефтебанк» АҚ.ның қаржылық есептеріне талдау ... ... ... ... ... .22.61

2.2 «Нефтебанк» АҚ.ның несиелік.портфельдің сапасын бағалау ... 62.64

2.3 Несие сапасының банк кірістілігіне әсері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...65.66

III. Тарау. Несиелеу процесіндегі болатын проблемалар және оларды

шешу жолдары.

3.1 Несиелеу процесіндегі болатын проблемалар және оларды шешу

жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...67.72

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .73.74

Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..75.76

Қосымшалар.
Несиелік саясат банктін несиелік қызметінін міндетінің оларды іске асыру құралдары мен әдістерін, сондай-ақ несиелік процесті ұйымдастыру принциптері және тәртібін белгілейді. Несиелік саясат несиелік механизм көмегімен жүзеге асырылады.
Несиелік саясат – банктін несиелеу жұмысын ұйымдастыру негізін және несиелеу процесіне қажетті құжаттар жүйесінің шарттары.
Кең мағынасында, несиелік саясатты несие беруші банк пен қарыз алушылар тұрғысынан қарастыруға болады.
Тар мағынасында, несиелік саясат – бұл несиелік процесті ұйымдастыру барысындағы банктін стратегиясы мен тактикасын сипаттайды.
Несиелік саясат банктін несиелік жұмысын, оның жалпы стратегияларына сай ұйымдастыру негізін және несиелеу процесін қалыптастыруға қажетті құжаттар жүйесін (ұйымдастыру) жасау шарттарын білдіреді.
Жалпы несиелік саясат мынадай сипатта болуға тиіс:
- нұсқаулық емес, яғни дерективті нұсқауларды қамтиды;
- несиелеудін мақсатттарын нақты және мағыналы анықтауға мүмкіндік береді;
- нақты мақсаттарды іске асырудын бірнеше ережелерін қамтиды;
- оны іске асыруды қамтамасыз ететін стандарттарымен нұсқаулықтарды қамтитын құжаттардан тұрады.
Несиелік саясат банктін стратегиясын, оның тәуекелді басқару облысындағы саясаттарын ескере отырып жасалады. Несиелік саясат несиелік қызметтін төмендегідей негізгі бағыттарын анықтауға мүмкіндік береді:
- Несиенін берілуіне және несиелік портфельді басқаруға жауап беретін банк қызметкерлері жетекшілікке алатын обьективтік стандарттар мен кретерийлерін;
1. Лаврушин О.И « Банковское дело »
Москва 1998г
2. Колесников В.И. «Банковское дело »
Москва – 2001 г
3. Балабанов И. Т « Банки и банковское дело »
Санкт-Петербург 2001 г
4. Черкасов А « Банковские операций »
Москва – 2001.
5. Давлетова М.Т. « Кредитная деятельность банков Казахстане » Алматы – 2001.
6. « Банки Казахстана » №1 2002 г
7. « Банки Казахстана » №1 2003 г
8. « Банки Казахстана » №4 2003 г
9. « Қаржы – қаражат » №9 1999 ж
10. Тагашева А.М « Банковское дело
Москва – 2001 г
11. Семенюта О. Г. « Деньги, Кредит, Банки»
Москва- 1998г
12. Роздинский Ю.А « Банковская деятельность »
Санкт – Петербург 2000г
13. « Қазақша – Орысша » сөздік.
        
        М А З М Ұ Н Ы
Кіріспе.....................................................................
..........................................3-4
I. Тарау. Банктің несиелік қызметін ұйымдастыру
1.1 Банктің несиелік
саясаты.....................................................................
.5-10
1.2 Несие беру және оған ... ... ... және ... ... ... Тарау. «Нефтебанк» АҚ-ның несиелік қызметін бағалау
2.1 «Нефтебанк» АҚ-ның қаржылық есептеріне
талдау.....................22-61
2.2 ... ... ... ... ... ... сапасының банк кірістілігіне
әсері...........................................65-66
III. Тарау. Несиелеу процесіндегі болатын проблемалар және ... ... ... ... ... ... және оларды шешу
жолдары.....................................................................
..................................67-72
Қорытынды...................................................................
..................................73-74
Қолданылған
әдебиеттер..................................................................
............75-76
Қосымшалар.
I Тарау. Банктін несиелік қызметін ұйымдастыру
1.1. ... ... ... ... банктін несиелік қызметінін міндетінің оларды іске
асыру құралдары мен әдістерін, сондай-ақ несиелік процесті ұйымдастыру
принциптері және тәртібін белгілейді. Несиелік саясат ... ... ... ... саясат – банктін несиелеу жұмысын ұйымдастыру негізін және
несиелеу процесіне ... ... ... шарттары.
Кең мағынасында, несиелік саясатты несие беруші банк пен қарыз алушылар
тұрғысынан ... ... ... ... ... – бұл несиелік процесті ұйымдастыру
барысындағы банктін стратегиясы мен тактикасын ... ... ... ... жұмысын, оның жалпы стратегияларына сай
ұйымдастыру негізін және несиелеу процесін ... ... ... (ұйымдастыру) жасау шарттарын білдіреді.
Жалпы несиелік саясат мынадай сипатта ... ... ... ... яғни ... нұсқауларды қамтиды;
- несиелеудін мақсатттарын нақты және мағыналы анықтауға мүмкіндік
береді;
- нақты мақсаттарды іске асырудын бірнеше ережелерін қамтиды;
- оны іске ... ... ... ... нұсқаулықтарды
қамтитын құжаттардан тұрады.
Несиелік саясат банктін стратегиясын, оның тәуекелді басқару облысындағы
саясаттарын ... ... ... ... ... несиелік қызметтін
төмендегідей негізгі бағыттарын анықтауға мүмкіндік береді:
- Несиенін берілуіне және несиелік портфельді басқаруға жауап ... ... ... ... ... ... ... Несиелеу облысындағы стратегиялық шешімдерді қабылдайтын тұлғалардан
басты іс - әрекеттерін;
- Сыртқы ... ... ... және ... ... қызметтін
сапалылығын;
- Ішкі бақылау қағидаларын.[1]
Несиелік саясат банк қызметін диверсификациялауда іс-әрекеттердін
тізбектелуін қамтамасыз ету үшін және ... ... ... ... үшін ... ... саясатты іске асырудын белгілі бір
тәртібі болмайынша несиелеудін біртұтас ережелерін тәжірибеге енгізу мүмкін
емес. Сондықтан да, ... ... ... ... саясатпен оны іске
асырудың соған сәйкес ережелері несиелік процесті жүргізудін ... ... банк ... ... ... несиелеуге
болатын экономика секторын дұрыс таңдай білуіне, сондай-ақ, несие беру
мүмкіндігі туралы сұрақты ... банк үшін ... ... ... бар ... мен қарыз алушышынын несиелік қабілетіне қарап, «өз клиентін»
талдаудағы біліктілігне негізделеді. ... ... ... банктін
бүгінгі иелігіндегі немесе ертең енгізуді ... ... ... ... ... ... ... мерзімді несиелер
(айналым қаражаттарын толықтыруға) және ұзақ ... ... ... ... ... ... жағынан қайта
қаруландыруға, ғылыми техникалық иновацияларды енгізуге) берген қолайлы.
Несиелік саясаттың маңызды ... ... ... ... ... ... қарыз алушыны несиелеу мүмкіндігі туралы
сұрақты шешу барсында несиелік стандартты дұрыс қолдануға бақылау жасау;
жекелеген несиелік қызметкерлердің ... ... ... ... ... ... ... және оның ішінлде проблемалық
несиелерге қойылатын жалпы бақылау).
Ішкі несие сасатын жасау банк жетекшілерінін несиелеу мақсатын
қалыптастыруды және бұл мақсаттардын банктін жалпы ... ... ... сай келетінін анықтауды талап етеді.
Несиелеу мақсаттары анықталған соң, соның негізінде банк қызметкерлерінің
қажетті несиелік операцияларды атқаруына мүмкіндік ... ... ... және оған қоса ... ... ... нұсқаулары жасалады.
Несиелік стандарттармен нұсқаулықтарды жасаудың бастапқы кезеңі
аяқталуына байланысты, бұл құжаттардың бірінші редакциясы тәжірибелік
қызметкерлерге сараптауға берілуі тиіс. ... ... ... ... кейін несиелік саясат бойынша комитет (немесе
деректорлар кеңесі, несиелік комитет ) ... және ... ... ... ... ... лимиттерін, тәртібін кейде несиелеу
бойынша жекелеген ережелерді де қамтиды. ... ... ... ... ... ... тәуекел лимиті анықталады. Сонымен қатар, несиелік
саясатта барлық несиелердін несиелік ... ... ... ... де ... мүмкін.
Несиелік саясатта несиелік комитет туралы ережелер қамтылады.
Несиелік комитет несие беру барысында қорытынды жасап, несиені беруге
байланысты ... ... ... ... ... ... шешетін мәселелері
мынадай:
- несие алуға берген клиенттін өтінішін және несиелік ... беру ... ... ... ... беру ... одан бас ... тарту туралы шешім шығарады;
- несиелік тәуекелдерге байланысты несиелеу формаларын анықтайды;
- несие сомасымен мерзімін анықтап, пайыз ... ... ... ... ... ету ... ... белгілейді;
- несиелеу шартын бекітеді; ( несиелік лимит, несиелік желі);
- берілген несиелерге мониторинг жүргізу тәртібін бекітеді;
- банктін несиелік ... ... ... ... бөлімшелердін жұмысын талдайды;
- несиелік комитеттін мәжілісінін хаттамаларына қол ... ... ... ... ... ... ... алушылардың негізгі қызметіне байланысты
тәуекелдігі жоғары операцияларды немесе жобаларды қаржыландыру үшін
тағайындалатын несиелер туралы да айтылуға тиіс.
Несиелік саясатпен банк ... ... ... ... ... ережелермен және нұсқаулықтарға үйрету, банкте несиелік саясатта
енгізудін негізгі элементі болып ... ... ... ... ... ... анықтайды.
Оларды, өз кезегінде, несиелік саясаттын қабылдаған бағыттарын іске асыру
жүйесі ... ... ... ... ... төмендегідей
элементтер көрсетілуге тиіс:
- несиелік қызметті ұйымдастыру;
- несиелік портфельді басқару;
- несиелеуге бақылау жасау;
- құзіретті бөлу принциптері;
- несиелеуді таңдаудың жалпы ... ... ... ... ... ... несиелермен жасалатын ағымдық жұмыстардың принциптері;
- несиелер бойынша зиян шегу ... ... ... ... ... саясатты іске асыру тәсілдерімен әдістерін белгілі бір
формада, яғни соған сай келетін төмендегідей үш құжат түрінде көруге
болады:
1. Несиелеу саясаты;
2. Несиелеу ... ... ... ... ... ... бір құжатта – « Несиелік саясат бойынша
жетекшілік ету » біріктіріледі.
Несиелеу ... ... ... асыратын бөлімшелер
жұмыскерлерінін қызметтерін нақтылайтын несиелік нұсқаулықтары мен несиелеу
стандарты, несиелеудің жалпы бағыттары мен ... ... ... – бұл ... ... ... жүзеге асыратын
барлық қызметкерлердін жетекшілікке алатын құжаты.
Несиелеу стандартында мынадай сұрақтар қарастырылады:
1. Қарыз алушының қаржылық ақпараттарын жинау және талдау тәртібі;
2. Несиенің ... ... және ... ... ... ... ойылатын талаптар;
4. әкімшілік стандарттар және несиелік процесті ұйымдастыру
ережелері;
қарыз алушынын несиелік қабілетін ... ... ... толтырылуына қойылатын талаптар;
➢ несиелеудін айрықша түрлері бойынша ережелер ( мысалға,
ипотекалық ... ... ... ... ... банктер бойынша құжаттар айналымын стандарттау мақсатында
несиелеу стандарттарына әртүрлі ... ... ... ... ... ... келісім- шарт, кепіл туралы шарт, кепілдеме туралы
шарт және тағы басқалары жатады.
Несиелік нұсқаулық - несиелеу процедураларын іске асырудын жалпы
алгоритімін бекітетін ... ... ... ... айтқанда, ол несиелік қызметтін нақты бір бағыттарына
жатады.
Жалпы, несиелік саясатта қарыз алушы туралы қажетті ... және ... ... ... ... ... ... және
аудит, ссудалар бойынша мүмкін болар зиян процесін қамтитын несиелік
процестін барлық кезеңдері көрсетіледі. [3]
Несиелік саясат мынадай қызметтерді атқарады:
• банктегі ... ... ... ... ... ... болу;
• несиеледі жүзеге асыратын бөлімдердін қызметкерлері
үшін анықтама ... және ... ... болу;
• несиелік бөлімдердің жетекшілері үшін несиелік
нұсқаулықтарды талаптарының орындалуына бақылау жасау
құралы;
• несиелік талдау және аудит бөлімі жұмыскерлерінін
тексеруді жүзеге ... ... ... ... банктін несиелік саясатын іске асыру процесінде
проблемалық ссудалар мен жасалатын жұмысқа ерекше көңіл бөлініп және
қосымша бақылау жасалуға тиіс.
1.2 Несие беру және оған ... ... ... ... ... жасап болғаннан кейін және нарықты зерттей
отырып несиелік операцияларын жүргізеді. Келесі этап болып нақты несие
беру процесі табылады. Осыған байланысты ... ... ... ... ... өте ... орын ... Себебі, несие маманы дұрыс қаттануы ісіне
өте маңызды орын ... ... ... ... ... дұрыс қаттамаса
банктің немесе клиенттің мүдделері зардап шегуі мүмкін. Осыған байланысты
несие құжаттарын дұрыс қатталуына ерекше назар аударылуы керек, себебі
несиенің берілуі және оның ... ... ... ... ... ... ... әкелген құжаттары негізінде және басқа
ерекшеліктерге байланысты банк банк ... беру ... ... ... Әкелген құжаттардағы мәліметтер экспертиза жасау үшін толық,
шынайы және анық ... ... ... несие беру шешімі осыларға
негізделеді.Бұл құжаттардың тізімі заңды және жеке ... ... ... ... ... ... ... сапалық сипаттамасына өзінің салымын
салатын және оның сенімділігі мен банк үшін ... ... ... ... ... болады:
- Несие алуға берген ... ... және ... ... ... ... ... талдау және несие бойынша тәуекелді
бағалау;
- Несие ... ... және ... ... ... ... және ... жабуды бақылау.
Осы несие этапын толық ашу үшін және болатын проблемаларды қарастыру
үшін несиелеу процесі бір қарыз алушының мысалында көрсетілді.
Өтініш және клиентпен ... ... ... ... ... ... арыз ... онда талап
етіліп отырған несие жөнінде алғашқы мәліметтер болады; ... ... ... несиенің түрі және мерзімі, ұсынылып отырған кепіл-заты.
Банк банкке келген себептерін және ... алу ... ... есеп берулерді және басқа құжаттарын талап етеді.Бұл құжаттар
арыздың міндетті құрамдас бөліктері. Олардың талдануы несие маманы
клиентпен алдын-ала сұхбаттасып болғаннан ... және ... ... тұжырымдама жасалғаннан кейін келесі этаптарында
жасалады.Арыз несие маманына әкелінеді, ол оның қарап потенциалды
қарызшымен алдын ала сұхбаттасады.Сұхбаттасу негізінде болашақ несие беру
сұрақтарын шешерде ... орын ... ол ... маманына несие арызының
көптеген маңызы детальдарын анықтаумен ғана қоймай, қарызшының
психологиялық суретін құрастыруға, компанияның ... ... ... анықтауға, оның компанияның басқару құрылымының
профессионалдық құрылымын анықтауға, оның жағдайды бағалауының нақтылығын
және кәсіпорынның даму перспективасын қалай бағалайтындығын ... ... ... ... ... несие маманы
келесі сұрақтарды қамтуға тырысу керек.[5]
1.Клиент және компания жөнінде ... ... ... ... ... ... жылы;
- өнімнің түрі;
- меншік иелері;
- менеджерлердің тәжірибесі;
- компанияның табысы,пайдасы қандай;
- сатып алушылары мен өнім қоюшылары;
2. Несие өтініші жөнінде ... ... ... ... ақша ... алғысы келеді;
- ол сома қалай есептелген;
- қаржылық қажеттіліктердің жорамалы дұрыс құрылуы;
- несиені қандай мақсатқа алғысы ... және ... ... ... жабу жөнінде сұрақтар:
- клиент несиені қандай жолмен жабады;
- клиентке ... цикл ... ... ... ақша түседі;
- клиентте несиені жабуға арнайы көзі бар ... ... ... бойынша сұрақтар:
- кепілге қандай зат беріледі;
- кепіл заттың иесі кім;
- кепіл зат қай жерде орналасқан;
- кепіл ... ... ... ... ... рұқсаты керек пе;
- кепіл бұзылуы мүмкін бе;
- оны сақтауда шығымдары қандай;
5. Клиенттің басқа банктермен байланысы жөнінде сұрақтар:
- клиент ... қай ... ... ... ... банктерден несие алу қаралған ба;
- неге клиент осы банкке келді.
Банктік несиелеу процесіндегі несиелік өтінішті қарау процедурасы әрбір
бактің өз ... ... ... әр ... «Нефтебанк » АҚ-ң қазіргі
кездегі қолданып отырған несиелеу процедурасы келесідей:[6]
Несиелік өтінішті қарау процедурасы
Негізгі процедуралар: ... ... ... ... | ... | ... бөлім несиелік|
|несиелік өтініштің | |беруші | ... ... ... | | | | ... ... ... |өтініш ... ...... беру және оны| ... тәуекелді |
|тіркеу | ... ... |
| | | |
| |↓ | ... ... |
|өтінішті қарауы |
|Хатшылық |
|немесе ... ... ... ... ... ... ... |
|экспертті бөлім |
|Өтініш берушімен ... ... ... ... бөлімі |
|Өтініш берушіден |
|құжаттарды талап ету |
|Өтініш |
|беруші ... ... ... |
|беруші |
|Несиелік |
|меморандум|
Несиелік мониторингтің негізгі болып несие архиві табылады.
Мұнда барлық қажетті ... ... яғни ... ... құжаттар.
Несиені жабуды және ол бойынша пайыздарды төлеуді бақылау несиелеу досьесін
қайта-қайта талдануына, банктің несие портфелін қайта құруға, несиелердің
жағдайын ... және ... ... көрінеді.
Әрбір банк өзінің несиелік досьесін жүргізеді. Көбінесе құжаттар келесідей
бөлімдерге топталады.
1. Несие бойыша құжаттар, яғни ... ... ... ... міндеттемелер, кепіл хаттар.
2. Қаржылық және экономикалық мәліметтер: ... ... ... ... ... ... бойынша материалдар.
4. Несие қабілеттігі жөнінде есептер мен сұраулар: несие ... ... ... ... айтылғандай несиелік портфель банктің табыс көздерінің негізі
болып табылады.
Банк портфелінің құрылымы мен ... ... ... ... және ... ... көп ... Сондықтан барлық банктерде
портфельде орналасқан несиелердің сапасына бақылау жүргізіп отырады,
тәуелсіз экспертиза мен банктің несиелік саясатынан ... ... ... ... ... бір ... немесе белгілі
бір салаларда несиелердің мақсатында портфельдің құрамына талдау жасайды.
Несиелік портфельді бақылау ... ... ... ... ... қабілетін бағалау тәсілдеріне байланысты. Мысалы қазіргі
уақытта өндірісі құлдырап жатқан кәсіпорындарда көп несие берген банк
өзінің қарызшыларының жұмысының жағдайын әр ай сайын ... ... ... ... 2-3 ай сайын тексерілуі мүмкін.
Несиені тексеру қаржылық есептерде қайта тексеруден, кәсіпорынға
қарызшының баруы құжаттарын тексеруден, қамтулары да тексеруден тұрады.
Бақылау тексеруде берілген ... ... ... ... ... ... сәйкес келуі қаралады, клиенттің несие қабілеттігі мен қаржылық
жағдайы операцияларының рентабелділігі талданады.
1.3. Несиені классификациялау және проблемді несиелермен ... ... ... несиені басқарудағы тиімді құрал болып
табылады. Себебі, несиемен қатар оның тәуекелі де классификацияланады,
несиеден болатын мүмкін жоғалтулар ... ... ... ... ... ... ... ал қамтуға берілген кепіл
құны бұл соманы жабуға жеткіліксіз жағдайда банктің өзінің бекемдік
жағдайын анықтау үшін тиісті резервтер жасау бойынша қолайлы ... ... ... ... ... ... ... жабуға
арналған провизия құру талап етіледі.Провизия құруда Қазақстан Республикасы
Ұлттық Банкінің несиелік портфельді классификациялау әдісі, коммерциялық
банктердің несиелік портфельді классификациялау әдісі қолданылады.[8]
Банктің несиелік ... ай ... ... ... ... | ... ... | А) ... ... ... |
| ... капиталы жеткілікті, |
| ... ... ... жоқ, |
| ... ... ... бар. |
| |Б) ... сәйкес несиелік досьесі |
| ... ... ... |
| ... жоқ. ... ... ... қарыз бен пайыздарды |
| ... ... ... 30 ... ... ... |
| |Б) бір ... көп мерзімін қайта |
| ... ... |
| |В) ... несиелік досьесі бар; |
| |Бұл ... ... ... ... ... ... ... бір |
| ... ... бар. ... ... |А) ... ... мен ... |
| ... ... ... 30-60 |
| ... ... ... |
| |Б) бір ... көп мерзімін қайта |
| ... |
| ... ... ... |
| ... ... дағдарысы |
| ... ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... |
| |Г) ... ... досьенің жоқтығы.|
|4.Жоғары тәуекелді күдікті. |А) негізгі қарыз бен пайыздарды |
| ... ... ... 60-90 |
| ... дейін кешіктірілсе; |
| |Б) ... ... мен ... |
| ... үшін негізгі кірістің |
| ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... |
| |Г) ... ... зиян |
| ... ... оның ... |
| ... ... ... |Д) ... банктерден алынған несиелер|
| ... ... ... арыздың |
| ... ... ... ... |А) ... ... бен пайыздарды 90 |
| ... аса ... |
| |Б) ... ... деп ... |
| |В) бір ... аса ... ... |
| ... |
| |Г) ... ... зиян ... ... оған ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... несие критерийлері бойынша несиенің екі
тобының аралық орнына тұрса, онда банк тәуекелін төмендету үшін бұл ... ... ... Егер ... режиміндегі қарызшыға берілетін
несиенің сіңімді және өтімді қамту ... бұл ... ... ... ... Егер өз ... бойынша сіңімді төлеуші
репутация бар қаржылық бекемді қарызшыға берілетін ... ... ... ... ... ... деңгейін бағалау негізінде несие беру уақытында ... ... ... және ... ... талдау ай сайын
жүргізіледі.Талдау нәтижесінде несиенің классификациясы өзгеруі мүмкін, ол
үшін портфельдің сапасын жақсарту ... ... ... банктер алдында проблемді несиелерді басқару ісінде
маңызды қиындықтар тұр. Саяси сипаттағы сыртқы және ішкі жағдайлардың
қысымы, ... ... ... ... жиі ... ... қаржылық жағдайларын бұзады. Сол сияқты қаржылық ақпараттар
жиі сенімсіз ... ... ... ... өтеу ... ... ... жасамайды. Көп жағдайда сыртқы сипаттағы қиындықтар ішкі
әлсіздікпен күшейе түседі және одан әрі активтердің нашарлауына әкеледі.
Қазақстандық банктердің көбіне ... ... ... ... ... ... ... ішінде анағұрлым көп кездесетін
кемшіліктерді атап көрсетуге болады:[9]
- жазбаша жасалған несиелік саясат пен несиелік процедуралардың
болмауы;
- ... ... ... ... ... ... талдау;
- кепілдін жоғарылатылып қойылған бағасы;
- клиентпен байланыстардың жиі болмауы;
- несиеге мониторинг жеткіліксіздігі;
- несиелерді құжатттауда бақылаудың нашарлығы;
- несиелік процестің ... ... және ... ... ... ... ... еместігі және тағы басқа.
Бұл кемшіліктер несиелік портфель әлсіздігіне келіп құйылады,
несиелердін шектен тыс ... ... ... ... ... ... ... қабілетсіздікпен өтімсіздікті қосқанда.
Дегенмен де, айта кету керек, Қазақстан Республикасының көптеген
банктері қазіргі уақытта өздерінін проблемді несиелерді анықтау ... ... ... ... ... ... деп ... әлі ерте,
бірақ мұнын себебі мамандардын ынтасыздығы немесе біліктілігінін төмендігі
емес, көп жағдайда бұл елдегі экономикалық жағдайдың күрделілгімен
тұрақсыздығы деуге ... ... ... ... кезде несиенің жабуын қамтамасыз ету үшін
қажетті шаралар қолдану қажет. Ең тиімді вариант – ... ... ету үшін ... ... ... ... ... Егер бұл
шаралар көмектеспесе, онда банк өзінін мүддесін қамтамасыз ету үшін
қарызшыдан төлемді, ... ... ... ... ... талап етеді.
Соңғы вариант – қарызшыны банкрот деп жариялау, ... бұл екі ... ... ... тез ... ... керек, себебі егер қарызшы сауда
кредиторларына, сақтандыру компанияларына салықтық органдарға ... онда ... ... ... және банк ... ... несие шығаруда бірінші қадам – болған жағдайды обьективті
тексеру. Қарызшының позициясын анықтау қажет, ... қоса ... ... ... ... онда ... ... көп пе? Егер көп болса,
онда көп шығынды сот процесі қажет емес және бұл несиені екі жақтың
келісімі арқылы ... ... ... ... ... ... қызметкерлері
компанияның басшыларымен кездесу ұйымдастыру керек және пайда болған жағдай
жөнінде сөйлесу керек.
Егер клиентке жағдайды жақсартуға болатынын сендірсек,онда іс-әрекеттер
жоспарын құру ... ... ... ... азайту;
- маркетингалық стратегияны өзгерту;
- басқарушыны өзгерту, маңызды орындарға жаңа ... ... ... ... кепіл затты банкпен сату болып табылады.
Проблемді несиелерді жабу бойынша қиыншылықтар кездейсоқ емес және олар
тез арада пайда болмайды.Бұл процесс белгілі бір ... ... ... ... ... ... қиындықтар
процесінің туындау сипаттарын алғашқы сатыларында байқауы мүмкін және
жағдайды түзетуге, банк мүдделерін ... ... ... ... ... бақылаудан шыққанға дейін және шығындар
қайтарылмай кеткенге дейін қолдану керек. ... жәй, ... ... қана ... және ... ... шектелмейді. Банкке келген шығын
одан да көп және ол ... да ... ... ... мүмкін.:
- банктің репутациясы төмендейді, себебі мерзімі өткен ... ... ... салымшылардың, инвесторлардың
сенімін төмендетеді;
- әкімшілік шығындар көбейеді, себебі ... ... ... ... ... ... және көп уақыт алады;
- ақша құралдары өтімсіз ... ... ... « ... » банктің несиелік қызметін бағалау
2.1. « Каспийский » қаржылық есептеріне талдау
Перспективті ... ... ... ... ... ... көзі болып есеп берулер, сметалар, шығыс және кіріс жнінде
мәліметтері табылады. ... бұл ... тек қана ... алуға берген
арыздың фирманың қажеттіліг тұрғысынан кеектігін анықұтап қана қоймай,
фирманың болашақта дамуын есептей отырып, оның пайда алуын және ... ... ... ... ... 5- ... «Таспа »
фирмасының сызбанұсқасы көрсетілген. Осы мекеменің 3 жылдық балансын талдай
отырып оның ерекшеліктері байқалды.
1. Активтің негізгі баптары – дебиторлар, ... ... ... ... Бұл ... үстемділгі өнеркәсіптік
фирмаларға тән. Сондықтан бұл ... ... ... ... ... үш жалдың ішінде 282,1 мың теңгеден 629,6 ... ... яғни 2,2 есе. Бұл ... ... ... ?
Дебиторлық қарыздың өсімі сату сомасынан тез өсіп жатыр ма, егер
тез өсіп жатырса ол несиенің ... ... ма ?
3. ... ... ... 2,5 есе өсті, неге ? Бұл запастардың
құрылымы қандай ? Бұл банккке кепіл зат ретінде ... ... па ... сатылмаған дайын өнім бе ?
4. Негізгі құралдар 3 есе өскен - 319 мың ... 1184 ... ... ... құрылымы қандай – ғимараттар ма немесе
жабдықтар сатып алынған ба ?
5. Баланстың пассив жағындағы төленуге тиіс ... да ... ... өсуі ... ... жабылуымен түсіндіріледі.
Осыған байланысты туатын сұрақ – компаниның жэаңа өнім қоюшылары
пайда болды ма және несиені жабу шарттары қандай ? ... ... ... 2002 жылы тез өскен (0-ден 810 мың теңгеге )
қарыздың құрылымы қандай, қарыз ... ... ... ... ?
6. ... ... жөнінде сұрақтар туады. Жеке ... ... 2002 жылы ... жабдық сатып алуға жұмсалады. Неге
пайданың көп бөлігі акционерлерге төленбей ... ... ... ... ... фирманың күшті жақтары мен әлсіз жақтарын
салыстырып оның активтерінің сапасы жөнінде сұрақ қоюға болады. Бұл
проблеманы коэффиценттерді ... көм ... ... ... ... оның
алдында компанияның кірістер мен шығыстар есебін бағалау өте қажет.
| «Таспа» фирмасының ... | | | ... ... ... |31.12.02. |31.12.03 |
|Актив ... |15,7 |28,2 |37,6 ... ... |0 |4,4 |10,0 ... |282,1 |434,4 |629,6 ... |89,6 |131,7 |222,1 ... да ағымды активтер |8,0 |0,0 |11,2 ... ...... |395,4 |598,7 |910,2 ... ...... |319,3 |311,9 |1184,3 ... |8,8 |18,1 |10,2 ... |34,7 |32,2 |19,9 ... ... – барлығы |362,8 |362,2 |1214,4 ... ... |758,2 |961,0 |2124,9 ... ... төленетін шоттар |15,0 |5,0 |103,0 ... ... |114,5 |102,8 |175,1 ... ... |90,3 |213,9 |184,0 ... ... ... уақыты келген |30,5 |19,9 |74,0 ... | | | ... ... осы ... ... |0,0 |15,1 |21,9 ... ... ...... |356,7 |558 ... мерзімді қарыз |0,0 |80,3 |810,3 ... ... ... |0,0 |0,0 |0,0 ... ... ...... |0,0 |80,3 |810,3 ...... |250,3 |437,0 |1368,3 ... – жәй ... |10,0 |10,0 |10,0 ... ... |0,0 |0,0 |0,0 ... ... |497,9 |514,0 |746,6 ... ...... |507,9 |574,0 |756,6 ... мен ... – барлығы |758,2 |961,0 |2124,9 ... ... ... және ... есебі: ... және ... ... ... ... ... ... ... таза ... |2564,9 |3024,7 |4178,9 ... тауарлардың өзіндік құны |1861,6 |2121,6 |2976,6 ... ... |703,3 |903,1 |1202,3 ... ... |642,8 |682,3 |807,5 ... ... |60,5 |202,8 |394,8 ... да табыстар |7,6 |3,9 |20,8 ... да ... |14,0 |125,2 |149,5 ... ... дейін таза кіріс |54,1 |99,5 |266,1 ... |3,1 |22,4 |33,5 ... ... кейін таза кіріс |51,0 |77,1 |232,6 ... ... және ... есептерінің 3 жылдығы мәліметтерін алып
келесі тұжырымдама шығаруға болады.
1. Компанияның жалпы табысы ... ... – 2564 мың ... 4179
мың теңгеге дейін Бұл өсім немен ...... ... ... ма, немесе бағаны түсіруіне байланысты
ма Кірістің көбеюі сатып алушылардың көбеюімен сипатталады ... ... ... ... ... ма
2. Өнімнің өзіндік құны да ... ... ... ... ... шығындары неге өскен (642 мың теңгеден 807 мың
теңгеге ... ... да ... » көп ... ... ... құраған (14 мың теңгеден 149,3 мың теңгеге )
3. Компанияның ... ... ... таза ... ... ... ... сапасында ма немесе саладағы жағдайларға
байланысты ма ... ... ... банк ... ... алдында жан-жақты талдау
керек. Фирманың несие қабілеттігін бағалағанда баланстың әртүрлі
статьяларыны қатынасын сипаттайтын коэфиценттердің талдауына өте маңызды
орын беріледі және осы ... ... ... көп аударылады.
Бұл фирманың жағдайының жөнінде мәліметтердің маңызды көзі болып табылады.
Несие талдауында тәжірибеде коэфиценттерді 5 ... ... ... ... көрсеткіші
- Қарызды жабу көрсеткіші
- Іскерлік белсенділік көрсеткіші
- Рентабелділік көрсеткіші
1. Өтімділік ... ... ... ең ... ... ... оның ... капиталы және қысқа мерзімді міндеттемелер.
Көрсетілетін топтың ең маңызды және кең көлемде қолданатын
көрсткіштердің бірі өтімділік коэффиценті:
Өтімділік коэфиценті = қысқа мерзімді ... / ... ... бұл ... сандық шамасы жоғары болса (мысалы, 3,5), бірақ
активтің құрамында өткізуге қиын тауарлық материал запастарының үлесі басым
болса, коэффицент 2-ден аз болуы мүмкін, ... ... ... ... бағалы қағаздар және басқа да өтімді баптар болса, фирманың қаржылық
жағдайы бар ... ... ... ... « ... » ... өтімділік
коэфиценті 1,63 көрсеткішті қанағатты деп есептеуге болады. Несиелік
тәжірибеде өтімділіктің тағы бір көрсеткіші ... ... ... » ... = касса + бағалы қағаз + дебиторлық
шот/қысқа мерзімді міндеттемелер;
Көрсеткіші ... тек қана ... ... тез ... ... 1-ге тең көрсеткіш фитрманың тұрақты жағдайын
өрсетеді. « Таспа » ... ... 1,21 тең ... ... ... ... мерзімді міндеттемелерге 1,21 теңгеге тең өтімді активтер
келеді.
2. Қарыздық көрсеткіштері ... ... мен оның ... ... ... ... ... Активтер және
құралдар арқылы (акционерлік капитал ) немесе сыртқы ... ... ... ... ... үшін ... ... жабу
коэфиценті есептеледі:
Жабу коэфиценті = қысқа мерзімді ... / жеке ... ... ... қай бөлігі жеке капитал арқылы қаржыландырғанын
көрсетеді. Ғимараттар, құрал жабдықтар және басқа да ұзақ мерзімді қарыздар
арқылы жабылу керек. « Таспа » ... бұл ... 1,56 тең ... яғни жеке ... ... ... негізгі капиталға 1,56
теңге салынған.
Бұл топтың екінші көрсеткіші – қысқа мерзімді ... ... ... ... ... коэффициенті = қысқа мерзімді активтер/жеке
капитал;
Ол компанияның келесі жыл ... ... ... төленетін төлемдерді
акционерлердің салған қаржысымен салыстыруға мүмкіндік береді: « Таспа ... 2002 жылы бұл ... 0,73 (558,0; 756,6) тең, ... ... ... ... ... тәуекелдің үлкен бір бөлігін алып отыр. Бұл банк үшін
сенімсіз жағдай көрсеткіші.
3. Қарыз жабу көрсеткіші ... ... ... ... іс-
әрекет процесінде қолма-қол ақша құралдарымен жабу қабілетін бағалауға
мүмкіндік береді. ... ... ... ... – алған несие бойынша негізгі қарызды және пайызды төлеу
қабілеті. ... ... үшін ... және ... ... болып
қарызды жабу коэффицентін есептеу болып табылады. Бұл ақша ... Ақша ... ... = ... ... кейін
кіріс + аммортизация – дивиденттер / 1 жыл ішіндегі төленетін ұзақ
мерзімді қарыздар;
Көрсеткіш алдағы жыл ... ... ... ... ... мен
негізгі қарызды жабу үшін қажет ақша түсімдерді компания операциясында ... ... ... ... ... ... « қауіпсіздік маржасында » төмендейді.
Теория бойынша коэффициент 1 тең болғанда компанияның қаржылық тұрақтылығын
көрсетеді.
« Таспа » ... бұл ... ... тең. Ол ... жабу ... туар алдында қолма – қол касса ағымды 6 есе азаяды
дегенді білдіреді. Тағы да бір көрсеткіш коэффициенті:
Пайыздық төлем коэффициенті = салық ... ... ... + ... / ... ... компанияның пайдасы қарыз бойынша төлемдердің саласынан көп
екендігін көрсетеді. Көрсеткіш 1 болмау керек,әйтпесе комапнияның өз
міндеттемелерін жабу қабілетіне қауіп келеді. « ... » ... ... ... 2002 жылы 3,30 тең ... ... ... жағдайының тұрақтылығын көрсетеді; фирманың өз
міндеттемелерін орындамау қаупі туғанға дейін ... ... ... 5 ... ... көрсеткіштері компанияның жұмысты тиімді жасауын, оның
басқарымының жақсы саясатын және кейбір қызметкерлердің жақсы саясатын және
кейбір қызметкерледің жақсы жұмыс ... ... Ол ... сату ... таза ... ... мен және ... салыстырылады.
Сату бірлігіне кіріс = таза кіріс / сату * 100;
Бұл коэффицентте стандарттар жоқ, ол ... іс - ... ... ... » ... ол ... 1 ... 5,6
теңгеге келеді. (232,6/4178,9)*100.
Екінші көрсеткіш – актив бірлігіне кіріс.
Актив бірлігіне кіріс = таза пайда /активтер*100;
Бұл көрсеткішті бағалағанда берілген кәсіпорынға құралдарды
инвестициялаумен ... ... ... керек. « Таспа » капитал
бірлігіне кірісі 30,7 тең (232,6/756,6)*100, яғни салынған 10 теңгеге 30,7
тең
жаман ... ... ... үшін ... ... жыл өзгерістердің байқау
өте маңызды. 5–ші және 6-ші ... « ... » ... 3-жыл ... ... мәліметтер көрсетілген. Осылардың көрсеткіштерінің
динамикасын келесідегі тұжырымдама жасауға болады.
1. Өтімділік коэффициенті тұрақты болған және компания өзінің ... ... жабу ... ... ... ... ... азайған 40 күннен 55 күнге дейін.
Бұл сату көлемінн ің өсуімен және жаңа клиентураның көбеюімен
байлапнысты.
3. ... да ... ... 18 күннен 22 күнге дейін. ... ... өсуі ... және ... ... ... ... әкелді.
4. Компанияның кірістілігі 2002 жылы тез ... ... және сату ... ... 2 ... ... қарызын бағалағанда банк осы барлық факторларды ескеру керек.
Сонымен қаржылық есеп берулерді талдау және зерттеу компанияның нақты
жағдайын анықтауға, оның дамуын және ... ... ... ... ... ... береді. Қаржылық есеп берулерді талдау
несиеалушы жөнінде мәліметтерді ... ... бір көзі ... ... көздеріне банктің акхивтері, басқа банктермен мәліметтерімен алмасу
және қаржылық ақпаратты ... ... ... есеп ... ... ... ... жағдайда банк қызметкері несие берудің
келесі маңызды этапына көшеді - несиені қайтуға беретін кепіл – ... ... ... 2003 ... ... ... ... беруші: ААҚ «Таспа»
Негізгі іс-әрекеті: жарнама, типографиялық қызметтер
Жұмыс жасаған мғерзімі: 1994 жылдан бастап
Қызметкерлер саны: 45 адам
Басқарушы директор: ... Абыл ... ...... ... – хан ... 52
2. Несиелік тарихы:
|Банк |Сомасы |% ... ... |
| | | ...... ... |
| | | | ... |мерзімі. |
| | | | ... | ... |2 млн |36% |1995 ж |1996 ж |1996 ж ... Әлем банк |2 млн |34% |1996 ж |1998ж; |1998 ж |
3. ... ... ... ($ ... ... ... ... алуға| ... ... 16000 % ... ... |16000$ ... мерзімі 24 ай |Ұсынылған мерзім |36 ай ... ... 20 % ... ... |20% |
4. ... ... ... сипаттамасы:
« Таспа » ААҚ 1994 жылы құрылып типографиялық және жарнамалық
қызметтерден ... ... ... Қалқымтегі Абылдың
типографияда жұмыс жасау тәжірибиесі 10 жыл. « Таспа » типографиясы
қолдағы шығаратын газеттердің 50 пайызын шығарады, және де оған қоса ... ... ... және ... ... ... Компания
жарнамалық бизнесте де көптеген жетістіктері де көптеген жетістіктері бар,
жарнамалық өнімдері сапалы, әдемі, арзан және жоғары профессионалдық
дәрежеде жасалынған.
6. Өнім қоюшылармен тұтынушылары:
«Таспа » ААҚ ... өнім ... ... ... ЖШС табылады, ол
Ресей Федерациясының Самара қаласында орналасқан. Өнім қойшыда тауар
жартылай өткізуде алынады. Өндірілген және дайын тауар 2 дүкен арқылы ... ... ... ... және маркетинг:
« Таспа » ААҚ бәсекелестері болып « NOBEL» фирмасы және басқа да
кішігірім типографиялық ... ... ... бұл ... ... ... және олар көп көлемді өнім шығара алмайды. Олардың
өнімінің сапасын «Таспа» ААҚ өнімдерінің сапасына қарағанда төменірек.
8. Несиенін ... көне ... ... үшін жаңа типографиялық құрал-
жабдықтарды сатып алуға сұралынып отыр. Құрал-жабдықты әкелуге және оны
қондыруға ... бар, яғни ... бар. ... құны 30 мың ... оның 14 мың доллары өз қаржысынан төлейді. Мұндай құрал-жабдықты
әкелуге және оны ... ... ... әкелуге және оны
құруға 2 ай кетеді. Жоспар бойынша ... 2001 жылы ... ... Қамтылуы:
|Аты |Иесі |Орналасқан ... ... ... |
| | | ... |құны |несие |
|Өндірістік |«Таспа» ... ... | |32000% |16000% ... |ААҚ ... | | | ... | ... 32 | | | ... Тұжырымдама бағамы және несие беруге ұсыныс:
| |өте ... ... ... ... ... және ... | |+ | | ... |+ | | | ... | | | | ... |+ | | | ... | | | | ... ... ... | |+ | | ... Жобаның тиімділігі | |+ | | ... ... ... | |+ | | ... ... ... негізгі қарызды жабу кестесін жасап, жобаны
несиелеуге болады деп ойлаймыз, есептейміз.
2.2. «Нефтебанк» ААҚ-ң несиелік – портфельдік сапасын бағалау.
« Нефтебанк » ... ... ... ... мен ... ... сапасының көрсеткіштері
а) К табысты актив/актив
2002 жылы: К = ... ... ... К ... = 0,72
б) К табысты актив / ақылы пассив
2002 ... ... = ... ... К= ... = 1,14
в) К несиелер/міндеттемелер
2002 жылы: К = 3075984/4395796 = 0,69
2003 ... К ... = ... К ... ... К = 3075974/688378 = 4,47
2003 жылы: К= 3583428/1480758 = 2,42
Осы есептелген көрсеткіштердің мәндерінен анықталғагы келесі : банктің
2002 жылы ... ... ... ... ... ... мәні ... мәнінен жоғары, ал 2003 жылы жағдай жақсара
бастаған.
2. Өтімділік көрсеткіштері.
а) К кассалық актив/анкольды міндеттеме
2002 жылы: К ... ... ... К ... ... К кассалық актив/анкольды және жедел міндеттеме
2002 жылы: К =160159 / (109820+3695267) = 0,04
2003 ... К = ... = ... ... мәні ... құралдармен салымдарды жабу деңгейі мен
неғұрлым тұрақсыз міндеттемелерді жабу дегейін көрсетеді. Жалпы банк ... ... ... ... ... ... 2003 жылы ... 0-ге тең болып тұр. Себебі « Нефтебанк» ААҚ қызметтері шектеулі.
Сондықтан онда ... ... ... ... Меншікті капитал мен міндеттемелер құрылымының сапалы көрсеткіштері.
а) К капитал/актив
2002 жылы: К=688378/5084174=0.13
2003 жылы: К = 1480758/5888530=0.25
б) К ... және ... ... / ... ... К=`109820+3695267~/5084174=0.75
2003 жылы: К =3731876/5888530=0.63
в) Қарыз/актив
2002 жылы: К = 109820/5084174=0.02
2003 жылы: К=0/5888530=0
Бұл ... ... ... бекемділігін, сенімділігі мен
бекемідгін, сенімділігі мен жеделділік деңгейін сипаттайды. Бұл
көрсеткіштер мәнінде екі жыл ... ірі ... ... Оның ... банктің қаржылық бекемділігі тұрақты екнін дәлелдеп тұр. Сонымен қатар,
көрсеткіштерден банктің ... ... ... ... ... болады.
Бірақ , сңғы көрсеткіш мәні бойынша 2003 жылы нөл болып тұр, өйткені
банктің басқа банк ... ... ... Пайдалылықтың негізгі көрсеткіштері.
а) К = пайда/актив
2002 жылы: К = 10577/5084174 = ... ... К = 207479/ ... = ... К = пайыздық маржа / табысты актив
2002 жылы: K = 103901 / ( 749+130592) = 0.7
2003 жылы: К = 207479/ ... = ... ... ... және ... ... ... тиімділігін, сондай-
ақ таза пайыздық табыстың деңгейін көрсетеді. Бұл жерде атап ... ... ... ... несиелер құрайды, сондықтан несиелеу процесінде
қарызшының несие қабілеттігін балдау мен бағалауға немқұрайлы қарауға
болмайды. Осы ... бұл банк өз ... ... пайдаланып және
саклынғанг қаржы бойынша табыс тауып отыр деуге болады.
« ... » ААҚ ... ... арасындағы қаржылық жағдайының
өзгрістерін талдай отыра, оның осы жылдар арасында актив , меншікті
капитал және ... ... ... ... ... анықтаған
жөн.
2003 жылы 2002 жылға қарағанда өзгергені:
Актив көлемі: 5084174*100/5888530 = 13.6
Міндеттемелер көлемі: 4395796*100/4407772 = ... ... ... ... Несие сапасының банк кірістілігіне әсері.
« Нефтебанк » ААҚ – ның қаржылық жағдайы ... ... ... жалпы активтердің көлемі 13,6 пайызға, міндеттемелер ішіндегі
салымдар көлемі едәуір артқан. Себебі, тұрғындардың ... ... ... келе ... ... болып табылады. Осыған сәйкесінше берілген
несие көлемі де артқан. Несие бойынша резервтік қор құрылып отырады. ... ... ... ... ... жоғалтпау үшін
қолданылатын шаралардың негізгісі болып табылады.
Жинақталған несиелік жұмыс тәжірибиесін пайдалана отырып, банк сенімді
қарызшы ... ... және жеке ... ... ... Несиелік саясаттың базалық принциптері негізінде ұлттық және
шетел валютасында несиелеу операцияларын кеңейту жүргізілді.
« Нефтебанк » ААҚ несиелік ... ... және ... ... ... ... ... Нефтебанк » ААҚ 2001-2003 жыл кезеңдері ішінде несиелік портфель
классификациясының өзгеру динамикасы
|Классификациясы ... жыл ... жыл ... жыл |
| ... ... |Барлығы |Үлесі,% |Барлығы |Үлесі,% |
|Стандартты несие |1077672 |88,3 |2155344 |88,3 |6569092 |89,7 ... ... |83864 |6,9 |167728 |6,9 |408128 |5,6 ... |- |- |6028 |0,2 |80170 |1,09 ... | | | | | | ... ... |48464 |3,9 |90900 |3,7 |204700 |2,81 ... ... |10520 |0,9 |211040 |0,9 |61030 |0,8 ... |1220520 |100 |2441040 |100 |7323120 |100 ... ... ... ... болатын проблемалар және оларды шешу
жолдары.
Банк несие келісім-шартының орындалуына бақылау жасап отырады, оның
негізгі мақсаты – несиені және ол ... ... ... қамтамасыз
ету. Әрине, әрбір несие бере алады, несеи бойынша күтпеген жағдайлардан
несиені қайтармау тәуекелі болады. Ол банк тек қана ... ... ... бере ... ... онда ... ... мүмкіндіктерін
жіберіп қояды. Осы кезде, егер несиені жабу бойынша қиындықтар туса, бұл
банкке өте қымбатқа түседі. Сондықтан несие саясаты ... ... ... ... мүмкіндіктерін максималды пайдалану мен
басқарушылықтың арасында балансты қамтамасыз етуге бағытталған.
Несиелерді жабу бойынша қиыншылықтар кездейсоқ және олар тез арада
пайда ... Бұл ... ... бір уақытта дамып шығады. Банктің
тәжірибелі қызмттері клиенттің қаржылық қиындықтар процесінің туындау
сипаттарын алғақы сатыларында байқауы мүмкін және ... ... ... ... ... ... ... жағдай бақылаудан шыққанға дейін және шығындар
қайтарылмай кеткенгше дейін қолдану керек. Ескертетін жәй, банктің
шығындары тек қана ... және ... ... ... Банкке
келген шығын одан да көп және ол басқа да жағдайларға ... ... ... ... төмендейді, себебі мерзімі өткен және
жабылмаған несиелердің көптігі салымшылардың инвесторлардың
сенімін төмендетеді;
- ... ... ... себебі проблемді несиелер банк
персоналынан ерекше талап етеді және көп уақыт алады;
- Ақша құралдары ... ... ... ... ... алу қарызын қарағанда, келісімнің шарттарын
жасағанда және әрі ... ... ... кезде жіберген қателері:
- Қарызыға жұмсақ қарым қатынас жасау;
- Қаржылық талдаудың дұрыс жасалмауы;
- Несиенің құрамын ... ... ... қамтуының жеткіліксіздігі;
- Несиелік құжатты қаттағанда қателер жіберу;
- Несиені қолдану кезінде қарызшыға дұрыс ... ... ... ... ... ... ... дұрыс анықтамаған
жағдайларда несие алған компанияның дұрыс жұмыс жасалуы;
- ... ... өнім ... ... және оның ... ... тиімсіз маркетинг болашақта нарықты бағалауды қателер жіберу;
- компанияның қаржыларына әлсіз бқылау жасау;
Осыған қоса банктен тәуелсіз факторлар маңызды роль ойнауы мүмкін:
экономикалық ... ... ... өзгерістер және тағы басқа.
Жоғарыда айтқандай несиені жабу бойынша қиындықтар аяқ ... ... ... қаржылық жағдайы нашарлағаны және оған берілген несие
уақытында жабылмау немесе сенімсіз қарызға айналып кетуі мүмкіндік беретін
көптеген белгілер бар. Бұл ... ... ... анықталады:
- қаржылық есептерді талдау;
- қарызшымен және сөйлеу;
- Үшінцші адамдардың хабарлары;
- Банктің бөлімшелерінен мағлұмат алу.
Несиенің қызмет ету ... ... ... ... ... ... ... ақша түсімдері жөнінде есебін және тағы басқа материалдарын
беруге міндетті. Оларды жан-жақты талдау және ... ... ... ... ... ... ... болады. Банк келесілерге назар
аударуы керек:
- Белгіленген мерзімде қаржылық есептерін бермегенде;
- Запастардың айналымының азаюы;
- Қысқа мерзімді активтердің азаюы;
- Қысқа мерзімді ... ... ... ... ... ... капиталдың сомасының көбеюі;
- Операционды іс - әрекеттен шығындардың пайда болуы.
Банк үшін клиентпен персоналды қарым-қатынастаста болу өте ... ... ... ... ... кездесу. Банктік қызметкерлер келесі
фактілерге назар аудару керек:
- басқару звеносының қимыл әрекетінің өзгеруі;
- басқарушылардың жанұяларындағы проблемалары;
- ... ... ... банкпен қарым қатынасының өзгеруі;
- негізгі қызметкерлерді алмастыру;
- басқа кәсіпорындарды ашу, ... ... ... ... ... ... дұрыс толтырылмауы;
- өнімдерге жоғары баға қою;
- операциондық бағанын әлсіздігі;
- маңызды клиенттерін жоғалтуы;
- спекулятивтік запастарды ... көне ... ... ... кешіктіру;
Соңында банктің басқа бөлімшелері маңызды мағлұматтарды бере ... ... ... ... ... азаюы;
оның жабылмаған чектерді беруі.
Проблемді несие пайда болған кезде несиенің жабуын қамтамасыз ету үшін
қажетті шаралар қолдану қажет. Ең тиімді вариант – ... ... ету үшін ... ... бірге шаралар жоспарын құру. Егер
бұл шаралар көмектеспесе, онда банк өзінің мүддесін қамтамасыз ету үшін
қарызшыдан төлемді, қамтуын азайтуды, гарантқа ... ... ... ... ... – қарызшыны банкрот деп жариялау, бірақ бұл екі жаққа да
тиімсіз жағдай. Банк тез арада қимылдауы керек, ... егер ... ... сақтандыру компанияларына, салықтық органдарға төлемді
кешіктірсе, онда меншік тұтқынға алынады және банк кредиторлар шеретінде
орналасады. Проблемді несиені шығарарда бірінші қадам болған жағдайды
обьективті ... ... ... ... ... ... қоса
банктің де позициясын ескеру қажет., онда сенімсіз қарыздар үлесі көп пе ?
Егер көп ... онда көп ... ... екі ... ... арқылы шешкен
дұрыс. Осыдан кейін банктің несие қызметтері компанияның басшыларымен
кездесу ұйымдастыру керек және пайда ... ... ... ... ... ... ... жақсартуға болатынын сендірсек, онда іс-
әрекеттер жоспарын құру керек:
- активтерді сату;
- шығыстарды азайту;
- маркетингалық стратегшияны өзгерту;
- ... ... ... ... жаңа тұлғаларды
тағайындау.
Басқа шешімі болып кепіл затты банкпен сату болып табылады.
Кепіл затын өткізу.
Банк заңға сәйкес өзіні талаптарын келесі ... ... ... ... ... сот ... өткізу;
- кепіл затты соттан тыс өткізіп жіберу;
Кепіл затты сот арқылы ... өте қиын және ... іс. ... көбінесе келісім шартта соттан тыс кепіл затты ... ... ... ... тыс ... сату кезінде сауда банктің сенімді
тұлғасымен өткізіледі.
Төлемнің уақыты келген және несие жабылмаған кезде сенімді тұлға
қарызшыға өзінің міндеттемелерін орындамағаны жөнінде 1 ... ... ... ... ... ... ... органында оны да тіркейді.
Ескерту кепіл берушінің өзіне беріледі немесе пошта рақылы хатпен
жіберіледі. Ескертуде көрсетілетіндер:
- кепіл беруші мен ... ... мен ... ... ... міндеттемелердің қысқаша сипаттамалары;
- негізгі қарыздың қосынды түсіндірмесі;
- ескертуді алғаннан ... екі ай ... ... ... ұсыну;
- сауда жүргізу ықтималдығын ескерту;
- сенімді тұлғаның аты, мекен – жайы және ... ... ... ... ... оны бергеннен кейін екі
айдан соң сенімді тұлға ... ... ... ... сату ... 2 ... ол да сәйкес органдарда тіркеледі.
Сату жөнінде ескерту келісімен сипатталады:
- кепіл беруші мен кепіл ұстаушының аттары:мен мекен – ... ... ... ... аты және ... ... орны мен уақыты;
- сенімді тұлғаның аты, мекен – жайы және байланыс телефоны.
2 ескертумен бірге жергілікті ақпарат ... сату ... ... ... ... ... қиын кезеңде құрылды. Ол
кеңестік банктік тор негізінде құрылды. Сонымен қатар еліміздің
тәуелсіздігін алғалы және нарықтың экономикеаға көшкелі банктік жүйе ... ... ... да ... екі ... банктік жүйе құра
алады. Нәтижелер көрсеткендей, ол ТМД елдерінің арасында алдыңғы қатарда
болып табылады. Елдің банктік жүйесінің дамуы ішкі және сыртқы факторларға
тәуелді. ... ... ... оң ... ... ... ... қарағанда қазіргі банктер салыстырмалы түрде
жылдан дамып келеді. Соған сәйкес және сол жағдайларды өрбітетін елдегі
экономикалық ... орай ... ... оның ... негізгісі –
несиелеу жұмысы әрі қарай дамуы және жетілуі, жан-жақтылануы, заңды
қорғалуы қажет.
Қазіргі уақытта несиені қайтармау проблемасына беттесіп банктер
қарызшының ... ... ... ... күшейтуде.
Күйзеліске ұшыраған банктердің ағымы басқа банктердің несиелеуді
басқарудың жаңа қағидалы әдістеріне көшуін талап етеді.
Бұл үшін банктік қызметті басқаруда мүлдем жаңа ... ... ... ... ... үшін тек мамандар ғана емес, сонымен қатар нарықтық
қатынастар шарттарында өз ісінде банктік қабілеті бар адамадар қажет.
Сонымен қатар, бұл ... ... ... ... ... қолайлы болған
кезде де несие сұраушы клиенттерінің олардың қайтарылуы мен өз уақытында
қайтарылмай болмай қалуы мүмкін.
Себебі, клиенттің қанағаттанарлық ... және ... ... ... ... ... ... жүргені, оның алдағы уақыттағы
жетістіктерінің міндетті көрсеткіші деп есептелмейді. Әрине сонымен, бұл
оның несині қайтарам деген ниеттің көрсеткіші емес. Сондықтан, тек ... ғана ... ... ... ... ... ... керек. Сонымен қатар, Республикамыздың экономикалық даму
ерекшелігін есепке алып, шетел банктерінде пайдаланатын қаржы көрсеткіштері
мен ... өтеу ... ... ... іске асырылатындай болып
жетілдірілсе деп есептеймін.
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
1. ... О.И « ... дело ... ... ... В.И. ... дело ... – 2001 г
3. Балабанов И. Т « Банки и банковское дело »
Санкт-Петербург 2001 г
4. Черкасов А « Банковские ... ...... ... М.Т. « Кредитная деятельность банков Казахстане » ... ... « ... ... » №1 2002 г
7. « Банки Казахстана » №1 2003 г
8. « Банки Казахстана » №4 2003 г
9. « Қаржы – ... » №9 1999 ... ... А.М « ... ... – 2001 г
11. Семенюта О. Г. « Деньги, ... ... ... ... Ю.А « ... ... ... – Петербург 2000г
13. « Қазақша – Орысша » сөздік.
«Нефтебанк» ААҚ-
ң Ақтөбе
филиалының
директоры Абуов
Талғат
Тұрғалиұлы мырзаға
«Айс» ЖШС ... ... Т І Н І ... ... ... 100 000 АҚШ ... ... несие
беруіңізді сұраймын. Несиенің барлық шарттарымен ... Қолы ... ААҚ ... ... ... хаттамасы
Ақтөбе қаласы, № ... ... 2005 ... ... :
1. ... ЖШС-не несие беру мәселесі туралы.
2. Кәсіпорынның қаржылық жағдайына және жалпы кәсіпорын туралы қысқаша
сипаттама беру.
3. Банктің несиелік портфелін талдау және нақты ... ... ... ... ... ... ЖШС-на несие беру мәселесі болып
табылады.
Несиелік комитет төрағасы Рысмағамбетов Оразбай Тарғынұлы осы ... ... ... баяндады. Кәсіпорынның несие қабілеттігін
талдауда есептелген барлық ... оңды ... ... ... ... ... 199626 теңгеге өсім ... ... ... ... ... ... байқатады.
Жалпы пайда нормасының өсіміне де осы көрсеткіштер әсер ... ... ... ... ... негізгі қордың 59253 теңгеге өсімі
негізіне болды. Нәтижесінен көрсеткіш 0,13 өсті. Жалпы кәсіпорынның ... ... ... қарағанда 84853 теңгеге басым. Ашып қарастыратын
болсақ бұл өсім ... ұзақ ... ... 59253 ... борыштардың 30539 теңгеге, меншікті капиталдың 6841 ... ... 21346 ... және ... ... 10710
теңгеге өсуі есебінен болды.
Несиелік бөлім мамандары «Айс» ЖШС-де болып, кәсіпорын ... Өнім ... ... ... ... сүт өнімдерінің дәмін көрді.
Кәсіпорын цехының құрал-жабдықтары тозғанына көз жеткізді.
Жалпы отырыста ... ... ... ... болмады. Бөлім мамандары
келісім беріп, жалпы отырыс шешім қабылдады.
№ 14 ... ... ... ААҚ-ң несиелік комитеті төмендегілер туралы шешім
қабылдады
Несиелік комитет шешімі :
1. Банк ... ... 2008 ... 1 ... дейінгі мерзімде
өтейтіндей етіп 36 айға 100 000 АҚШ ... ... ... ... ... мерзімі аясында несиенің сыйақы ... 20 ... ... көнерген құрал-жабдықтарды жаңарту мақсатымен беріледі.
3. Қарыз алушыға берілген несие есебі және несиені ... ... ... АҚШ ... ... ... Несие жөніндегі
төлемді және есептелген пайыздарды, негізгі борыш бойынша төлемнің
мерзімін өткізіп алғаны үшін төлемақы ... ... ... ... негізгі борыш пен пайызды өтеу кестесіне сәйкес АҚШ
долларымен жүргізіледі.
Несиелік комитет төрағасы : ... ... ... және ... бағалау.
Қаржылық есеп берулердің қорытынды нәтижесі қанағатты ... ... ... ... ... ... ... этапына көшеді – несиені
қамтуға беретін кепіл-мүлікті бағалау.
Коммерциялық банк ... ... ... бірі – ... тәуекелі. Егер жабылмаған несиенің шығындарын жабу үшін
қарызшының салған ... сату ... бар ... қамтамасыз ету
институты болмаған жағдайда операцияларда жүргізудің ... ... ... ... әкеліп банктік істі спекулятивтік іс-әрекетке
айналып кетер еді. Банк кепілге салған мүлікті сату арқылы несие ... ... ... сол ... ... ... Сондықтан несие
қызметкері салынатын кепіл-мүлікті дұрыс бағалауына байланысты. Қарызшының
несиені қайтармаған жағдайда банк ... сол ... ... ... ... ... ... қамтуы банк қорғасының соңғы нүктесі. Қамту
бұл несие үшін ... ... ол ... ... ... салу ... қарызды уақытында жабуға ынталандыру керек. Әрбір банк ... ... ... жеке ... ... ... кепіл-мүліктің
түрлері оларға қойылатын талаптары болады, осыған байланысты «Нефтебанк» АҚ-
ы кепіл-мүлікті бағалауға маңызды ... ... банк ... ... ... ... ... банктің келесі әрекеттері болып өтімді кепіл-
мүліктерді алу табылады :
1. Үйлер, ... ... ... бөлшектер және оларға агрегаттар.
3. Өндірістік линиялар, станоктар, құрал-жабдықтар.
4. Өнеркәсіп тауарлары.
5. Тұтыну тауарлар тобы.
6. Дәрі-дәрмек препораттары.
7. Бағалы қағаздар.
8. Депозит.
Кепіл-мүлікке қойылатын ... ... :
- ... ... ... ... толық тізімінің болуы;
- жоғары өтімділік;
- кепіл-мүлігі басқа жеке және ... ... ... ... бос болуы;
- жылжымайтын мүлік кепілге алынады, егер жерді қолдану құқығы немесе
жер учаскесіне меншік құқығы болса;
- мемлекеттік ... ... ... ... ... мемлекеттік
органдардың рұқсаты керек;
- құрылыс объектілері аяқталған түрде болуы керек, мемлекеттік тіркеулер
болуы міндетті;
- азық-түлік және өнеркәсіп ... ... ... ... ... керек, сертификаттары қажет;
- автокөліктердің техникалық эксплуатациясы 3 жылдан аспауы керек және
олар жақсы техникалық түрде болуы ... ... ... ... бағаның тұрақтылығы және коньюктурасы
болуы;
- ... ... ... ... ... инспекция алдында
қарызы жоқ жөнінде анықтама.
Несиелеу процесінің ең маңызды жерлерінің бірі ... ... ... ... бағалау қиындығы оның қасиеттерінің бірнеше бірнеше
факторлардың жерінде ... ал ... ... дәл ... келмейді.
Бағалау прцесі ғимараттың тұрған жерін жалпы қарауға және де ғимараттарды,
олардың жағдайын суреттеу және бағаланып ... ... ... ... ... этап – ... ... бұл этапты негізгі деп
есептеуге болады. Құнын бағалау жалпы ... ... және ... ... ... әсерін тигізетін барлық факторларды ескеріп жүргізіледі.
| Аты | Иесі ... ... құны ... |
| | ... | ... ... ... ЖШС ... ... $ |100 000 $ |
|ғимарат (офис)| ... | | |
| | ... 2а | | ... ... ... ... ... ғимарат (офис) |
|Орналасқан жері ... ... ... ...... иесі ... ЖШС ... бағалау мақсаты ... ... ету ... ... құн түрі ... және ... құны ... ... ... ... ... сипаттамасы
|Салынған мерзімі |1998 жыл ... ... неше ... |2 ... ... ... алаңы |150,140 / 130, 140 ... ... ... : ... ... және ... су, газ, |
| ... жылу қазандығы, телефон |
|Техникалық жағдайы ... ... ... ... ... 2003 жылы ... ... нарықтық құны 150 000 ... құны 75 000 ... жабу ... айы | ... | |Ай ... несие |
| | | | ... |
| ... | ... | ... 2005 жыл | |583 |583 |100 000 ... | |583 |583 |100 000 ... | |583 |583 |100 000 ... |2 778 |567 |3 345 |97 222 ... |2 778 |551 |3 329 |94 444 ... |2 778 |535 |3 313 |91 666 ... |2 778 |519 |3 297 |88 888 ... |2 778 |502 |3 280 |86 110 ... |2 778 |486 |3 264 |83 332 ... 2006 жыл |2 778 |470 |3 248 |80 554 ... |2 778 |454 |3 232 |77 776 ... |2 778 |437 |3 215 |74 998 ... |2 778 |421 |3 199 |72 220 ... |2 778 |405 |3 183 |69 442 ... |2 778 |389 |3 167 |66 664 ... |2 778 |373 |3 151 |63 886 ... |2 778 |356 |3 134 |61 108 ... |2 778 |340 |3 118 |58 330 ... |2 778 |324 |3 102 |55 552 ... |2 778 |308 |3 086 |52 774 ... |2 778 |292 |3 070 |49 996 ... 2007 жыл |2 778 |275 |3 053 |47 218 ... |2 778 |259 |3 037 |44 440 ... |2 778 |243 |3 021 |41 662 ... |2 778 |227 |3 005 |38 884 ... |2 778 |221 |2 989 |36 106 ... |2 778 |194 |2 972 |33 328 ... |2 778 |178 |2 956 |30 550 ... |2 778 |162 |2 940 |27 772 ... |2 778 |146 |2 924 |24 994 ... |2 778 |130 |2 908 |22 216 ... |2 778 |113 |2 891 |19 438 ... |2 778 |97 |2 875 |16 660 ... 2008 жыл |2 778 |81 |2 859 |13 882 ... |2 778 |65 |2 843 |11 104 ... |2 778 |49 |2 827 |8 326 ... |2 778 |32 |2 810 |5 548 ... |2 778 |16 |2 794 |2 770 ... |2 778 |0 |2 770 |0 |
| | | | | ... |100 000 |11 956 |111 956 | ... « ... дело » ... .О. И. М-1998г
[2] Колесников. В.И « Банковское дело » М-2001г
[3] Балабанов И.Т « Банки и ... дело » ...... ... А ... операций » Москва-2001г
[5] Давлетова М.Т « Кредитная деятельность банков в Казахстане » ... ... ... №1 2002 ... « ... Казахстана» №1 2003 г
[8] «Қаржы қаражат » №9 ... « ... ... » № 9 1999 ... ... Казахстана » № 2003 г

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 31 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Банктің несиелік саясаты15 бет
Банктің несиелік саясаты және несиелік механизм32 бет
Банктің несиелік саясаты және несиелік тетік (механизм)18 бет
Коммерциялық банктің несиелік саясаты және механизмі55 бет
Коммерциялық банктің несиелік саясаты. (ақ «қазақстан халық банк» мәліметтері негізінде)77 бет
Коммерциялық банктердің несиелік саясаты және оның банктің қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз етудегі ролі83 бет
Коммерциялық банктердің несиелік cаясатын қалыптастыру72 бет
Нарықтық экономика жағдайындағы коммерциялық банктердің несиелік саясатын жетілдіру жолдары41 бет
Қазіргі тандағы ҚР-дағы ұлттық банктің ақша-несие саясатына талдау жасау24 бет
Қазақстан Республикасы ұлттық банкінің ақша-несие және валюталық саясаты65 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь