Құрбақалардың в.v комплексiнiң биологиясы мен таралуы

Кiрiспе 3

1. Әдебиетке шолу.
1.1. Систематикасы және құйрықсыз амфибиялардың
биологиясы. 4
1.2. Морфологиясы және ас қорыту трактысынам
амфибияның дамуы. 6
1.3. Қосмекендiлердi дамуына ластану әсерi. 10
2. Зерттеу материалы және методтар. 16
3. Зерттеу нәтижесi және оны талқылау.
3.1. Қорғасын тұздарының өсуi және постэмбриональды
дамуына құрбақа комплексiнiң әсерi. 17
3.2. Орта Азия құрбақасына асқорыту каналының даму
ерекшелiгi. 21
3.3. Асқорыту трактының дамуына қорғасын тұздарының
ластану әсерi. 28
Қорытынды. 29
Қолданған әдебиет тiзiмi:
Систематикасы және құйрықсыз амфибиялардың биологиясы Ортаазиялық құрбақа Bufo danatensis Pisanten, 1978, пiшiнi полиплоидты, Bufo virdis комплексiне қатысты көп геграфиялық популяциялар, ертеде жасыл құрбақа / Bufo virdis / болып саналған, полиплоидты болып қалған және құрбақа популяциясы тау беткейiнде /КазГУ- град ауданында/ Алматы қаласында /Боркин идр 1995/
Bufo virdis комплексiнiң құрбақалары Евразияда солтүстiк батыс және орталық Европадан батыста солтүстiк батыс Қытайға дейiн, батыс Монғолияға дейiн шығыста кең тараған. ХХ ғасырдың 70 жылдарының ортасына дейiн Bufo virdis жасыл құрбақасы өзi жеке жалғыз түр деп саналып келген. Бiрақ, жасыл құрбақалардың түрлiк статусы тетраплоидты особьтар популяциясының алдымен Қырғызстан тауларында кейiн Түркмен, Өзбекстан мен Тәжiкстан тау жүйелерiнде табылғаннан кейiн аса маңызды өзгередi. Осылайша диплоидты құрбақалардың жаңа түрi ашылып, сипатталған- Bufo danatenisis.
Бұған қарамастан, Bufo virdis комплексiндегi құрбақаның токсономиясы әлi аз белгiлi. Тұркiменстаннан Монғолияға дейiнгi барлық полиплоидты құрбақаларды бiр түрге жатқызу керек па олар дербес полиплоидты түрлердiң тұтас комплексiн құрайдi ма?
Бұған Европа мен Азияда таралған диплоидты жасыл құрбақалар популяциясы ұқсас.
Тетраплоидты Bufo danatenisis Евразияның Bufonidae фаунасының пластичны түрлерiнiң бiрi болып табылады.
Bufo danatenisis Памирде, биiктiгi теңiз деңгейiнен 4000 м жететiн жерде табылған. Сондықтан антропогендiк ландшафтарды мекндеуi мүмкiн. Қазiргi уақытта тетраплоидтардың географиялық таралузоналарын ажыратуға болады.
А. Аласа құрғақ таулар мен ареалдық батысындағы тау етектерi;
Б. Тянь-Шань мен Памирдiң салқын суық биiк таулары;
В. Құрғақ тау етектерi мен таулар және ареалдың шығысындағы шөл далалар.
Құрбақаларды полиплоидия биiк таулы және анидты жағдайда мекендеумен байланысты түрдiң орталық экстремалды жағдайына адаптивтi реакциясы ретiнде пайда болады деп болжайды. /5/
Қосмекендердiң асқорыту трактының
дамуының морфологиясы
1 стадияда түссiз жүтқыншақ және өңеш түглмен жабылған. Төселген эпителий жұтқыншақпен жоғарғы негiз бен теңестiрiлген, өңеште ерекше. Ядросы эпителий клеткасында өңеш жалпақ пiшiндi, орталық пласта бiр қатарда орналасқан. Бұлшық ет клеткасының ядросы бұлшық ет қабықшасынан ұршық тәрiздi пiшiнде болады., 1-2 қатта жатады.
        
        Мазмұны.
Кiрiспе 3
1. Әдебиетке шолу.
1. Систематикасы және құйрықсыз амфибиялардың
биологиясы. 4
2. ... және ас ... ... ... 6
3. ... ... ... әсерi. 10
2. Зерттеу материалы және методтар. 16
3. Зерттеу нәтижесi және оны талқылау.
1. Қорғасын тұздарының өсуi және ... ... ... ... 17
2. Орта Азия құрбақасына асқорыту каналының даму
ерекшелiгi. ... ... ... дамуына қорғасын тұздарының
ластану әсерi. 28
Қорытынды. 29
Қолданған әдебиет тiзiмi:
Систематикасы
Тип: Chordata- Хордалылыр
Т/тарм: ... seu ... ... ... ... Gnatostomata -Жақтылар
Кл/4: Terapoda – Төртаяқтылыр
Кл: Amphibiа- Қосмекндiлер
Кл/тарм: Apsidospodyli- Доға омыртқалылар
Отр/4: Salentia ... ... ... ... Bufo ... Bufo ... – Орта ... құрбақа.
Құрбақалардың В.v комплексiнiң
биологиясы мен таралуы.
Систематикасы және құйрықсыз амфибиялардың биологиясы Ортаазиялық
құрбақа Bufo danatensis Pisanten, 1978, пiшiнi ... Bufo ... ... көп ... ... ... ... құрбақа
/ Bufo virdis / болып саналған, полиплоидты болып қалған және құрбақа
популяциясы тау беткейiнде ... град ... ... ... идр ... virdis ... құрбақалары Евразияда солтүстiк батыс және
орталық Европадан ... ... ... ... ... ... ... шығыста кең тараған. ХХ ғасырдың 70 жылдарының ... ... ... ... ... өзi жеке ... түр деп саналып келген. Бiрақ,
жасыл ... ... ... ... ... ... Қырғызстан тауларында кейiн Түркмен, Өзбекстан мен Тәжiкстан тау
жүйелерiнде табылғаннан кейiн аса ... ... ... ... жаңа түрi ... ... Bufo danatenisis.
Бұған қарамастан, Bufo virdis комплексiндегi құрбақаның ... аз ... ... ... ... ... полиплоидты
құрбақаларды бiр түрге жатқызу керек па олар дербес полиплоидты түрлердiң
тұтас комплексiн құрайдi ма?
Бұған Европа мен ... ... ... жасыл құрбақалар
популяциясы ұқсас.
Тетраплоидты Bufo danatenisis Евразияның ... ... ... бiрi ... ... ... Памирде, биiктiгi теңiз деңгейiнен 4000 м ... ... ... ... ... ... мүмкiн.
Қазiргi уақытта тетраплоидтардың географиялық таралузоналарын ажыратуға
болады.
А. Аласа құрғақ таулар мен ... ... тау ... ... мен Памирдiң салқын суық биiк таулары;
В. Құрғақ тау етектерi мен таулар және ареалдың шығысындағы шөл далалар.
Құрбақаларды полиплоидия биiк ... және ... ... ... ... ... ... жағдайына адаптивтi реакциясы
ретiнде пайда болады деп болжайды. /5/
Қосмекендердiң асқорыту трактының
дамуының ... ... ... ... және өңеш ... ... ... эпителий
жұтқыншақпен жоғарғы негiз бен теңестiрiлген, өңеште ерекше. Ядросы
эпителий клеткасында өңеш жалпақ ... ... ... бiр қатарда
орналасқан. Бұлшық ет клеткасының ядросы ... ет ... ... ... ... 1-2 ... ... Сары узы көптептүйiршiктелген
эпителий төсеуiнде, бұлшық қабықшасы және ... тiстi ... /1987/ ... I ... ... алдыңғы бөлiмi iшектiң каналы
шабақтарда асқазан иiлiмi жақсы болады. Жалпақ өзгерiсi срезде реттеледi
өңештiң пiшiнi элипс ... ... дене ... сол ... ... ... ... қуыс түрiнде, барылық орындармен.
Суретте көрсетiлген ядросы эпителиальды клеткалары асқазанда бiр ... және ... ... ... ... ... пласта
топталады альвеолярлы, гастральды бездер қалыптасады.
Сыртқы беттiк эпителий онша үлкен емес тереңдiк пайда ... ... ... Бұлшық ет қабықшасының ядро- клеткалы асқазан ұзарғн және
бiр- екi қабатта жатады. Iшек қысқа және тiк, ... ... ... ... ... ... ... бiтелген. Iшек эпителий эндопластпен
көрсетiлген, ядросы бiрнеше қатар ... ... ... ... 1-2 ... ... ядро- астындағы эндобласпен жатады,
келешекте iшек эпителийi дифференциялданады.
II стадиясы. Жақ буыны ... және ... ... ... ... дифференциялданған бұлшық ет жiпшесiнде /Лебедкина
1979/. Асқорыту трактысының құрылымы ... ... ... ... дамумен салыстырғанда. Эпителий клеткасында асқазан-
iшек трактысында әлi сары- уыз түйiршiктер көп, метозы көптеген.
Өңеш және асқазан ... ... ... клеткасының апикальды бөлiмi
асқорыту каналында пайда болады да, Шифф- оң жiңiшке ... ... ... Өңеш ... және ... үлкен бөлiмi үлкейген.
Асқазанның пилорикалық бөлiмiнде түссiз ... онша ... тек қана ... ортаңғы iшек бөлiмiнде онша үлкен емес түссiз жарық болады. Қалған
бөлiмi iшектiң ... ... ... ... және iшектiң артқы
бөлiмi алдыңғы санын деңгейiнен анальды жүзгiш қатпаршасынан және аналь
айналуына дейiн, түссiз жарық болмайды.
Өңеште шырын қатпаршағы ... ... осы ... ... тек ... ... стадияда. Бiрiншi iшектiң иiлуi болады. Эпителиальды ... ... және ... мiнезделiп мукоцидтердiң пайда болуымен. Өңеш
эпителий жоғарғы ... ... ... клеткалар деңгейi
гастральды бездерi кордиаль бөлiмiнде асқазанның ... ... ... Iшек эпителий жақсы жеткiлiктi дифференциялданған.
Энтроцидтерде жақсы щеткалық каемка дамығанда болған, ... ... ... ... IV ... тiстi бақаның асқорыту тракты морфологиялық
дифференцировканы нақты жетiлдiредi, көп ... ... ... ... Ең ... ... ешқандай өзгерiс
белгiленбеген, асқорыту трактының құрылымында, iшектiң ұзаруымен ... ... ... шырын элементiнiң диффернцировкасы, дәнекер
тканьының шырын негiзiмен. Шабақтың VI стадиясында ... ... ... без пайда болған, тек ... ... тiстi ... ... ... клеткалары болмайды.
Шабақтар VII, ХII стадия аралығында зерттелмеген. Ең соңғы ... ... ... алдында гастральды бездер кардиальды бөлiмiнде
асқазанда қоңыр және ... ... ... ... ... құрылымы асқорыту трактында тiстi ... ... ... дифинитивтi түрде.
Қосмекендiлерде асқорыту системасы ауыз қуысын қосады, бұлшық ет iшегiн,
өңеш және асқазанға өзiнiң ... ... ... iшек ... ... жұқа /орта iшек/, тiк /артқы iшек/,
бауыр және ұйқы без ... ... ... ... бөлiмi желбезек аралық аймақ және клоакамен асқорыту органымен.
Морфология асқорыту ... ... ... ... пiсiп-
жетiлу түрi жеткiлiктi зерттелген./Базиеова, Джумалиев, т.б./ Асқорыту
трактының оң ... ... онша көп ... ... ... ... және ... ет қабыфқшасы пайда болған. Асқорыту
трактының гистологиясы детальды сiбiр тiстi ... ... ... ... ... без жәй, өте ... ... екi типiмен пайда
болған, ашық, шырынды, без апикальды бөлiмiнде сконцентриациялған, және
қоңыр, оксинтопептикалық базальды қойылған.
Тұссiз клеткалар ... ... және ... ... ... ... олар ... болып табылады. Қоңыр клеткалар дәндi
секретердi кубтәрiздi немесе полианальды формалары ... ... ... және ... ... ... немесе оксинтопептикалық
клеткалар. Осы клеткалар пепсипогенды шығарады және HCL (Noble, 1954).
Асқазан кордиясында түссiз клеткалар безде басым ... қою көк ... 3:1). ... ... каудальды мөлшерi безде төмендейдi
және қою көк клеткалар басым көпшiлiк болады. Асқазанның ... ... ... ... ... ... ... ұзындығымен және
қою көк клеткалармен көрсетiлген, бұларды фундальды темiр деп айту оңай
көрсетiлген кардиальдымен ажыратылады. (Асқазан ... ... ... ... ... без ... қуысына ашылады, бiр асқазан ойықшасынан.
Без мойын бөлiмiнде көрсетiлмеген. Асқазан ойығын төсеу призматикалық
клеткалармен Шифф оңмен мукоидты ... ... ... ... ... Асқазан безi бөлiнген бiр-бiрiнен дәнекерұлпаның
қабаттарынан: Каудальды, гастральды ... ... ... қарай, және пилорикалық бөлiмде ұқсас альвеолярлы бездер пайда
болады, қалыптасқан клеткалармен, морфологиялық клеткалар аз ажыратылады
асқазанның әпителий бетi фундальды ... ... ... ... әпителий бетiнде және пилорикалық без ... ... ... ... ... ... құпиясын сақтайды.
Асқазанның гистологиялық ұйымдасуы барлық Ranididae де ... ... 5 ... ... сероза бұлшық ет қабықшасы,
шырынасты және шырын. Созынды бұлшық етпен шырында ... ... және ... ... ... ... ... асқазан
ойығының түбi перпендикулярды жол көрсету жәй түтiкшелi бездерге ... ... ... ... mucosoe ... ... басты без
құрамы және клетка мукозы. (Fig 4)
P. oxyrhynchus және P. porosisima шырынасты өңеш-8 ... ... ... tunca muscularis және сыртқы қабат қосымша lomina propira
жақын жатқан, эпителий призматикалық астында өнеш ... ... ... ... ... ... ... төмен lomina propira без
салмағына толған. Қысқа без ағыны lomina ... ... ... кедергiсiз авшылады. (Fig 1). Безраралық кеңiстiкте дәнекер
тканьмен толтырылған.
P. acridiodes өңеш барлық шырын астындағысы безбен ... Жұқа ... тез lomina propira ... ... ... жұқа ... тор без ... қоршалған. Ас қорыту ақырындап асқазанға
айналады жұтқыншақ денесi сол жаққа бiрнеше рет орналасады. µршық түрдi
пiшiнi ... сол ... ... ... ... немесе үлкен,
кривизинасы және оң жағы ... ... кiшi ... ... бөлiмi толық бұлшық ет қабырғасымен визуальды ... ... ... ... созылуымен- пилорикалық сфинктерден iшек арқылы
ажыратылады. Асқазан қабырғасының құрамы шырыннан, бұлшық ет және ... ... ... ең ... ... болған жұқа дәнекер ткань
мен жiпшесi және бұлшық ет қабықшасын жауып тұрады. Асқазанның ... ... ... қабықшасымен көрсеткен көлденең қатпаршағымен,
асқорыту қатпаршағы жалғасады. Асқазанның ортасында оның ... ... ... ... болады, ал пилорикалық бөлiмде олар
жұқа қатысты биiк жолақ қатпаршалармен ауысады.
Жоғары шырын қатпаршаларында көптеген ... ... ... Асқазан эпителиiсiнiң жоғарғысында биiк ... ... ... болған Шифф/ апикальды бөлiмде Шифф- оң
шырын қақпақшасынан пайда ... ... ... ... ... мерцательды клеткалар жиi ... ... ... кетедi.
Жыныс жетiлген өңеш 13 және 15 см дененiң ұзындығымен қысқа түтiкшемен
қойылғын /0.5-0.7 см/ жұқа бұлшық ет қабықшасы. ... ет ... ... ... ... жұқа ... көрсетiлген
дәнекер тканьдармен жiпшелермен және қан тамырларына өтедi. Бұлшық ... ... тиiс ... ... ... болған қалыңдығы 68-80 мкм
дейiн. Өңештiң шырын ... ... және ... тканьды
қабатпен ажыратылады. Тармақталмаған өңеште рельеф шырын қабықшасы ұзына
бойы қатар, осыған қарай қатпарлар биiк емес және жәй. ... ... ... тәрiздi мерцательды клеткалармен және бокаль тәрiздi
мукоцидтармен. үсақ ... ... ... ... ... Бокал тәрiзлдi мукоцидтердiң құпиясы А.С- оң ... ... ... ... ... және ... құрамы Шифф
құпия түрiнде. Бұл құпияның құрамы ... және ... ... ... ... ... ... эпителий астынан
қойылған аралықсыз компакты жатқызылған колаггенды жiпшелер; бұлшық ... ... ... және ... ... болады. Дәнекер
тканьде клеткалық элементтер теңестiрiлген көптеген ... көп ... ... ... ... тор ... ... де өңеш безi барлығында, тек қана x. muelleri ... ... ... P.b. ... (Microhylidae) болмайды. Бұл
түрлерде шырынасты тығыздалған, теңестiрiлген дәнекер тканьнан тұрады ... ... ... (Fig ... ... без ... ... Терамидиальды клететкалар
өте iрi проксимальды ядромен детальды соңында lumen ... ... және ... ... ... клеткалар өңеш безiнде клеткалар көбiне базофильды болып
келедi. Екi тип клетканың сәйкес түсiн көрсетедi PAS, AL және ... ... ... ... ... ... асқазан шырыны жiңiшке
борпылдақ колагенды талшықтармен орналасқан. Бұл жерде салыстырмалы көп
емес қан тамырлары, гастрольды без ... ... ... ... ... ... үш- өлшемлдi капилляр тамыры тор түрiнде пайда
болады, безге орамдалған.
Асқазанның бұлшық ет ... iшкi ... және ... тегiс көлденең қабаттан тұрады. Бұлшық еттiң қалыңдығы
кординальды және ... ... ... 80-160 мкм ... ... ... байқалады және пилорус қалыңдығы 300-400 мкм жетедi; бұлшық
ет қабықшасының қалыңдауы мускулатураның сыртқы ... ... ... ... ... бөлiмi оң екi елi iшектен ажыратылады
пилорикалық сфинктеры жақсы дамыған, қалыптасуында баста iшкi ... ... ет ... ... бөлiнедi он екi елi iшекке, аш және тоқ iшекке. Он екi елi iшек,
пилоикалық сфинктерден басталады. Краниальды ... иiлiп ... және аш ... ... ... өтедi каудальдыден айналады.
Он екi елi iшек ұйқы безi темiр-у бас бөлiмiнде ... ... ... ... ... қоса. Ағыны өт жолында, бауырда және ұйқы без
темiрi он екi елi iшекке ашылады, ендi сауылауымен: ... рн екi ... ... ... ... алыс емес және ... ... шырын қабықшасы он екi елi iшекпен көлденең қойлғын , ... ... ... ... Басында он екi елi iшектiң
қатпаршасы призматикалық клеткалармен төселiнген, апикальды ... ... ... ... ... ... шырын қабықшасы құрамы
баста он екi елi ... ... ... ... сәйкес.
Ауыз қуысы кеңейiп келiп жұтқыншақ қуысына жалғасады. Жұтқыншақ қуысы
арт жағынан тарылып өңешке айналады. Ауыз ... ... ... ... ... ... және осы ... сiлекей бездерiнiң
жолдары да ашылады. Сiлекей бездерiнiң шырыны қоректiк заттарға ... ... ... ... суландырып iшекке қарай жылжуын ... ... ... түп ... тiл ... ... формасы
түрлiше болады. Кейбiр құйрықты қосмекендiлерде ол қозғалмайтын болып
бекiнген. Екiншi бiр түрiнде тiлi ... ... ... ... ұшына орналдасқан. Бақалардың тiлi аузының түбiне алдыңғы
ұшымен бекiген, ал оның бос ұшы ... ... iшiне ... ... ... қос ... ... үстуi бетiнен, желiм сияқты
шырын шығып тұрады. Осы шырынның жәрдемiмен ұсақ жануарларды ұстап ... ... ғана ... тiлi ... мекендiлердiң ауыз- жұтқыншақ қуысындағы қоректiк заттарының
өңешке қарай көз ... да ... ... кө ... ... қуысынан жұқа шырынды перде ғана бөлiп тұрады және ол ... ... ... ... ... ... ауыз-
жұтқыншақтың iшiне қарай итередi.
Қысқа өңеш нашар ... ... ... ... ... iшектерiмен ұзынырақ болады. Он екi елi iшектiң иiнiне ұйқы
безi (parcreus) жабысып жатады. Бауыры үлкен, оның өтi болады. Өт ... екi елi ... ... ... ... ... аш ... айқын
ажыратылмаған- тоқ iшек. Керiсiнше, үшiншi бөлiмi- тiк iшек ... ол ... ... дамуына ластану әсерi.
Соңғы жылдары қоршаған ортаның әртүрлi ластанушыларының оның iшiнде
жануарлардың физиологиялық ... ... ауыр ... ... қызығушылық көбейдi. /1/
Көл бақаның Rana nidibunla немесе ... ... ... ... ... ... фосфорорганикалық /ФОС/, хлорорганикалық
/ХОС/ және ... ... ... ... ... дара ... ... ету орны су қоймаларында,
ластанушы ДДТ және оны метаболитерi қызыл қанда зерттеген.
Соңғы уақытта мекен етi орны су ... ... ... мен ДДТ және оның ... ... ... ... өте ұқсас жоғарғы уақыт аралығында аз мөлшерде
нестицитер мен аур ... ... ... ... ... мен ауыр ... ... /1-5 сутка
уақытта/ кез келеген табиғатқа тәуелдi деп мiнездеген, автордың айтуынша
токсикант мөлшерiне байланысты. ¦лкен мөлшерде ... ... ... шақырады немесе эритроцит саны қосмекендiлердiң қанында
байқалған. Шөп бақа Rana ... ... ... ... саны мен ... ... гемоглабин деңгейi мен
гемотакрит көлемi.
Тоғай бақасы Rana ... ... ... ... ... өзгередi. Шөп бақаның экатин /ФОС/ әрекетiнен
эритроцит құрамы төмендейдi. Қан жұғынында ... саны ... ... және ядро ... ... ... ... iсiнген.
Ретикуиоцит құрамы төмен гемопоэз ... кiшi ... ... саны көл ... ... 1 ... ... төмендейдi
ерiтiндiнiң карбофос және фазалол /ФОС/ концетрациясы 1 және 10 ... ... ... саны ... ... ... ауыр металлдарды
және хлорорганикалық қосылыстарды өте жоғары сезедi, бойдың ... ... ... ... ... ... ... алудың организм
тұрақтылығы өте кең таралған көрсеткiш тыныс ... ... ... ... ... ... шартта байқалған.
Аналогиялық өзгерiсте личинкаға ... ... ... ... түрi- непорцтiң және сүйрiктұмсықты бақанын ДДТ-ның ерiтiндiсiде
болған. /2/
Ауыр металлдар- металл үлкен атом салмағымен /қорғасын, ... ... мыс, ... ... ... және ... ... шашу
арқылы қоршаған ортаны ластайды да, токсикалық әсерi тiрi ... ... ... өте ... ... негiзгi қайнар көздерi:
металлургиялық шаруашылық, көмiрдiң күйiуi, ... және ... ... автокөлiктер және т.б.
Жаңа көрсеткiштер көрсетедi антропогендiк қоры ... 94-97%, ... 84-89%, ... 56-87%, ... ... 58% тағы со ... ... ауыр металлдардың атмосфераға жер шарының
құрылысына: қорғасынның –332, цинктiң- 132, никельдiкi-56, ... ... ... ... ... антропогенiң 26-44% элементтердiң берiлгенi Европаға
өтедi, ал бұрынғы ССР- да 28-42% ... ... ... ... ... ... қоры ауыр металдардың глобальды эмиссия
көрсеткiшi көрсетедi: 73% мыстыкi, 55% кадмидiкi ... ... ... , ... ... өндiрiсi; 54% сынап эмиссия арқылы
жүредi көмiрдiң күюi; 46% ... ... ... күюi; қорғасынның
86% атмосфераға автокөлiктер арқылы қонады. Ауыр ... ... ... және ауыл ... тұру ... қай жерде нестицид
және минеральды тыңайтқыштар қолданған, суперфосфат құрамында санаулы сан
хром, ванадий кадмий, мыс, ... цинк және т.б. Ауыр ... ... процесiнде атмосфераға әр ... ... ... ластаушы қатты әсер етедi. Ауыр ... ... ... ... ... егiстiкке биотопқа жабысып ластайды.
Жалпы 269 жануар анализ жасалынды қиындыққа қарамай 14081 метафаза,
осы 576 ... ... ... ... және 580 ... ... ... спектрi жиi кездеседi. Бұдан басқа жұп фрагменты,
полиплоидты клетка реципрокты транслокация және ... ... ... аберрация храмосомы көл бақада Оўтүстiк- шығыс
Тәжiкстан және белгiлi аудандарда осындай жағдай ... ... ... ... ... ... аберрация храмосомы байқалған
популяциядан iрiктелген жоғарғығы су жиын ... ... ... ету ... тағы ... ... химиялық ластанудың
интенсивтiлiгi экожүйеде бақылау аберрация храмосомасының ... ... ... және ... ... бойынан өсуi нашар болған
балықтың бойының өсуiне қарағанда құстар мен ... ... ... ... өзгеруi жыныс қатынасы пiсiп- жетiлгенде бойдың өсу
иесi тоб балықтармен салыстырғанда мiнезi бойынша жазылған қисық ... ... ... ... ... (m=2/3 және ... ... геккон бойы мысал ретiнде анализ жасалып мазмұнды суреттелген.
Қосмекендiлер және бауырмен жорғалаушылар осы түрге белгiленген ... ... ... ... ... ... ... /4/.
Құйрықсыз амфибияларда Тернен бойынша бойдың өсуi екi түрiн ... ... , ... тез ... бiр жылына жыныстық пiсiп- жетiлу
ерте түседi және ... ... ... ... ... жылдары
/мысалы, Bufo quercinus, Флоридадан/ бойдың баяу өсуi бiрiншi жылы төмен,
ал соңғы жылдарда жыныстық пiсiп- жетiлу кешiрек /мысалы, Rana ... Тек әр түр ... әр ... бiр ... ... ... ... бойдың өсуi мен пажыратылуы мүмкiн.
Құйрықсыз амфибияларда ерекше бойдың өсу кезеңi екi фазаға бөлiнедi:
бойдың өсуi бойына дейiн бiрақ ... ... ... ... ... фазасы өте қысқа, шабақ көбейсе бақа
да және құрбақа да өседi немесе метаморфоз ... ... ... ... ... ... ... мезгiл өсуi мүмкiн. Rana catesbeiana
шабағының өсуiне және метаморфозы дамуы өту үшiн бiр ... ... ... ... ... ... 2-3 ... болса бұл популяция
Нью-Юрктан. Балықтың бойының өсуiне салыстырғанда қосмекендiлер ... ... ... салыстыру арқылы жануарда
негiзделген дененiң ... ... ... ... кезде жүзеге
асырылды, мекен ету ортасында температурадаға байланысты болған. /4/.
Жасыл құрбақаның (Bufo virdis) денесiнiң түсi көк- жасыл дақтар ... ... ... ... ... ... және тау
аймағында мекендейдi. Максимальды размерi- 140 мм жасыл құрбақаның. Жасыл
құрбақа жерде де өмiр сүредi, белгiсiз ... су ... ... шашу ... ... ... ... үлкен рөл атқарады,
басқа қосмекендiлерге қарағанда. Жасыл құрбақа 50% су жоғалтса денесiнен
шөп бақалар бұл ... ... ... санаулы саны 15% дене салағынан.
Бұлар тез қозғалмайды ... ... улы ... ... удың ... ... емес. /6/.
Қосмекендiлер мекен ету ортасы сулы аймағымен ажыратылады, терiге
судың үлкен ... ... ... орында мекендейтiн
қосмекендiлерге ... Ал шөп ... ... ... ... ... ... бiрдей дарақтарда ... және тек одан ... ... ... ... ... айырмашылығы көрiнедi. Құрбақалардың сиымдылығы терiсiне
кеуiп астында тез ... ... ... ... шырыннан
тазартылған, 1кв см бiр сағатта 151 мм су ... ... ... ... -30,5 куб мм, опыт алдындағы болған күнде- ... ... ... ... мен материалдар
2002 жылы көктем-жаз мезгiлдерiнде Данатин құрбақасына Pb(NO3)2,
ZnSO4, CuSO4 x 5H2O ауыр металдарының және тығыздық ... ... ... ... ... 29 наурызда сағат таң
ертеңгi 1000 –да КазГу-дың жанындағы бассеинен ... ... ... ... +0.5 –10С. ... ... ыдысқа
тұндырылған /хлорсыз/ суға орналастырылды. ... ... ... ... екi ... ... салғандағы лабораториядағы
судың температурасы +80С, уылдырықтардың пiшiнi шар тәрiздi, кешке
пiшiнi созылып өзгере ... 30.03.02 күнi тағы ... ... ... ... ... шыққаннан кейiн көкенiстермен
қоректендiрiлдi.
Морфологиялық зерттеу үшiн шабақтар күнде фиксацияланады, бiрақ
судың ... ... ... бiр ... ... ... 2-3 күнде бiр рет фиксацияланады. Асқорыту жүйесiнiң
дамуына әр түрлi ... ... 10% ... және ... ... және ... өңделiп микроскопиялық
тәсiлдермен /Ромеис 1954/.
Фиксацияланған материал негiзiнде Е. Гинденконың ... ... ... даму ... ... қосымша
өздерiсмiзден толдықтырулар енгiзiлдi.
Келесiдей ауыр металдардың тұздарымен шабақтар уландырылды.
1. Pb(NO3)2 –0,05 мг/л 30.03.02. 15 даму ... Pb(NO3)2 –0,15 мг/л ... 26 даму ... ZnSO4 х 7H2O –0,15 мг/л ... 15 даму ... ZnSO4 х 7 H2O –0,15 мг/л ... 24 даму сатысы
5. Pb(NO3)2 –3,3 мг/л 01.05.02. 27,28 даму ... ZnSO4х 7 H2O ... ке ... ... ¦лкен тығыздықтағы кювета
8. Аз тығыздықтағы кювета
9. 2 сағаттық уландырудан кейiнгi таза судағы шабақтар
Бiрiншi тәжiрибе бойынша ... ... ... ... ... парафин- воска құйылды көлденең және
ұзына бойы кесiндiлер ... Олар ... Юзин және ... ... ... да ... ... жасалынып,
дамуындағы өзгерiстерге талдау жасалмақшы. Сүйретке тусiрiлдi
Нәтижелердi зерттеу және оларды талқылау
Бiздiң зерттеулер көрсеттi, шабақтардың ... ... емес ... ... ... бiр және тағы да шарттарда шабақтың ... 20 ... ... ... 80 ... 25 ... өтедi. Осы аралық уақытта басқа шабақтар 19 даму ... ... ... ... 5 ... ... өсу ... және бiр кезеңнен екiншi кезеңiне өтуi нашар болды
72 сағат iшiнде жүрдi. /таблица 3/.
Кесте 1. Шабақтардың ... ... кіші ... ... даму ... ... кювета кiшi |Барлық |t0 |Фиксация күнi ... ... ... ... | | | | ... | | | | | |
| |130 |90 ... 10тал |17 ... |
| | | |сағ 1330 | | |
| | |80 |1.04.02 10тал |18 ... тiрi |
| | | |сағ 1700 | | |
| | | |2.04.02 10тал ... | |
| | | |1800 | | |
| | |60 |3.04.02 10тал ... ... ... |
| | | |1830 | ... |
| | | |4.04.02 10тал ... | |
| | | |1430 | | |
| | | |5.04.02 10тал ... ... ... | | |1530 | | |
| | |50 |6.04.02 |24 | |
| | | ... сағ 1350 | | |
| | | |7.04.02 10тал ... ... |
| | | |1730 | ... |
| | |40 |8.04.02 10тал ... | |
| | | |1635 | | |
| | | |9.04.02 10тал ... | |
| | | |1835 | | |
| | |30 ... 10тал |27 | |
| | | |сағ 1850 | | |
| | | ... 10тал |27 | |
| | | |сағ 1430 | | |
| | | ... 10тал |28 | |
| | | |сағ 1930 | | |
| | | ... 10тал |28 | |
| | | |сағ 1450 | | ... кестеден көрініп отырғанымыздай : зерттеу жұмысын жүргізген уақытының
алғашқы күндері ластаудағы шабақтардың дамуы ... ... ... 2. ... қалыпта дамуы. Үлкен тығыздық.
|Кiшi кювета үлкенi ... |t0 ... күнi ... ... ... ... | | | | ... | | | | | |
| |180 |90 ... 20тал |17 ... |
| | | |сағ 1330 | | |
| | |80 |1.04.02 20тал |18 ... |
| | | |сағ 1700 | ... | | | | |ы тiрi |
| | | |2.04.02 20тал |20 | |
| | | |сағ 1800 | | |
| | | |3.04.02 20тал |22 ... салып |
| | | |сағ 1830 | ... |
| | |60 |4.04.02 20тал |23 | |
| | | |сағ 1430 | | |
| | | |5.04.02 20тал |23 ... жүзе |
| | | |сағ 1530 | ... |
| | |50 |6.04.02 20тал |24 | |
| | | |сағ 1350 | | |
| | | |7.04.02 20тал |24 ... |
| | | |сағ 1730 | ... |
| | |40 |8.04.02 15тал |24 | |
| | | |сағ 1635 | | |
| | | |9.04.02 15тал |26 | |
| | | |сағ 1835 | | |
| | |30 ... 10тал |26 | |
| | | |сағ 1850 | | |
| | | ... 10тал |27 | |
| | | |сағ 1430 | | |
| | | ... 10тал |27 | |
| | | |сағ 1925 | | |
| | | ... 10тал |28 | |
| | | |сағ 1450 | | ... күндерi күн сайын 1 кезеңге дамуы өзгерiп ... ... ... 2-3 ... дамуы өзгермей бiр қалыпта жүрді.
Тығыздығы үлкен болғандықтан еркiн жүзiп дамуы, өсуi төмен қарқындылықпен
жүрді.
Кесте 3. Қорғасын ... ... даму ... ...... |t0 ... күнi |Стадиясы |Бақылау |
| ... | | | | ... |126 |90 ... 14тал |17 ... ... |
|0,05 мг/л | | |сағ 1330 | | ... | | | | | |
| | |80 |1.04.02 10тал |18 ... |
| | | |сағ 1700 | ... ... | | | | |тiрi |
| | | |2.04.02 10тал |21 | |
| | | |сағ 1815 | | |
| | |60 |3.04.02 10тал |22 ... ... |
| | | |сағ 1830 | ... |
| | | |4.04.02 10тал |23 | |
| | | |сағ 1405 | | |
| | |50 |5.04.02 10тал |24 ... жүзе |
| | | |сағ 1525 | ... |
| | |40 |6.04.02 10тал |25 | |
| | | |сағ 1340 | | |
| | | |7.04.02 10тал |25 |Өте ... |
| | | |сағ 1725 | | |
| | |30 |8.04.02 10тал |25 ... |
| | | |сағ 1830 | ... |
| | | |9.04.02 10ал ... | |
| | | |1850 | | |
| | | ... 10тал |26 | |
| | | |сағ 1855 | | |
| | | ... 7тал |26 | |
| | | |сағ 1420 | | |
| | | ... 17ал |27 | |
| | | |сағ 1920 | | |
| | | ... 7тал |27 | |
| | | |сағ 1450 | | |
| | | | | | ... нитратымен уландырғанда шабақтардың дамуында мінез-құлықтық
өзгерiстер ал даму қарқындылығында айтарлықтай өзгерістер байқалмайды.
Бақылаудағы ... ... бұл ... ... мен ... онша активті емес.
Тек бұл дамуы шабақтардың барлығында ... ... ... ... ... 3-4 ... ... кейбiр дарақтар келесi
даму кезеңдерiнде 20-24 сағат аралығында өттi.
Осындай бейне кюветада ... ... ... ... ... ... ... болды, бiрiнщшi кюветаға қарағанда /130 дарақ/. Iрi
су қоймаларында белгiлi шабақтардың төменгi тығыздығынан орналасуына
қарай, дамуы өте ... ұсақ ... су ... қарағанда /Кузмин
1999/. Шабақ тығыздығының көбеюiне байланысты өсуi және ... ... ... жүредi. Ол ұсаұтарды өте нашыр жүредi. Бұл құбылыс
,,топ эффект,, атты аталған, ... ... ... ... ... ... ... қатынастарымен. Корей
және басқа джа факторлармен. Соңғы есепте ,,топ ... ... ... бейiмделе бастайды.
Нәтижесiнде 0,05 мг/л қорғасын нитратының концентрациясында 10 есе
төмен ПРК-сы, сондықтан ... ... және ... жоқ. ... ... ... ... өтуi бiр кезеңнен
екiншi кезеңге 72 сағатқа кешiктiрiлдi/ 25 және 26 даму ... ... ... ... болуна байланысты /4 және 5 градус
целсий бойынша/ ластаушы қатардың әсерiне қарғанда.
Құрбақаның ... ... ... микроскопиялық техника
арқылы зерттелдi, тек ерте даму кезеңдерiнен метаморфоздың ... ... ... ... ауыз ... бақылауда /
ауыз сорғышсыз бiрнеше ... ... ... ... ... /17/ ... ... өте кең байқалады. Шатыры және
төбемi ауыз- жұтқыншақ қуысымен бiр ... ... ... ... Өңеш бөлiмi асқорыту түтiгiнен нашар бөлiнген
iшектен, соңғысы спираль тәрiздi оралған дене ... ... ... ... ... ... түтiгiнен бiр қабатты
призматикалық клеткамен көрсетiлген, бокал ... ... Iшек ... ... призматикалық клеткалармен пайда
болған. Ядросы бұл клеткалардың ... ... ... жақын
орналасқан, ал цитоплазмасы апикальды бөлiмiнде түссiзделген. Щеткалық
ойығы ... ... ... шырын клеткалары болмайды.
28-39 дамуында ауыз қуысындағы эпителий дәм сезу ... ... ... Және бiр ... ... ... ... эмителий
клеткалары мецательдi элементтердi алып ... Өңеш ... ... ... ... бокал тәрiздi мукоциттер
кездеседi. Асқазан жоқ, ... ... ... ... ... ... ... оралған.
Iшек шырынында энтероциттер пайда болған, эпикальды бөлiм щеткалық
колианы жақсы алып көрсетедi. ... ерте даму ... ... ортасында щёткалық колм-н ... ... ... ... ... ... аш ... бұлшық ет қабықшасы
ерекшеленген және тегiс сақиналы еттен тұрады.
Метаморфоз алдындағы және метаморфоздалған личинкаларда /42,44 және ... ... ... және өңеш ... эпителиiмен төселген,
/сур 3 қара/ призматикалық кiрпiкшелi клеткалармен ... ... ... ... ... Өңеш ... өтедi түтiк кеңейтiлген түр
көрсетедi пилорикалық сфинктермен ... ... ... ... ... ... ... асқазан бездерiнiң
қалыптасуы байқалады. 45 даму кезеңiнде ... ... ... ... ... болады, бұлшық ет шырын қабықшасының қабаты ... ұлпа ... ... ... ... қойылған дәнекер
ұлпада/сур 1/. Iшек ұзындығы өте қатты ... ... ... ... ... ... iшектiң толық бөлiмi ретiнде
қарастыруға болады. Эпителий, бұл iшек бөлiмiнен төселген, призматикалық
клеткалармен ... ... ... микротүтiкшелердi алады.
Құрбақаның асқазан- iшек трактысын зерттеу барысында жақын дифинитивтi
құылысқа ... ... / ... ... ... ... , ... тракты метаморфоз соңында аяқталып қалыптасады.
Асқорыту ... ... ... ... басқа түрiнен
айырмашылықтары құйрықсыз қосмекендiлер.
Асқазан- iшек трактысының дамуын салыстырсақ құйрықсыз Anura, құйрықты-
Urodela /Дильмух/ негiзгi айырмашылықтар байқалады. ... ... ... ... өте ерте ... /4-5 ... Асбеткина 1969/ личинкалар жұмыртқа қабықшасынан шықаннан
кейiн.
Қорғасын тұзының әсерi морфологияға ... iшек ... 39, 44, 45 даму ... ... ... ... ... әртүрлi концентрацияда ұсталған.
Гистологиялық анализге 39 даму ... ... ... 0,15 ... ... ... ... сондай- ақ 44 және 45-шi
кезеңдерiнде 0,05 мг/л қорғасын тұзының ... ... ... төмен.
Шырын қабықшасы асқорыту түтiгiнде личинканың 39 даму кезеңiнде белгiсiз
мiнездемелер бұзылды. Негiзгi өзгерiстер ... ет ... ... Бөлек
бөлiмде ет қабырғасында iшектiң өте қатты ұшталынған /сур 2/. Личинкалар
0,15 мг/л концентрациясы ерiтiндiде ластаушы 56 күннен 27 даму ... ПДК- тын ... ... ... ... ... басында
10 дарақ 18,7% өлiп қалды, ал ... бұл ... ... ... анализ асқорыту трактында личинканың 44 және 45 ... ... ... жоқ ... және ... ет ... 3,4
құрылымында /белгiсiз ... ... ... ауыр
металдардың суда/ ауыр металдар мен тұздардың белгiсiз концетрацияға
байланысы, личинкалардың ... жерi ... ... ... және осы ... ... ... нәтижесi көрсетедi, шабақтардың ауыз қуысы /ауыз сорғышынсызы,
бiрнеше қатармен қоршалған, щетинковидных, қылтанақты ... ерте ... ... ... ... Ауыз ... ... бiр қабаты эпителиальды клеткамен. Өңеш бөлiмi асқорыту
түтiкшесiн ... ... ... ... ... ... оралған дене
қуысында. Эпителиальды пласт алдыңғы ... ... ... ... ... ... қойылған . осылардың iшiнде бокал түрлi
мукоцидтер болмайды. Iшек эпителий бiркелкi, призмптикалық ... ... Осы ... ... ... ... бөлiмiне жақын
орналасқан, ал цитоплазма апикальды бөлiмде түссiзделген. Щеткалық жиек
эпителий клеткаланыда дамымаған. Шырынды клеткалар болмайды. 33 ... ауыз ... дәм ... және бiр ... ... ... ... жақын эпителиальды клеткалар мерцательды клеткалармен
төселген, осылардың iшiнде бокалтәрiздi мукоцидтер ... ... ... ... ... ұзын ... ... iшек спиральды
орамдалған.
Iшек шырыны энтроциттермен пайда болған, ... ... ... ... ... ... ... Алдындағы шабақта ауыз
қуысында жақ аралық ... ... тiл асты ... ... ... Және тiл бездерi қалыптасады. Жақ аралық бездер күрделi,
альвеолярды құрылыста болады және куб ... ... ... ... ... Тiл бездерi қысқа, түтiктелген, аникальды
бөлiмде шырын пайда болған, ал ... ... ауыз ... ... және өңеш ... ... төселген,
бокалтәрiздi мукоцидтер бiршама өседi. ... ... ... ... ... ... ... қалыптасқаны байқалады. Iшек
ұзындығы қатты қысқартылған, ол бiрнеше iшектi қалыптастырған, оның
каудальды соңы тарамдалған, iшек ... ... етiп ... iшек ... ... призматикалық клеткалармен
мiнезделген. Аникальды бөлiмдi микротипшелердә әкеледi.
Кейбiр ұқсастықтар ... ... ... ... ... ауызщ қуысындағы бездер және ... ... және ... ... ... ... /Көбишова, Шалкимбаева, 1998/ тiл және тiл
бездерi қалыптасқан соңғы стадиясында шабақтардың дамуында жақ аралық
бездер ерте пайда болған- ортасында шабақтың ... ал Орта ... ... ... ... бiр жағынан негiзделген, әртүрлi метаморфоз мiнезiмен, ал
екiншi жағынан қосмекендiлердiң филогенез және ... ... ... ... дамуында құйрықтыларды және құйрықсыз
қосмекендiлерде белгiлi айрмашылық байқалған. Сiбiр тiстi ... ... 1994/ ... ... ... ... бездер асқазанда пайда болған ... ... ... ... ... шабақтардың дамуында. Құрбақалардың
асқазан- iшек тракты зерттеуiнде ... ... ... ... шабақтың дамуындағы стадияда.
Қорытынды
Берiлген мәлiметтер бойынша келесi қорытынды жасауға болады.
Шабақтың даму кезеңдерiнiң негiзгi бақылауда және ... де ... ... байланысты. /3-9 градус/. Судың 15 градус
температурады және жоғары ... 35-40 ... ... ... ... ... тау беткейiнде белгiленген /Кузмин, 1999/:
- Шабақтың тығыз орналасуы тез ... алып ... Бiр және ... ... ... / ... Негiзгi шартта аз қоймаларының
алаңы ұсақталуы мен және қысқарылуы мұндай қалыптасушылық шабақтардың
бөлiм дарағы метаморфоз су ... ... ... ... ... 0,05 мг/л ... шабақтардың дамуына онша әсер
етпейдi.
Қорғасын нитраты 0,15 мг/л ... ... ерте даму ... қатты әсер етедi және төмен соңғы кездерiнде /33-45 кезеңдерiнде/.
Қорғасын нитратының тұзының әсерi дамуына және ... ... бiз ... мәлiметтер арқылы әсер етпейдi, олар ұлпада
аккумулияцияланады және басқа органдарда ... ... ... ... Øàòóíîâñêèé Ì.È. Ïðîáëåìû ñíèæåíèÿ áèîðàçíîîáðàçèÿ ïðåñíîâîäíûõ
âîäîåìîâ. Ñåðèÿ ... 1998 N 4 441 ... ... Å.À., ... À.Ñ. Âëèÿíèå õèìè÷åñêîãî ñîñòàâà âîäû èç
åñòåñòâåííûõ âîäîåìîâ íà ... ... ... ... ... ... æóðíàë-2001 Ò-80 N 8 986-995ñ.
3. Æóêîâà Ò.È, ... Ò. Þ. ... ... ... ... ... çàãðÿçíåíèÿ –ýêîëîãèÿ. À-1999, 288-292ñ.
4. Òîêòàìûñîâ Ç.Ñ, Êàéäàóëîâà Å.Â, Ðîñò, ðàçâèòèå è èíòåñèâíîñòü äûõàíèÿ
ëè÷èíîê îçåðíîé ëÿãóøêè â ... ... ... ... 471- 473ñ.
5. Âðîíñêèé Â.À. Ïðèêëàäíàÿ ýêîëîãèÿ. Ðîñòîâ íà Äîíó, 1996, 250ñ.
6. Êðþêîâ Â.È. ... ... ... ... íà ... õðîìîñîì ó áåñõâîñòûõ àìôèáèé-ýêîëîãèÿ. À-1999,388-291ñ.
7. Êóçüìèí Ñ.Ï. Çåìíîâîäíûå áûâøåãî ÑÑÑÐ Ì-1999, 298ñ.
8. Áàííèêîâ À.Ã. Æèçíü æèâîòíûõ.Ò-6 Ì-1968,339ñ.
9. Îáüåêòû áèîëîãèÿ ðàçâèòèÿ-Èçä,íàóêà-1975, ... Ìèíà Ì.Â, ... Ã.À. ... ... è ... ðîñò ... ... 261ñ.
11. Øìàëüãàóçåí È.È. Îñíîâû ñðàâíèòåëüíîé àíàòîìèé. Ãîñ èçä-1935, 551-
555ñ.
12. Íàóìîâ Ñ.Ï. Îìûðòºàëûëàð çîîëîãèÿñû. À-1970,81-101á.
13. ... Í.Ï. ... ... Ì-1963,101ñ.
14. Äèíåñìàí Ï.Ã. Àäàïòàöèÿ àìôèáèé ê ðàçëè÷íûì óñëîâèÿì âëàæíîãî âîçäóõà
. Çîîë. ... Hirji K.N. anb Nikudiwe A.M. ... of the ... glands ... ... anurans. S. Aft J Jool outh-1982, 17,1,pp32-34.
16. Ðîìåéñ Á. Ìèêðîñêîïè÷åñêàÿ òåõíèêà. Ì- 1954.
17. Õåãàé È.Â. ÊîáåãåíîâàÑ.Ñ. Ìåòîäè÷åñêîå ðóêîâîäñòâî ïî ... ... ... Ì.Å; ... Ñ.Ñ. ... ... ñèñòåìû
ãëàâà 8. Â êíèãå ñèáèðñêèé óãëîçóû.
19. Ðåéìåðñ Í.Ô. Ïîïóëÿðíûé áèîëîãè÷åñêèé ñëîâàðü,Ì-1991.
20. Ìóñàáàåâ Ã.Ã. ... ... ... ... ... À, ... Á, ... ñëîâàðü, Ì-1954.
22. Êóçüìèí Ñ.Ë. Ñðàâíèòåëüíàÿ ýêîëîãèÿ ïèòàíèÿ çåìíîâîäíûõ Ìîíãîëèé,1987,
82-86ñ.
23. Äîìðîâñêèé Á. À. ... ... ... ... ,À-1961.
24. Джумалиев М.К. Сравнительная морфология позвоночных животных. А-2001
25. Boselova L. Kompative Mikromorfologie der Speserohre einiger Cegenbours
morph Jahrd Leipzig 123 (1977) IS 1-17 .

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Станоктық кескіндемедегі композиция41 бет
Зияанды бақашық қандаланың биологиясы зияанды фазасы, таралуы, есептеу әдістері4 бет
"Қазақ жеріндегі исламның таралуы."96 бет
1. Вирустардың организмге енуі, таралуы, орналасуы. Инфекция түрлері және оларға сипаттама. 2. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, жалпы физиологиялық фактролары11 бет
Айнымалы токтың таралуы, түрленуі10 бет
Алтын-Емел Мемлекеттік Ұлттық табиғи паркімен шекаралас жатқан Жаркент өңіріндегі бауырымен жорғалаушылардың биологиясы, экологиясы45 бет
Американдық ақ көбелегі: зияндылығы, биологиясы, анықтау әдістемесі және күресу шаралары4 бет
Асқорыту жүйелерінің қатерлі ісіктерінің таралуы8 бет
Атмосферадағы зиянды қопалардың таралуын есептеу және санитарлық-қорғаныстық зонасын анықтау4 бет
Ауыр металдардың өсімдіктерде таралуы және олардың әсері15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь