Конституция - Қазақстан Республикасының негізгі заңы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

1. Конституция . Қазақстан республикасының негізгі заңы ... ... ... ... .4
2. Қазақстан Республикасының 1993 жылғы Конституциясын
қабылдаудың себептері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
3. 1995 жылғы жаңа Конституция қабылдандану себебтері ... ... ... ..8
4. Мемлекеттік саяси биліктің Конституциядағы саяси көрінісі ... ... ..14
5. Конституциядағы көрсетілген ҚР азаматтарының құқықтары мен
міндеттері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..15

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .18
Республиканың президенті Н.Ә.Назарбаевтың тікелей басшылығымен тәуелсіз Қазақстанның жаңа Конституциясы қысқа мерзім ішінде әзірленді. Ол халық талқылауынан өтіп, референдум арқылы өз күшіне енді.
Жаңа Конституцияның өмірге келуі, жан-жақты сараптамадан өтуі Н.Назарбаевтың атымен тікелей байланысты. Конституцияның бас авторы – Назарбаев Н.Ә деп толық сеніммен айтуға болады.
Конституция Қазақстанның демократиялық, құқықтық және әлеуметтік мемлекет ретінде дамуына қолайлы жағдай жасайды. Заңда белгіленген барлық тұжырым, қағидалар өмірдің барлық салаларын өркениетті заң жүзінде басқаруға жағдай жасап отыр.
Еліміздің бұл Негізгі Заңы бірінші рет Қазақстан Республикасын президенттік басқару нысанындағы біртұтас мемлекет деп жария етті. Бұл мемлекеттің құзырына өз аумағының тұтастығын, сырттан қол сұғылмауын және бөлінбеуін қамтамасыз ету толығымен жатқызылады.
Конституцияда демократияның түпкі мәні ерекше айқындалады. “Демократия” деген грек сөзін өз тілімізге аударсақ, халықтың билігі деген мағына шығады. Осы тұжырым қағида Негізгі Заңның үшінші бабында нақты бейнеленген. “Мемлекеттік биліктің бірден-бір бастауы – халық” нақты жазылған.
Конституцияда республикадағы мемлекеттік билік біртұтас деп жарияланған. Бұл билік Конституция бойынша үш тармаққа – заң шығарушы, атқарушы және сот жүйесі болып болып дараланған. Мұндағы мақсат билікті біржақты иемденіп кетушілікті болдырмау үшін олардың аражігі ажыратылып, әрқайсысынан конституциялық өкілеттіктері айқындалған. Олар бір-бірінің ісіне қол сұқпайды, әрқайсысы өз құзырларынша қызмет етеді.
Негізгі Заңда саяси бостандықтарға кең кепілдік берілген. Саяси қозғалыстар Конституция шеңберінде емін-еркін өмір сүріп, қызмет ете алады. Оған ешқандай қысым жасалмайды.
Жаңа Конституцияның тағы бір басты артықшылығы – меншіктердің әралуандығын мойындап, оны заң жүзінде бекітті. Енді Қазақстан республикасында мемлекеттік меншікпен қатар жеке меншік те өз күшіне еніп, заңмен қорғалады.
Неігзі заң меншіктің қызмет аясы мен мақсатын да айқындап берді. Меншік атаулы қоғам игілігіне ғана жұмсалуға тиіс, ол адамзат мүддесіне қарсы қызмет етпеуге тиіс, ол адамзат мүддесіне қарсы қызмет етпеуге тиіс. Сонда ғана меншік иесін қорғауға кепілдік жасалады.
Демократиялық принциптер Конституцияның арнайы “Адам және азамат” атты екінші бөлімінде айқын көрініс тапқан.
1. Казақстан республикасының Конституциясы. Алматы 1995 ж.
2. Нысанбаев Ә. “Жалпы ұлттық келісім және демократиялық даму”. Егеменді Қазақстан газеті. 1997 жыл. 25-26 наурыз.
3. Қалмырзаев Ә. Халықтың қуаты бірлікте. “Ата-заң арналары”. Егеменді Қазақстан газеті. 1998 жыл. 27-тамыз.
4. Ғ. Сапарғалиев « Қазақстан мемлекеті мен құқығының негіздері », « Атамұра » Алматы, 1998 ж
5. « Қазақстан Республикасының конституциялық түсіндірмелі сөздігі », « Жеті жарғы » Алматы, 1996 ж
        
        Жоспар
Кіріспе.....................................................................
.....................................3
1. Конституция - Қазақстан республикасының негізгі заңы .................4
2. Қазақстан Республикасының 1993 жылғы Конституциясын
қабылдаудың себептері………………………………………………..4
3. 1995 жылғы жаңа Конституция ... ... ... саяси биліктің Конституциядағы саяси көрінісі..........14
5. Конституциядағы көрсетілген ҚР азаматтарының құқықтары мен
міндеттері..................................................................
............................15
Қорытынды
............................................................................
....................17
Қолданылған әдебиеттер
тізімі.................................................................18
Кіріспе
Республиканың ... ... ... ... тәуелсіз
Қазақстанның жаңа Конституциясы қысқа мерзім ішінде ... Ол ... ... ... ... өз күшіне енді.
Жаңа Конституцияның өмірге ... ... ... ... ... тікелей байланысты. Конституцияның бас ... ... Н.Ә деп ... ... ... ... Қазақстанның демократиялық, құқықтық және әлеуметтік
мемлекет ретінде дамуына қолайлы жағдай жасайды. ... ... ... ... ... ... ... өркениетті заң жүзінде
басқаруға жағдай жасап отыр.
Еліміздің бұл ... Заңы ... рет ... ... ... ... біртұтас мемлекет деп жария етті. Бұл
мемлекеттің құзырына өз ... ... ... қол ... ... ... ету ... жатқызылады.
Конституцияда демократияның түпкі мәні ... ... ... грек ... өз ... ... ... билігі деген
мағына шығады. Осы тұжырым қағида Негізгі Заңның ... ... ... ... ... бірден-бір бастауы – халық” нақты
жазылған.
Конституцияда ... ... ... ... ... Бұл билік Конституция бойынша үш тармаққа – заң шығарушы,
атқарушы және сот ... ... ... ... Мұндағы мақсат билікті
біржақты иемденіп кетушілікті болдырмау үшін олардың ... ... ... ... ... Олар бір-бірінің
ісіне қол сұқпайды, әрқайсысы өз құзырларынша қызмет ... ... ... ... кең кепілдік берілген. ... ... ... ... өмір сүріп, қызмет ете алады.
Оған ешқандай қысым жасалмайды.
Жаңа Конституцияның тағы бір басты ...... ... оны заң ... бекітті. Енді Қазақстан
республикасында мемлекеттік меншікпен қатар жеке меншік те өз ... ... ... заң меншіктің қызмет аясы мен мақсатын да айқындап берді. Меншік
атаулы қоғам ... ғана ... ... ол адамзат мүддесіне қарсы
қызмет етпеуге тиіс, ол адамзат мүддесіне қарсы қызмет ... ... ... ... иесін қорғауға кепілдік жасалады.
Демократиялық принциптер Конституцияның арнайы “Адам және ... ... ... ... ... ... Конституция - Қазақстан республикасының негізгі заңы
1991 жылдың желтоқсанында он бес одақтас республикадан ... ... ... ... ыдырады. Бұрынғы одақтас
республикалардың барлығы өздерін ... ... ... деп ... ... Социалистік Республикасы да өзін дербес мемлекет деп
жариялады.
1991 жылы 28 ... ... ... ... ... ... Республикасының мемлекеттік тәуелсіздігі туралы » конституциялық
заң қабылдап, Қазақстанның мемлекеттік тәуелсіздігін жария етті. Онда ... ... ... ... ... ... ретінде күллі
аумақта бүкіл өкімет билігіне ие болады, өзінің ішкі және ... ... ... өзі ... ... Бұл аумақ бөлінбейді және оған ... сұға ... деп ... Барлық ұлттардың азаматтары енді біртұтас
Қазақстан халқы болып табылады. Заңда Қазақстан мемлекетінің ... ... ... ... ... заң ... ... сот тармақтарына бөліну принципі тұңғыш рет танылды.
1993 жылы 28 ақпанда Қазақстан Республикасының Жоғары Кеңесі дербес,
тәуелсіз мемлекеттің ... ... ... ... тәуелсіздігін нығайтуда халыққа қызмет ететін, азаматтардың кең
көлемдік құқықтары мен бостандықтары тағы басқа жариялаудағы ... ... ... жаңа ... құруға бұл конституцияның зор маңызы
болды. Сонымен бірге ... ... 1993 ... ... ... ... болған проблемаларды білдіре алмады.
2. Қазақстан Республикасының 1993 жылғы Конституциясын қабылдаудың
себептері
1993 жылғы конституциялық реформаның Назарбаев ... ... мен ... тоқталайық.
Олар Назарбаевтың Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің 1992 жылғы
1 маусымдағы сессиясындағы "Конституцияның жобасы туралы" және 1992 ... ... ... сессиясындағы "Республика Конституциясының жобасы және
оны бүкіл халықтық талқылаудың ... ... ... ... мен ... ... төрағаларының 1992 жылғы
қарашадағы республикалық кеңесіндегі баяндамасында және конституциялық
комиссияның өзінде жасаған ... мен ... ... ... ... қабылдаудың алғышарттарына келсек, ол терең
қоғамдық өзгерістердің тамыр тарта бастаған нышандары 1978 жылғы Қазақ ССР
Конституциясының орнына жаңа ... ... ... ... ... Көнергенді кейінге ысырып, жаңа қағидаттардың негізінде жаңғыра
бастаған қоғамның қадамдарын конституциялық деңгейде баянды ететін Ата ... ... ... 1993 ... Конституциясы қабылданғанға
дейін де көптеген ... ... ... жаңаларымен
алмастырудың қолға алына бастағанын айту керек. Алайда, қандай да ... ... ... ... жаңа ... болмысқа сәйкес
келтіру қиын еді, өйткені 1978 жылғы Конституция ... ... ... және мемлекеттік жүйені бейнелейтін, ал қоғамдық даму жаңа бағытта
жүріп жатты.
Мұндай жағдайда 1978 жылғы Конституция енгізілген ... ... ... өмірден арттақалып, Негізгі Заңның ... ... ... ... Сондықтан да, Республиканың жаңа
Конституциясын ... ... ... ескі ... ... ... толықтырулар енгізуді тоқтатып, жаңа Конституция қабылдау міндеті ... ... жаңа ... ... негізгі идеясы
республикалардың егемендік құқығын кеңейтуді көздейтін жаңа одақтық ... ... ... бір ... басталды. Жаңа одақтың
шарттың өзегіне өрілген осы идея Республиканың ... ... да ірге ... ... болуға тиіс еді. Республиканың жаңа
Конституциясын әзірлеудің алғышарттары мен себептерінің ... ... және ... ... қол жеткізу мен оны қамтамасыз ету
қажеттігін алдыңғы қатарға қойғанын атап көрсету керек. Нақтылы егемендікті
орнату міндетімен тығыз бірлікте ... өзін де ... ету ... тұтастықты қамтамасыз ету міндеті де алға қойыдды. Әкімшіліктер
басшылары мен ... ... ... 1992 ... республикалық
кеңесінде жасаған Қазақстан Республикасы Конституциясының жобасы ... ол ... ... ... конституциялық
кепілдіктері керек екенін атап көрсетті.
Конституциялық реформалардың осы идеяларының ... ... ... деп ... ... 1937 және 1978 ... ... Қазақ
КСР-і заң жүзінде егеменді болып саналғанымен, КСРО құрамындағы Қазақ КСР-
інің шынайы егемендігі болған емес.
1990 жылғы 25 ... ... КСР ... ... "Қазақ Советтік
Социалистік Республикасының мемлекеттік егемендігі туралы ... Бұл ... ... ... ... басшылығымен
әзірленді. Құрамында белгілі заңгерлер бар депутаттар тобы да ... ... ... ... жобаны жасауға белсене қатысты.
Декларацияда халық пен ... ... оның ... ... ... экономикалық негізі, Республиканың барлық
ұлттарының азаматтарына кең құқықтар мен бостандықтар беру, ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік билікті үш
тармаққа бөлу қағидаттарын белгілеу ... ... ... шарт ... жене Қазақ КСР-інің жаңа
Конституциясын әзірлеудің негізі ... ... ... ... ... кейін Республиканың екі Конституциясына да бірдей көшкен
идеялар Республиканың бүгінгі де, ... да ... ... ... ... - құқықтық негіздерін
қалаудың Бұл барысы Декларация жобасын әзірлеуге қатысқан, Жоғарғы Кеңестің
депутаты болған аса көрнекті ғалым-заңгер ... ... ... ... талданған.
Кеңес Одағы таратылғаннан кейін 1991 жылғы 16 ... ... ... "Қазақстан Республикасының мемлекеттік
тәуелсіздігі туралы" конституциялық Заң ... оның ... ... ... ... ... елімізге танымал ғалым заңгерлер
болған депутаттар корпусының белсене қатысуымен әзірленді. Онда халықтың,
оның Президенті мен ... ... ... әрі ... ... жене ... ... ұлтынан жат күштер зорлықпен тартып
алған егемендікке ие болу ... Заң ... етіп ... ...... халқының және күллі
Қазақстан халқының тарихындағы ұлы белес. Осыған орай ... ... ... мемлекет - Қазақстан Республикасының Конституциясын жасау міндеті
алға қойылды. Енді тәуелсіз мемлекеттің егеменді ... ... ... ... ... оған мызғымас сипат беру керек еді.
1993 жылғы Конституцияны қабылдаудың бірінші себебі, міне, осы. 1993 ... ... ... себептерінің бірі адам мен ... кең ... мен ... ... ... ... болды.
Жоғарғы Кеңестің 1992 жылғы маусымдағы сессиясында ол Конституцияның
құқықтық негізді тұрақтандыру және алдағы мақсатқа жетудің конституциялық-
құқықтық құралдарын, ... ... адам мен ... ... ... бекемдеу үшін қажет екенін атап көрсетті. Адам құқықтарының
Жалпыға бірдей декларациясындағы ... адам онда ... ... ... мен ... ... ие болуға тиіс дейтін идеялар негізге
алынды.
Жаңа жағдайда Республика азаматтары иеленуге тиіс ... ... ... мен бостандықтарды дәйектеу міндеті жаңа Конституцияның
қабылдануын талап етті.
Жоғарыда Конституция ... ... ... ... шын ... ... ... қажеттігі аталды.
Республиканың жаңа Конституциясын әзірлеудің келесі бір маңызды
себебі — саяси жүйе мен ... ... ... ... жатқан сапалық
өзгерістерді конституциялық жолмен дәйектеу және оларды демократияландыру
мен құқықтық мемлекет құру бағытында одан әрі жетіддіру қажеттігі ... ... 24 ... ... КСР - інің ... қызметі
тағайындалды. Назарбаевтың Конституция қабылдаудың саяси ... ... ... ... үшін ... қызметін тағайындау және
Қазақ ССР Конституциясына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы"
Бұған ... ... ... ... органы болып келген (әлбетте,
сөз жүзінде ғана) Жоғарғы Кеңес кең ... бар ... ... ... ... белгіленгеннен кейін ондай бұрынғы ... ... ... ... ... құру ... ... оның биліктің басқа тармақтарымен қарым-қатынасында да үлкен
өзгерістер жүзеге асып, ... өзі ... ... ... ... ... жіктерін ажырату бағытында жасалған маңызды қадам болды.
Мемлекеттік биліктегі мұндай маңызды өзгерістерді Конституцияда ... ... әрі ... ... түрде дәйектеу қажет болды.
Енді аяқ баса берген тұғырдан тайып ... ... ... ... ынта ... үшін ... ... осынау алғашқы
қадамдарын Конституцияда дәйектеу, сол арқылы жеке ... ... ... ... ... ... түсу қажет болды.
Жаңа Конституцияда жекешелендіру, яғни социалистік ... ... ... ... ... жеке ... институтын бекемдеп беру
қажеттігі туды. 1993 жылғы Конституцияны қабылдау ... бірі ... ... өзге ... жүйе ... үшін жаңа ... ... керек еді.
Жаңа Конституцияның жобасын әзірлеу үшін негізінен үкімет ... ... ... басшыларынан тұратын Конституциялық комиссия
құрылды. Жоба әзірленген ... ... ... ... алғашқы
оқылымында мақұлданып, бүкілхалықтық талқылауға ұсынылды. Жоғарғы Кеңес оны
1993 жылғы 28 қаңтарда қабылдады.
1993 жылғы ... ... ... ... айту керек,
аса маңызды дерлік айқындамалары жағынан алғанда, ескі ... ... ... мемлекетінің көнерген жорамалдарының бірталайынан
арыла алмады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... бірақ бұл саяси кезеңнің сипатынан туындаған жағдай еді. Еліміз
тәуелсіздік пен егемендік жолына енді ғана қадам басқан кезі болатын.
Осындай күрделі жағдайда ... ... ... арқасында
Конституция жобасы әзірленіп қамтамасыз етілді. Конституциялық комиссияның,
сараптау тобының және Жоғарғы ... ... ... ... атап ... ... 1995 ... жаңа Конституция қабылдандану себебтері
1993 жылғы Конституция қабылданғаннан кейін де өмір бір орнында тұрып
қалған жоқ әлеуметтік-экономикалық және саяси процестердің шын ... ... ... ... ... мен ... ... тұрғыдан қажеттілікке айналды кез келген елдегі конституциялық
процесс ... ... ... ... ... және ... процестердің құқықтық кепілдемесі қоғамдағы
өзгерістер қарқынына ілесіп қана қоймай, алға озып отыруға да тиісті".
1993 жылғы ... жол ... ... мәмілелерден бас
тарту қажеттігі айдан анық ... ... ... ... ... арқылы
Конституцияның өзінің "тұрақтылығын" қамтамасыз ету қажет немесе ... ... ... ету ... ... өзін өзгерту керектігу
туды.
Жаңа конституциялық реформа іргелі экономикалық, қоғамдық саяси мәні
бар ... ... ... деңгейде шешу үшін қажет болғаны
аян. Осы бағытта Конституцияны жиі өзгерте берудің жөнсіздігі ... ... ... ... қоғамдық және мемлекеттік өмірге бірқатар
өзгертулер келтіру халықтың түбегейлі мүддесіне барынша сай ... ... ... Конституция қабылдаудың Қазақстан халықтары Ассамблеясының
екінші сессиясында жасаған баяндамасында Назарбаев ашып көрсеткен ... ... атап ... ... Конституциялардағы сияқты 1993 жылғы Конституцияда жерге
айрықша мемлекет меншігі құқығы берілгенде, ... ... ... ... ... тиіс ... ... түсініктің сіңгені сонша,
ауытқуды халықтың қабылдамай тастауы мүмкін екені ескерілгені мәлім.
Халықтың ... ... ... ... нарық қатынастарының одан
әрі дамуының барысында, егер жұрттың тарапынан қолдау ... ... ... ... ... арқылы нақты конституциялық
шарттармен шектей отырып, жерге ... жеке ... ... ... ... ... туды.
Конституциялық реформа сонымен қатар орыс тілінің ... ... ... үшін де ... болды. Қазақстан Республикасының
1993 жылғы Конституциясында орыс тілінің ұлтаралық қатынастар тілі деп
танылғаны ... Бұл іс ... ... ... әрі ... ... өмірдің барлық салаларында ресми қолданылып жүрген орыс ... ... еді. 1993 ... ... дәйектелген мәртебе орыс
тілін жеке адамдар арасындағы қатынастарда ғана қолданылатын тіл ... ... ... Әрі бұл ... ... бүкіл әлемге танылған
әр адамның басқалармен қатынаста тілді еркін таңдау ... да ... ... ... ... қарым-қатынас тілін ... және ... тіл орыс тілі ғана ... шығады. Орыс тілінің
мәртебесін көтеру, оны қазақ тілімен қатар қызмет ететін тіл ретінде тану
туралы ойды оның ... 1992 жылы ... тағы да атап ... ... жылғы Конституция негізінен дара азаматтық қағидатын белгілесе
де, Республика аумағынан лажсыз ... ... ... ... басқа мемлекеттерде тұратын қазақтарға ерекшелік жасалды. ... ... ... ... салмаса, оларға қос азаматтық алу
құқығы берілді. ... ... 1993 ... ... орын ... ... азаматтардың тендігі қағидатын бұзып келгені ... ... ... ... ету және ... ... қажеттігіне сүйеніп, әлемдік ... ... ... ... ... ... дара ... ғана тану қағидаты
жақталып, халықтың келісімімен мұны Конституцияда бейнелеу керектігі ... ... ... адам ... ... және 1966 жылғы
халықаралық Пактілердің нормаларына толық сәйкестікке әлі де қол жетпеген
еді. ... ... мен ... одан әрі ... берудің
көкейкесті қажеттіліктеріне сүйеніп, Президент құқықтар мен бостандықтардың
мемлекеттен туындамайтынын, олардың ажырағысыз сипатын ... ... ... ... ... ... және оның құқықтық
өкілеттігін ... беру де — ... ... 1993 ... жобасын әзірлеу кезеңінің өзінде-ақ көптеген депутаттар мен
жұртшылық Жоғарғы Кеңесте екі палата құру туралы ... ... ... 1993 жылғы Конституцияда бұл мәселе шешілмей қалғаны мәлім. Бұл
мәселе, сөйтіп, келесі Конституцияда шешімін ... ... ... ... ... мен оның өкілеттігі ... де күн ... ... ... ... ... ... органдардың
мәртебесін нақтылау керек болды, себебі 1993 ... ... ... ... ... ... атқарушы биліктің орны ... ... ... ... ... буындарының басшыларын тиісінше
Президент немесе жоғары тұрған атқарушы органның басшысы тағайындайтын.
Ендігі жердегі міндет жергілікті ... ... ... атқару
жүйесін басқаратын орган ретінде Үкіметтің мәртебесін айқын дәйектеу арқылы
атқарушы ... осы ... ... конституциялық негіздерін
жетілдіре беруге сай. Сот жүйесін реформалау мәселесі де өте ... ... ... ... ... да ... ... еді.
Президент Конституцияны үш таған идеясы: адам—азаматтық
қоғам—мемлекет идеясына сәйкес құрудың маңызын негіздеп ... үш ... ... адам ... мен ... ең ... құндылық
ретінде, құқықтар мен бостандықтардың кең көлемін иеленуші ретінде, әрі осы
тағандардың үшеуінің де бастапқы ... ... ... Үш тағанның
екінші элементі — ... және ... ... тәуелсіз
бірлестіктерінің басын қосатын жеке меншікке негізделген азаматтық қоғам.
Мұндағы үшінші элемент — халыққа қызмет етуге тиіс ... ... ... ... пікірді Назарбаев Қазақстан халықтары Ассамблеясының
1995 жылғы 30 маусымдағы екінші сессиясында айтты: ... ... ... сол, ол "халық пен өкіметтің арасындағы толымды, әрі
айқын, әрі ... шарт ... ... ұсынылып отыр, конституция
адам мен азаматтың, қоғамды (азаматтық -Авт) ұйымдастырудың, мемлекеттік
жүйені құру мен оның қызмет ... ... ... ... жүйе ... элементтерін белгілейді".
Оның үш таған туралы пікірі 1995 жылғы Конституцияға өзек ... ... ... өзі және оның барлық негізгі нормалары,
негізінен алғанда, адам мен ... ... және ... ... ... айқын бағыт ұстауымызға жәрдемдесті.
1995 жылғы Конституцияның жобасы бойынша тоқтамды ... ... өзі ... ... үш ... ... ... қатысқан 33 мындай
ұжымдық талқылау өткізіліп, 30 ... ... ... мен ... ... жобасының 55 бабына 1100 түзету мен толықтыру енгізілді.
Назарбаевтың идеясы және ... ... ... ... сессиясының
ұсынысы бойынша Конституция референдумда қабылданды. Халықтың нақ осы
қадамы Республиканың бас құжатын мемлекеттік ... ... ғана ... ...... өзі қабылдағанын, нақ сол бүкіл халықтық дауыс
берудің өзі ... ... ... ... ... орын алуы ... ... сөз байласу, топтық және жершілдік мүдде
көздеу құбылыстарының тамыр жаюы мүмкіңдіктерін жоққа шығаратынын көрсетсе
керек.
Нарық қатынастары мен ... ары ... ... ... ... ол 1998 жылғы қазандағы "Елдегі жағдай, ішкі ... ... ... ... жаңа ... ... демократияландыру,
экономикалық және саяси реформа" деген халыққа Жолдауында біздің қоғамымыз
бен мемлекетімізді дамытудың жаңа бағ-дарламасын ұсынды.
Мұның өзі Қазақстан Республикасы Конституциясының 44-ші ... ... ... онда ... ... ... ... халқына
жыл сайын "Елдегі жағдай мен Республиканың ішкі және ... ... ... ... Жолдау арнайтыны жазылған.
Жолдау мен оның мазмұны бүгінгі таңда ... ... ... және қоғам мен мемлекет өмірін демократияландырудың
жаңа міндеттерін терең пайымдауға негізделгенін атап ... ... ... жолындағы жаңа бағытты елдегі осыған қажетті
алғышарттардың пісіп-жетілуі талап ететініне баса көңіл бөледі.
Жолдаудың негізгі идеясы — ... және ... ... зер сала қадағалап, терең пайымдауының жемісі, әрі ... ... ... ... мен ... ... ... әлеуетін одан әрі дамыту мен нақтылау жолы.
Жолдауда экономиканы, ... ... ... жүргізу
субъектілерін, тұтынушыларды қорғау, халықтың әлеуметтік қорғалуын күшейту,
адамдардың өл-ауқатын ... ету ... ... ... ... ... қойылып отыр. Жолдауда демократияны одан әрі ... ... ... ... ... ... ... конституциялық реформаны жүзеге асыру
жөніндегі аса ... ... ... ... ... ... ... Ол
Конституцияға сайлау жүйесін жетілдіру жөнінде, Президенттің өкілеттігі
уақытынан бұрын тоқтатылған жағдайда биліктің ... ... ... ... пен ... ... көтеру жөнінде, саяси партиялардың рөлін
көтеріп, партиялық тізімдер бойынша сайланатын депутаттар ретінде олардың
өкілдерінің ... ... ... жөнінде өзгерістер мен
толықтырулар ... ... ... ... ... ... сәйкес 1998 жылғы 7 қазанда "Қазақстан Республикасының
Конституциясына ... мен ... ... ... Заң қабылдаңды.
Жүргізілген конституциялық реформалардың мазмұнын ... ... ... ... бір ... ... орнату қаупін
туғызбайды, қайта Президенттің өкілеттіктері әкімшілік негіздерді нығайтуға
жұмсалмай, адамның жеке ... ... мен ... ... ... және ... мен ... өмірінің барлық салаларында демократияны
жан-жақты дамытуға бағытталады, сөйтіп демократияны одан әрі ... ... ... ... ой түюге болады.
Тұңғыш Президенті барлық Конституциялық реформалардың ... ... дем ... ... деп ... толық негіз бар. Оның
Конституция ... ... ... ауқымды қызметінің, Қазақстанды
қоғамдық дамудың осы заманғы кезеңіне және прогресшіл, патриоттық, саяси
күштердің, ... ... ... ... мен ... халықтың
белсенділігін арттыруға сәйкес келетін Негізгі Заңмен ... ... ... ... ерік ... мен ... ұмтылысының нөтижесінде
біздің еліміз әлемдегі озық Конституциялардың біріне — адам мен азаматтың
кең құқықтары мен бостандықтарының, ... келе ... ... қоғамның,
демократиялық егеменді мемлекеттің Конституциясына ие болып отыр.
Қазақстан Республикасының Конституциясының ең жоғарғы заңдық күші бар.
Мұның мәнісі – мемлекет ... ... ... мен нормативтік
актілері Конституцияға қайшы келмейтін болуы тиіс деген сөз. ... ... ... да, ... органдар да, орталық органдар да, кез
– келген лауазымды тұлға, ... ... ... ... қағидаларын сақтауы тиіс.
Конституцияда оның ережелері, нормалар ... ... ... бар. ... мәнісі - әрбір азамат өзінің құқықтары мен бостандықтарын
қорғау үшін мемлекеттік органдарға, әсіресе, сотқа ... ... ... оның нормаларын пайдалана алады.
Қазақстан Республикасының Конституциясы 9 бөлімнен, 98 баптан тұрады.
Бөлімдері: Жалпы ережелер;
Адам және азамат;
Президент;
Парламент:
Үкімет;
Конституциялық кеңес;
Соттар және сот төрелігі;
Жергілікті ... ... және өзін - өзі ... және ... ... Республикасының Конституциясы преамбула бөлімінен басталады.
Преамбула ( франц. Preambule, preambulus – алғы саптағылар ... ... ... ... ) – ... мен мүддесін жария еткен Қазақстан
Республикасының ... ... ал ... ... ... ... ... Конституциясыны ажырамас кіріспе бөлігі.
Преамбула Конституцияның шартын, қабылдану жолдарын ... ... ... ... идеологиялық мақсаттармен
қатар басты заңдық мәнге ие. ... ... ... мен нормалары тек осы заңдық мәнге сәйкес түсіндіріледі.
Конституцияда кездесетін Қазақстан халқы сөзіне түсіндірме: ... - өз ... ... ... референдум және еркін сайлау
арқылы, сондай – ақ оны мемлекеттік ... ... беру ... ... Қазақстан Республиасының азаматтарының әлеуметтік құқықтық
бірлігі.
Конституцияның 3 бабының 3 тармағына сәйкес Қазақстан ... ... де ... кете ... Қазақстан халқы » деген конституциялық ұғым тұрғылықты қазақ ... ... ... бір және ... ... ... ... жеріндегі тұрақты
дамыған көп сатылы біртұтас экономика мен жарқын өмір ... ... ... ...... ... бірлігі болып табылатын
Қазақстан халқының әлеуметтік ерекшелігін; ... ... ... ... және азаматтық теңдікті тең
қолданылатын мемлекеттік және ... ... сан ... қазақстандық
мәдениет пен туысқандық менталитетті, жалпы бауыр ... ... ... ... ... ... ... – мемлекеттік құрылымнан тыс қалыптасатын әлеуметтік –
экономикалық және мәдени – рухани ... ... ... ... ... және ... ... бостандығы мен міндеттерін
автономиялық даму жолы қамтамасыз етеді.
Азаматтық қоғам – мемлекет сіңіріп үлгермеген, мемлекет оған өзін - ... мен ... ... ... ... қызмет ететін ашық қоғам.
Қазақстанда азаматтық қоғамның ... ... ... Кеңестік
кезеңнен кейінгі мейлінше мемлекеттендірілген күйден шығу тұсында оған «
жоғарыдан » ... өзі ... ... ... да ... бір ... қол жеткізгенше белгілі бір мөлшерде оған тәуелді болады.
Республиканың 1995 ... ... ... ... ... даму ... ... бағындырмастан , әлеуметтік
бағдарлы нарық ... мен жеке ... ... ... үшін оған ... ... жағдайлардың негізін қалайды.
Оған:
❖ тең дәрежеде танылатын және қорғалатын мемлекеттік меншік пен жеке
меншікті;
❖ Адам және ... ... кең ... және ... ... Отбасын, ана мен әке және баланы мемлекеттің қорғауын;
❖ Идеологиялық және саяси әралуандылықты және тағы ... да ... ... ... ... қоғамды ерікті
дамытудың алғы шарттарны жатқызуға болады.
Әрбір мемлекеттің ... оның ... да ... ... ... Қазақстан Республикасы тұрақты, тәуелсіз, ... ... ... ... ... ... ... жақтары қамтылған. Бұл мәселе Қазақстан ... ... ... ... ... ... саяси көрінісі
Мемлекеттің саяси жүйесі Конституцияда нақты көрініс тапқан. Саяси
жүйенің негізгі ...... ... жүйесі Конституцияда алғаш
рет заңдастырылған. Қазақстан Республикасы президенттік басқару ... ... ... Президентке елдің ішкі және сыртқы саясаттарын
анықтау міндеті ... Ол ... ... ... ... ... істеуін және олардың халық алдындағы жауапкершілігін
қамтамасыз етеді. Президент заң шығарушы, ... сот ... ... ... болады. Бәрінің жұмысын үйлестіріп, мемлекеттік биліктің
дұрыс жүргізілуіінің кепілі болып танылады.
Біздің президентіміздің ... ... ... конституциялық
ауқымда жемісті жұмыс істеп отырғанына бүкіл ел куә. Еліміздегі саяси
тұрақтылық, орын алып ... ... ... қарамастан
макроэкономикалық деңгейдегі ілгерілеу, отандық өнеркәсіпті жандандыруға
шетел инвестицияларын көптеп тарту, ... ... ... жер ... ... ... ... пайдалану, алыс-жақын шетелдермен
оңды ... ... ... татулығын қамтамасыз ету, еліміздің
руханиятын, қорғанысын дамытуға күш салу және басқа ... ... ... ... ел ... ... атты Жолдауын жариялады. Алда
тұрған ... ... ... көрсетті.
Жаңа Конституция елімізде екі палаталы ... ... ... ... Ол ... заң шығарушы ең жоғарғы өкілетті
органы болып табылады. ... жаңа ... ... ... ... ... Парламент өз жұмысын саясаттандыруға
бейімдемей, экономикалық және саяси реформаны елімізде ... ... ... ... ... ... етіп қойды.
Конституцияда Парламент депутаттарының құқықтары мен міндеттері
нақтылап көрсетілген. Конституциялық ... ... ... ... ... ... ... Елбасының ұсынысы бойынша Конституцияға өзгертулер мен
толықтырулар енгізеді, республикалық ... ... оның ... бұл ... Есеп комитетінің есептерін бекітеді. Үкімет басшысының
бағдарламасын тыңдап, оны ... ... ... ... ... ... ... шешеді. Республиканың халықаралық шарттарын қадап
бекітеді және олардың күшін жояды.
Республика Үкіметі ... ... ... ... ... ... ... басшылық жасап,
ұйымдастыруға, ең алдымен жауапты.
Парламент депутаттары да атқарушы органға шексіз ... ... ... ... емес. Шындығына келгенде, Үкімет те ... ... ғана ... ие. Президенттің алдында есеп береді,
оның үнемі бақылау-назарында болады. Бюджет жүйесі жөнінде Парламентке
тікелей тәуелді.
Жаңа ... ... ... ... – сот ... ... ... Елімізде құқықтық реформа жүзеге асырылуда. Бұл салада жаңа
Конституцияға негізделіп қайта жасалған “Азаматтық ... пен ... ... қабылдануын ерекше атап өтуге болады.
Мемлекеттің республика деңгейінде ғана емес, жергілікті жерлердегі
басқаруы мен өзін-өзі ... ... де ... ... пен ... қала мен селода мемлекеттік ... ...... ... ... ... органдар жүзеге
асырады.
5. Конституциядағы көрсетілген ҚР азаматтарының міндеттері мен
құқықтары
Республика азаматының негізгі құқықтарымен ... ... де ... 30 ... ... ... өтіп ... анық тұжырымдалған.
Адам тумасынан өзіне қажетті құқықтар мен бостандықтарға ие. Ал ол өз
мемлекетінің азаматтығын алғаннан ... ... ... ие ... міндеттерді қоса атқаруға тиіс. Конституцияда адамды қастерлеу,
құрметтеу, адамгершілік сезімдеріне үлкен маңыз ... ... ... ... бостандығы заң жүзінде қорғалған. Заң бойынша адамның ... ... қол ... ... ... ... қай ... қай партияға
және қай дінге жататынын өзі анықтауға және оны көрсету-көрсетпеуге хақылы”
деп жазылған. Адамдардың ар-ождан ... заң ... ... ... ... ... түрде алған қандай да болсын мүлкін жеке
меншігінде ұстауында, оны мұраға қалдыруына конституциялық ... ... ... ... мен ... тәртіпті, адамның құқығы мен бостандығын, халықтың денсаулығын
қорғау мақсатында ғана шектеу қойылуы ... ... ... ... 3 ... азаматтардың құқықтарын, яғни азаматтық құқығы,
өмір сүру ... жеке ... ... және ... ... ... ... органдары мен лауазым иелерінің кінәсінен шеккен
зиянды қайтарып алуына т.б құқықтарын ... ең ... ... ... ... ... бермейтіні айтылған.
Конституцияда жеке, азаматтық және саяси құқықтарға, осы құқықтардың
кепілдігіне айтарлықтай көңіл бөлінеді.
Жеке меншік құқығы заңмен ... (6 ... ... меншіктеу құқығы
бекітіледі (21,25 бап.), сонымен қоса өзінің мүмкіндіктерін және мүліктерін
кәсіпкерлік қызметте және заңмен ... ... ... ... ... ... бар. Бұл нарықтық экономиканың тұрақты дамуы,
экономикалық реформаның алға ... үшін ... ... ... ... етеді.
Қазақстан Республикасының Конституциясының 13 бабында әр адамның
өзінің бостандығы мен ... сот ... ... ... ... Әр
адамның заң мамандарынан көмек алуға, үкімді Жоғары сотқа қайта қаратуға,
жазаны жеңілдетуді сұрауға ... ... ... ... ... мемлекеттік оқу орындарында
тегін орта білім алуына кепілдік беріледі. Ал орта білім алу ... ... деп ... ... ... мен ... сөз еткенде, екі
мәселені ерекше атап өтуге болады. Бірі – заңды ... ... ... және өзге де міндетті төлемдерді төлеу әркімнің
борышы әрі міндеті болып табылады, екіншісі – Отан ... ... ... парызы және міндеті. Азаматтардың құқығы мен міндетін сөз еткенде
бұл талаптардың адамдардың өз құқықтарын ... ... ... ... ... танытатыны жиі кездеседі.
Қорытынды
Халық өзі дауыс беріп қабылдаған заңын әрдайым әділ деп ... ... ... оны ... ішкі ... ... ... шамалы болады. Конституция мәртебелі ... ... ... ... ... ... ... өкіметінің туы, қазығы, мәні
болуға тиіс.
Қазақстан халқы конституцияны ... ... бір ... оның ... сипаты келіп туындайды. Халық елдегі
мемлекеттік биліктің бірден бір қайнар көзі және ... шын ... ... ... ... онда ... билік болады. Қазақстан
халқы мемлекетті нақ осы конституция арқылы құрды. Оның басқару және ... ... ... ... адам ... мәртебесін анықтады.
Мемлекеттік құрылымның біртұтастық нысаны, басқарудың президенттік
нысаны және аумақтық-тұтастық ... тағы бір ... ... – ол, бір ... ал ... ... - ... негізгі заңы болып табылады.
Мұның өзі мемлекеттік биліктің ... көзі ... және ... ... ... ретіндегі халқтың мәртебесімен байланысты.
Конституция мемлекетті барлық өзгеше белгілерімен қоса құрады. Оны барлық
элементтермен: аумағымен, ... ... ... ... ... ... тағы ... қоса баянды етеді. ... ... ... ... ... ... ... қатынасының негіздерін қалайды. Ол қоғамдық құрылыстың экономикалық,
ұйымдық, рухани және жеке ... ... ... Сондықтан тек
мемлекет қана емес, оның ... да ... ... ... ... отырады. Сонымен қатар қоғам мен ... ... де ( ... ұйымдар ) өз қызметтерін
Конституцияға негіздеп құрылған тиіс. Жекелеген заңдар ... ... ... ... ... ... бірлестіктерге тағы басқа
қатысты болуы мүмін. Өздерінің мақсаттары мен іс - ... ... ... ... ... ... тұтастығын
бұзуға бағытталған қоғамдық ұйымдардың құрылымына және әрекет ... ... ... ... ережелері тура және ... ... ... құқық қорғау органдары ... ... ... ... ... ... өзін тікелей
басшылыққа алады.
Біздің Негізгі Заң дүние жүзіндегі ең жас Конституциялардың ... сәби ... Оған ... ... ... ... болады. Бұлай
өзгерістер енгізе беру Конституцияның беделін көтермейді. Уақыты келгенде,
пісуі жеткенде ғана өзгерістер енгізген жөн.
Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... 1995 ж.
2. Нысанбаев Ә. “Жалпы ұлттық келісім және демократиялық даму”.
Егеменді Қазақстан газеті. 1997 жыл. 25-26 ... ... Ә. ... ... ... ... арналары”. Егеменді
Қазақстан газеті. 1998 жыл. 27-тамыз.
4. Ғ. Сапарғалиев « Қазақстан мемлекеті мен құқығының негіздері », ... » ... 1998 ... « ... Республикасының конституциялық түсіндірмелі сөздігі », «
Жеті жарғы » Алматы, 1996 ж

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Конституция - Қазақстан Республикасының Ата Заңы22 бет
Конституция мемлекеттің басты заңы. Конституцияның мәні мен ұғымы9 бет
Конституция – Мемлекеттің Ата Заңы15 бет
Конституция – мемлекеттің негізгі Заңы10 бет
Қазақстан мемлекетінің конституциясы – мемлекеттің негізгі заңы24 бет
Қазақстан Республикасының Конституциясы – мемлекттің негізгі заңы.8 бет
Қазақстан Республикасының Конституциясы-мемлекеттің негізгі заңы8 бет
Қазақстан Республикасының Конституциясындағы, Білім Заңындағы жоғары білім алу туралы тұжырымдар17 бет
Ішкi iстер органы7 бет
Адвокаттар көрсететiн заң көмегiнiң түрлерi42 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь