Арал қасіреті

1. Бұрынғы Аралдың флорасы мен фаунасы .

2. Арал теңізінің ерекше бір аймағы . «Барскелмес аралы» .

3. Аралдың қасіреті .

4. «Кіші Аралдың» қайта пайда болуы.
Арал теңізі экологиялық апатқа дейін құрылық ішіндегі айдын су еді. Тереңдігі 53м дейін баратын теңіз бетінің аумағы 64,5 мың шаршы шақырымға дейін жететін. Ұзындығы 428, ені 235 шақырымға дейін созылып жататын. Суының көлемі 1060 текше шақырым болды.
Аралдың өзіне тән ерекшеліктері аз емес. Академик Л.С. Берг осы ғасырдың басында Арал теңізін зерттеп жүріп, оны «Керіағысты теңіз» деп атаған. Оның мәнісі мынада: Солтүстік жарты шарда барлық денелер жердің айналу бағытының әсерімен оңға қарай қозғалады. Гольфстрим ағысы да солай. Ал, Арал бұл заңға «бағынбайды», солға қарай ағады.
Экологиялық апатқа дейін Арал суының тұздануы әлдеқайда кем болатын. Сырдария мен Әмудария жылына 33 миллион тонна тұз әкелетін. Бірақ, теңіздің тұз мөлшері 11 млрд тоннадан асқан емес. Ол өзендердің бірнеше мың жылдар бойы құйғанын есепке алсақ, олар әкелген басқа тұздардың қайда кеткені жұмбақ.
Арал мен Каспий егіз болғанмен, «мінездері» кереғар. Каспийде су көбейсе, Аралда азаяды. Аралда су көбейсе, Каспий шегінеді. Әлімсақтан бері солай болып келеді. Бұл екі теңіз өзара тұтасып жатқан жоқ па деген сауал да алға тартылады.
Теңіз біткен тұмансыз болмайды. Аралда ол атымен болған емес. Аралдың бұл да бір «кереметі». Басқа теңіздерде тереңдеген сайын оттегі азая беретін болса, Аралда керісінше көбейе береді. Теңіздің су жағдайын зерттеген ғалымдар тағы бір жаңалық ашты. Арал жылына 5 млрд текше метр суды жер астынан алатын көрінеді.
1. «Сыр өңірі тарихы», Алматы «Атамұра»,1998ж.
2. Ақпарат құралдары.
        
        Арал қасіреті
Арал теңізі экологиялық апатқа дейін құрылық ішіндегі айдын су ... 53м ... ... ... ... ... 64,5 мың шаршы шақырымға
дейін жететін. Ұзындығы 428, ені 235 ... ... ... жататын.
Суының көлемі 1060 текше шақырым болды.
Аралдың өзіне тән ерекшеліктері аз емес. ... Л.С. Берг ... ... Арал ... зерттеп жүріп, оны «Керіағысты теңіз» деп
атаған. Оның ... ... ... жарты шарда барлық денелер ... ... ... оңға ... ... ... ... да солай.
Ал, Арал бұл заңға «бағынбайды», солға қарай ағады.
Экологиялық апатқа дейін Арал ... ... ... кем болатын.
Сырдария мен Әмудария жылына 33 миллион тонна тұз әкелетін. Бірақ, теңіздің
тұз мөлшері 11 млрд тоннадан асқан емес. Ол ... ... мың ... ... ... ... олар әкелген басқа тұздардың ... ... мен ... егіз ... ... ... ... су
көбейсе, Аралда азаяды. Аралда су көбейсе, Каспий шегінеді. Әлімсақтан ... ... ... Бұл екі ... ... ... жатқан жоқ па деген сауал
да алға тартылады.
Теңіз біткен тұмансыз ... ... ол ... ... ... Аралдың
бұл да бір «кереметі». Басқа теңіздерде тереңдеген сайын оттегі ... ... ... ... ... ... ... су жағдайын
зерттеген ғалымдар тағы бір жаңалық ашты. Арал жылына 5 млрд текше ... жер ... ... ... оның ... Арал ... ... бір аймағы – Барскелмес
аралы. Экологиялық апатқа дейін Барсакелместе ... 165 түрі ... жоны мен ... ... ... және кіші тұз ... тұщы ... көктем мен жаз басында көркемдігімен көз тартады. ... ... ... ... мен ... да ... осы жерде өседі. Үй
хайуанаттары да ... ... ... ...... Тас ... ... тоқпақ кетпей келе жатқан «бейбақтардың» етінің тәтті болуы, оның
үстіне ... ... ... мол ... ... ... ... айналды. 1840 жылы Бұхар әмірінің аңшылары Қытайға 34447 бөкен
мүйізін сатқаны ... ... бар. ... ... ... бітуіне
байланысты 1929 жылы солтүстік Балқаш маңынан ұсталған ... ... ... да ... еді. Олар өсіп, көбейгенімен ашкөз ... оның ... ... Бұл ... аса бағалы жануар – құландар. Құландар 1953
жылы Батқыз ... ... Олар Амур мен ... ... ерте ... келе жатқан түз тағысы. Халық аңыздары мен ... ... ... аңыз аз ... ... ... пен географ
Страбоннан бастап бұл Азия даласының еркесі туралы ... жан кем ... ... ... келе ... ... Құлан» күйі де соның айғағы.
Француз жазушысы Оноре Де Бальзактың «Шегірен былғары» романында ... ... ... туралы кең мағлұмат берілгені аян. (Құлан
терісі ... ... ... ... ол Шегірен былғары атанған.)
50-ші жылдардан бастап Арал аймағы апат құшағына ... ... ... ... жоғарғы жағында суландырудың ... ... су ... ... су ... ... мен ... ен бойында мақта мен ... ... ... ... су ... ... Оның ... Сырдария мен Әмудария
өзендері Аралды нәрсіз ... Арал ... жер ... ... ... 40, ал ... ... 65 процентке кеміп, тұздылығы 2,7
есе артты. Баяғы біртұтас ... ... - Кіші және ... Арал
пайда болды. Балық аулау мен кеме ... ... ... ... ... деңгейі 13 мөлшерге төмендеп, айдынның аумағы 26 ... ... ... ... ... ... көтерілген тұзды шаң
бүкіл әлемге тарала бастады. Зерттеушілердің дерегіне қарағанда, Арал
аймағындағы ... мен ... ... 70 ... ... ... ... қуаты тығырыққа тірелді. ... ... ... соңғы 10-15 жыл ішінде асқазан-ішек ауруына
шалдыққандар саны 3 ... ... қан ... ... 2 ... бауыр
мен бүйрек сырқаттары 3 есеге өсті. Ауыз ... ... ... ... мен осыған байланысты адам организміне улы заттардың көп
түсуінен күрт өскен ... ... осы ... ішінде 10 есеге дейін
ұлғайып отыр. Сүзекке шалдыққандар саны 30 есе ... Ішек ... 75 ... жуығы балалар. Олардың 30 проценты осы
науқастан дүние ... ... ... ... өлімін республиканың
орта көрсеткішінен 3-4 есе артық. Туылған ... мың ... ... шетінеуі орын алып отыр. Ұзақ жылдар бойы судың жетіспеушілігі
мен ... ... ... ... ... ... шаруашылығына
елеулі шығын келтірді. Көптеген ... ... ауыл ... өліп ... өнім ... тамақ өнімдерін өндіруде
ілгерірушілік жоқ. Соның салдарынан ... ... ет пен ... орта ... екі есе, ... пен ... 10 ... пайдаланды. Арал төңірегіндегі Сырдарияда балық, ондатр аулау кәсібі
тоқтап, Орта Азия мен ... ... ... ... теңізін қалпына келтіру мәселесінде әртүрлі жобалар қаралды.
Арал қаласында өткен ... ... ... ... ... Жапония, Франция, Болгарияның ... ... ... ... ... ... ... мен Орта
Азия республикаларының ғалымдары қатысты. Халықаралық « Дөңгелек столдың»
қабылдаған мәлімдемесінде Арал ... ... ... ... екендігі айқындалды.
1991 жылдың басында Арал мен Арал аймағына ... ... ... ... ... республикалардың Жоғарғы
Кеңестері және КСРО-ның жоғарғы Кеңесі ... ... ... ... оны іс жүзіне асыру мақсатында тұтастай ... ... ... екі ... ... ... ... өрлеу»
аралындағы әскери полигон жабылды. Бүгінде Аралды құтқарудың ... аса ... ... ... ... ... апат ... болып
жарияланды. «Арал өңірі тұрғындарының әлеуметтік –экономикалық және
экологиялық жағдайын ... ... ... ... ... қаулы және «Арал өңірінде ... апат ... ... ... ... ... ... заң дүниеге келді.
Арал теңізі бассейні бастан кешіп отырған экологиялық ауыр проблема.
Арал теңізінің мәселесіне ... ... ... ... ... ... жоқ.
Казіргі таңда калыптасқан қиын жағдайды жеңу бағытында ... ... ... ... ... үшін тек ТМД-ның мүдделі ... шет ... ... ... ... мұндай іс жүзеге ... Сол ... ... бес ... ... Кіші ... ... деп тауып, сол үшін ұзындығы 13 шақырым ... Осы ... Кіші Арал өз ... ... ... жағдайы мынандай өзгерістермен елеулі болды - Арал ... ... ауыз су ... ... ... мен ... ... мәселесі жоғары деңгейде қаралуда, теңізшілер
балық аулау ... ... ала ... Арал ... өз деңгейіне келуіне үлкен сенімдеміз.
Қолданылған мәліметтер
1. «Сыр өңірі тарихы», Алматы «Атамұра»,1998ж.
2. ... ... 93 ... ... Е Ф Е Р А ... ... ... Н.
Тексерген: Ануарова Индира
Алматы 2006.
Ж О С П А Р Ы:
1. Бұрынғы Аралдың ... мен ... .
2. Арал ... ... бір ...... ... .
3. Аралдың қасіреті .
4. «Кіші Аралдың» қайта пайда болуы.

Пән: География
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Арал теңізінің тартылу себептері6 бет
1915-1945 жылдар аралығындағы Корей халқының Жапон отарына қарсы ұлт азаттық қозғалыстары38 бет
1917-1920 жылдар аралығындағы Астрахан қазақтары158 бет
1986 жылдан 2002 жылдар аралығындағы салқын кездегі Алматы және Астана қалалары бойынша ауа температурасының термикалық режимі38 бет
1991-2002 жж аралығындағы Қазақстандағы саяси партиялар50 бет
2010-2012 жылдары аралығында атмосфералық жауын-шашынның химиялық құрамының өзгеруі46 бет
XIX ғасырдың 40 - 60 жылдар аралығындағы халықаралық қатынастар11 бет
Xvii ғасырдың екінші жартысы мен xviii ғасырдың аралығындағы қазақ қоғамындағы саяси-әлеуметтік хал-ахуал жайлы56 бет
XVII-XIX ғғ. аралығындағы Ресей империясы13 бет
XVІІ ғасырдың екінші жартысы мен XVІІІ ғасырдың аралығындағы қазақ қоғамындағы саяси-әлеуметтік хал-ахуал16 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь