1986 жыл. 16 желтоқсан

1986 жыл. 16 Желтоқсан. Үлкен өзгеріс күні. Алматыда Қазақстан Компартиясы орталық комитетінің өте қысқа пленумы өтті. Небәрі 18-ақ минут! Осы қысқа уақыт қазақ халқының намысын таптауға жетіп-артылды.
Он сегіз-ақ минут,
Ел тағдыры шешілген.
Он сегіз-ақ минут,
Тәныстырған шешіммен.
Он сегіз-ақ минут,
Ызгары қарып жаныңды,
Он сегіз-ақ минут,
Есіңнен кетпес есіңнен!
Он сегіз-ақ минут -Ең қысқа өткен жиналыс. Он сегіз-ақ минут -Тағдыры елдің сыйған іс. Он сегіз-ақ минут, Биліктің озбыр пышағы, Тамырын елдің қиған іс.
Он сегіз-ақ минут,
Жиналыс өтті ызғарлы.
Он сегіз-ақ минут,
Тынышын елдің бұзған-ды.
Он сегіз-ақ минут,
Он сегіз минут артында
Он сегіз жылда жуылмас қара із қалды...
/Айбек Қалмағанбетов/
Жиналғандар дереу республика Компартиясы орталық комитетінің I хатшысы, Қазақстанға отыз жылдай басшылық еткен
Дінмұхаммед Қонаевты қызметінен алды. Оның орнына Саяси Бюроның ұсынысы бойынша жіберілген Ульянов партия ұйымының жетекшісі Г. В. Колбинді сондай бірауыздылықпен сайлады. Колбиннің бұлай аяқастынан келуін «тоқыраған» қазақстандық басшылар бір-бірімен қарға тамырлас, сондықтан қайткенде де «сырттың адамын» әкелуге мәжбүр болдық деп түсіндірді («Алматы 1986. Желтоқсан» 3-кітап. 1992. «Шабыт» баспасы. Жауапты шығарушылар: Талғат Айтбайұлы, Тойболды Зейнәбін).
        
        1986 жыл. 16 Желтоқсан. Үлкен өзгеріс күні. Алматыда Қазақстан Компартиясы
орталық комитетінің өте қысқа пленумы өтті. Небәрі 18-ақ минут! Осы ... ... ... ... ... ... ... минут,
Ел тағдыры шешілген.
Он сегіз-ақ минут,
Тәныстырған шешіммен.
Он сегіз-ақ минут,
Ызгары қарып жаныңды,
Он сегіз-ақ минут,
Есіңнен ... ... ... ... -Ең қысқа өткен жиналыс. Он сегіз-ақ минут
-Тағдыры елдің сыйған іс. Он сегіз-ақ минут, ... ... ... ... ... іс.
Он сегіз-ақ минут,
Жиналыс өтті ызғарлы.
Он сегіз-ақ минут,
Тынышын елдің бұзған-ды.
Он сегіз-ақ ... ... ... ... ... ... жуылмас қара із қалды...
/Айбек Қалмағанбетов/
Жиналғандар дереу ... ... ... I ... ... отыз ... басшылық еткен
Дінмұхаммед Қонаевты қызметінен алды. Оның ... ... ... ... ... Ульянов партия ұйымының жетекшісі Г. В. Колбинді
сондай ... ... ... ... ... ... қазақстандық басшылар бір-бірімен қарға тамырлас, сондықтан
қайткенде де «сырттың адамын» ... ... ... деп ... ... ... 3-кітап. 1992. «Шабыт» баспасы. ... ... ... ... ... 17 күні ... ... Комитет ғимаратының алдындағы
Л. И. Брежнев алаңына жиналған 25-30 мыңдай нөпірдің дені ... ... ... орда ... ... ... ... деген аталы сөз
бар, ал ол кездің жүрегі ... ... ... ... ... да ... жиырманың о жақ бұ жағындағылар еді. Мұқағалиша айтқанда «халықты
сүйем деп байбалам салмай, оған текжан жүрегімен ... бола ... ... тән ... ... келбетін тарихшы М. Қойгелді ағамыз ... олар ... ... ... ... ... 39-45 жылдардағы ... ... ... соғысқа
қатыспаған, соғыстан кейінгі мерзімде қатая түскен ... ... ... ... илеуінде біржола жаншылмаған ұрпақ еді.
Екіншіден, ешқандай да күмәнсіз нәрсе сол, бұл жаны ... рухы ... ... мен ... ... дәстүрінде тәрбиеленген, Мұқағали
Мақатаевтың «Реквиемін», өлеңдерін ... ... ... ... Қазақстанымын» өзінің ортақ гим-ніне айналдырған ұрпақ болатын. 1986-
ның желтоқсан күндері олар өз елінің азаттығы үшін ең биік те асқақ ... даяр ... ... ... («Егемен Қазақстан» 2001, 17 Желтоқсан).
«Көңілдің кірі айтса кетеді» деген мақаласында ... ... ... сол ... ... ... қадап айтып, айбынды жастардан тіпті
Колбиннің да қатты қорыққанын тілге тиек ... ... өте биік ... ... Комитеттің тағы бір қателігі сол - қазақ ұлтына баяғы Ресей
патшалығының ... ... ... ... енді ... ... айдауларына жүре бер-мейтінін білмеді. Тіптен мұздай
қаруланған жазалаушы әскерлерімен жан-жақтан қоршауға алып, ... ... ... ... ... ... толқындай тербетіліп тұрып,
ақын Жұмекен Нәжімеденовтың сөзіне жазылған композитор Шәмші Қалдаяқовтың
«Менің Қазақстаным» әнін шырқаумен болды. ..Менің елім,
Менің ... - деп ... ... жаңғыртқан ән құдіреті көргендердің
айтуына қарағанда, Ақ үйде үстел басына қонжиған ... ... ... он ... ... ... соншалық, байыз таппай үстел мен
терезенің арасын-да сан рет жүгірген. ... ... жат ... ... ... ... күш қолданып, ұрып-соғып, қан төгіп таратса ... ... жеңе ... іші ... Бұрынғы бұратана ұрпағы емес,
ештеңеден қайтпайтын, намысын ту етіп, арғы асыл тегі-не тартқан жастардан
сескенді».
»Желтоқсанға ... ... ... ... ... да, дем
берушілер де, соған сай ... да ... ... бірқатар фактілер де ... ... ... Роза ... ... «Біз ... ... (Жалын баспасы,
2000) кітабында жастардың құрамы былайша ... ... 633 ... ... ... 1 ... 1 ... 1 корей, 1 карақалпақ, 1 қырғыз;
әлеуметтік құрамы: 303 жұмысшы, 275 ... ... 5 ... ... 9
зиялылар өкілі, 16 қызметкер, 17 жұмыссыз.
Жастардың басым бөлігі ... ... үй ... «Құрылыс монтаж» басқармасында,
«Алматы ауыр машина ... ... ... мақта-мата
комбинатында, ... ... ... ... ... атындағы тігін фабрикасында істейтін жұмысшы жастар еду /Академик
Манаш Қозыбаев алаңға ... ... ... ... ... алға ... - таза жастардың қозғалысы» деген баға береді/
«Фіктілер желтоқсан қозғалысына қазақ жастарының шыққандығын көрсетеді.
Америкалық «Хельсинкі» тобы ... орта жасы 25-те ... ... Т. ... «Желтоқсан ызғары» атты еңбегінде 99 сотталған жастар
туралы деректер береді. Олардың 23-і ... 40-ы ... 47-сі ... ... пунктіне әкелінгендердің 1163-і жұмысшы ... ... ... коми-тетіне әкелінгендердің 87-сі студент, 57-сі
қызметкер, 102-сіжұмыссыздар
Желтоқсан 1986 - ... ... ... үміт ... ... ... ... 1996, 6-желтоқсан, 1986-желтоқсан: дақпырт
және шындық)
¥лттық рух сынға түсіп, белден сынып кете жаздаған уақытта бойларын
намыс ... ... ... мен ... ... мінездері жарқ
етті. Бейбіт шеру-мен наразылықтарын білдірген екі күн бойғы ... қан ... ... ... күннен-ақтексеру мен жазалау
басталды. Барша желтоқсаншылардың ... ... ... ... ... көзі жәудіреген қазақтың бірнеше ұлқыздары сол жазалаудың құрбаны
болды. Екеуі ... ... да ... ФранцузелінеЖанна д'Арк, чех
еліне Ян Гус, венгр еліне Шандор Петефи ... ... ... ... елі үшін ... ... есімі де дәл сондай қастерлі екені
сөзсіз.
«Желтоқсаншылар үстінен ... сот ... ... Қ. ... ... Ж. ... және Қ.Күзембаев төртеуіне арналған сот ... ... деп ... ... өз ... ... Қазақстан,
2001, 17-желтоқсан, «Тоталитаризмді тұңғыш рет тітіреткен ... орны мен ... ... ... осы сот ісіне басынан
аяғына дейін ... Роза ... ... ... ... ... соттағы ақтық сөзінен үзінді келтіреді. Онда Қайрат: «Менің
бір ғана ... бар еді. Ол ... ... ... ... Менің
арымның таза екендігін, адам ... ... ... ... деп ... деп қорқушы едім. Қымбатты әке, аяулы ... ... ... ақ екеніме көздерің жеткен болар. Енді міне, қазір
атып жіберсе де арманым жоқ. ... ... үшін ... ... ... ... аман болыңдар!»- деп, сөзін абақтыда жазған өлеңін ... ... ... ... ... еді. Ол ... Р. Спанова
былайша еске алады: «Ол өлеңді ұзақ оқыған сияқты. Әйтеуір, ... ... ... ... ... қазақ милиционерлеріне дейін көздерін
сүртіп, уһілеп шығып жатты. Қайрат ... ауыр ... ... да ... оқиды,
бір шумағын оқып біткенше жұрт тып-тыныш тыңдайды да, ... ... көз ... ... ... ... шумақты оқиды. Сөйтіп бүкіл
халық еңіреп, залдың ... ... жан ... Тек ... ... ... ... пен Баймұханбетов қана былшиып отырды».
Қазақ жастарының наразылықтары ... одақ ... ... ... ... рөл ... анық. Өйткені, тоталитарлық
жүйеге қарсы бұндай дүмпулер іле-шала ... 17-25 ... ... ... Жезқазған, Павлодар, Көкшетау, Арқалық сияқты
қалаларға ақтарылды, кейін-нен Балтық бойындағы республикаларда, Тбилисиде,
Таулы ... ... ... ... да жалғасын тапты.
Қалай дегенмен де, сапер күректер мен болат қалқандар жастардың қайсар
рухын мұқалта алмады. Олар өз ... ... елге ... ... сұрапыл күндердің бел ортасында болған, қазақжастарын итшетепкілеп,
малша айуандық жасалғанын өз көзімен ... ... ... ол ... ... «Түрмедеотырдық, көрмеген қорлығымызжоқ. Денсаулығымыздан
айрылдық, басымыз да жарылды, итке ... ... да ... ... ... зор-ланды, өлім мен өмірдің арасында ... ... ... ... ... ... ... Өйткені,
РУХ біздің басты қаруымыз еді».
«Жазамды ҚарЛагта өтеп жатқанымда, Мемлекеттік Қауіпсіздік комитетінен
екі адам келіп, маған: «Егер сен ... ... ... ... ... айдан кейін бостандыққа шығарады. Біз жоғарғы жақтан арнайы, осындай
тапсырмамен келіп отыр-мыз, тез жаз!» - деді. Ал, ... ... ... бес ... бар ... атына кешірімхатты мен ешқашан да жазбаймын! Қайта, керісін-
ше, Колбин менің ... және ... ... ... ... ... хат ... жауап қайтардым» (Жас алаш, №149-150, 2003, ІЗжелтоқсан).
Міне, бұл сол кезде небәрі 24-тегі инже-нер қазақтың өжеттілігі ... ... ... ... ... жоқ. Ол қыл үстіндегі ұлт
тағдыры, қаймана қазақтың келешегі үшін ... ... ... қия ... үлкен жігер, өр рухының арқасында келді.
Ендігі мәселе, сол желтоқсанға лайықты саяси бағасын беру (дәл ... ... ... ... ... Қызыл Империя жоқ! Тәуелсіз мемлекет
болдық. Өз заңымыз, Конституциямыз, президентіміз бар. Ал, ... 17 жыл өтсе де ... ... ... баға беру керек пе жоқ
па» деп қолқылдап жүр» деген осыдан үш жыл бурынғы Е. ... ... ... ... ... ... оларды үлгі-өнеге етіп
дәріптеу, қазақ жастарының арқасында тоталитарлық жүйенің тітіреп, ... ... ... ету, ... туын ... болуы
тиіс.
Сөз соңын «Тәуелсіздікке рухпен ... ... ... алып ... ... деп ... ... бірден-бір жанашыры, ұлт
мақтанышы ақын/Мұхтар Шаханов ағамыздың мына бір ... жыр ... жөн ... ... ... багы ... ма екен хас ... нары
жоқ, Ал, біреулер намысы жоқ, жігер, ... ... ... ... деп, Жоқ!!! Кешегі сын сағатта көкірегінде
жанып от, ... ... аяз ... ... ... ... ... шашылмаған тары боп!.. ІӨсер ұлдың қай сәтте де бірлік болмақ
қалауы, Лаула, лаула ... ... ... ... Өздеріңдей өр
намысты, жас өркені бар елдің Ешқашан да еңкеюге тиісті емес жалауы!!!

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1986 ж. желтоқсан оқиғасы10 бет
1986 жылы 16 желтоқсан оқиғасы7 бет
1986 жылғы Желтоқсан оқиғасы17 бет
1986 жылғы Желтоқсан оқиғасы жайлы12 бет
1986 жылғы желтоқсан оқиғасына қазақ жастарының қатысуы және оның тарихи маңызы25 бет
1986 жылғы желтоқсан оқиғасының қозғаушы күштері мен барысы13 бет
1986 жылғы желтоқсан. Аңыз бен шындық15 бет
1986ж. Қарағандыдағьі желтоқсан оқиғасы және оның облыстың қоғамдық өміріне әсері8 бет
«1986 жылғы желтоқсан оқиғасы және оның тарихи маңызы»22 бет
«Қайта құру» кезеңіндегі Республиканың қоғамдық – саяси өміріндегі өзгерістер. 1986 жылғы желтоқсан оқиғасы20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь