ҚР-ның коммерциялық банктері

КІРІСПЕ

1. КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕР, ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ҚЫЗМЕТ ЕТУІНІҢ ТЕОРЕТИКАЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Қазақстан Республикасында банктерді ұйымдастыру негіздері
1.2 Қазақстан Республикасындағы банк қызметін реттеу қажеттілігі

2. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БАНК ЖҮЙЕСІНІҢ ҚЫЗМЕТІН ТАЛДАУ ЖӘНЕ РЕТТЕУ
2.1 Қазақстан Республикасында банк жүйесінің қазіргі жағдайы
2.2 Қазақстан Республикасында коммерциялық банктердің қызметін реттеу құралдары


ҚОРЫТЫНДЫ

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
"Коммерциялық банк" термині, банкілер басымды жағдайда саудаға (commerce), тауар айырбасы операцияларына және төлемдерге қызмет көрсетуі кезіндегі банкі ісінің ерте кезеңінде пайда болды. Оның негізгі тапсырыскері сатармандар еді. Банкілер тауар айырбасымен байланысты тасымалдау, сақтау және басқада операцияларды несиелендірді. Өнеркәсіптік өндірістің өркендеуімен өндірістік циклді қысқа мерзімді несиелендіру бойынша операциялар пайда болды: айналым капиталын толықтыру, шикізаттар мен дайын бұйым қорларын құру, жалақы төлеу және т.б. несиесі.
Несиелер мерзімі біртіндеп өсе бастады, банк ресурстарының бір бөлігі негізгі капитал мен бағалы қағаздарға жұмсалым үшін қолданыла бастады. Соңғы уақытта Қазақстанның банкілік жүйесінің қалыптасуында маңызды өзгерістер болды. Банк-жетекшілер анықталды, банкілік мамандандырудың негізгі бағыттары қалыптасты, қаржы институттары арасында тапсырыскерлер қорын бөлу аяқталды.
Қазақстанның нарықтық экономикаға өтуін, оның жұмыс істеу тиімділігінің артуын, қажетті инфрақұрылымның құрылуын несиелендіру қатынасын қолданбай және оны ары қарай өркендетпей қамтамасыздандыру мүмкін емес.
Несие – қарызға ақша немесе тауар беру, ереже бойынша, процент төлеумен; құндық экономикалық категория тауар – ақша қатынасының бөлінбес элементі. Несиенің пайда болуы айырбас саласымен тікелей байланысты, бұл жерде тауарлар иелері экономикалық қатынасқа түсуге дайын, меншіктенушілер ретінде бір – біріне қарсы тұрады.
Несиенің пайда болу және өркендеу мүмкіндігі капиталдың ауыспалы айналымымен және айналымымен байланысты. Капиталдың негізгі және айналымды қозғалысы процесінде ресурстарды босатып алу жүреді. Еңбек құралдары өндіріс процесінде ұзақ уақыт қолданылады, олардың құны дайын өнімдер құнына бөлшекті беріледі.
Несие берудің негізгі алты принципі (алты «Си» ережесі)
Сипаттама (Character) Тапсырыскердің несиелік тарихы. Осы тапсырыскермен байланысты басқа несиегерлер тәжірибесі. Несие мақсаты, болжауды құрудағы тапсырыскер тәжірибесі. Несиелік рейтинг, сұранылатын несие бойынша, екінші қол қоятын немесе кепілдік беретін тұлғаның болуы.
Ақша қаражаты (Cash) Пайда, дивидендтер және бұрынғы сату көлемдері. Қолма – қол ақшаның жоспарланған ағымының жеткіліктілігі және өтімді бұйым қорының болуы.
Қамтамасыз етілу (Collateral) Активтерді меншіктену құқығы, олардың қызмет көрсету мерзімі. Активтердің моральды тозу ықтималдығы. Олардың қалдықты құны.
Шарттар (Conditions) Саладағы тапсырыскер жағдайы және нарықтағы күтілетін үлес. Тапсырыскер қызметінің нәтижелерін осы саланың басқа фирмаларының қызметтері нәтижелерімен салыстыру.
1. Нәумбетов Қ.С Вестник Каз НУ."Инспекциялық қадағалау механизмі"2005 ж, маусым. И4 (75);
2. Абильпейсова.А.А \Жедел жаңару жолындағы эканомикалық бағдарламалар.Халықаралық ғылыми тәрбиелік конференция материялдары."Пруденциялық нормативтер коммерциялық банктер қызметтерін реттеудің инструменті".2005жыл 18-20мамыр,271-278 бет.
3. "Перечень банковских операций, проводимых инвестиционным банками в Республике Казахстан"(19.10.04г.,постанавление И181);
4. Мақыш.С.Б. Қаз ҰУ хабаршысы.Коммерциялық банктер тәуекелін рейтингтік бағалау жүйесі.эканомика сериясы.2004 жыл,маусым.(И3,137-136);
5. "ҚР-ғы банктер және банктік қызмет туралы"ҚР заңы.31.08.1999ж.
6. Абдуллина.Н.К Банковская система за десять лет независимости Кахахстана,под редакцией.2001,стр 110;
7. Аралбаева.А.А Банки Казахстана."Бүгінгі таңдағы банктік қызметті реттеуге арналған заңдық дамуының кейбір мәселелері" 2005жыл И11,37-38бет;
8. Давыдов.М, Айманов.Д "Банковское право республики Казахстан":учебное пособие Жеті жарғы,Алматы 2003г.,352стр;
9. Абрамов.М.А Александрова.Л.С .Финансы,денежное обращение и кредит.М:институт международного права и эканомики,2004г;
10. Колесникова.В.И, Кроливецеой.Л.П под редакцией\Банковское дело:М, Финансы и статистика 2001г;
11. Бралина.А.Г. Вестник Каз НУ,серия экономическая. Денежно- кредитная политика коммерческого банка.2005г,И2(48);
12. Информационный бюллетень.Национальный Банк Казахстана. 2004г. №14;
13. Банки Казахстана,Банктің хұқтық актілері, 2005жыл.,ақпан И5(45);
14. Қарымсақов. Ғ. С. Вестник КазНУ., Банкқызметіндегі тәуекелдік.2005жыл.,И3 (50);
15. Уткин.Э.А. Справочник банкира.2002г;
16. Қарымсақов. Ғ.С. “Вестник КазНУ”. Банк қызметіндегі валюталық пайыздық тәуекелдер. 2005ж.,№3 (70) ;
17. Павлодский Е.А. Прововое регулирование расчетных и кредитных отношении//право и экономика 2002 №3,4. стр.30.
18. Ефимова А.Г. Сборник оброзцов банковских документов. М: кодекс,2004г;
19. Қарымсақов Ғ.С. “Вестник КазНУ” Несие тәуекелдік 2005ж. №3 (55) ;
20. Новоселова Л.А. “Денежные расчеты в предпренимательской деятельности” М: Юринформ 1999г. Стр.145.
21. Ефимова Л.Д. Комерческий банк: предприятие или учереждение// хозяйство и прово. 2000г. №7. стр.100.
        
        МазмҰны
кіріспе
1. Коммерциялық банктер, және олардың қызмет етуінің теоретикалық негіздері
1.1 Қазақстан ... ... ... ... ... ... банк қызметін реттеу қажеттілігі
2. Қазақстан Республикасының банк жүйесінің қызметін Талдау және реттеу
2.1 Қазақстан Республикасында банк жүйесінің қазіргі ... ... ... ... банктердің қызметін реттеу
құралдары
Қорытынды
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
іріспеасы рыќтыќ экономикасындаѓы
____________________________________________________________________________
________________
Кіріспе
"Коммерциялық ... ... ... ... жағдайда саудаға
(commerce), тауар айырбасы ... және ... ... ... ... ісінің ерте кезеңінде пайда ... Оның ... ... еді. ... ... ... байланысты
тасымалдау, сақтау және басқада операцияларды ... ... ... ... ... ... ... несиелендіру
бойынша операциялар пайда болды: айналым капиталын толықтыру, шикізаттар
мен дайын бұйым қорларын құру, жалақы төлеу және т.б. ... ... ... өсе ... банк ... бір ... капитал мен бағалы қағаздарға жұмсалым үшін ... ... ... ... ... ... қалыптасуында маңызды
өзгерістер ... ... ... банкілік мамандандырудың
негізгі бағыттары қалыптасты, қаржы институттары арасында тапсырыскерлер
қорын бөлу ... ... ... ... оның ... ... ... қажетті инфрақұрылымның құрылуын несиелендіру қатынасын қолданбай
және оны ары қарай өркендетпей қамтамасыздандыру мүмкін емес.
Несие – ... ақша ... ... ... ... ... ... құндық экономикалық категория тауар – ақша қатынасының бөлінбес
элементі. Несиенің пайда болуы ... ... ... ... бұл
жерде тауарлар иелері экономикалық қатынасқа түсуге дайын, меншіктенушілер
ретінде бір – біріне қарсы тұрады.
Несиенің ... болу және ... ... ... ... және ... байланысты. Капиталдың негізгі және айналымды
қозғалысы процесінде ... ... алу ... ... ... ... ұзақ ... қолданылады, олардың құны дайын өнімдер
құнына бөлшекті беріледі.
Несие ... ... алты ... ... «Си» ережесі)
Сипаттама (Character) Тапсырыскердің ... ... ... ... басқа несиегерлер тәжірибесі. Несие мақсаты,
болжауды ... ... ... Несиелік рейтинг, сұранылатын
несие бойынша, екінші қол қоятын немесе кепілдік беретін тұлғаның болуы.
Ақша қаражаты (Cash) ... ... және ... сату ... – қол ақшаның жоспарланған ағымының жеткіліктілігі және өтімді бұйым
қорының болуы.
Қамтамасыз етілу (Collateral) ... ... ... ... ... ... ... моральды тозу ықтималдығы. Олардың
қалдықты құны.
Шарттар (Conditions) Саладағы тапсырыскер жағдайы және ... ... ... ... ... осы саланың басқа
фирмаларының ... ... ... ... Банк қызметіндегі сәйкестікті заңдар және несиенің
сипаты мен сапасына қатысты ережелер.
Қазіргі кезде Қазақстандағы ... ... ... ... ... алыс ... ... Бұл тарихи түсінікті жағдай. ... ... ... ... ірі өнеркәсіптік кәсіпорындар –
социалистік индустрияның флагмандары құрды. Одан ... ... ... және
компромиссіз күрес жүргізілді, өйткені шағын кәсіпкерліктің өркендеуі
социалогиялық идеология негізінің беделін ... ... ... ... және ... ... етуінің теоретикалық негіздері
1.1 Қазақстан Республикасында банктерді ұйымдастыру негіздері
ҚР-ғы ... ... өз ... 1995 жылы 30 ... "ҚР ... ... және 1995 жылдың 31 тамызында қабылданған "ҚР-
ғы банктер және ... ... ... ҚР ... ... банктер - банктік жүйенің екінші деңгейін білдіреді. Олар
банктік ресурстарды шоғырландыра отырып, ... және жеке ... ... ... операциялар мен қаржылық қызметтерді жузеге асырады.
Қазіргі коммерциялық ... ... 1990 ... ... ... яғни ... ... жүйенің небары он бес жылдық тарихы
бар. Коммерциялық банктердің соңғы сегіз ... ... ... ... ... - ҚР -ғы ... банктердің сандық құрамы кезеңнің басына
|Банктер түрлері |01. 00 |01.01 |01. 02 ... ... ... |44 |38 |36 ... ... | | | ... ішіиде: | | | ... |2 |2 |2 ... |1 |- |- ... ... | | | ... оның ... -| | | ... аса, оның |16 |17 |17 ... ... ... |9/6 |9/6 |10/4 |
| |11 |11 |10 ... банк ... ... және резервтік орталығы ретінде ақша-
несие және валюта саясатын анықтайды. Оның ... ... ... пайда
табу емес, тек ақша-несие саясатын жүргізуге және еліміздің банк жүйесіне
жетекшілік етуге ... ... ... ... ... ... ... объектісіне
экономикамыздағы жалпы қолма-қол және қолма-қолсыз ақша массасы жатады.
Ұлттық банк - бұл бұрынғы қарапайым ... ... ... ... ... ... ... эмиссиялык банкке
ауысқан, банктердің банкісі болып табылады. Іс жүзінде Ұлттық банкте барлық
кассалық ... ... және ... ... ... ... ... мекеме-лерінің коммерциялық банктер кассасын толтыру арқылы
арқылы жүзеге асырылады. Барлық банктер ... есеп ... банк ... арқылы жүргізе отырып, қажет жағдайларда Ұлттық
банктен несие ала алады.
Ұлттық банк - бұл ... ... ... оған қоса ... валюта резервтерден, басқа да материалдық бағалықтардан ... ие ... ... ... тұлға.
Әлемдік тәжірибеде орталық банктің қызметін ұйымдастырудың әртүрлі
келесідей құқылық формалары кездеседі:
- мемлекеттің 100% ... ... ... ... ... (мысалға: Ұлыбритания, ГФР, Франция, Канада, Ресей, Қазақстан);
- акцияның бір бөлігі мемлекетке тиеселі немесе мемлекеттің қатысынсыз
акционерлік қоғам ... ... ... ... ... функцияларын біртұтас аткаратын теуелсіз банктер
жүйесі (АҚШ-та).
АҚШ-та орталық банктердің мүлкіне мемлекет ... ... ... ... жүйеге мүлік иесі болып келетін коммерциялық
банктердің қосқан жарнасынан тұрады.
Ұлттық банк ... ... мәні ... ... ұйым ... ... мемлекет тек оның жарғылық қорының иесі. Бүгінгі жарғылық қордың мөлшері
- 20 млрд. теңгені құрайды. Негізгі қорлары ... ... ... ... мен басқа бағалылықтардан, ал айналым
қорлары банкке тиселі болып табылатын меншікті ақшалай ... ... ... "Ұлттық банкі туралы" ҚР заңына ... ... мен ... ... Ұлттық банкінің басты міндеті -
еліміздегі баға тұрақтылығын қамтамасыз ету болып табылады.
Сол сияқты, Ұлттық ... ... ... ... ... ... ... саясатын жасау;
- төлем жүйесінің қызмет етуін қамтамасыз ету;
- қаржы жүйесінің тұрақтылығын қамтамысыз ету;
- банктік қызметті реттейтін нормативтік ... ... ... ... ... мен ... мүддесін қорғау және ... ... ... ... ... несиелік ресурсы төмендегідей көздерден құралады:
- меншікті қаражат есебінен;
- басқа банктерден ... және ... ... ... ... ... қаражаттар есебінен;
- ҚР төңірегінде тартылған қаражаттардан;
- арнайы мемлекеттік қорлар мен бюджеттің уақытша бос жатқан қаражаттар
есебінен.
Ұлттық банктің басқару құрылымы.
Қазақстанның Ұлттық банкі - ... ... ... ... ... ... Ұлттық банктің басқару органына:
Басқарма және директорлар Кеңесі (Директорат) жатады.
ҚҰБ-нің жоғары басқару ... ... ... ... және ... ... қызметтер жүктеледі:
- мемлекеттің ақша-несие саясатын дайындау;
- банк қызметтіне ... бар ... ... ... ... Ұлттық банктің банктермен операциялары бойынша ресми ... ... ... ... банктік операциялар түрлерін жүргізуге лицензиялар беру
туралы шешім қабылдау;
- банктер үшін резервтік талаптар нормасын бекіту;
- ... ... ... ... ... қағидаларын анықтау;
- ҚР валютасының айырбас бағамын анықтау тәртібін бекіту;
- ҚҰБ ... ... ... ... ... қабылдау және Президенттің
бекітуіне беру;
- ҚҰБ-нің жылдық балансын және табыс мен ... ... ... ... ... ҚҰБ ... ... оның жарғылық капиталы мен ... ... ... ... ... және өзге де ... ... қызмет көрсету, ҚҰБ-нің құрылымы және ... ... ... ... және ... ... ... нормативтік құқықтық актілерді бекіту;
- банктер үшін пруденциальдық нормативтер мен ... да ... және ... бекіту;
- еңбек жағдайын, оған ақы төлеу жүйесі мен мөлшерін анықтау және
бекіту;
- ... ... және ... да ... ... ... ... Директорлар Кеңесінің (Директораттың) құрамын бекіту;
- бухгалтерлік есептің қазақстандық стандартын ... ... ... ... есептің саясатын және одістерін анықтау;
Ұлттық банктің Басқармасы тоғыз адамнан тұрады. Ұлттық ... ... ҚҰБ ... жене бес ... ... ҚР ... бір өкіл;
- ҚР Үкіметінен екі өкіл кіреді.
Ұлттық банктің оперативтік ... ... ... ... ... Директорлар кеңесі құрамына Ұлттық банк төрағасы, ... жене ... ... ... ... банк тек қана ҚР ... ... есеп береді. Есеп беру
мыналарды білдіреді:
- Парламенттің келісімімен ҚР Президенті ҚҰБ-нің ... 6 ... және ... ... ҚҰБ ... ... да ҚҰБ ... ұсынуымен ҚР
Президенті 6 жылға сайлайды және ... ... ... ... ... ҚР ... бекітеді;
- Ұлттық валютаның - теңгенің айшығының тұжырымын ҚР Президенті
бекітеді;
- ҚҰБ-нің ҚР ... ... ... ... ... ... ... отыруы.
Ұлттық банк өзінің негізіі қызметтерін жергілікті жерлердегі облыстық
басқармасы Алматы ... ... ... ... Бұл ... Ұлттық банк
атынан жұмыс істейді. ҚҰБ филиалдары мен өкілеттіліктері өз қызметтерін ҚҰБ
бекіткен өкілеттігі шегінде ғана жүзеге ... ... ... құрылымына департаменттер мен басқа да
бөлімшелерден тұратын ... ... ... өкілетіліктері мен
ұйымдары кіреді.
Ұлттық банктің орталық аппаратында мынадай департаменттер мен дербес
басқармалары бар:
- зерттеу және ... ... ... ... департаменті;
- ішкі операциялар басқармасы;
- монетарлық операциялар департамент;
- ... ... ... заң ... ... ... ... қолма-қол ақшалармен жұмыс жөніндегі басқарма;
- инженерлік қауіпсіздік жүйесін пайдалану бөлімі;
- бухгалтерлік есеп департаменті;
- есептеу жұмыс орталықтарының департаменті;
- операциондық басқарма;
- ... ... ... ... және ... ... ... жұмыс жасау басқармасы;
- халықаралық қаржы ұйымдарының жобаларын іске асыру бөлімі;
- ... ... және ... ... ... Сонымен қатар,
ҚҰБ құрылымына мынадай дербес
бөлімшелер де кіреді:
- Мемлекеттік сақтау қоймасы;
- ... ... ... банк екілеттігі;
- Банкноттық фабрика;
- Монета сарайы;
- Қазақстан банкаралық есеп айырысу орталғы (ҚБЕО);
- Қазақстан ипотекалық компаниясы;
- Ипотекалық несиелерді кепілдендіру ... ... ... ... ... ... сервистік бюро;
- Ұлттық ақпараттар технологиясы;
- Автобаза./18,44б/
2004 жылдан бастап, Үкіметтің қаулысымен Ұлттық банктің құрылымынан
қаржы нарығының және ... ... ... бақылау және қадағалау
жөніндегі Қаржы агенттігі бөлініп шықты.
Оның құрамына: банктің қадағалау, бағалы қағаздар нарығын реттеу ... ... ... ... департаменттері кіреді.
Осындай өзгерістерге сәйкес Ұлттық банктің ... ... ... яғни тек қана ... ... қалды.
Ұлттық банк мынадай классикалық қызметтерді атқарады:
- ақшаны эмиссялау;
- ақша-несие ... ... ... ... ... ... балансын құру;
- валюталық реттеу және валюталық ... ... банк ... ... ... ... ... шығарылатын алты айлық қайтару
мерзімдегі ... ... ... мемлекеттік бағалы қағаздарды сатып алады және
сатады;
- депозиттік сертификаттармен қайтару мерзімі бір жылға ... ... ... ... ... және сатады.
- депозиттік және есеп айырысу операцияларын жүргізе отырып, бағалы
қағаздарды, басқа да құндылықтарды сақтауға және ... ... ... ... ... жүзеге асырады;
- қажет кезінде банктерде және қаржы ұйымдарында шоттар ашады;
- чектерді жазып вексельдерді береді;
- жарғыға ... ... өз ... сай ... ... ... операцияларды жүзеге асырады.
Ақша-несие саясаты
Қазақстан Ұлттық банкі мемлекеттік ақша-несие саясатын анықтайтын және
жүзеге асыратын орган болып табылады.
ҚҰБ ... ... ... ... - ... ... яғни оның ... қабілеттілігі мен басқа шетел валюталарына
қатысты ... ... ... ... саясаты - бұл айналыстағы ақша массасын, несие ... ... ... өзгертуге, жалпы банк жүйесінің
қызметін реттеуге бағытталған шаралар жиынтығы.
Ақша-несие саясатының макроэкономикалық деңгейдегі субъектісі - ... ... ... Ал ... ... Ұлттық банк тарапынан реттеу
объектісіне экономикадағы ... және ... ақша ... ... ... ... байланысты ақша-несие саясатының
екі типі болады:
І.Рестрикциялық ақша-несие саясаты;
2.Экспанциондық ақша-несие саясаты.
Рестрикциялық ақша-несие ... - ... ... ... ... ... ... және қатаң шарт белгілеуге, сондай-ақ сыйақы
мөлшерлемесінің ... ... ... ... ... ... ... - несие беру көлемін ... ... ... ... ... және сыйақы
мөлшерлемесінің төмендеуімен байланысты шаралар.
Соңғы жылдардағы ақша-несие саясатының басты ... ... ... және теңгенің тұрақтылығын қамтамасыз ету. Бұл
мақсатқа жетуде Ұлттық банк қатаң ... ... ... ... ... банк ... ақша-несие саясатының негізгі құралдарының
көмегімен реттеледі:
- Сыйақы мөлшерлемелерін белгілеу;
- Ең төменгі міндетті ... ... ... ... ... ... сатып алу және сатуы бойынша ашық
нарықтағы операцияларды жүргізу;
- ... және ... ... ... ... ... ... кейбір жағдайларда, несиелік операциялардың жекелеген түрлерінің
деңгейі мен көлеміне тікелей сандық шектеулер ... ... ... аталған құралдардың ішінде іс-жүзінде
қолданылып отырғандары: ... ... ... ... мерзімді
ноттарды эмиссиялау, ашық нарықтағы операциялар./19,221б/
Ұлттық банк өзінің жүргізетін операциялары бойынша мынадай ресми сыйақы
мөлшерлемелерді белгілейді:
- ресми ... ... ... ресми есептік (дисконттық) мөлшерлемесі;
- РЕПО және кері РЕПО ... ... ... ... ... " ... бойынша сыйақы мөлшерлемесі;
- күндізгі займдар бойынша сыйақы ... ... ... мөлшерлемесі - ақша нарығының жалпы жағдайына,
несие бойынша сұраныс мен ... ... және ... ... ... белгіленеді. Ұлттық банкінің заң актілері, ... ... ... немесе ҚҰБ Басқармасының жеке қаулылары
бойынша жүргізілетін заем ... ... ... есептік (дисконттық) мөлшерлемесі - ақша нарығының жалпы
жағдайына, ... ... ... пен ... ... ... және ... банктің коммерциялық вексельдерді қайта есепке алу
операцияларында қолданылады. Ресми есептік ... ... ... ... болып табылады және ол айналыс мерзімі алты айлық
вексельдерді қайта есептеуге қолданылады.
РЕПО және кері РЕПО ... ... ... ... - ... ... ішқі қаржы нарығының жағдайына ... және ... ... қағаздармен операциялар жүрғізуде
қолданылады. РЕПО-ның мақсатты ... ... ... ... ... ... тарту жолымен РЕПО нарығындағы ... ... ... ... мелшерлемелердің елеулі ауытқуын
болдырмау./20,58б/
"Овернайт" заемдары ... ... ... - ... ... ... ... олардың ҚҰБ-ғы корреспонденттік шоттары бойынша есеп
айырысуды дебеттік қалдықпен ... ... бір ... ... заемдары
"бойынша қолданылады.
Күндізгі заемдар бойынша сыйақы мөлшерлемелері ... ... ... ... олардың ҚҰБ-ғы теңгеде ашқан корреспонденттік шоттары
бойынша төлем жүргізуге немесе ақшалай аударымдар жасауға ... ... ... болмаған не жетіспеген жағдайларда займдар бойынша
қолданылады.
Ұлттық банктің ресми сыйақы мөлшерлемелерін ... ... ... ... ... банктің ресми сыйакы мөлшерлемелері пайызбен*
|N |Сыйақы мөлшерлемесінің |01.2003 ... ... ... | | | ... ... |14 |9 |7,5 ... (дисконттық) |12,5 |8 |8 ... ... ... |20 |12 |9 ... ... | | | |
| ... | | | |
| ... ... | | | |
| ... |- |5 |5,5 |
| |1 жұма |6,5 |5 |5,5 |
| |1 жұма |5,5 |5,5 |5,5 ... мөліметтер ҚҰБ статистикалық бюллетенінен алынған.
Ескерту: РЕПО операциялары бойынша мөлшерлемелер 8.12.00 жылдан бастап,
мерзімдер бойынша күн сайын белгіленеді.
Ең төменгі резервтік талаптар.
Ақшалай ... ... ... ... ... ... ... реттеуде, банктің өтімділік деңгейін реттеуде және олардың
міндеттемелері бойынша төлемсіздікті төмендетуде, сол сияқты банктің ... мен ... ... қорғау мақсатында Ұлттық банк ең
төменгі резервтік талаптар механизмін қолданады.
Резервтік талаптар ашық ... ... және ... ... коммерциялық банктерді жанама ақшалай-несиелік реттеудің негізгі
құралдарының біріне жатады. ... банк ... ... ... резервтік талаптар, бір жағынан, сақтандыру институттарының ... ... ... ... сақтандыру қызметін, екінші
жағынан, экономикадағы ақшалай мультипликация процессін реттеу қызметтерін
атқарады.
Ақша-несие саясатының бұл құралы 1993 жылы 1 ... ... ... ... және жеке ... қызметін реттеу туралы"
нұсқауға сәйкес, ... ... ... 18-20% ... ... ... ... ол төмендеп, 6%-ды құрайды./12,66-65б/
Ашық нарықтағы операциялар.
Ашық нарықтағы операциялар - бұл Ұлттық банктің айналыстагы ... ... ... ... екінші реттегі нарықта мемлекеттің
бағалы қағаздарып сату және сатып алумен байланысты операциялары.
Бұл біршама ақша ... ... ... ... ... ... реттеудің ыңғайлы әдістерінің бірі болып табылады. Оның
негізгі мәні ақша эмиссиясын ... ... ... несиені эмиссия-
лауын шектеуді білдіреді.
Ұлттық банк нарықта бағалы кағаздарды сату арқылы оны ... ... ... тиісті соманы ұстап қалады. ... ... ... беруді және ақша шығаруды ынталандыру мақсатында Ұлттық
банк бағалы қағаздарды сатып алады да, ... ... ... ... ... ... операциялар.
Несиелеу және қаржыландыру операцияларына соңғы жылдары Ұлттық банктің
қызметінің ... ... ... ... ... ... ... қолданды. Қазіргі уақытта екінші деңгейдегі банктерді
несиелеу тек қана олардың өтімділігін сақтау ... ... ... ... жабу үшін Үкіметке несие беру бюджет саясаты
аумағында, яғни ... ... ... ... ... бас ... жүргізілді. Жеңілдікпен берілетін ңесиелерді беру ... ... үшін ... ... ... - ... болған жоқ.
Ұлттық банктің несиелерін орналастыру аукциондар арқылы, банкаралық нарық
арқылы, сол ... ... ... ... ... ... интервенция.
Ұлттық банктің валюталық интервенциясы - деп ұлттық валюталық багамына
эсер ету максатында орталық банктің ... ... сату және ... ... валюталық нарықтағы операцияларга араласуын айтады.
Ұлттық банктің валюталық нарықтағы интервенция дербес түрде кез келген
банктер және валюталық биржалар ... кез ... ... мәмілелер
түрлерін пайдалану негізінде жүзеге асырылады./21,66б/
Ұлттық банк ақша-несие саясатының бағыттарын бір жылға ... ... ... ... ... үш жылға алдын-ала анықтау тәжірибесіне көшті
және әр жыл өткен сайын өзгерістерді ескеріп, оған ... банк пен ... ... ... ... ... негізгі мақсат біртіндеп
инфляциялық таргеттеу ... өту, яғни ақша ... мен ... ... ... ... ... бойынша мақсатты
көрсеткіштерге көшу.
Осындай ақша-несие саясаты қана ... ... ... төмендету
мақсатындағы саясатына толық жауап береді және сонымен қатар жүргізілетін
ақша-несие саясатына ... ... ... үлкен сенемін
қамтамасыз етеді. Басқа елдердің ... ... ... ... ... мынадай факторлар негіз бола алады:
бюджеттің тұрақты ... ... ... ... ... ... Орталық банктің тәуелсіздігі, Орталық банктің
құралдары мен инфляция арасындағы өзара ... ... ... саясаты қаржы нарығының тұрақтылығын сактауға, сақтандыру
нарығының, бағалы қағаздар нарығының әрі ... ... және банк ... ... экономиканың нақты секторын банктердің несиелеуін әрі қарай
өсіру үшін жағдай жасауға, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... тұсындағы ақша-несие саясатынын, негізгі
құралдарының біріне "ашық нарықтағы операция", оның ішінде РЕПО ... ... ... ... алу ... ... 2003 жылы Ұлттық
банк өзінің ресми мөлшерлемелерінің (оның ... РЕПО және ... ... мөлшерлемелері бойынша) ролін нығайту үшін шаралар қолданбақ. Бұл ... ... ... ... ... инфляциялық таргеттеуге
өтуіне дайындық үшін қызмет етеді.
2003 жылы Қазақстан Республикасында валюталық режимді либерализациялау,
бірінші кезекте ... ... ... мен ішке ... жасалатын
валюталық бақылау мен ... ... ... яғни ... ... байланысты операциялар үшін лицензиялауды алып тастауды
көздейтін сияқты шаралар жалғасын табуда. Жалпы ... ... ... үш кезенде өтеді. 2 ... ... 2005 ... ... ... толығымен 01.01.2007 жылға
аяқталады деп күтілуде.
Жалпы 2003 жылы ақша-несие ... ... ... ... ... ... ... қатар елде жоғары экономикалық өсуді
сақтауға белгілі бір дәрежеде ықпалын тигізді.
2003 жылы орташа жылдық инфляция 6,4% ... Жыл бойы ... ... АҚШ ... ... ... ... ал еуро және Ресей рубліне
қатысты 6,9%-ға және ... ... ... ... ... ... ңегізгі корсеткіштерінің
болжамы 4-кестеде беріледі.
4.кесте- 2004-2006 жылдарға арналған ақша-несие саясатының негізгі
көрсеткіштерінің болжамы
|Көрсеткіштер |2003 |2004 |2005 ... ... | | | ... ... | | | | ... ... % | |4-6 |3-5 |3-5 ... (ТБИ) | | | | ... ... % |6,5 |5-7 |4-6 |4-6 ... ... | | | | ... соңына, % |7,0 ... |5,5 ... ... ... ... | | | | ... АҚШ доллары |4852 |5156 |5679 ... % |54,5 |6,3 |10,1 ... ... | | | | ... ... |312 |411 |495 |574 ... % |50,0 |31,6 |20,3 ... ... | | | | ... тенге |1026 |1325 |1607 ... % |34,2 |29,1 |21,3 ... ... ... | | | | ... | | | | ... ... |780 |972 |1183 ... % |29,4 |24,6 |21,7 ... беретін банктің несиелері | | | | ... ... |940 |1225 |1520 ... % |39,8 |30,3 |24,1 ... ... ... мерзімді |10,0- |9,0- |8,0- ... ... ... ... |11,0 |10,5 |9,5 |9,0 ... % | | | | ... ... ... ... |14,5 ... бойынша орташа өлшенген | |13,5 |13,0 ... % | | | |0 ... ... отырғанымыздай, 2004-2006 жылға ... ... ... мақсаты орташа жылдық базалық йнфляцияны - 2004 жылы 4-6 %
және 2005-2006 жылдары 3-5 % шегінде ұстау.
2003 жылы Ұлттық ... таза ... ... 58%-ға 4958,9 ... дейін ұлғайды, бұл 4,8 айдан астам уақыт тауарлар мен қызмет көрсету
импортының орнын жабуды қамтамасыз етеді. ... ... ... ... ... 8565,2 млн. ... дейін өсті.
Ұлттық банктің таза халықаралық резервтерінің өсуі ақша агрегаттарының
кеңеюіне алып келді: ақша базасы: -52,2%-ға 316,9 ... ... ... ... - ... 969,9 ... тенгеге дейін, қолма-қол ақша 47,6%-ға 238,7
млрд. теңгеге дейін ... ... 2003 жылы ... ... 22%-ға ... ... жылы қаржы секторының негізгі сегменті - банк секторында дамудың
жоғары қарқын сақталды.
2003 жылы екінші деңгейдегі банктердің ... ... ... ... ... дейін (11,7 млрд. АҚШ доллларына жуық), ал жиынтық меншікті
капиталы - 45,1%-ға 233,9 ... ... ... ... 2003 жылы ... ... есептегенде) салымдардыц осуі жалғаса түсті, олар 33,4%-
ға 343,2 млрд. тенгеге дейін (2,4 млрд. АҚШ ... ... ... 2003 ... ... базасының айтарлықтай өсуі банктердіц экономикаиың
нақты секторына берген несиелерінің 45,5%-ға 978,1 млрд. теңгеге ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасында коммерциялық банктердің қызметін реттеу
құралдары
Есептік мерзім ішінде банкте кредиторлар мен ... ... ... ... ... өтімділік нормативі орындалмаған болып
саналады.
Банктер ағымдағы өтімділік коэффициентін есебімен қатар активтер мен
міндеттемелердің ... ... ... ... ... ... (4-
кесте келесі бетте).
Аталған активтер мен міндеттемелерді мерзімдеріне қарай салыстыру
кестесін ... ... ... ... үшін ең аз ... және сол ... ... банк дебиторлар ... ... ... ... ... құқы бар. Бұл
жерде активтер банктің ... ... ... ... арналған
резервтерді (провизияларды) шегермей-ақ қамтиды.
Активтердің, міндеттемелердің және ... ... ... мөліметтері 1 мен 5-жолдар бойынша өсу ... ... 5 және ... ... ... ... ... баланстың мөліметтерімен салыстырылады. "Барлығы" деген ... ... ... ... ... ... бөлігінің нәтижесінің
алшақтығы банктің құрған резервтерінің (провизияларының) сомасына ... ... ... ... мен ... мерзімдеріне қарай салыстыру
кестесі
|№ ... ... ... | | ... | | |ер ... ... ... ... |1 |0 |0 ... ... жеткілікті коэффициенті (кі) |2 |3 |0 ... ... ... ... (к2) |2 |5 |0 ... ... ... бір ... алушыға |6 |1 |1 ... ... ... мөлшері (кЗ.1) | | | ... ... ... бір ... ... ... |1 |0 ... ... ... (кЗ.2) | | |1 ... ... ... |3 |3 |0 ... | | | ... ... ... және ... емес |3 |2 |0 ... ... ... ... | | | ... (к5) | | | ... ... ... ... |7 | |0 ... нормативтерді бузушы банктердің саны|29 |15 |1 |
* ... ... ... ... ... N 6 (103) ... жыл
Пруденциялық нормативтерді бұзатын банктердің санының азаюы Халықаралық
стандартқа екінші деңгейдегі банктердің ... ... ... ... ... банктердің капиталдану деңгейінің жоғарылау
әсерінен болды.
Пруденциялық реттеу жүргізу нәтижесінде ... банк ... жол ... ... ... ... ... ықпал ету
шаралары мен санкциялар қолдану банк ... ... ... ... ... ... мен ... міндетті басқа да
нормалар жэне лимиттерді, сондай-ақ Ұлттық банктің нормативтік-құқықтық
актілерін ... ... ... ... мен ... ... жағдайына және түрақтылығына, ... ... ... ... ... ... ... әрекеттер жасаса, онда
Ұлттық банк ... ... ету ... ... ... ... міндеттеме-хатты талап ету;
б) ескерту жасау;
в) орындауға міндетті буйрық хат беру.
г) банкпен жазбаша келісім жасау;
Міндеттеме хаты - банктің бар ... ... банк ... ... түрде белгіленген мерзім ішінде жою бойынша дайындығы.
Жазбаша келісімі - анықталған кемшіліктерді дерсу жою және ... ... ... ... ... банк пен Ұлттық банк арасындағы
кслісімі.
Ескерту хаты - Ұлттық банктің банктік ... ... ... ... ... ... ... хат - Ұлттық банктің айқындалған кемшіліктерді белгіленген
мерзімде ... ... ... ... қажеттілігі туралы банкке
тапсырмасы.
Ұлттық банк төртіп бұзушылықтың түріне қарай ... ... ... ... ... ... бірнешеуін қолдануы мүмкін./27,59б/
Ұлттық банк шектелген ықпал ету шараларын қолданумен ... ... ... ... ... ... ... де
пайдаланады.
Банкке шектелген ықпал ету шараларының бір түрін қолдану, оған бүның
алдында қолданған шараларды тоқтатпайды.
Егер де банк ... ... ... ... ету ... ... орындамаса, Ұлттық банк оған ... ... ... айналысуға лицензия беруге немесе филиал ашуға рүқсат беруден
бас тартуы мүмкін.
Санкциялар. Ұлттық банк банкке қолданған ықпал ету ... ... ... ... ... ... банк төмендегідей шараларды
жүзеге асырады:
а) Қазақстан Республикасы зан актілерімен белгіленген негізде ... және ... ... ... ... жеке бір ... ... жүргізуге лицензияларды
жою;
б) банкті консервациялау;
в) белгілі бір негіз бойынша банктің ашылуына рүқсатты қайтарып
алу./28,69-79б/
Қорытынды
Банктік жүйенің ел ... ... ролі мен орны ... несие-бактік сфера мемлекеттік органдар жағынан мұқият бақылау
мен талдаудың объектісі ... ... ... елде ... ... әр
түрлі аспектілерде реттеп отыратын, өзіндік бақылау мен ... ... ... ... Республикамызда банктерді бақылау мен қадағалау
Қазақсган Республикасының банктік және ... да ... ... ... ... ... және банктегі оның
мекелерінде жұмысты ұйымдастыруды кезендік тексеруге ... ... ... ... ... жасалатын бақылау мен қадағалауды: ... ... және ... деп бөлуге болады.
Республикада банктер үстінен халықаралық бақылауды Дүниежүзілік ... ... қор, т.б. ... ... Олар ... ... мен экономикасын нарыққа көшіру барысында қаржылық және ғылыми-
техникалық көмек көрсете отырып, белгілі бір ... мен ... ... елде ... ... бір ... төмендету, банктік реформа
бойынша олардың ұсыныстарын есепке алу, т.о. ... ... ... ... ... ... - ... жүйенің жұмысы мен жеке
банктердің қызметін де бақылап отырады.
Мемлекеттік бақылау ведомствадан тыс және ішкі ведомоствалық ... ... ... тыс ... Президент жанындағы
Қаржылық бақылау Комитеті, Жоғары Кеңестік бақылау палатасы, бас салықтық
инспекция, құқық ... ... ... асырады.
Олар банктік қызметі әр түрлі бағыттар бойынша тексереді: шаруашылық
және операциялық, бухгалтерлік есеп пен есеп ... ... ... және
нормативтік талаптардың сақталуы, клиенттер мүдделерінің қорғалуы, ақша-
несие саясатының дұрыс жүргізілуі және т.б.
Банктер қызметіне ... және ішкі ... ... ... жоғары буыны - Ұлттық банк өзінің Қадағалау департамент арқылы
жүзеге асырады. Бақылау қызметі туралы VI ... ... ... ... ... және тәуелсіз аудиторлык мекемелер, бақылау
палаталары, ассоциациялар ... ... ... өз ... ... бақылаудың тәуелсіз нысаны болып табыла отырып, ол ішкі ... ... ... ... сыртқы аудиті лицензиясы бар арнайы тәуелсіз аудиторлық
ұйымдармен немесе лицензиясы бар тәуелсіз жеке ... ақы ... ... ... ... ... ТІЗІМІ
1. Нәумбетов Қ.С Вестник Каз НУ."Инспекциялық қадағалау механизмі"2005 ... И4 ... ... \Жедел жаңару ... ... ... ... ... ... ... банктер қызметтерін
реттеудің инструменті".2005жыл 18-20мамыр,271-278 бет.
3. "Перечень банковских операций, проводимых ... ... ... ... ... ... Қаз ҰУ ... банктер тәуекелін рейтингтік
бағалау жүйесі.эканомика сериясы.2004 жыл,маусым.(И3,137-136);
5. "ҚР-ғы банктер және банктік қызмет туралы"ҚР заңы.31.08.1999ж.
6. Абдуллина.Н.К ... ... за ... лет ... ... ... ... Банки Казахстана."Бүгінгі таңдағы банктік қызметті
реттеуге арналған заңдық ... ... ... ... ... ... ... "Банковское право республики Казахстан":учебное
пособие Жеті жарғы,Алматы 2003г.,352стр;
9. Абрамов.М.А ... ... ... ... международного права и эканомики,2004г;
10. Колесникова.В.И, Кроливецеой.Л.П под редакцией\Банковское ... и ... ... ... ... Каз НУ,серия экономическая. Денежно- кредитная
политика коммерческого банка.2005г,И2(48);
12. Информационный бюллетень.Национальный Банк Казахстана. 2004г. №14;
13. Банки ... ... ... ... ... Қарымсақов. Ғ. С. Вестник КазНУ., Банкқызметіндегі
тәуекелдік.2005жыл.,И3 (50);
15. Уткин.Э.А. Справочник банкира.2002г;
16. Қарымсақов. Ғ.С. “Вестник КазНУ”. Банк қызметіндегі валюталық пайыздық
тәуекелдер. ... (70) ... ... Е.А. ... ... ... и ... и экономика 2002 №3,4. стр.30.
18. Ефимова А.Г. Сборник ... ... ... М: ... ... Ғ.С. ... КазНУ” Несие тәуекелдік 2005ж. №3 (55) ;
20. Новоселова Л.А. “Денежные расчеты в ... ... ... 1999г. ... Ефимова Л.Д. Комерческий банк: предприятие или учереждение// хозяйство
и прово. 2000г. №7. стр.100.

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Банктің депозиттік операциялары және оның ҚР дамуы36 бет
Бағалы қағаздардың коммерциялық банктердің инвестициялық қызметіндегі рөлі25 бет
Депозиттік операциялар туралы69 бет
Коммерциялық банктердің активті операцияларын басқару әдістері және несиелік саясатын талдау37 бет
Коммерциялық банктердің активтерінің сипаты және сапасын талдау36 бет
Коммерциялық банктердің жеке тұлғаларды несиелеу79 бет
Коммерциялық банктердегі депозиттік операциялар89 бет
Коммерциялық банктерде қарыз алушы клиенттің несиелік қабілетін талдау тәжірбиесі («Қазақстан халық банкі» ақ-ның мәліметтеріне сүйене отырып)75 бет
Қазақстан КСРО-ның құрамдас бір бөлігі. Қазақстандағы Коммунистік партияның қызметі18 бет
«Казкоммерцбанк» АҚ-ның қаржылық экономикалық жағдайын талдау73 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь