Қаржылық қадағалау

Қаржылық қадағалау және АӨҚО қызметін реттеу Агенттіктері жоғарыдағы мемлекеттік органдарға қарағанда кеш құрылуына қарамастан, қаржы нарығындағы, соның ішінде бағалы қағаздар нарығындағы беделі төмен емес. Олардың ҚР-да бағалы қағаздар нарығындағы негізгі қызметтері – бұл қатысушылардың қызметтерін лицензиялау мен олардың қызметтерін тәртіпке келтіру, қаржылық құралдардың шығаруын ынталандыру мен олардың талаптарға сай келуін сақтау және бағалы қағаздар нарығындағы қаржылық механизмнің арасындағы қатысушылардың қызметтерін үйлестіру.
Бағалы қағаздардың даму үдерісі, қатысушылар саны бірқалыпты жағдайда дамыды. Осыған байланысты, бағалы қағаздар нарығының қалыптасу мен даму кезеңдерін негізінен нарықта реттеу жүргізетін органдарға байланыстыруын ұсынамыз.
Мемлекеттік бағалы қағаздардың өсім қарқыны 71,76%-ын 2006 жылы, 165%-ға 2007 жылы жоғарлануын және 2008 жылы 41,02% төмендеуін байқаймыз. МБҚ төмендеу немесе жоғарлау жағдайы мемлекеттің қаржы саясатының мазмұнына, республикалық бюджеттің ағымдық жағдайы және институттардың өтімділігін сақтау үшін жүргізілген саясатқа тәуелді.
МБҚ құрылымында ең үлкен бөлігін ҚР Қаржы министрлігі шығарған бағалы қағаздар алады. 2005 жылы және 2007 жылы олардың үлесі 38,73% және 31,8%-ы құраса, қалған екі жылда МБҚ құрылымында қомақты бөлігін, яғни 2006 және есепті кезеңде 67,33%-ы және 73,37%-ы сипат алды.
ҚР Ұлттық банктің ноттары мемлекеттің ақша-несие саясатының құралы бола отырып, ЕДБ-дің өтімді активтеріне жатқызылады. Сонымен қатар, қор биржа мәмілесінде пайда табудың ең қолайлы құралына жатқызады. Олардың үлесі 2005 жылы және 2007 жылы өскенін байқаймыз. Сәйкесінше, олардың үлесі 59,83%-ды және 67,82%-ды құрайды.
        
        Қаржылық қадағалау және АӨҚО қызметін реттеу  Агенттіктері  жоғарыдағы
мемлекеттік органдарға қарағанда кеш ... ... ... ... ішінде бағалы қағаздар нарығындағы беделі төмен ... ... ... ... ... ... қызметтері – ... ... ... мен ... ... ... ... құралдардың шығаруын ынталандыру мен олардың талаптарға
сай келуін сақтау және ... ... ... ... механизмнің
арасындағы қатысушылардың қызметтерін үйлестіру.
Бағалы қағаздардың даму үдерісі, қатысушылар саны бірқалыпты ... ... ... ... ... ... қалыптасу мен даму
кезеңдерін негізінен нарықта реттеу жүргізетін органдарға байланыстыруын
ұсынамыз.
Мемлекеттік бағалы қағаздардың өсім ... ... 2006 ... ... 2007 жылы жоғарлануын және 2008 жылы 41,02% төмендеуін байқаймыз. МБҚ
төмендеу немесе жоғарлау ... ... ... саясатының мазмұнына,
республикалық бюджеттің ағымдық жағдайы және институттардың өтімділігін
сақтау үшін жүргізілген саясатқа ... ... ең ... ... ҚР ... ... шығарған бағалы
қағаздар алады. 2005 жылы және 2007 жылы олардың ... 38,73% және ... ... екі ... МБҚ ... ... бөлігін, яғни 2006 және
есепті кезеңде 67,33%-ы және 73,37%-ы ... ... ... ... ... ... ақша-несие саясатының құралы
бола отырып, ЕДБ-дің өтімді активтеріне жатқызылады. Сонымен ... ... ... ... ... ең ... құралына жатқызады. Олардың
үлесі 2005 жылы және 2007 жылы өскенін байқаймыз. Сәйкесінше, олардың үлесі
59,83%-ды және ... ... 2 – ... ... ... МБҚ ... – ҚҚА-нің есебі негізінде жасалған
Мемлекеттік бағалы қағаздардың құрылымы жағынан ... ... ... ... және ... банк ... ... қағаздардың арасындағы
құрылымдық өзгерісті байқауға болады. 2005 ... 1-ші ... және ... 1-ші ... көрсетілген мәліметтерге сүйенсек, осы мерзімді ҚР
Қаржы министрлігінің бағалы қағаздарына қарағанда ҚР ... ... ... ... ... Яғни, ҚР Ұлттық банкі мемлекетте ... ... ... ... ... ... ноттарын шығару белсенді
жүргізгенін куәландырады. ... 2005 және 2007 ... ... республикалық бюджет ресурстардың жеткіліксіздігі және жинақтаушы
зейнетақы ... ... ... ету ... ҚР ... бағалы қағаздар көлемін жоғарлатқаны байқалады.
ҚР бағалы қағаздар нарығында ... ... ... ... ... сонымен қатар корпоративтік бағалы қағаздар нарығы қалыптасты. Оның
көлемі ... ... ... ... ... ... да, жыл ... дамуы байқалады. Ең алдымен, бағалы қағаздар ... ... ... 3 – ... ... ... көрсеткіштері
Ескерту – ҚҚА-нің есебі негізінде жасалған
Суретте акционерлік қоғамдар санының және олардың акция шығарылымының
санының серпіні қарастырылған. Мұнда, жыл ... ... ... және ... ... қысқарылуы байқалады. Тек, соңғы жылда
акционерлік қоғамдар санының біршама өскенін байқаймыз.
Акция нарығынан басқа, корпоративтік ... ... ... ... ҚР-да акция нарығына қарағанда облигация ... аз ... 4 – ... және ... ... салыстыру
Ескерту – ҚҚА-нің есебі негізінде жасалған
Акцияға қарағанда облигация шығарылымы 5 есе төмен. Облигацияны шығару
эмитентке акцияны ... ... ... Оның ...
облигацияның өтелуін, міндетті түрде сыйақыны төлеуін жатқызамыз.
Сурет 5 – Эмиссиялық бағалы қағаздар шығарылымын салыстыру
Ескерту – ҚҚА-нің есебі ... ... ... ... ... ... ішінен тек акция
нарығы салыстырмалы түрде дамыған деп айтуға болады. Олардың даму үрдісі ... ... ... ... шығару негізінен акционерлік қоғамдар тіркеу
кезіндегі негізгі шарт ... атап ... ... ... ... ... бір түрі – оның өтеуін қайтару немесе сыйақыны төлеу бойынша
акционерлік қоғамда міндет туындамайды.
Сурет 6 – Қор биржаның ресми ... ... ...... ... ... ... биржаның листинг «В» тобына қарағанда листинг «А» тобындағы
шығарылымдар жоғары екінін байқауға болады. Ең ... бұл ... ... ... куәландырады. Сонымен қатар, ... ... ... ... ... ... кезінде листинг «А»
секторына енгізуіне атсалысады. Себебі, бұл эмитенттің ... әсер ... ... ... ... ... бағалы қағаздардың
нарықтық бағасының өсуіне әкеледі.
6-шы суреттен байқағанымыздай, листинг «А» тобындағы шығарылымдар саны
листинг «В» қарағанда 3 есе ... ... ... «А» ... ... шығарылымы қарқынды өсуі байқалса, листинг «В» тобында ... ... өсуі онша ... ... ... ... қатынасы негізінде көрсеткішке талдау
жүргізу кезінде, осы көрсеткіштің ең жоғарғы деңгеңі 2006 жылы ... ... 21,62% ... және 35,02% ... ... ... 2007 ... 1 қаңтар айында аталған көрсеткіш 87,06%-ын
құраса, есепті жылы 64,94%-ы деңгейіне төмендеді. 2007 ... 1 ... ... «А» және «В» ... бойынша ресми тізіміне енгізілген
мемлекеттік емес бағалы қағаздар ... ... ... ... 8451466 млн. ... және 375554 млн. ... ... Бұл ретте
облигациялар бойынша капиталдандыру 36,12%-ға өсті, акциялар бойынша 5,11
есе өсті. KASE ... ... 2007 ... 1 ... ... ... млн. теңгені құрады, ол ЖІӨ-нің 101,17%-ын ... 2006 ... ... ... ... ... көрсеткіш 35,02% болды. Қор нарығының
капиталдануының ұлғаюымен қатар, ... қор ... ... өсуі де ... 7 – KASE жалпы капиталдануында ЖІӨ-нің қатынасы
Ескерту – ҚҚА-нің ... ... ... ... ... сәйкес, «А» және «В» санаты бойынша ресми
тізімге енгізілген мемлекеттік емес ... ... ... ... 8005664 млн. ... және тиісінше 258732 млн. теңге болды.
Сонымен қатар, облигациялар бойынша нарығын капиталдандыру 9,23 %-ға ... ... 9,93 %-ға ... 8 – Бағалы қағаздар нарығының ... ... даму ...... ... негізінде жасалған
2005-2008 жылдар аралығындағы кәсіби қатысушылар санының серпінін ... ... ... ... ... ішінен брокер-дилерлік
лицензияны алу сұранысы жоғары екенін атап ... ... Оның даму ... ... ... ... ... ретінде – ҚР бағалы қағаздар нарығындағы
институционалды инвесторлар қаражаттарының көбеюі қарастырылады.
Қарастырылған ... ... ... ... ... жүргізу ұйымдар санының біршама төмендегенін көреміз. 2005-2006
жылдар ... ... саны – 18 ... ... ... ... отыр – 2007 жылы 11%-ға, 2008 жылы (базистік ... ... ... отыр. Аталған қатысушылар санының төмендеуі уәкілетті органның
талаптарына сай болмауы себеп болып отыр.
Листингтік компания, яғни өз ... ... ... ... ... ... ... қағаздар нарығындағы бірнеше
қатысушылармен өзара байланысы ... ... ... ... ерікті
шешімі емес, ал мемлекет бекіткен міндетті талаптарға сай ... ... ... ... ... листингтік компания кем дегенде
төрт қатысушымен өзара байланыста болуы ... Ал, әр ... ... үшін ... алым ... ... Қорыта айтқанда, бағалы қағаздар
нарығының листингтік ... ... ... төмен
белсенділігінің негізгі факторы ретінде – біз ... ... ... ... ... яғни бағалы қағаздар бойынша шығындардың
жоғарлығын тұжырымдаймыз.
Сурет 9 – Листингтік компанияның ұйымдастырылған бағалы қағаздар нарығында
қызмет ... ... ... ...... ... сәйкес, бағалы қағаздар эмитенттері, әсіресе листингтік
компаниялардың өз бағалы қағаздарын ... ... ... ... ... ұсыныс қарастырамыз. Бастапқы кезеңде бағалы
қағаздар ұстаушылар тізімін жүргізетін ұйымдардың ... ... ... ... ... 1997 ... заңнамасына сәйкес, акционерлер саны
500 ден жоғары акционерлік қоғамдардың бағалы қағаздар ұстаушылар тізімін
жүргізу тек тәуелсіз тіркеушімен ... ... ... 2001 ... ... туралы» ҚР заңына сәйкес, барлық ... ... ... ... ... ... уәкілетті органнан
лицензиясы бар ұйым ғана қызмет атқаруға құқығын ... ... ... эмиссиялық бағалы қағаздарын ... ... ... ... ... міндеттеді.
Осы бағытты жүзеге асыру мақсатында, листингтік компания үшін
жеңілдік ретінде – бағалы қағаздар ... ... ... ... ... ... Бұл фактор бағалы қағаздары ұйымдасқан нарықта айналысы
жоқ эмитенттерге қарағанда бәсекелестік артықшылық береді. ... ... ... үшін ... қадамдарды қарастырамыз.
Сурет 10 – Бағалы қағаздар ұстау ... ... ... ... – автормен құрастырылған
ҚР қаржылық саясат бір-біріне байланысты 2 элементтен тұрады – бұл
стратегия мен ... ... ... ... ... ... мен толықтырулар енгізген кезде, олардың бір-бірінен шығуы сипат
алуы ... да, ... ... нарығында мемлекеттік реттеуді жүргізу
кезінде келесідей қағидаларға сүйенуін ұсынамыз.
- заңнаманы ... мен оған ... ... ... құқықтық
негіздің басыңқы дәрежесіне сүйенуі;
- заңнаманы шығару мен оған толықтыру жүргізу кезінде ... ... ... және ... ... ... ... қағаздар нарығындағы стратегия мен тактиканы анықтау кезінде
нақты қажеттіліктерді және мүмкіндіктерді ескеруі;
- бағалы ... ... ... ... ... ... ... ғана емес, сондай-ақ тиімділік ... ... ... ... қағаздар нарығы дербес сектор ғана
емес, ... ... ... ... және ... ... элементі
екені есте сақтау қажет. Яғни, экономика немесе экономикалық ... ... ... ... ... міндетті түрде бағалы
қағаздар нарығына әсер етеді. Сондықтан да, ҚР заңдарына толықтырулар ... ... ... одан жоғары мәртебесі бар құжаттардың мазмұнын
ескеру керек. Бұл жағдайда, бағалы қағаздар нарығы және ... ... ... ... ... стратегияларды дайындайтын
мемлекеттік органдардың өзара байланысын жетілдіру керек деп ... ... ... ... ... ... ... туралы,
олардың қатысушылары туралы жағдайлар әр түрлі заңнамада сипат алады. Ал,
ҚР Президентінің Жолдауында халықтың инвестициялық ... ... ... бірі ... бекітілген. Бірақ, реттеуші заңнамалар
мазмұнының әр түрлі сипат алуы, бағалы қағаздар түсінігін ашуға кері ... ... ... ҚР ... ... «ҚР ... қағаздар нарығы
туралы», «Акционерлік қоғамдар туралы» ҚР ... ... ... ... керек.
Азаматтық кодекске депозиттік серификатты бағалы қағаз мәртебесі бар
құралдардың ішінен шығара отырып, ... ... ... ... ... ... ... тізімін енгізу қажет. Сонымен қатар,
«Бағалы қағаздар нарығы ... ҚР ... ... ... ... ... ... жағдайды енгізе отырып, «Инвестициялық қорлар туралы» ҚР
заңына ... ... ... ... Сондай-ақ, елде инвестициялық
қорлардың акционерлік түрлері қалыптасты. Олардың негізгі жағдайлары ... ... ... ... ... ... ... көрініс табу қажеттілігі бар. ... ... тек ... ғана емес, сондай-ақ инвестициялық қорлар ... ... ... және бұл ... тек ... ... ... заңда ғана
қарастырылмай, бағалы қағаздар нарығын реттейтін басқа заңнамаларды ... ... – бұл ... ... және мүмкіндіктерді ескеру.
Бағалы қағаздардың сан ... ... бар. ... ... басқа
опциондар, фьючерстер, своптар, депозитарлық қолхаттар, варранттар бар. ҚР-
да тек акция, облигация және пайлар даму серпіні бар. ... ... ... ... үлес ... жоғары. Дамыған мемлекеттерде
негізгі бағалы қағаздармен қатар, туынды бағалы ... даму ... ... дамуын келесідей факторлармен түсіндіреміз:
▪ туынды бағалы қағаздардың дамуы ең ... ... ... ... ... мемлекеттерде фьючерстік немесе опциондық биржаға дейін,
сол орында тауар биржасы қалыптасқан болатын, кейіннен тауар нарығы ... ... ... ... ... жолы ... ... бағалы
қағаздардың шығаруына әкелді. Тек 20 ғасырда, туынды бағалы қағаздар
нарығы тауар нарығының негізгі қызметін ... сату мен ... алу ... және ... ығыстыра отырып, тауар нарығының келеңсіз оқиғаларды
алдын-алуға көмектесетін ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттегі тауар айналымының негізгі ... ... ... ... ... ... тек ... бағалы қағаздардың
дамуынан шығады. Себебі, бір жағынан ... ... ... ... ... ... ... жағынан қаржылық ресурстарға деген сұраныс пен
ұсыныстың деңгейін көрсетеді. Туынды ... ... ... активтері
ретінде негізгі бағалы қағаздарға да тиесілі. Әсіресе, депозитарлық қолхат
тек акцияға негізделеді. Сондықтан да, туынды бағалы қағаздардың дамуы тек
негізгі ... ... ... ... ... ... ... қарастырамыз.
Келесі қағида – бұл экономикалық тиімділікті ескере отырып, бағалы
қағаздар ... ... ... ... және қатысушылардың
құқықтарын қорғау ... ... ... ... ... Бірақ,
олардың құқықтарын қорғау кезінде бірнеше балама нұсқаларды дайындау керек.
Агенттіктер міндетті өзара ... ... ... ... ... ... әсер ету ... жан-жақты қарастыруы керек. Бағалы
қағаздар нарығында негізгі қатысушы – бұл ... пен ... ... ... Ал, ... ... институттар мен ұйымдар бағалы
қағаздар нарығының тиімділігін арттыру мақсатында енгізіледі.
Эмитенттер немесе инвесторлардың міндетті ... ... ... ... көп болуы, осы негізгі қатысушылардың бағалы
қағаздарды ... ... ... алу ... түсіреді. Осы орайда, бағалы
қағаздар ұстаушылар тізімін жүргізу бойынша ұйыммен ... ... бас ... ұсынамыз. Бағалы қағаздар ұстаушылар тізімін жүргізуге
эмитенттің өз ... ... ... Ал, ... қағаздар ұстаушының
тіркелімі екі жақта, яғни эмитент пен ... ... ... ... ... ... 2 ... сипат алады. Оның
арасындағы негізгі айырмашылығы – 1-ші ... ұйым ... ... ... ... ... қағаздармен мәмілені тіркеу құқығы бар. Ал,
2-ші санатты брокер-дилер тек бағалы ... ... алу мен ... жүргізуге ғана құқығы бар. Осыған орай, 2-ші санатты брокер-
дилерлер санының жыл ... ... ... ... тарапынан
санаттарға бөлмей, бірдей талаптарды ... ... ... ... ... механизмге әкелуіне мүмкіндігі болады.
Қаржылық тәжірибеде тәуекел мен белгісіздік түсініктерін айырмайды.
Көбінесе, тәуекелді кездейсоқ жағымсыз ... ... ... ... ... ... объективтік, яғни сыртқы факторлардың
әсерінен болуы ... ... ... ... алу ... жоғалуы
иеленушінің іс-әрекетіне байланыссыз. ... ... ... ... ... сондықтан да тиімді шешімді ... ... ... ... ... тәуекел белгілі бір келеңсіз жағдайдың болу
ықтималдылығы деп түсінеді. Ықтималдылық жоғары болған ... ... ... ... ... мен ... қаржылық механизм арқылы әсер етуге
болады. Мұндай әсер ... ... ... және ерекше стратегия
арқылы жүргізіледі.
Тәуекел тосуға сәйкессіздік ретінде қарастырылады. Әр түрлі баламалар
бола отырып, ... ... ... және ... ... нәтижелер бақылай алмайтын факторлар әсерінен сай болмайтынын
ескеру керек. Күтілетін ... әр ... ... ... ... және ... ... тәуелді. Сондықтан да әрбір
балама екі критерий бойынша өлшенеді. Біріншісі – нұсқаның ... ... ... ... нұсқаның орта шамасы), ал екіншісі ... ... ... яғни ... ... Нұсқа тәуекелділігінің өсуі
күтілетін нәтижелікпен бірге өседі. Инвестор қандай баламаны таңдайтыны
оның тәуекелге ... ... ... мен ... ... ... ... тәуелді.
Қаржылық математика қаржы нарығына, соның ішінде бағалы ... ... мен ... жүргізеді.
Жиынтық табыстылық екі компоненттің қосындысы ретінде анықталады.
төленген ... ... ... ...... ... = ---------------- + --------------------------------------------
(1)
бастапқы баға ... ... = ... ... ... + ... ... активінің тәуекелділігін өлшеудің бірлігі ретінде өзгерістілік,
волатильдік (volatility) кеңінен қолданылады. Өзгерістілік, волатильділік
акция ... ... ... ... және ... ... ... Акция табыстылығының ... ... кең ... сайын, сонымен қатар экстремалдық ... ... ... болған сайын, соғұрлым акцияның өзгеріс көрсеткіші
жоғары болады. Нақты табыстылық болжамдалған көрсеткішінен не ... ... ... анық. Өзгерістілік мәнін түсіну үшін, акцияның әр түрлі
табыстылық деңгейінде алу ықтималдылығын ... ... ... ... ... ... нөлден (яғни табысты ала алмау) бірге
(анықталған табыстылық міндетті түрде алынады) дейін сай болады.
Табыстылықтың ... ... ... орта ... алу ... сәйкес ықтималдылыққа көбейту арқылы табыстылықтың
барлық мүмкін ... ... ... ... ... (r) = P1r1 + P2r2 + …+ Pnrn = Σ ... ... акция табыстылығын бағалауға қолдансақ, онда АҚ
«Астана-Финанс» компания акциясының күтілетін ... ... 10 ... (r) = 0,2*30% + 0,6*10% + 0,2* (-10%) = ... «NOMAD» компания акцияларының табыстылық деңгейінің ... ... АҚ ... ... ... кең. ... акция табыстылығының ықтималдылығы келесі кестеден көре
аламыз.
Кесте 1 – АҚ ... және АҚ ... ... ... ... жағдайы |АҚ «NOMAD» |АҚ «Астана-Финанс»|Ықтималдылық |
| ... ... | |
| ... ... | |
| |% ... |% ... | ... |50 |30 |0,20 ... |10 |40 |0,60 ... |30 |-10 |0,20 ... – компания акцияларының негізінде жасалған ... ... ... ... екі ... ... табыстылықтың ауытқу деңгейі АҚ «NOMAD» компаниясында жоғары.
Егер экономика өсу кезеңінде ... онда АҚ ... ... ... 50 %-дық ... ал АҚ ... ... ұстаушылары 30 %-дық табыстылықты алады. Сонымен қатар, экономикалық
жағдай төмендесе, онда АҚ ... ... ... ... - ... ал АҚ ... компаниясының акциялары тек қана ... ... ... АҚ «NOMAD» компаниясының акцияларына
инвестиция табыстылығы өзгеру мүмкіндігі ... яғни ... ... ... ... келеді.
Р
0,6
0,4
0,2
-30 -20 -10 0 10 ... 40 50 ... ... 11 – АҚ ... және АҚ «NOMAD» ... ... ... ... – автормен құрастырылған
Акция табыстылығының өзгеруі мүмкін диапозонымен және экстремалды,
төтенше ... ... ... екенін атап көрсеттік.
Табыстылықтың мүмкін көрсеткіштерін алудағы өзгерістерді ... ... ... ... оны ... талдауымызға келесідей
анықтаймыз.
n
σ2 = Σ (r1 – E (ri))* ... ... ... (ri) = Σ r1Pi
(5)
i=1
Стандарттық ауытқу жоғары болған сайын акциялардың өзгеріс ... ... ... және АҚ «NOMAD» акциялары бойынша EА (ri) = EВ
(ri) = ... ... ... ... ... ... ... тең:
σ2А = (0,2)*(30%-10%)2 + (0,6)*(10%-10%)2 + (0,2)*(-10%-10%)2 ,
σА = ... АҚ ... ... ... ... ... ... тең:
σ2В = (0,2)*(50%-10%)2 + (0,6)*(10%-10%)2 + (0,2)*(-30%-10%)2 ,
σВ = 25,30%.
АҚ «NOMAD» ... ... ... АҚ ... ... екі есе жоғары. Сондықтан да орта шамадан мүмкін ауытқу
АҚ ... ... ... ... жоғары болып келеді.
Тәжірибеде акцияның табыстылық ... ... ... ... шектеліп қоймайды және табыстылық қандайда болмасын мәнде
болуы ықтимал. Сондықтан да акциялардың ... бөлу ... ... қарастырады.
Стандарттық ауытқу – бұл ... ... ... Көбінесе
өзгерістілік және стандарттық ауытқу ... ... ... ... бөлу ... шектеусіз мәндерін қамтиды. Ол «минус
шектеусіз» бен «плюс ... ... ... мүмкін. Стандарттық
ауытқудың әр түрлі ... ... үшін ... ... – tσ ≤ X(ri) ≤ E(ri) + ... интервал бекітілген ықтималдылықпен нақты акция табыстылығының
аралығындағы шамалардың диапазонын анықтайды.
Мұнда X(ri) – E(ri) математикалық тосумен және σ ... ... ... ... ал t – ... ... t = 3 ... кездейсоқ шаманың X(ri) интервалға ... ... тең ... ... ... интервал аралығындағы акция табыстылығын
дұрыс бөлу жағдайында 0,68 ... ... ... ... ... үшін ... сенімді интервалдың 0,95 ықтималдылығы,
ал үш стандарттық ... үшін ... ... 0,99 ықтималдылығы бар.
Мысал ретінде күтілетін 10% табыстылығы мен 20% стандарттық ауытқуы
бар ... ... ... бөлу ... 0,95 ықтималдылығы бар,
яғни нақты табыстылық интервалға түседі. Ол ... ... ... ... ... ... бірге күтілетін табыстылық
пен минус екі стандарттық ауытқуымен (10%-2*20% = -30%) ... ... -30% және ... ... ... ... диапазоны 0,95 ықтималдылығымен аталған акциялар үшін сенімді
интервал болып табылады.
Қаржылық тәуекелдерді талдау кезіндегі ... ... ... коэффициенті анықталады.
σ
V = -------
(7)
E(ri)
Стандарттық ауытқудан σ ... ... V ... ... ... ... көрсеткіш ретінде болуы және орта
табыс бірлігіндегі тәуекел деңгейін анықтайды.
Табыстылықтың бірдей немесе нөлдік орта шама болуы жағдайында вариация
коэффициентін ... ... жоқ. ... ... ... жоғары
болған сайын вариация коэффициенті де, тәуекел де ... ... ... ... ... салыстырмалы операциялардың табыстылықтары
ерекшелінген жағдайда қажеттілігі бар.
Р
0,1
0,09 АҚ ... ... ... акциясы
0,03
0,02
0,01
-6 -2 0 2 6 10 14 18 22 26 30 34 38 42 46 50 54 58 ... 70 74 78 ... ... 12 – ... бөлу ...... құрастырылған
Көрсетілген есептеулер сәйкесінше ықтималдылықты береді. АҚ ... үшін ... 2,3%, ал АҚ ... ... ... орын алады.
Үш сигм ережесін қолданайық. АҚ «NOMAD» компанияның ... ... мәні (а - 2 σ), ал ... (а - 3 σ) ... Ал, АҚ «Астана-Финанс» компаниясының ... ... (а - 3 σ), ал ... ... алу ... 2-ге тең.
Себебі, орташа табыстылық өте жоғары және стандарттық ауытқу мәні үш ... ... ... орта ... ... ... ... қолданудың артықшылығын дәлелдейді.
Ықтималдылықты дұрыс бөлу заңы қаржылық операциялардың тәуекелдерін
талдау кезінде кеңінен пайдаланады. Оның ... ... ... ... ... ... ... жатқызуға болады. Сонымен қатар,
оны бөлу центрінен ... ... ... ... ... ... ... жүргізу және сәйкесінше талдауларды есептеуде ... ... ... ... ... табысты бөлуді қарастырмайды.
Туынды қаржылық құралдармен (опцион, фьючерс) операциялардан табысты алу
ықтималдылығын бөлу жиі кездейсоқ шаманы ... тосу ... ... қағазды сатып алу опционы оның иеленушісіне жағымды
табыстылық жағдайында пайда әкелуге, сондай-ақ теріс ... ... ... ... ... ... ... сатып алу опционының
табыстылық бөлуі шығын басталатын нүктесінде аяқталады.
Р
0,12
0,10
0,08
0,06
0,04
0,02
0 5 10 15 20 25 30 35 40 ... ... ... 13 – Асимметриялық бөлу
Ескерту – автормен құрастырылған
Бөлу тығыздығының максимум нүктесі 14%-ды табыстылыққа сәйкес ... ... ... екі ... ... ... және стандарттық
ауытқуды) қолдану дұрыс емес қорытындыға әкелуі мүмкін. Стандарттық ауытқу
ығыстырылған бөлу кезінде тәуекелді нақты ... және көп ... ... оң немесе теріс жақтарының өзгерісін есепке
алмайды.
Орта шама және ... ... ... ... бөлу ... параметрлерді білуін талап етеді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Жүргізілген зерттеулер келесі негізгі қорытындылар мен ұсыныстарды
жасауға мүмкіндік береді:
1. Қазіргі уақытта бағалы ... ... ... ... ... ... себеп ретінде мемлекеттің даму қарқынын анықтауда,
қаржылық стратегия мен тактиканы белгілеуде бірқатар көрсеткіштердің даму
серпініне ... ... ... ... Осы ... бірі ... ... нарығы болып табылады. Сондай-ақ, республикамыздың бағалы
қағаздар нарығы мәнінің ғылым бекіткен жіктелімге сай еместігін көрсетеді.
2. Бағалы қағаздар ... ... ... ... ... Қор ... ... ішінен акциялар шығарылымы жоғары.
Бірақ, акциялардың ... ... ... ... ... шығарылымын
жатқызамыз, бірақ эмитенттері ретінде негізінен екінші деңгейлі ... ... ... ...... Акция мен облигациға қарағанда
тәуекелділігі төмен болса да, оларға деген сұраныс төмен.
3. ... ... ... ... түрлері қабылданған. Әйтсе де,
кәсіби қатысушылар саны жағынан ... ... ... ... ... даму серпіні байқалмайды. Бұл осы кәсіби қызмет түріне
деген қызығушылықтың және ... ... ... сұраныстың төмен болуы
деп анықтаймыз.
4. ҚР-да бағалы қағаздар ... ... ... ... 4
кезеңге жіктейміз. Бұл жіктеу бағалы қағаздар ... ... ... және қадағалайтын органдарға байланысты. Бағалы
қағаздар нарығында ... ... ... кезінде келесідей
қағидаларға сүйенуін ұсынамыз.
- заңнаманы шығару мен оған толықтыру ... ... ... ... ... ... заңнаманы шығару мен оған толықтыру жүргізу кезінде құқықтық
негіздің бір-біріне үйлестіруі және бірігей ... ... ... ... ... ... мен ... анықтау кезінде
нақты қажеттіліктерді және мүмкіндіктерді ескеруі;
- бағалы қағаздар нарығының ... ... ... тек
техникалық талаптарды ғана емес, сондай-ақ тиімділік факторын
ескеруі.
5. ... ... ... ... кезінде белгілі бір
артықшылықтардың және ... ... ... Алайда,
келтірілген талдау нәтижесінде эмитенттердің бәсеңділігін көреміз. Осыған
байланысты эмитенттерді ынталандыру факторларын анықтауға ... ... ... шығындарды азайту, листингтік шығындарды азайту және
өзара міндетті ... ... ... ... Эмитенттер немесе инвесторлардың міндетті өзара байланысы ... ... көп ... осы ... ... ... ... немесе сатып алу ынтасын ... Осы ... ... қағаздар
ұстаушылар тізімін жүргізу бойынша ұйыммен міндетті шартқа ... ... ... ... ... ... листингтік компаниялар
ұйымдастырылған нарықта төмен белсенділігінің негізгі ... ... ... ... ... байланысты қаржылық ресурстардың қымбаттығы, ... ... ... ... жоғарлығын тұжырымдаймыз. Осыған
сәйкес, бағалы қағаздар эмитенттері, әсіресе ... ... ... ... ... нарыққа айналысқа енгізу мәселесі бойынша
ұсыныс қарастырамыз.
Осы бағытты жүзеге ... ... ... ... үшін
жеңілдік ретінде – бағалы қағаздар ұстау тізімін жүргізуді өздеріне ... ... ... ... инвесторлардың қызығушылықтарын қорғау
мақсатында бағалы қағаз ұстау тізімін Орталық ... ... ... Бұл ... ... ... ... нарықта
айналысы жоқ эмитенттерге қарағанда бәсекелестік артықшылық береді.
Осы, қадамдарды ... ... ... ... ... ... сауда алаңдарында белсенділік танытады деп болжаймыз.
7. АҚ «Астана-Финанс» және АҚ ... ... ... әр ... ... алу үшін ... бөлу ... келесідей
қорытынды береді. Барлық деңгейдегі табыстылық ықтималдылығы нөлден (яғни
осы деңгейге жету ... ... жоқ) ... ... алуы)
дейін сәйкес келеді. Талдау өзгерістіліктің акция табыстылығының мүмкін
болатын мөлшерлеме диапазонымен және ... алу ... ... ... ... ... көрсеткіштерінің
арасындағы диапазон жоғары болған сайын, соғұрлым акция өзгерістілік
көрсеткіші жоғары болады.
-----------------------
4-ші ... ... ... жиынтығына жаңа талапты енгізу және листингтік
компаниямен өзара байланысты анықтау
3-ші қадам
ҚР Ұйымдасқан нарықтағы бағалы қағаздармен ... ... ... ... ... өзара байланысын анықтау мен
бекіту
2-ші қадам
«Бағалы қағаздар нарығы туралы» және ... ... ... ... ... енгізу
Ұйымдастырылған бағалы қағаздар нарығы
Орталық депозитарий
брокер
Листингтік компания
Бағалы қағаздар ұстаушылар тізімін жүргізетін ұйым
1-ші қадам
ҚРҚҚА бағалы қағаздар ұстаушалыр тізімін ... ... ... қайта
қарастыру

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Банк қызметтерін қаржылық қадағалау және оны ұйымдастырудың негіздері76 бет
Қазақстан Республикасының несиелік ұйымдарының қызметіне қаржылық қадағалауының мақсаты мен мiндеттерi26 бет
Экономикалық ұғымдар168 бет
Қазақстан Республикасының ақша – несие саясаты4 бет
Қаржылардың және қаржылық қызметтің жалпы сипаттамасы29 бет
Қаржылық құқықтық қатынастар: түсінігі, белгілері, құрылымы және түрлері69 бет
Қаржылық құқықтық қатынастар: түсінігі, белгілері, құрылымы және түрлері жайлы69 бет
ҚР Екінші деңгейлі банктер қызметін реттеу тәртібі12 бет
«Ақмола облысы Шортанды ауданының жер учаскесінің кадастрлық құнын анықтау»41 бет
«Екінші деңгейлі банктер қызметтеріне бақылау және қадағалау»66 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь