Қоғамдағы инновациялық технологияның педагогикалық шарттары

Еліміз егемендік алғаннан кейін өзге де салалар сияқты оқу, білім саласына да көптеген жаңалықтар енгізілді. Осындай жаңалықтардың бірі оқу үрдісінде инновациялық технологияны тиімді пайдалану. Қазіргі таңда оқытудың активті, пассивті сонымен қатар интерактивті әдісін кеңінен қолданады.
Осы орайда оқытудың пассивті әдісінде студент оқытудың негізгі обьектісі болып табылады. Мұндай әдісте студент оқытушы берген тапсырманы терең меңгеріп материалдарды қайта қарап өз білімін шыңдай түседі, әдетте мұндай әдісті репродуктивті әдіс деп атайды. Студент пен оқытушы әдетте бір ағымда ақпарат алмасады. Мысалы, дәріс сабағын өту арқылы студент пен оқытушы белгілі бір тақырыпты терең зерттей алады. Студент мұндай жағдайда тақырыптан тыс өзекті мәселелермен айналыспайды.
Ал оқытудың активті әдісінде студент оқытудың субьектісі болады. Бұл жағдайда студент тікелей оқытушымен диалогқа түседі, сондай-ақ өзін толғандырған өзекті мәселелерді шешуге тырысады. Бұл әдістеде студент оқытушыдан алған дәрістермен немесе өзі бұрып пайдаланған әдебиеттермен бір ағымда ақпарат алмаса алады. Пассивті әдіске қарағанда активті әдістің ерекшелігі мұнда студент оқытушыға өзін толғандырған мәселе бойынша сұрақ қоя алады, ал оқытушы студенттің шығармашылық ойлау қабілетін арттыру мақсатында тапсырмалар береді. Студент бұл әдісте топтың өзге мүшелерімен емес тек оқытушымен тікелей жұмыс істейді. Қазіргі кезде оқытудың мұндай әдісі семинар сабақтарымен студенттің өзіндік жұмысында кеңінен қолданады.
Интерактивті әдісте студент те, оқытушыда бір мезгілде оқытудың субьектісі болып табылады. Оқытушы тек оқыту үрдісінің ұйымдастырушысы рөлін ойнайды. Оқу үрдісінің барлық қатысушылары бір-бірімен тығыз байланыста болады, сондай-ақ бір-бірімен ақпарат алмасып өзекті мәселелерді бірлесіп шешеді. Студенттер өз ойларын ашық түрде жеткізіп, өзге студенттердің атқарған жұмыстарына баға береді. Студенттер бір-бірімен іскерлік байланыста болып болашақ маман ретінде алға қойған тапсырманы бірлесіп шешеді.
        
        Қоғамдағы инновациялық технологияның педагогикалық шарттары
Еліміз егемендік алғаннан кейін өзге де салалар ... оқу, ... да ... ... ... ... ... бірі оқу
үрдісінде инновациялық технологияны тиімді пайдалану. ... ... ... ... ... ... интерактивті әдісін кеңінен
қолданады.
Осы орайда оқытудың пассивті әдісінде студент ... ... ... ... ... ... студент оқытушы берген тапсырманы
терең меңгеріп материалдарды қайта қарап өз ... ... ... ... ... репродуктивті әдіс деп атайды. Студент пен оқытушы әдетте бір
ағымда ақпарат алмасады. Мысалы, дәріс ... өту ... ... пен
оқытушы белгілі бір тақырыпты терең зерттей алады. Студент мұндай жағдайда
тақырыптан тыс өзекті мәселелермен айналыспайды.
Ал ... ... ... ... ... субьектісі болады. Бұл
жағдайда студент тікелей оқытушымен ... ... ... ... ... ... шешуге тырысады. Бұл әдістеде студент
оқытушыдан алған дәрістермен ... өзі ... ... ... ... ... ... алады. Пассивті әдіске қарағанда активті әдістің
ерекшелігі мұнда студент оқытушыға өзін ... ... ... ... алады, ал оқытушы студенттің шығармашылық ойлау қабілетін арттыру
мақсатында тапсырмалар береді. Студент бұл әдісте ... өзге ... тек ... ... ... істейді. Қазіргі кезде оқытудың мұндай
әдісі семинар сабақтарымен студенттің өзіндік жұмысында кеңінен қолданады.
Интерактивті ... ... те, ... бір ... ... ... ... Оқытушы тек оқыту үрдісінің ... ... Оқу ... барлық қатысушылары бір-бірімен тығыз
байланыста ... ... ... ... ... ... ... шешеді. Студенттер өз ойларын ашық түрде жеткізіп,
өзге студенттердің ... ... баға ... ... бір-бірімен
іскерлік байланыста болып болашақ маман ретінде алға ... ... ... ... ... ... ... пайдалану бұл еліміздегі
түрлі сала бойынша білім алып жатқан студенттердің ... ... ... ретінде дайындап шығару. ... ... ... пайдалану арқылы студенттердің өз ... ... ... ойлау қабілетін арттыруды, ... ... емес ... ... болашақ маман ретінде ... ... ... ... ... шешу ... ақпаратты
қалай тиімді пайдалану әдістерін үйретеді.
Бүгінгі ... ... беру ... ... және ... ... ... қолдануда. Осы ... ... ... ... ... ... ... бойынша келесі жіктеулерді ұсынады:
құрылымдық логикалық технология, интеграциялық технология (әртүрлі пәндік
білімдердің бір-бірімен ... ... ... ... ... ... диалогтық технология.
Осы жіктеулер қазіргі кезде кең қолданылуда. ... ... ... жолы - ... ... - ... бен оқушы белгілі бір мақсатты жүзеге
асыратын біртұтас педагогикалық процесс. Ал белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... білім беру, тәрбиелік, дамыту функцияларын ... ... ... педагогикалық технология жеке тұлғаның өзін-өзі дамытуға,
оның өзіндік шығармашылық қабілеттерін арттыруға ... ... ... ... ... мүмкіндіктерді қамтиды.
Инновациялық технология студенттердің кәсіби шеберлігін шыңдай түседі,
атап айтқанда, ... ... ... ... тек студенттің
кәсіби шеберлігі ғана емес, сондай-ақ ол өзін ... ... ... ... алады.
Оқытудың интерактивті әдісі бұл оқу-ағарту саласындағы жаңа ұғым ... ... ... ... мен ... таныс. Оқытудың бұл әдісінің
тиімділігін қазіргі таңда көптеген оқу ... ... ... интерактивті әдісінің мақсаты студенттердің тек жеке және
ұжымдық қабілетін арттыру ... ... ... ақпараттарды дұрыс
қабылдап, оларды бағалау, ақпараттарды ... ... ... ... ... ... өз ойын ... жеткізу арқылы
көздеген бір мақсатқа жету болып табылады.
Интерактивті әдістің негізгі қызметі біріншіден, студенттердің білімі:
... ... ... істеуді таныстыру;
• өз қабілеттерін тиімді пайдалануды таныстыру.
Интерактивті әдістің екінші қызметі бұл ... ... ... ... ... қабілетін арттыру бұл ойлау қабілетін
арттыру
• оларға өз ойларын дұрыс жеткізуді ... ... ... ... ... үйрету;
• өзекті мәселеге дұрыс шешім қабылдатуды үйрету.
Интерактивті әдісте сондай-ақ ... ... ... ... мен ... ойын ашық және нақты жеткізуін үйретеді.
Интерактивті оқыту әдісіңің кейбір түрлері ... ... ... ... ... ұйымдастырушы оқу үрдісінде жаңа немесе
кеңінен қолданылған әдістерді пайдаланады.
Қорыта айтқанда, оқыту ... ... ... ... ... ... ... елімізге бәсекеге қабілетті мамандарды
дайындайды.
Адам құқығы білім саласы ретінде. Негізгі ұғымдар
Адам құқығы - өмір, бостандық, қадір-қасиет, ... ... ... ... ... ... басты құндылығына біріктірілген
маңызы ... ... ... ... ... ... Осындай құндылықтар адам
құқығында нормативті түрде бекітіліп, құқықтың құралдар мен институттар
арқылы оның жүзеге асырылуы үшін ... ие ... ... ... ... ретінде оқып үйрену үшін алдыменен негізгі
ұғымдарды анықтап алуымыз қажет.
Адам құқығы саласындағы алғашқы маңызды ұғымдардың бірі - XX ... ... ... ... ... кез ... саяси қозғалыстар
бағдарламаларына өз елдерінде демократияны орнатуды басты мақсат ретінде
енгізеді. Әлем ... ... ... ... анықтамасы кездеседі,
қазіргі тілде «демократия» сөзінің бірнеше мағынасы бар. Грек тілінен
аударғанда бұл сөз ... ... ... ... ... ал ежелгі гректер
бұл ұғымды «халықтық билік» деп қабылдаған. Американдық мемлекет қайраткері
А.Линкольн демократияны ... ... және ... үшін ... деп ... ... ұғымы демократиялық ойларды жүзеге ... ... үшін ... ... ... деп те ... мағынада демократия басқару мен қабылдауда оның мүшелерінің ... ... ... ... келген кез келген ұйымдық құрылым нысаны
ұғымын береді. Демократиялық мемлекет дегеніміз — жалпы танылған адам ... ... ... ... мен ... ... ... мемлекет. Халық - биліктің қайнар көзі болып табылады.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... яғни халық өз өкілдерін мемлекетті басқару үшін (мысалы, Президент,
Парламент, жергілікті өкілетті ... ... ... ... ... ету үшін ... ашық және әділ сайлауды қажет деп
есептейді. Барлық азаматтардың сайлауға қатысу құқығы демократияның маңызды
принципі болып табылады. ... ... ... ... нақты еркін
білдіретін депутаттар сайланады.
Демократия ұғымы ... ... ... деп те ... ... ... және жеке адамдарға қатысты алғанда қатал болуы
мүмкін. Демократия көпшілікке ғана қатысты емес, ... ... ... ... т.б. ... ... ... шектелген билігі, яғни адам құқығы ... өзі ... ... ... Сондықтан, демократиялық
қоғамда адам құқығы мен бостандығы көпшілік билігінің шегін анықтайды.
«Адам құқығы», «тұлға құқығы», «жеке тұлға құқығы» ұғымдары ... ... ... ... бір ... ... табиғаттың
бөлігі, екінші жағынан алып ... ... ... С.И.Ожегов
анықтамасы бойынша, «жекетұлға» -жеке тұлғаиум сияқты жеке, тірі ағза».
«Тұлға» ұғымы ... ... ... ... Адам ... және ... ... бірлік, яғни «адам құқығы» ұғымы
«жеке тұлға құқығы» (табиғат бөлігі ретінде) және ... ... ... ... ұғымдарын қамтиды. «Тұлға» ұғымының «азамат» ұғымына
қарағанда мәні кең, ... кез ... ... ... ... табылмайды.
Сондықтан Қазақстан Республикасының Конституциясы осы екі ұғымды қабылдай
отыра адам және азамат құқықтары мен ... ... ... мен адам құқығының айырмашылығы адамның тек қана
мемлекетпен өзара қарым-қатынасын бір ... ... ... қоғам»
және «мемлекет» ұғымдарының айырмашылығынан туындайды. Адамның қозғаушы
күші ретінде оның ... ... ... ... ... адамның
әрекет етуінің дербес саласы бөлініп шығады. Аталған мүдделердің таралуы
азаматтық қоғамда жүзеге асырылады.
Азаматтың қоғам - ... және ... ... ... ... және оларға әсерін тигізетін, мемлекет тарапынан құрылатын
қоғамдық ... ... ... ... ... қатысатын, жеке
бостандыққа ие экономикалық тәуелсіз азаматтардың қоғамы. Азаматтық қоғам
немен сипатталады? ... ... тән ... жеке ... ... ... экономикалық еріктілігі;
• азаматтардың жеке өміріне мемлекет тарапынан қол сұғылмаушылық;
• азаматтардың ... мен ... ... ... ... ... сот ... тәуелсіздігі;
• заңды билік өкілділігінің болуы;
• қоғамдағы әр түрлі топтар мен таптардың мүдделерін білдіретін ... ... ... өз ... тигізетін сан алуан азаматтың
әрі қоғамдық институттардың (партиялар, бірлестіктер және ... ... емес ... ... ... мен ... мемлекет тығыз байланысты, себебі құқықтық
мемлекет азаматтық қоғамның саяси құқықтың ресімделуі болып ... ... - ... ... ... заң алдында барлығының
теңдігін және сот тәуелсіздігін қамтамасыз ететін, билікті ... ... ... ... етіп ... адам ... мен ... танып,
кепілдік беретін демократиялық мемлекет. Құқықтың мемлекеттің белгісі болып
не табылады? Құқықтық мемлекеттің белгілері:
• мемлекет ... ... ... ... барлық саласында заңның үстемдігі;
• мемлекеттік әрекетті жүзеге ... ... ... ... ... қабылдауда халықтың еркі мен мүддесін білдіретін заң
шығарушы биліктің өкілдік сипаты;
... ... мен ... атқарушы билік органдары
арқылы сатылық ... ... сот ... ... ... құқықтық тәртіп пен заңдылық тұрақтылығы;
• Конституция және ... ... ... мен ойлардың, т.б.
шеңберінде әрекет ететін ... ... ... ... және идеологиялық сан қырлылық;
Құқықтық мемлекет - барлығына белгілі нақты және тұрақты заңдар, ... мен ... ... ... ережесі» қалыптасқан мемлекет. ҚР
Конституциясының бірінші бабы: ... ... өзін ... ... ... мен ... ... құндылық болып табылатын
демократиялық, зайырлы, құқыңқық және ... ... ... деп ... ... әрекет ету барысында «заңмен тыйым
салынбаған әрекеттердің бәріне рұқсат» принципін негізге ... ал ... мен ... ... ... тура көрсетілгендерге ғана рұқсат»
принципі бойынша әрекет етеді, яғни құқықтық мемлекет ... ... ... тәртібіне қаншалықты әсер ететінін нақты білетін ... бұл ... тек қана заң ... ... ... ... құқықтың санатына енеді, бірақ олар ... ... ... ... ... ... Моральдық
құқық тұлғаға оның жетістіктері немесе әлеуметтік мәртебесі ... ... Адам ... өте күрделі: олар барлық адамдарға барлық жағдайда оның
әлеуметтік шығу тегіне қарамастан беріледі. ... ... ... Адам ... ... ... алынбайды, яғни адамды өзінің
құқықтарынан ... ... адам өз ... ... бас ... ... мезгілде басқа моральдық құқықтарға қарағанда адам өз еркімен ... ... ... ... жартылай бас тарта алады, сонымен қатар басқа
құқықтық нормаларға қарағанда адам құқығы ... тән ... ... ... негізгі екі тобы қалыптасқан:
1. Материалдық құқықтар - адамға ... ... ... ... ... ... сөз, тұрғылықты жерді таңдау бостандықтары,
білім алу ... ... Іс ... ... - ... ... құқықтарын қорғау құралдарымен
қамтамасыз ету және адамды мемлекет қабылдаған шешім арқылы әр ... ... ... ... ... адам ... бар ... материалдық, ал екінші жағдайда
іс жүргізу түрінде бейнеленуі мүмкін. ... ... ... құқығы, оны
жүзеге асыру барысында біз ... ... ... ... ... ... бұл іс жүргізу құқығы, ал басқа адамдармен
туындаған дауды шешу үшін сотқа арбитр ... ... ... ... ... ... құқықтар мен ... ... ... ... (кей ... оларды ұстанымдық құқықтар деп ... ... ... қатысты міндеттерге ие болуымен сипатталады.
Мысалы: ... ... ... әркімнің дәрігерлік көмек алу мүмкіндігіне
ие ... ... ... құру ... ... жүктейді. Егер
адам ауылда аурухананың болмауы салдарынан ... ... ... ... онда ... ... ... құқығының бұзылғаны.
Бостандықтар кей жағдайда қарсы (келеңсіз) құқықтар деп те ... ... ... жеке өміріне араласуына тыйым салуы, мысалы жеке ... және сөз ... ... ... ... ... ... мен бостандығы ұғымы алдыменен адамның мемлекетпен өзара
қарым-қатынасы ... ... ... осындай қарым-қатынасқа үш
түрлі табиғи сипат берілгені белгілі:
1. Әрқашан мемлекет бірінші орында тұрады, содан кейін ол ... бір ... ... ... ... яғни адамдарға мемлекет қанша
құқық берсе, ... ... ... ғана болуы тиіс. Мұндай көзқарастар
XIX ... ... ... ... ... ... ... орын алған.
2. Мемлекет және халық ... ... ... ... ... ... құқықтары мен бостандығы туралы қоғамдық
келісім-шартқа ... ... ... шарт ... ... ... ... мен бостандықтарға ие болған адамдар өздерінің жеке
өмірлерін реттеу үшін мемлекет құру ... ... Ол ... ... ... ... осындай мемлекеттік билікте
соншалықты құқықтар болады. Мысалы, өз мүдделерін қамтамасыз етуде адамдар
мемлекетке салықтарды ... ... ... етуге, т.б. келісімдерін
береді. Осы көзқарасқа сәйкес биліктегілерге тек қана заңмен рұқсат етілген
әрекеттерге ғана ... ... ал ... ... ... ... ... жасауға рұқсат етілген. Осының өзі адам құқығының негізгі
көзқарасы болып табылады.
Қазіргі кездегі адам ... ... ... ... үш ... ... кез ... түріне шектеу бар;
2. Әрбір адамның автономды өмір сұру аясы ... оның жеке ... ... ... ... ... Әрбір адам өз құқықтарының қорғалуы барысында мемлекеттің өз еркін
адамдарға күштеу немесе өз шешімдерін ... ... ... ... наразылық білдіре алады. Адам ... ... ... ... ... ... тұрудағы «қалқан» рөлін де
атқарады.
Адам құқығы көзқарасының негізі адамның қадір-қасиеті ұғымы болып
табылады. Адамның ... ... ... ... ... ... ... оның тәртібі мен адамгершілік бейнесіне қатысты болады.
Адамның қадір-қасиеті – адамның қоғаммен өзіндік ... ... ... ... бағалауы, басқа адамдар тарапынан ... бір ... ... ... құндылықтарды тануы, екінші жағынан
адамның қайталанбастығы, әрбір тұлғаның адамзат ... бір ... ... ... ... оның құқықтары ... ... көзі де ... ... ... мен ... адам өзінің жекешелігін және қайталанбайтындырын сезінеді, сезімі
мен ойларын сақтайды, өзінің ... мен ... ... ... ... өмір ... ... бірыңғай кітаптарды оңып,
белгілі бір көзқарастарды ғана қолдауын талап ... ... ... ... жол ... қадір-қасиеті «бостандық» және «теңдік» сияқты негізгі екі
ұғымның ... ... ... ... адам ... ... ... жағдайларымен байланысты, сондықтан «бостандық»
ұғымы Солтүстік Америкада, Еуропа мен ... әр ... ... XIX ... аяғында бұл құрлықтарда адамдардың әр ... мен сан ... ... адам ... ... ... ... тигізді. Американың ерікті де шұрайлы жерінде мемлекет
тек сыртқы және ішкі ... ... үшін ғана ... сол ... бұл
жерлерде мемлекетке тәуелді болмау көзқарасы қалыптасты. ... ... ... ... құлшыну үшін бостандықтар
берілді, ал мемлекет бұл салада оған ... ... ... ... рөлінде
ғана әрекет етуі қажет болды.
Нәтижесінде мемлекеттік билікте конституцияға сәйкес оған азаматтардың
ерікті түрде берген ... ғана ... ... ... ... ... ... бос жерлердің болмауы, шаруалардың жер иесіне тәуелділігі
Француз төңкерісі құжаттарында бекітілген баңытты болу ... ... ... бостандық бере отырып, әрбір азаматтың өмірін бақытты
ете алатын, ... ... ... ... ... ... ... мәселелер шиеленіскен Еуропада адам құқығы идеясы бірінші
кезекте ... ... және ... ... ... Бұл жаңа ұғым ... мемлекет арқылы қатал бәсеке мен өзімшіл
биліктен қорғау ... ... ... ... ... жаңа
міндеттерді жүктейді. Бұл жағдайда Еуропада барлық құрлықтың тарихына ықпал
еткен мемлекеттегі ... ... ... ... ... ... туралы көзқарастың американдық және
еуропалың көзқарастан айырмашылығы ерекше көрініп тұрды. Қазақ қоғамының
әлеуметтік ... ... ... ... ... нысанының алуан
түрлілігіне (шаруашылық, қандас туыстық, отбасылық, саяси, ... Олар ... ... әр ... ... ... әр ... әлеуметтік құрылым жүйелері мен институттарды құруға себепші болды.
Қоғамдық өндіріс үдерісі негізінде қалыптасқан мүдделер мен ... ... ... анықтаушы фактор болып табылып, ол көшпелі
қоғам жағдайында өндірістік байланыс негізінде өмір ... ... ... мал иелері және қарапайым қауымдағылар бір-бірімен өзара
белсенді әрекет ету үдерісі ... мал ... ... ... етіп өмір сүре ... ... осы және ... да топтарының
әлеуметтік және құқықтық жағдайы олардың қоғамдық өндірістегі қызметі ... ... ... болды. Қауымдастықтың әрбір учаскесінде өз
кезеңінде құқық және «ерікті ... ... ... ішкі және ... ... мен бостандықтардың иерархияланған
жүйесі әрекет етті», - деп жазады С. Әуелбеков. Көшпелілер ... ... ... немесе қауымдастықтағы ұстанымына қатал ... ... ... ... жату оның нақты түрде үстем тапқа
жататынын көрсетті және басқару әрекетін жүзеге асыруда оған ... ... ... ала ... Тұрғылықты қазақтардың басым
көпшілігі және негізгі өндіріс күші болып табылатын шаруа жағдайы алдыменен
оның анықталған ... ... және ... жағдайлары жоқтың қасы
болған белгілі бір рулық-тайпалық ... ... ... ... ... ... ... түрде бекітілді, олар өзінің
туыстарымен бірге жайылымдық жерлерді, қыстауды, суармалы жерлерді, ... ... салт және ... ... ... ... Рулық
қауым мүшесі ретінде көшпелілер белгілі бір ... мен ... ... ... ... ішінде меншік құқығының аясы басқа құқықтарға
қарағанда кең болды. Көшпелі қоғамда жеке ... ... және ... ... су ... деген) меншік бірін-бірі өзара әрекетімен толықтыра
отырып дамыды. Осының барлығы ... ... ... ... ... ... ... дандас туыстықтан басқа ештеңемен байланысы жоқ
екенін куәландырады. Бірақ еңбек ... ... ... ... ... ... және еріксіз болып, көшпелі ... ... ... осы топтың ішкі бірлескен әрекетіне ғана ... ... ... жағдайда көшпелі бостандыққа тұтастай ... ... жеке ... ретінде бағынуы арқылы жете алды.
Қазақ қоғамындағы бостандық идеясы өмірлік құндылықтар ... ... ... ... ... ... ... нысандағы
бостандық ретінде ол қажеттілікпен өмір сүру үшін күреседі. Бостандықтың
осындай ... ... ... ... ... тұрады, себебі ол жалпыға
бірдей сапаларымен, заңдылық ... ... ... ... ... қоғамда жеке тұлға пен қоғамның, жеке тұлға пен ... ... әсер ... ... ... ... отарлық
жағдайында қазақ даласында біртіндеп дәстүрлі құндылықтарды ығыстырған
Ресей заңдары және ... өмір сүру ... (кей ... еуропалық)
таратылды. Көшпелі қоғамның саяси мәдениеті корпоратизмнің толық үстемдігі
(шығыстағы сияқты) немесе дараланумен (батыстағы ... ... ... ... ... және корпоративтік анықталған синтезі
тиесілі. «Осындай дәстүрлі құндылықтардың қолайлы синтезі XIX ... XX ... басы және ... ... ... ... саяси
қайта құрылымдардық сәтті жүзеге асырылуына әсерін ...... Жеке ... ... ... және сипаты, мазмұны қоғамның
тұтастай әлеуметтік тарихи бостандығына, тұлғаның ... ... мен ... әсер ету ... ... XX ғасырда тұлға
бостандығын шектеудің пайда болуы адамның өз ... бір ... өз ... ... жауапкершілікті сезінуі арқылы, мемлекеттен көмекті
күту өз кезеңінде адамның шығармашылық ... ... ... ... ... ... ... қалыптастырды.
Бостандққа ұмтылу - XXI ғасырдағы адамзат ... ... ... ... ... ... демократия белгілерін іске асыра ... ... ... ... ал мемлекет жалпы адамдың құндылықтармен
халықаралық ... ... ... әрі жаңа ... қабылдайды.
Соңғы онжылдықта бостандықтың, әсіресе күш ... ... ... ортақ белгілерінің түрлену бағыттары анықталды. Бір жағынан
бостандыққа деген қазіргі көзқарас тұлғаның өзіндік ... мен еқ ... ... ... ... ... өміріне мемлекеттің барынша
араласпауы дұрыс деп болжайды. Екінші жағынан ... ... ... ... бостандығы ғана емес, сонымен бірге оның жауапкершілігінің
де болу ... ... ... ... ... тәртіпті
орнатуда Ф.Хайек «бостандықтың бір бөлігін алу ... ... - ... да «кез келген заң белгілі бір мөлшерде жекелеген бостандықты
шектейді...». ... адам ... ... ... ... ... үнемі қадағалауға тырысады, ал жауапсыз адам ... ... ... Адамдардың өмірі мен қауіпсіздігіне қауіп
төндіретін терроризм жағдайында адам жеке және ... ... ету ... өз бостандығының кейбір бөлігінен өз еркімен бас
тартты (мысалы, Ресей, АҚШ, Испания, т.б. ... ... ... ... ... ... жүйелі бостандықтың ішкі
механизміне айналуда. Жа-һандану жағдайында адам ңүңығы арңылы жүзеге ... ... өмір ... деген ңүқыңты қамта-масыз етеді және
боетандықтың белгілі бір ... ... ... ... ... тер-рорлык бостандықпен араңатынасы, әкологиялың импе-ратив,
түтыну бостандығы және өмір сүру бостандығы араңатынасы ... ... ... ... ... адам ңүңыңтары мен бостандыңтары ... ... ... ... ... ... ... жолдары
мен тәсілдерін аныктайтын үлтаральщ ңатынастар, жаңадан қабылданған халықа-
ралық келісімдер мен конвенцияларды дамыту керек.
Ал өте ңауіпті жағдай ... ... ... қауіпсіздікке (жеке,
ңоғамдьщ, үлттық, мемлекеттік, халықаралық) нақты ңауіп төндіретін ... ... ... ... ... ... ... маңызды.
Саяси тарих куәландырып отырғандай үкімет жекелеген бостандыңты жиі-жиІ
негізсіз ... жол ... ол ... ... қызметі заң және қүңықтың
тәртіпті қолдаумен, тұлға және оның ... ... ... ғана шек-телуі тиіс еді. Мемлекет тарапынан болған басңа да ... іске ... ... сақталмады және бостандыңңа ңол сүғушылық
орын алды.
Адам ңүңығы мен бостандығы ... ... ... ... мемлекет
пен бостандықтың өзара байланы-сы ғана емес, сонымен бірге Өостандың пен
демократия-ның өзара байланысының маныздылығын ... ... ... басты алғышарттарының бірі болып, халың бостандыңтың мәнін
үғынып, оны қажет етуі, оны бағалай алуы керек және оны ... іске ... ол үшін ... алуы ... - дейді орыс философы И.Ильин. Осының
барлығы бостандық өнері ретінде бейнеленуі қажет: еғер ... ... да ...... да ... Дүрыс үғындырылмаған
бостандықты іске асыру тәуел-ділікке, күштеуге, адамдардың кұңығы ... ... ... Б.Чичерин: «Егер халық бос-тандыңтың үзақ
дәстүріне ие болмаған болса, онда ... ... ... ... оны ... ... ... ңоғамдың ңайшылықтарға әкеліп соға-ды»
- деген пікірді айтады. Кеңестік кезеңдегітарих (мы-салы, ... ... ... ... анық бейнелеп берді.
* Адам ңүңығын ңабылдау - ... жеке ... ... ... ... тану, яғни жеке түлғаның өзінің ңоғамдың ... ... ... ... ... болуы, өзін-әзі басңаруы, меншік,
баспасөз, соттың болуының барлығы ңүқықтың Ңүңыңңа деген ... - деп өз ойын ... А. ... ... ... ақпарат қүралдары бостандығы — адам мүддесінің ... ... ... бекіту, азамат болу Ңүқығының шектелуі.
Адамның қадір-ңасиеті мен бос-тандығы жеке және ... ... ... ... беру үрдісіндегі түлғаның өзіндік санасы), сонымен бірге ... және ... ... ... ... ... адам ... тарихы
Қазаңстан аумағында бірнеше мыңдаған жылдар бүрын билік ру ... ... ... ... ... VII-III ғ.ғ.) ... болған рулық
үйым-дар пайда болды. Мүндай билік көшпелілер ... ... ... ... ... шешу ... ие ... ұмтылыс
жасап отырды. Жер және мал тайпалың-рульщ ... ал ... ... ... ... Қазаңстан аумағындағы рулық үйымдасу мен
көшпелі тайпалар мемлекеттілігі ңауымдастьщтарының ңалып-тасуы баяу ... ... ... ... мен массагеттердің рулың кауымдастыңтары
пайда болды. Осының нәтиже-сінде ... ... жаңа ... ... өз ... кауымдастыңтың кеңесі, жоғары билеуші жене әекери басшылар
болып бөлінді. Көшпелі тайпаларға (саң, үйсін, ңаңлы, т..б.) даланың әскери
демократиясы тәнболды.
Мемлекеттіліктің ерте ... ... ... ... ... ңағанатында
қағанның басшыл*,іғымен мемле-
кеттік ұйым пайда болды. ... ... ... ... ... ие ... Сонымен бірге қаған тайпалар арасындағы дауларды
шешіп, көшпелілердің көшу ... ... ... ... таға-
йындады. Заңдарда өрбір өлеуметтік таптың - байлар, шығайлар (кедейлер),
таттар (шаруаларға бағынышты-лар), ... мен ... ... ... «Тат» -ірімалиеленушілердің шаруашылығын-да жүмыс атңаруға
тиісті бағынышты немесе жартылай бағынышты, өз шаруашылығы жоң ... ... ең ... ... ... ... ңүлдар қүрады.
Түрік қағанатында қүл иеленуші ңүры-лыс болған жоқ, оның орнына түрмыстық
(отбасылың) қүлдық болды. Түрғын ... ... ... ... ... біріккен малшылар, жер иеленуші-лер, ... мен ... ... Қара ... ... қағанатының қоғамдың өлеуметтік
негізін қүрады, яғни олар салыстырмалы түрде ... ие ... ... ... ... шешуге қатыса алатын болды.
Қүңықтардың басым көпшілігіне байлар ие болды. Билік басындасайланбалы
қаған түрды, бірақ ол шексіз билікке ие ... жоң. Ол өз ... ... ... Қаған заң шығарушылық қызметін иелен-ді, яғни
жарлыңтар мен ... ... ... ... ... ... ңүқыңтық
тәртіп орнап, ңоғамдың ңатынастар реттелді. Жеке меншікке ... ... ... ... ... ... ... жер жеке меншік объектісі болып саналды.
Бектер (тайпа аксүйектері) ... ... ... ... ... ... ал бейбіт жағ-дайда «халың соты* ңызметін атңаратын
бүріктер мен салың жинаушылар ... ... ... ... ие ... ... ... қатынаетар патриархалдық ңүкьщ
негізінде жүзеге асты. Түрмыс ңүрған әйелдердің күқыңтары мен ... ері және ... ... ... шектелді. Отбасы мүлкіне, сонымен
бірге әйелінің өзімен бірге ерінің үйіне өкелген жеке ... де ... ... билік етті.
Түрік қоғамында мынадай ңылмые түрлері болды: кісі ... ... ... ... ... ... Жекелеген ңылмыс түрлеріне буындыру, бас
кесу сияқ-ты өлім ... ... ... ... ... ... тайпалар арасында жанжалдасу не-месе дүшпандьщ сипатта болса, онда ол
өрекеттер қыл-мыс ... ... ... ... ... ... кек жаза-сы кең таратылмады.
Ал, кісі өлтіргені үшін көпшілік жағдайда аңшалай ... ... ... ... ... «Қүн» төлеу жазаныңбіртүріретіндеXX ғасырғадейін
қолданылды.
Қазаңстанның белгілі заңгер-ғалымы Ғ.С.Сапарғалиев-тің ... ... ... ... ... көптеген ңүңыңтық түсініктер
Қазақстан ... ... ... т.б.) ... ... ... мық-тап енді. Ерте кезеңде
ңоғамдық биліктің орталықтан-дырылу деңгейі ... ... ... өмір ... бейімделе бастады. Ру мен тайпә арасын-дағы
жайылымдың ... бөлу ... жиі орын ... ... ... мықты
орталыңтандырылған биліктің болуын қажет етті. Бірыңғайланған биліктің
болмауы ... ... ... ... ... жөне жеке ңүқыңтық жағдайлары Қазаңстанның көптеген аумақ-
тарындағы көшпелі өмірге ... ... кең ... ғасырда Қазаңстан территориясын мекендеген тайпалар Шыңғыс хан
басшылығымен ңүрылған ... ... ... монғол мемлекетінің
ңол астына түсті. Түтңындалған халықтың халі өте ауыр бол-ды, олар халыңты
салықтардың көптеген ... ... ... ... ... ... 20-ға ... түрін аныктап отыр. Шыңғыс хан елді басқару-
да территорияны үлыстарға бөліп, үлыстардың ... өз ... жылы ... хан «Шынғьіс ханның жасасыч атты ... ... ... ... заң-дың төртіпке ерекше назар аударғанын оньщ заңдар
жи-нағының өте қатал жазалардан ... ... ... ... ... ... ... олім жазасы тағайындалды. Шыңғыс ханның
жеке билігінің негізін он мындық ... ... салт атты ... ... ... ғана ... империя-сыныд ңүлдырауынан кейін қазаң
мемлекеттілігінің ... ... ... ңұрылыстың саяси-күқықтык нысаны ре-тінде Қазаң мемлекеттілігі
орта-азия даласында ХУғасыр-дың ... 1470 ... ... ... ... ... мен ... орта ғасырдағы Но-ғай жөне Әбілхайыр
хандығының «АқОрда» бірлестігі-нің ңүлдырауы ... ... ... ... тек ңана ... ... саясатына көңілдері толмаған-иан емес,
керісінше белгілі бір руға және тайпаларға біріккен 200мыңдайадам ... ... ... ... Олар ... ... ... қала-ған
Орыс ханның мирасңорлары Дешті-Қыпшаң түрғындарынңүрады. «Қазаң» ... ... ... ... емес ... ... ... азат болған» деген этносаяси мағынаға ие болды. Осьтдан келе,
Орыс ханның кол астына біріккен түркі ... ... ... ... деп ... ал олардың мемлекеті Қазаңстән деп аталды. Оеы ... ... ... ... ... саналады.
Қазақтардьщ орталыктандырылған этносаяси бірле-су кезеңіндегі
мүрагерлік түрғыдағы ... ... ... ... барлың жерлерінде
жоғары ңүңықтарға ие болды, яғни ... ... ... бөліп беру,
көшіп-қону жолдарын, су көздерін анықтау, олар-дын, әскери ... ету ... әр ... ... мен ... ... алатын
болды.
Қазаңқоғамындаңүрамындааңсүйектер, аңсаңалдар, ру басылар, сұлтандар
ханмен бірлесе отырып жалпы мемлекеттік ... ... ... ... жыл ... ... отырды. Белді ру басылары
ханныңжанынан билер кеңесін қүрды. Билер ... ... және ... атқарды, олардың Шыңғыс хан тегі сүлтандардан (*ақ сүйек» тобы)
айырмашылығы ... ... ... ... та-былатын ру белсендісін ңүрады.
Бостандық пен өзін-өзі ... ... ... ... ... т.б.
хандардың түсынан басталды. Қасым ханның түсында бірінші рет қазақтың
қарапайым қүқығын жүйелеуге ... ... Оның ... ... ... ... ... «Қасым ханның ақиқатты ережелері» деп аталатын
нормалар жи-нағы шықты, Халың ... ... ... ... ежелден
ңалыптасңан билер заңы — жарғыны жа-ңадан көтергенін ңатты ұнатып, ... ... ... деп атап кетті. XVIIғасырдыңбірінші ... ... ... ... ... бүдан да жақартылып, дамытылған
нормативті акт ... ... ... ... ... мемлекеттер және халыңтармен өте
күрделі саяси қатынастаболды. Қазаңтарға аеа ауыр қауіпті жаңа жерлерге
зәру болған ... ... ... ...... ... ... аса зор қауіп төнген ... ... ... мен ... ... қалу үшін ңүқыңтық ңүрал ңажет ... ... ... ... ... ханның ңарапайым— қүқыңтың нормалар
жинағы «Жеті Жарғы» табылды. Атаңты құжатта қазақ қоғамының барлың ңоғамдың
жағы, ... ... ... ... ... ... Жеті
Жарғыдан өмір сүру, мүліктік, жеке меншік, жерге деген ңүңықтар, ең бастысы
азаматтық және экономикалық қүқықтар орын тапңан.
«Жеті ... ... ... салықтың мөлшері аныңталған, қанды
кекке шек қойылған,
қүнның жоғарғы ... ... жөне ... мен ... ... ... соңғылардың билік шегі айңындалған. Жайылымдың жерлерге
ңатыс-ты дау туындаған ... ... ... ... ... белді
де, ауңатты қазаңтарды қорғау-ға бағытталды. Ол ңазаңтар бүдан басқа ең
шүрайлы ... ... ... ... ... да ие ... әлеуметтік үйымы адамдар ... ... ... ... ... ... этникалың, саяси және тағы басңа
ңоғамдьщ өмірдің әр түрлі ... ... ... ... ... ... жүйені ңалыптастыратын ңарым-қатынастар нысанына
негізделеді. Қоғамдық бай-ланыс дамуының аньщтаушы ... ... ... үрдісінде ңалыптасңан мүдде пен мақсаттың бірлестігі табылады.
Көшпелі қогам ... олар ... ... ... пайда болған
ңауым түрінде жүзеге асты, себебі ңогамдың ... ... ... ету үшін ... ... қажет болды.
Ңазақ қоғамы өте бай мал иеленушілер мен ... ... Өмір ... орай малы аз адамдар бай мал ... әр ... ... ... ... яғни өздерінің жүмыс
күшін сатуға мәжбүр болды. Түрақты мал шаруа-шылығын ... ету бай ... мен ... ... ... ... өзара бел-сенді
әрекет етуге байланысты болды.

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бастауыш білім беруде қазіргі педагогикалық технологиялар6 бет
Инновациялық педагогика50 бет
Инновациялық-компьютерлік технологияны қолдану арқылы экономикалық білім берудің педагогикалық алғышарттары80 бет
Кәсіптік мамандарын даярлаудағы педагогикалық технологиялар62 бет
Қазіргі кезеңдегі жоғары сынып оқушыларына инновациялық-дидактикалық оқыту технологиясы арқылы білім берудің ғылыми - теориялық негіздері47 бет
Азаматтық қоғам дамуының алғышарттары9 бет
Акционерлік қоғамның қалыптастыру және жұмыс істеу әдістері11 бет
Банк имиджінің қалыптасуы47 бет
Банктік қызмет аясындағы банктік құқықтық қатынастардың кейбр теориялық мәселелері7 бет
Банктегі қоғаммен байланыс бөлімі77 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь