Мәміле туралы жалпы ұғым, оның жіктелуі туралы ақпарат

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3 бет

І.ТАРАУ. Мәміле туралы жалпы ұғым, оның жіктелуі
1.1. Мәміле туралы жалпы түсінік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4 бет
1.2. Мәмілелердің жіктелуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13 бет

ІІ.ТАРАУ. Жарамды және жарамсыз мәмілелер
2. 1. Мәмiленiң жарамдылық шарттары ... ... ... ... ... ... ... ... ...19 бет
2.2. Жарамсыз мәмiлелер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..20 бет

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..25 бет
Қолданылған әдебеиттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..26 бет
Қосымшалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .27 бет
Мәміле ұғымы. Азаматтық кодекстің 147-бабында мәміле ұғымы азаматтар мен занды тұлғалардың азаматтық құқықтар мен міндетгерді анықтауға, өзгертуге немесе тоқтатуға бағыт-талған әрекеттері деп көрсетілген. Мәмілелерге мынадай төрт белгі тән:
Мәміле - адамдардың ықтиярлы актісі, яғни әрекеті. Әрекеттер мен оқиғаларды ажырата білу қажет, ол оқиғаларға адамның ықтиярына бағынбайтын мән-жайлар жатады. Мы-сал үшін дүлей апат сипатындағы құбылыстарды (дауыл, су тасқыны, өрт, сондай-ақ соғыс қимылдары, ереуіл) айтуға бо-лады. Мәміленін ырықты сипаты оның тиісті құқыктар мен міндегтер жасауға, оларды өзгерту мен тоқтатуға бағытталуы-мен айқындалады. Мәмілелерді құқықтардан — әлгіндей ны-саналы бағыты жоқ әрекеттерден соңдай белгілері бойынша ажырату қажет. Бұл арада Азаматгық кодекстің олжа және оған меншікті болу тәртібі жөніндегі ережелерді реттейтін 245-бабын мысалға келтіруге болады. Жоғалған затгы табушының оны табуды мақсат етпесе де, оның белгілі бір құқықтары мен міндеттері пайда болады.
Мәміле - занды әрекет, ол құқыққа қарсы (заңсыз), азаматтық құқықтар мен міндеттерді туғызатын әрекеттерден — деликтілерден (азаматтардың өмірі мен денсаулығына, сондай-ақ басқа адамның мүлкіне зиян келтіру) сонысы арқылы ерекшеленеді.
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы, 1995жылы 30тамызда республикалық референдумда қабылданған.
2. Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексі (ерекше бөлім), 1994жылы 27желтоқсанда Қазақстан Республикасының Жоғарғы Советімен қабылданған, Алматы «Жеті Жарғы» 1996ж.
3. Гражданский кодекс Республики Казахстан - толкование и комментирование. Общая часть. Выпуск - 1.//Алматы, 1996.-192 с.
4. Гражданский кодекс Республики Казахстан - толкование и комментирование. Общая часть. Выпуск - 2.//Алматы. Баспа, 1996.-192 с.
5. Байсин Ю.Г. Общие положения Гражданского кодекса Республики Казахстан//Алматы/ "Предприниматель и право", 1996, № 12, с. 2-8.
6. Гражданское право. // Под ред. Суханова Е.А. – М.: Бек, 1993.
7. Гражданское право. Учебник ч.1 // Под ред. Сергеева А.П., Толстого Ю.К. – М. 1997.
8. Грибанов В.П.. Сроки в гражданском праве. М., 1967, стр.46
9. Г. Төлеуғалиев Қазақстан Республикасының Азаматтық құқығы. 1-том, Алматы, «Жеті жарғы», 2001ж., 147 бет.
        
        Мазмұны:
Кіріспе.....................................................................
................................3 бет
І-ТАРАУ. Мәміле туралы жалпы ұғым, оның жіктелуі
1.1. Мәміле туралы жалпы
түсінік..............................................4 ... ... ... ... және ... мәмілелер
2. 1. Мәмiленiң жарамдылық
шарттары...................................19 бет
2.2. ... ... ... ... ... ... Азаматтық кодекстің 147-бабында мәміле ұғымы азаматтар
мен занды тұлғалардың ... ... мен ... ... ... тоқтатуға бағыт-талған әрекеттері деп ... ... төрт ... тән:
Мәміле - адамдардың ықтиярлы актісі, яғни әрекеті. Әрекеттер мен
оқиғаларды ажырата білу қажет, ол оқиғаларға ... ... ... ... ... үшін ... апат ... құбылыстарды (дауыл,
су тасқыны, өрт, сондай-ақ соғыс қимылдары, ереуіл) ... ... ... ... оның тиісті құқыктар мен міндегтер жасауға, ... мен ... ... ... ... құқықтардан —
әлгіндей ны-саналы бағыты жоқ әрекеттерден соңдай белгілері бойынша ажырату
қажет. Бұл арада Азаматгық ... олжа және оған ... болу ... ... ... ... мысалға келтіруге болады. Жоғалған
затгы табушының оны табуды мақсат етпесе де, оның белгілі бір құқықтары ... ... ... - занды әрекет, ол құқыққа қарсы (заңсыз), азаматтық құқықтар
мен міндеттерді ... ...... ... ... ... сондай-ақ басқа адамның мүлкіне зиян келтіру) сонысы
арқылы ... ... ... жалпы ұғым, оның жіктелуі.
1.1. Мәміле ұғымы.
Азаматтық құқықтыр мен ... ... ... болу ... ... ... Олар ... әрекет жағдайын көрсетеді.
Айтылып кеткендей, мәмілелер ең көп таралған заңды ... ... ... ... Азаматтық Кодексінің (ҚР АК) 147-ші
бабына ... ... мен ... ... ... құқықтыры мен
міндеттерін белгілеуге, өзгертуге немесе тоқтатуға бағытталған ... ... ... ... ... ... үшін бірнеше
керекті жағдайларға көз аударуға тура келеді.
Барлық заңды фактілер әртүрлі негіздер бойынша жіктеледі. Яғни ... ... бөлу ... ... байланысты болады.
Г.Ф. Шершеневичтің пікірі бойынша заңды әрекет: «өзімен ... ... ... ... сыртқы еркін жеткізу»[1]
Әрекет- бұл жеке немесе заңды тұлғалардың еркі ... ... ... ... шарт ... Осы ... ... оқиғалар адамдардың
еркіне тәуелсіз заңды фактілердің болуына әкеліп ... (туу, ... ... ... ... ... және тағы сол сияқты
жағдайлар). Осылардың қатарына стихиялық апат мінезіндегі барлық оқиғалар
жатады, яғни ... су ... ... және тағы ... ... ... оқиғадан айырмашылығын айтуға болады, өйткені ҚР АК-нің
147-ші бабына сәйкес мәмілелер деп азаматтар мен ... ... ... мен міндеттерін белгілеуге, өзгертуге немесе тоқтатуға
бағытталған әрекеттер танылады.
Мәміленің анықталған құқықтық шешіміне жетуіне ... ... ... ... яғни ... еркімен әрекет қабілеттілігінің
болуына қарамастан құқықтық нәтижелер заңды күшіне енеді. Мәмілелер үшін
субъектілердің ... ... ... ... керек, бұл туралы
төменде толығырақ айтыла ... ... ... ... ... ... және ... болып. Заңды –
яғни орындалатын мәмілелердін барлығы заңдардағы талаптар мен ... ... ... ... Ал ... ... қатарына келесі
әрекеттер жатады: басқа тұлғаға зиян келтіру, құқықтармен ... ... ... бұзу және тағы ... ... ... ... яғни азаматтардың құқықтары мен міндеттерін бұзатын,
ол заңды әрекеттермен айқындалады. Мәміленің заңдағы ... ... оның ... ... ... (ҚР АК-нің 157-162баптарына
сәйкес) және заңды нәтижелер болмайды.
Мәмілелерді ... ... мен ... ... ... актілерінен айыруымызға тиістіміз. Мемелекеттік ... ... ... ... да ... құқықтары мен
міндеттерінің пайда боуының негізі болып саналады (ҚР АК-нің 7-ші ... ... ... ... ... ... ... жатпайды. Өйткені,
берілген органдардың актілері императивтік мінезді, ал ... ... тең ... ... ... ... ҚР ... 1-ші бабында
бекітілген азаматтық заңның негізіне қайшы келеді.
Жоғарыда айтылып ... ... ҚР ... 147-ші ... ... азаматтар мен заңды тұлғалардың азаматтық құқықтары мен
міндеттемелерін белгілеугі, ... ... ... ... ... да ... құқықтары мен міндеттемелерін ... ... ... құқық саласы мен құқықтық қатынастарды реттеуге
бағытталған ерікті актілерден мәмілені ҚР АК-нің 147-ші бабында белгіленген
мәселелер анықтайды. ... ... тұру ... ... ... ... ... саналады, яғни ол «Еңбек туралы» Заңмен реттелетін ... ... ... ... заңды фактілерден айырмашылығының негізгі белгілеріне
осылар жатады.
Жағарыда атап ... ... ... ... ... ... ... белгілеріне толығырақ тоқтала кетейік.
Мәміле заңды фактілердің бірі, дәлірек айтсақ ол- заңды, ерікті,
саналы және ... ... ... ... бағытталған заңды әрекет.
Мысалы, сатып алу-сату мәмілесінде сатып алушы затты өз ... ... ... ... өз ... жету ... ол мәміле заңдағы
барлық талаптарға сәйкес келуі тиіс. Көрсетілген талаптар екі категорияда
болады: ... және ... ... ... ... ... бір түрінде ғана қолданылады. Ал жалпы талаптар тектік немесе
түрлік жағына қарамастан мәмілеге таратылады. Осындай төрт талаптарды ... ... ... ... құрамын;
2). ортақ еркін және еркін білдіруді талап ету;
3). мәміленің мазмұндылығын талап ету;
4). мәміле формасын талап ету.
Заң мәміле ... ... ... ... қояды.
Мәміле ерікті әрекет болғандықтан, оны тек құқық және ... бар ... ... ... ... ... ... ҚР
АК-нің 13-ші бабына сәйкес азаматтық құқыққа ие болып, міндет ... ... ... ... және ол ... ... басталып қайтыс
болған соң тоқтатылады. Алайда, әрекет ... ... ... ... бола бермейді. Ол санаткерлі және ерікті дамыған адамда,
өзінің әрекеттерінің мазмұнын ... ... ... ететін
қабілеттілігене байланысты болады. Қолданылып жүрген заңдарға сәйкес, ... мен ... ... азаматтардың әрекет қабілеттілігін бес топқа
бөлу көз қарастары бар, олар:
1). толық әрекет қабілеттілігі бар адамдар;
2). 14-18 жас ... ... ... ... ... ... бар ... (6жастан 14жасқа дейін);
4). шектеулі әрекет қабілеттілігі бар азаматтар;
5). әрекет қабілеттілігі жоқ азаматтар.
Азаматтардың әрекет ... ... өз ... ... ие балуға және оны жүзеге асыруға өзі үшін азаматтық
міндеттер ... ... ... ... (азаматтық әрекет
қабілеттілігі) кәмелеттке толғанда, яғни он ... ... ... ... көлемде пайда болады (ҚР ... 17-ші ... ... ... ... 22-ші бабына сәйкес он төрт жастан он
сегіз жасқа дейінгі кәмелетке толмағандар мәмілелерді ата-анасының, асырап
алушаларының немесе қорғаншыларының ... ... ... ... заңдарда кәмелетке толмағандар жасайтын мәміле үшін белгіленген
нысанға сәйкес келуге тиіс. Осы ... ... ... өздерінің
табысына, стипендиясына, өзге де кірістеріне және ... ... ... ... ... өз ... ... етуге, сондай-
ақ тұрмыстық ұсақ мәмілелер жасауға құқылы. Басқа да мәмілілерді олар ата-
анасынын, ... ... ... қорғаншыларының жазбаша түрдегі
келісімімен жасай алады. Он төрт жасқа дейінгі кәмелетке толмағандар ... егер заң ... ... ... олардың атынан ата-
анасы, асырап алушалары немесе ... ... ... ... ... ... ... орындалытын тұрмыстық ұсақ
мәмілелерді өз бетінше жасауға құқылы (ҚР АК-нің 23-ші ... Ал ... ... ... ... ... өз ... мәнін түсіне
алмайтын немесе не істегенін білмейтін азаматты сот ... ... ... ... ... ... ... оған қорғаншы белгіленеді. Әрекет
қабілеттігі жоқ деп танылған азаматтың атынан мәмілелерді оның қорғаншысы
жасайды (ҚР ... 26-шы ... ... ... кодексінің 35-ші бабына сәйкес
заңды тұлғалардың азамттық құқықтары болуы және заң актілерінде ... ... тиым ... ... ... ... ... асыру
үшін қажетті азаматтық міндеттерді атқаруы мүмкін. Заңды тұлғалардың құқық
қабілеттілігі және әрекет қабілеттілігі ол құрылған кезде ... ... ... ... ... ... (ҚР ... 35-ші бабының 2 тармағы).
Заңды тұлғаның әрекет қабілеттілігі өз әрекеттерін және өзіне ... ... құру мен ... ... ... ... ұйымдардың заң
актілерінде көзделген жағдайларда белгілі бір қызмет түрін жүзеге асырушы
заңды ... үшін ... ... ... ... ... немесе
шектелуі мүмкін (ҚР АК-нің 35-бабының 1-тармағының 2-бөлігі). Сөйтіп, олар
әртүрлі мәмілелерді жасауға құқылы, тек ол ... ... тиым ... және өздерінің құрылтай құжаттарында көзделген мақсаттарға қарсы
келмейтін болуы керек.
Заңды тұлға тізбесі заң ... ... ... қызмет
түрлерімен лицензия негізінде ғана айналыса алады (ҚР АК-нің 35-бабының 1-
тармағының 3-бөлігі). Мәміле жасаған кезде заңды ... ... оның ... өкілі білдіреді. Егер орган немесе өкіл ... ... ... ғана әрекет жасаса, онда заңды зардаптар заңды ... ... ... ... ... ... үшін мәміленің әр тараптары заңмен
талап етілетін ... ... ... ... керек, яғни ... ... ... ... ... ... ... керек.
Құқықтар мен міндеттемелердің жүзеге асырылуы құқықтық қатынастың
пайда болу еркіне ... ... ... ... ... ... ... басқа да ерікті акт сияқты ерік пен ... ... ... ... ... не керек?»- деген сұраққа ерік
жауап береді, ал ерік ... «Мен ол үшін не ... ... ... ... ... ... мақсатқа жетудің екі түрі бар детерминирлік
(детерминированное) және дәлелді: мысалы, тұлға өзін ... ... ... ... ... ... Алайда, «ерік және
оның себептері заңды мәміленің заңды көрінісін білдіреді» және ... ... ... ішкі және ... ... білінгенде» ие болады[4].
Сондықтан, тұлға мақсатына жету үшін өмірін сақтандыру ... ... ... ... ... яғни ерік ... мәміленің ең негізгі
элементі.
Мәміледегі ерік субъектінің мақсатына жету ғана ... ол ... ... ... табылатын жүріс- тұрысын психикалық тұрғыда реттеу. Ерік
білдіру объективті әрекетіне ... ... ... ... және ... ... ... ол тек қана ... ... ... Оның ... ... ... ... немесе психикалық
реттелетін әрекеттерге»[5]. Зорлау кезінде ... өз ... ... ... ... ... ... біреу ауыстырады және бірінші тұлға басқа
біреудің қолында ерік ... ... ... қалады. Осы жағдайлардың
барысында «зорлау, яғни ... ... ... ... ... ерік білдіру
деп саналуы мүмкін емес»[6]. Бұл жағдайда субъектінің еркі ерік ... ... деп ... болмайды, өйткені мәжбірлеу заңды талаптарға қайшы
келеді. Егер ... ... ... ... еркі басқа тұлғаға тәуелді боса,
яғни екінші бір ... оны ... ... немесе алдау арқылы мәміле
жасауға мәжбүрлесе, онда бұл ... ... ... ... ... айта келе мынадай шешім қабылдауға болады, ... ... ... ... ... ... келсе мәміле
жарамды болады.
Мәміле субъектілерінің еріктері қоғамға түсінікті болу үшін, мағынасы
объективті ... боуы ... ... ... ... ... ... әдістерін мәміле формалары деп атайды»[7]. ... ... ... ... мен ... туғызады, сондықтан да ... заң ... ... ... ... ерік ... ... анықталған форма әрекетін қолданады. Бұл форма ... ... ... ҚР ... ... ... ... мәмілелер
ауызша немесе жазбаша нысанада жасалады. Жазбаша нысанда жасалған мәміле
міндетті ... жай ... ... ... Мәміленің нотариалды
куәлендырылуы міндетті ... ... ... жағдайларда
2).заң құжаттарында немесе тараптардың келісімімен белгіленген реттерде
жазбаша мәмілелер оларды ... ... ... ғана ... ... (ҚР ... ... басқа ерік білдірудің тағы екі әдісі бар. Кей ... ... бір ... ... ... ... түрде әңгіме қылуға болады,
мысалы, биржадағы брокерді сәйкесінше жағдайда конклюдентті болып ... ... ... ... ... ‡ндемеу, яғни өз ойын білдірмеу
осыған ұқсас рольді алады. Сондықтан да заңда немесе екі ... ... қалу ... ... яғни ... ... оны
түсіну керек екені міндетті түрде көрсетілуі керек (үндемеу «жоқ» немесе
«иә»дегенді білдіреді). ... егер ... ... кезде ай сайын
анықталған көлемде бір ... ... ... ... ... болса және
келесі айда тұтынушы сатушыға ол затты әкелмеуі туралы мәлімдемесе, онда
осы жағдайда үндемеу «иә» дегенді ... үшін оның ... ... мен мақсаты сай келуі қажетті.
Мәміле жасаушы ... ... ол – ... құқығына ие болу және
тағы басқалары. Бұл мәмілелер қатарына моральді және тұрмыстық ... ... ... оның ... ... тән. ... осы ... ғана жасалады және мәміленің негізі деп аталады (causa). Мәміле
негізі ... және ... ... ... мақсаттарды ( мәміле негізі) мәміле субъектілерінің ... ... ... болмайды. Әлеуметтік-экономикалық
мақсаттардан субъектілер еркі құралады: азаматтар материалды және ... ... ... қамтамасыз етеді. Олардың заңзы мақсатпен
жіктелуінің ... екі ... ... Әр түрлі құқықтық мақсаттарды іске асыру арқылы сол бір әлеуметтік-
экономикалық ... ... ... ... ... және ... мүдделеріне қарсы келетін
әлеуметтік-экономикалық мақсаттары бар мәмілелер жүзеге асса, олар жарамсыз
болып саналады.
Мәміленің ... ... ... ... ... ... міндетті түрде қажет. Себеп айқындалған қажеттілік пен түрткі. Ол
мақсаттың пайда болуының ірге тасы ... ... ... ... жасауларына түрткі болады және ... ... ... ... ... ... мақсаты болып саналады, яғни
мәміленің негізі»[11]. ... ... алу, ... ... ... деп ... болады. Осылайша тараптар келісе
отырып, себепке құқықтық ... бере ... ... жағдайда себеп мәміле
элементінің біріне айналады, яғни шартқа.
Жоғарыда айтылып кеткендей, ... заң ... ... жүзеге
асатын заңды әрекет. Мәміленің заңдылығы – ол мәмілеге отырған ... ... ... ... және ... ... ие ... заң талаптарына сай жасалған мәміле жүзеге асыруға болатын заңды
факт болып ... және ... ... ... ... ... күте алады.
Азаматтық-құқықтық қатынастарына заңды әсерін тигізетін негізгі құрал
ол құқық пен міндет. Мәміледен шығатын азаматтық-құқықтық қатынастар үшін
уақытты ... ... ... орын ... ... ... деп- ... уақыттың бір бөлігін айтады.
Бұл уақыт әр түрлі анықталады-күнтізбелік мерзіммен; жылдармен; айлармен;
апталармен; күндермен; сағаттармен саналатын ... ... ... де бір жағдайдың тууына байланысты есептелетін мерзім.
Азаматтық заңмен белгіленген мерзімнің келуі немесе өтуі, әрқашан да
құқықтық ... ... Бұл ... ... ... өзгеруімен немесе тоқтатылуымен байланысты болады.
Сондықтан да заңдылық ... ... ... ... факт ... ... ол екі ... ие: біріншіден, заңды мерзімдер заңмен, әкімшілік
актілермен, тараптардың келісімімен және де құқықтық жан-жалды қарастыратын
органдармен бекітіледі. Бұл ... ... ... ... ... ... ... Ал екіншіден мерзім, уақыт ағымының объективті ... ... ... ... бойынша ерікті бола тұра, заңды
мерзімге уақыт ағымының объективті заңының белгілері де тән. Осы ... ... ... өзімен заңды фактілердің ерекше категориясын
ұсынады, бұл фактілер оқиғалармен әрекеттерге жатпайды»[12].
Мәмілелерді мерзімді есептеу ... ... ... ... ... ... құқықтағы мерзімдерді есептеу үшін бекітілген.
Мерзімдер осылайша анықталады:
1). Заңда немесе келісім-шарттағы анықталған мінез құлқы бойынша;
2). Тағайындауы бойынша.
«Мерзімдердің бірінші категориясына ... ... ... ... және ... ... және меншікті, уақыт
үзігі түрінде анықталатын және уақыт жиелігі түрінде анықталатын, және тағы
басқалары. ... ... ... ... ... ... азаматттық құқықтырды тудырушы, азаматтық құқықты жүзеге ... ... ... және азаматтық құқықтарды ... ... ... болу мерзімдері – ол жаңа азаматтық құқықтың
пайда болуымен байланысты туындайтын және өтетін мерзімдер, яғни ... ... ... құқықтырда жүзеге асыратын марзімдер деп- бір мерзім ішінде
құқылы субъект өзіне тиісті құқықтарды іске ... ... ... ... ... іске ... ... анықталған әрекеттердің
орындалуын талып етуге құқылы. Берілген мерзімдердің ішінен ... тану ... ... ... болу ... ... және ... етушілік мерзімдерін. Азаматтық құқықтардың болу
мерзімін тағайындау ол ... ... ... құқықтарын жүзеге асыру үшін
берілген уақыт. Қиылысушы мерзімге байланысты, мұндай мерзімдер азаматтық
құқықта көп емес. Мәмілелер үшін ең ... ... ... мерзімдері
болып табылады. Кепілдік мерзімі ішінде әзірлеуші (жабдықтаушы, мердігер)
заттың тоқтаусыз қызмет көрсетуіне кепіл ... Ал ... ... ... ... кемістігін тауып алатын болса немесе сол зат керексіз
болып сынса, онда әзірлеуші заттың орнына басқа зат беріп ... ... ... ... ... ... Берілген мерзімдер
стандарттармен, техникалық шарттарман немесе тараптардың келісімдерімен
бекітіледі. Пайдаланудын, ... ... ... және ... ... ... ... ¦зақтығы бойынша олар әр түрлі
болады, бірақ олар өнімнің ... ... ... ... ... орындау мерзімі заңмен және ... Бұл ... ... ... ... құрайтын
әрекеттерді жүзеге асыруға тиісті. Міндеттемені атқару мерзімен бұзу,
мүліктік ... ... ... ... Егер ... орындау мерзімін өткізіп алған болса, онда ... ... ... ... ... ... толтыруға міндетті.
Осылайша мерзімдер азаматтық айналымда тәртіптілік орнатады, келісім-
шарттың уақытында орындалуына түрткі болады.
2. Мәмілелердің жіктелуі.
Барлық мәмілелерге тән ... ... ... ерік пен ерік
білдірудің қатар жүруі, әрекеттің заңдылығы және тағы ... ... ... ... ... ... ... Мәмілеге қатысушылар санына байланысты біржақты, екіжақты, көпжақты
болуы мүмкін;
2). ... бір ... ... ... іске ... ... ... немесе басқа да игіліктеріне сәйкес келуімен байланысты,
мәмілелер ақысыз және ақылы болып бөлінеді;
3). Мәмілелердің ... ... ... олар ... және ... ... Мәміленің ақиқаттық дәрежесіне, мақсатына байланысты олар себепті
және абстракты болады;
5). Мәміленің орындалуы ... да бір ... ... ... бұл ... ... немесе болмауы мүмкін, осыған байланысты
шартты мәмілелерді бөліп қарастырады.
Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінің 148-бабында мәміленің
негізгі шек ... ... ... ... ... және ... ... әкеліп соғады. Біржақты деп мәміле тараптарының біреуі ғана
ерік білдіруі жеткілікті мәмілелерді айтамыз. Типтік үлгі- сенімхат (ҚР АК
–нің ... бір ... ... білдірушінің) өз атынан өкілдік ету үшін
екінші адамға (сенім білдірген) берген ... ... ... ... ... өз еріктерін білдіре алады және бұл ... бір ... ... ... үйді сату үшін ... бірнеше тұлғалармен
берілуі мүмкін, яғни үй бірнеше тұлғаның атында ... ол үйді ... ... ... ... ... ... жағдайда меншік тұлғалары мәміледе
бір тарап болып есептеледі.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... мәніне
байланысты әдейі реттеуге құқылы. Мұндай мәмілелер түрі азаматтық айналымда
көрінеді және кәсіпкерлік ... ... ... айқан көзге
түседі. ҚР АК ... ... ... біржақты мәміленің құқықтық мәні
біржақты мәміле жасаған адамдарға міндеттер ... Ол ... ... құжаттарында белгіленген не сол адамдарман келісім болған реттерде ғана
міндеттер жүктей алады.
Біржақты мәмілелермен салыстырғанда екі ... ... ... ... екі ... да келісілген еріктері білдірілуі керек, ал көп жақты
мәмілелер үшін үш немесе одан да көп ... ерік ... ... ... ... ... тұлғалар бір тарап ретінде қатыса
алады. Мысалы, сатып алу-сату мәмілесін жасаған кезде ... ... ... ... бір тарап ретінде шыға алады, ал сатушы болып тағыда сол
сияқты бірнеше тұлғалар бір ... ... ... ... бар. ... екі ... да еріктері келсілген болуы керек. Еріктердің өзара
келісуі, ... ... ... өзара қызығушылықты
қанағаттандыруы үшін жүргізіледі ... ... ... ... алу), және
екіншіден еріктердің өзара келісілгендері көрініс табады (сатып алу- ... ... ... ... жағдайының келісушілігі)[14].
Егер екі жақты мәміледе көп тұлғалар бір тарап атынан ... ал көп ... ... ... ... ... жеке
еріктерін білдіріп және әр тұлға өз алдында бір ... ... ... ... ... ... ... алуға болады. Егер бұл құрылтай келісім-шарты
ауылшаруашылық білімді (концервтерді, ассоциацияларды, ... және тағы ... ... арналған боса.
Екі жақты және көп жақты мәмілелер ... дап ... ... ... аз тараған түрі келісім- шарттар болып
табылады. Бұл келісім- шарттар кәсіпкерлердің арасындағы, ... ... ... ... ... ... ... Сондай-ақ, келісім- шарттар азаматтық қатынастағы
негізгі ... алып ... ... ... ... ... ... Осы жағдайда міндеттемеге сәйкес бір адам (борышкер) ... ... ... пайдасына мүлік беру жұмысын орындау, ақша төлеу
және тағы ... ... ... бір ... ... не белгілі бір
әрекет жасамауға міндетті, ал ... ... ... өз ... ... ... ... Несие беруші борышкерден атқарылғанды
қабылдауға міндетті (ҚР АК –нің 268-бабы). Келісім- ... ... күш ... ... шарттар борышкердін несие беру үшін қандай
әрекеттер жасауы керек екендігін анықтайды.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... Азаматтық кодексінің 4-тарауында «Мәмілелер»
туралы жазылған, онда ... екі ... және көп ... мәмілелерге
қатысты туралы ережелер қолданылады. Бұл жерде мәмілеге қолданылатын барлық
нормалар, толық көлемде шарттарда да қолданылуға болады (бірақта бір ... ... ... ... басқа баптар). Бір жақты мәмілелерге
тиісінше міндеттемелері туралы және шарттар ... ... ... өйткені бұл заңдар мәміленің табиғаты мен ... ... ... ... ... ... міндеттемелер туралы
жалпы ережелер қолданылады.
Дамыған азаматтық заңнама, оның ішінде кодифицияланған заңнама шарт
еркіндігін ... ҚР АК ... ... сәйкес азаматтар мен заңды
тұлғалар шарт ... ... Заң ... ... өз еркі ... ... шарт ... міндеті көзделген ... шарт ... ... ... жол ... Тараптар заңдарда
көзделген және көзделмеген шартты да жасаса алады.
Мәміленің келесі бөлу әдісі ақылы болып саналады. ... ... ... ... айқындалған әрекетті жүзеге асыруға, ... ... ... ... ... да ... қамтамасыз етуге міндетті. Ал ақысыз
мәмілелерде екінші тарап бірінші тарапты сәйкесінше ... ... ... тек қана екі ... ... ... ... сатып
алу- сату мәмілесін орындаған кезде. Бір жақты мәмілелер әрқашанда ... ... ... үшін ... ... ... сату ретіндегі
хабарламалар, осы әдіске ... ... ... ... ... ... және ақысыз мәміле екендігі, міндет ету және сақтау ... ... ... ... ... келісімдерімен жасалады. Ақылы мәміле деп
мынаны түсінеміз ақша аудару, заттарды беру, қарама-қарсы ... ... ету, ... орындау, т.б. «Ақылы мәміле ... ... ... ... ... жұмыстарды
орындағанда және тағы басқаларын жүзеге асыруда орын алады»[15].
Ақысыз мәмілелер заңды тұлғалар арасындағы ... өте аз ... ... ... ... өзара қатынасы мен ... мен ... ... көп ... ... өзара
экономикасын экономикалық гуманизациясының және қоғамның саяси өмірінің өсу
жағдайында ақысыз ... орын ... ... ... ... қаржыландыру туралы демеушілік ... ... ... ... ... және тағы
басқаларды мысал ретінде қарастыруға болады.
Қандайда бір ... үшін тән ... бар ... оның ... ... ... саналады. Осы ерекшеліктеріне байланысты мәмілелер
консенсуалды және ... ... ... ... ... тілінен
аударғанда Consensus- келісім) мәмілелер деп, орындалуы үшін екі ... ғана ... ... ... ... беру ... жүзеге
асуы мақсаттың орындалуы үшін жасалады. Консенсуалды мәмілелерге сатып алу-
сату мәмілесі және де ... ... және ... жасау (комиссия
келісім- шарты, энергиямен жабдықтау ... т.б.) ... ... ... ... ... үшін ... тараптардың келісімі жеткіліксіз.
Реалды мәміле заттың тапсырылуын талап етеді.
Жоғарыда айтылып кеткендей, әр мәміле құқықтық ... ... ... ... бұл мақсатқа субъектілер жетуге тырысады. ... ол ... ... ... ... ... болады.Себепті
мәміле оның мақсатына байланысты. Бұл мақсат заңды және осы мақсатқа ... ... ... Ал ... ... ... ... ол мемлекетке
және қоғамға қарсы мақсатпен жасалған
мәміле.
Абстракты мәміле өзінің негізінен ... ... ... ... үзіп алу, ... ... ... жарамдалығы мәміле
мақсатының негізіне бағынбайды, ол өз ... ... ... ... ... мысалы ретінде вексельді алуға болады. ... ... ... ... ... беріледі және оны берген адамдарға төлем
төлеуге жатады (вексель берушілерге), ал көшірмелі вексель оны ... ... ... ... үшін де ... Вексель өз негізінен бөлінген. Осыған
байланысты оның айналым қабілеттілігі негізделген[17].
Кей кезде арнайы бір топ болып өнімділік немесе фидуцирлік ... ... ... Бұл тараптар арасындағы ... ... ... ... мәміле[18]. Мұндай сенімділікті жойып алу
мәміленің күшін жою деп есептеледі немесе осы ... ... өз ... ... мәмілелер өте аз кездеседі және мүліктік айналымға ... ... ... ... ... ... құрайды. Олар Қазақстан
Республикасының Азаматтық кодексінің 150-бабымен реттеледі. Шартты мәміле
деп ... ... ... ... бір ... ... ... байланысты міндеттелген мәмілені айтады. Бұл үшінші тұлғаның
әрекеттері болуы мүмкін және тағы басқалары. ... ... төрт ... Ол ... ... яғни ... мәміледегі шарттар оның
орындалуы кезінде орын алмайды;
2). Тараптардың еркіне тәуелсіз жағдайлар болуы қажет және оның ... ... ... ... ... ... орындала ма немесе
орындалмайды ма ?
3). Ол заңға да, моральді принциптерге де қайшы келмеуі ... Бұл шарт ... ... элементі болып саналады, яғни ... түрі осы ... да ... ... ... кеткен белгілер шарттарды айырады, яғни мәмілелердің
орындалуына байланысты оның ... ... ... ... (зат ... ... ... мәміленің екі түрін бөліп қарастырады: ... ... ... ... ... Егер ... ... мен
міндеттемелердің туындауынын, басталу - басталмауын, белгісіз мән – жайға
байланысты етіп қойса, ... ... ... ... ... ... Мысалы, бір тұлға ... ... ... ... отырады, бұл келісім- шарт егер фермерлік қожалық мейрамхана ашу
үшін лицензия ... ... онда оны ... ... ... ... Яғни ... құқықтары мен
міндеттемелерінің туындауы ... ... ... кейінге қалдырады[19].
Мәміле кейін күші жойылатын шартпен жасалды деп, егер ... мен ... ... ... ... ... байланысты етіп қоятынын айтады. Мысалы, бір азамат екінші азаматқа
бір жыл қолдана ... ... ... бере ... ол бір ... егер ... беруші азаматтың қызы ғылыми демалысынан бір жыл
ішінде келіп қалмаса.
Заңнама ... ... ... мүдделерін арнайы түрде
қорғайды ҚР ... ... ... ... ... және ... күші жойылатын мәмілелерге байланысты әділетсіз
мінез-құлқының туындауы туралы жазылған. ... ... деп, ... ... ... ... әрекеттерді айтады. Егер тарап
шарттың туындауына әдейі ... ... онда ... ... ... ал ... ... деп есептеледі[20].
Мәміледегі шарттардың жағдай мерзімін ... ... ... мерзім келешекте болатыны белгілі. Бірақ та мерзім кейінге қалдырылуы
мүмкін, егер оның ... ... ... мен ... ... болса немесе кейін күші жойылатын, егер оның пайда болуымен,
оның құқықтары мен міндеттері тоқтатылады.
ІІ- ... ... және ... ... 1. ... ... ... жарамдылығы заң талаптарына сәйкес айқындалады. Мәміленің
жарамды болуы шартгарына жататындар: мазмұны заң ... ... ... және оны ... асыратын адамның қабілетгілігі, еркі мен
ерік білдірудің сәйкесіігі, мәмілелердің нысанын сақтау. ... шын ... ... ... ... яғни кез ... құқықтық нормативтік құжаттарға
сай келуі қажет. Мысалы, азаматтық ... ... мен ... ... ... ... жарамсыз мәміле болып, табылады
(АК-тің 18-бабы).
Мәміле ерікчі өрекет болғаңдықтан, оны әрекет қабілеттілігі бар өрбір
азамат ... ... ал ... ... ... және ... өрекет
қабілеттілігі болғандықтан мәміле жасауға қабілетгі деп саналады.
Мәміленін, жаращы болуы үшін ерік және ерік білдіру бір бірімен сәйкес
келуі ... ... ... ... ... ... ... оның нысанын сақтау кезінде қүқықтар мен міндеттер туғызады,
сол арқылы түлғалардың ерік ... ... ... ... оған ... ... (АК-тің 154-бабы) мен тіркеуді
(АК-тің 155-бабы) айтуға болады.
2.2. Жарамсыз мәмiлелер.
Жарамсызмәміленің ұғымы. Жарамсыз ... ... ... 157-бабыңда бұл туралы былай делінген: ... ... және ... ... ... ерік ... бостандығына
қойылатын талап-тар бұзылған жағдайда мүдделі адамдардың, ... ... не ... талабы бойышпа мәміле жарамсыз деп
танылуы мүмкін".
Жарамсыз мәмілелердің түрлері. ... ... ... ... ... ... түрлерге бөлінеді: а) субъект құрамының
ақауы болатын мәміле; ө) ерікке қатысты ақауы бар мәміле; б) нысанның ақауы
бар мәміле; в) ... ... бар ... Азаматтық кодекс-те мазмұны заң
талаптарымен сәйкес келмейтін кез келген мәміле жарамсыз ... ... ... бар ... ... құрамының ақауы бар мәміле екі ... ... ... ... ... ... ... — занды тұлғалардың
арнайы қүқық қабілеттілігімен немесе олардың оргаңдарының ... ... жасы мен ... жағдайынан ту-ывдаған өрекеттер
мәміленің жарамсыз болуына басты негіз болып есептеледі.
Оңдай жарамсыз мәмілелерге ... ... ... ... 23-бабыңда көзделген мәмілелерді қоспағанда, он
төрт жасқа толмаған адам ... ... ... ... ... ... 3-тармағы);
ә) он төрт жастан он сегіз жасқа дейінгі кәмелетке толма-ған баланың
ата-анасының ... ... ... ... ... ... заң бойынша оның өзі дербес жасауға құқығы ... ... сот ... ... алушыларының) немесе кам-
қоршысының талабы бойынша жарамсыз деп тануы мүмкін (АК-тің ... ... ... ... ... кем болуы салдарынан әрекет қабілеттілігі
жоқ деп танылған адам жасасқан ... ... ... ... әрекет
қабілеттілігі жоқ деп табылған азамат жасасқан ... ... ... ... ... кезінің өзіңде-ақ бұл азаматтың психикалық шатасу ... ... ... оның ... ... бойынша сот мәмілені
жарамсыз деп тануы мүмкін (АК-тің 159-бабынын, 5-тармағы);
в) сот әрекет қабілегтілігін шектеген адам жасасқан мәмілені сот ... ... етуі ... ... деп ... (АК-тің 159-
бабының 6-тармағы);
г) әрекет қабілеттілігі болғанымен, ... ... ... өз
әрекетінің мәнін түсіне алмайтын немесе өзінің не істегенін білмейтін
жағдайда болған ... ... ... сот ... талабы бойынша, ал
егер тірі кезінде талап етуге аза-маттың мүмкіндігі болмаса, ... ... ... ... ... ... ... бойынша жарамсыз деп тануы
мүмкін (АК-тің 154-бабының 7-тармағы).
Ерікті ақауы бар мәмілелер екі топқа бөлінеді: 1) мәміле жасауға іштей
келіспей жасалған ... 2) ішкі ... ... ... салдарынан
жасалған мәміле.
Бірінші топқа бір тараптың екіншісін алдау, ... ... бір ... ... ... ... ... ниегте келісуі
нәтижесінде жасаған мәмілелер жатады (АК-тің 159-бабының 9,10- тармақтары).
Ерік ақауы бар жоғарыңа аталған мәмілелердің ... ... ... ... сол ... еркі ... әрі ерік білдіруді мәмілеге
қатысушының еркі ... әлде ... ... ... ерік ... ... жасату дегеніміз, мәмілеге қатысушыны мәжбүрлеп оның
езіне, не жақындарына күш ... ... ... ... ... шектеу және т.б.) немесе жан-дүниесін жаралап
мәміле жасауға көндіру болып ... ... ... әрекет болғанымен,
кейбір жағдайда оны жасаушыны қылмыстық жазаға тарту ... ...... ... ... ... оның өзіне немесе жақын
адамдарына дене жарақатын салумен немесе моральдык зиян келтіретіндігін
ескертіп, ... ... ... ... ... ... ... а) қорқыту — зиян келтірмекші болғанымен әлі жүзеге аса қой-
маған әрекет; ә) қорқыту құқыққа сай ... ... ... ... салуды қодданамын, жасаған қылмысын хабарлаймын ... ... ... ... ... сай емес ... ... жою, адамның
өмірі мен денсау-лығына зиж келтіру) жасалады.
Қорқытудың салдарынан мәмілені жарамсыз деп тану үшін корқыту ... ... шын ... ... ... ... ... бәрі сот істі
қарағанда есепке алынады.
Бір тараптың екіншісімен ... ... ... ... ... ... көне ... туындайды. "Зұлымдық ниеттегі"
мәмілеге мынадай мысал келтіру ге ... ... ... сатып алушының
өкіліне саяжайдың болашақ иесіне саяжайға байланысты кемшілікті айтып кой-
мауын өтініп, келісімге келеді.
Алдау ... және ... ... ... ... келісушілерге тән нәрсе (АК-тің 159-ба-бының 8,9-тармақтары),
жеме-жемге келгенде жағдайдын шылауында кетіп, ... ... ... дер ... ... ... мәмілеге қатысушыны көрер көзге адастырып,
қатысушы жақтың бірі екінші жаққа мәміленің тиімділігін асыра мақтапнемесе
тиімсіз жағын бүгіп ... ... ... тұрған заттың кемшілігін
жасыру немесе сатылмақ үйдің көшесівде трамвай жолы салынғалы жатыр ... ... ... ... ... ... бұл ... болады.
Алдаудың жаңылысудан айырмасына келетін болсақ, ал-дауда мәміле туралы
теріс ұғым саналы түрде ... ... ... ... сәйкес елеулі мәні бар
жаңылысу салдарынан ... ... сот ... ... ... еткен
тараптың талабы бойынша жарамсыз деп тануы мүмкін. Мәміленің табиғатына,
ұқсасты-шна немесе оның өз ... ... ... ... ... сапасына қатысты жаңылысудың елеулі мәні болады.
Дөлелдердегі жаңылысу ... ... ... ... жою ... ... мазмұнына осын-дай дәлелді енгізген ... ғана ... ... бола ... (АК-тің 150-бабы). Егер жаңылысу мәмілеге
қаты-сушының өрескел бейқамдығының саддарынан болса не оны ... ... ... сот нақты жағдайларды жене мәмілеге қатысушы екінші
жақтың ... ... ... ... ... деп тану ... ... тар-туға құқылы.
Жарамсыз мәміленің тағы бір түрі кіріптарлық мәміле (АК-тің ... 9- ... ... ... үш ... ... ... ауыр мән-жайларда жасалуы; ә) өзі үшін тиімсіз ауыр мән-
жайлардың орын алуы ... ... б) ... яғни ... тыс ... Мұндайда сот жөбірленушінің талабы бойынша ондай
мәмілені ... деп ... ... ... ... түрі ... ақауы бар мәмілелер.
Азаматтық кодекстің 153-бабына орай мәміленің жай ... ... ... ... ... қалуына әкеліп соқтырмайды, бірақ дау туған жағдайда
тараптарды мәміленің ... ... ... ... ... ... құқығынан айырады. Алайда, тараптар мәміленің
жасалғанын, мазмұнын немесе ... ... ... ... ... басқа дәлел-дермен растауға қүқылы.
Азаматтық кодекестің 153-бабының 2-тармағында заң құжат-тарында немесе
тарапгардың келісімінде тікелей көрсетілген реттерде мәміленің жай жазбаша
түрін ... оның ... ... ... ... ... көрсетілген.
Егер мәміленің жай жазба түрі сақталмаса сыртқы экономикалық ... ... ... айып телеу келісімі (294-бап), кепіддік немесе
кепіл болушылық шарты (331-бап-тың 2-тармағы), кепіл туралы шарт ... және ... ... ... ... Азаматгық кодексте анық
айтылған.
Азаматтық кодекстің 154-бабына сәйкес ... ... ... сақтамай жасалса, онда жарамсыз деп есептеледі.
Мәмілелердің жарамсыздығының ... ... ... ... Мәміле жарамсыз деп танылған жағдайда тараптардың әрқайсысы
екінші тарапка ... ... ... ... ... беруге, ал зат-тай
қайтарып беру мүмкін болмаған жағдайда онын кұнын ақшалай өтеуге міндетті.
Егер мәміле қылмыстық мақсатқа ... ... екі ... да
жымысқы ниет болған жағдайда олардын мәміле бойынша алғандарының немесе
алуға тиісті болғандарының бәрі ... ... ... ... ... ... ... жету жөніндегі жымысқы ниет тарап-тардың бірінде
ғана болған жағдайда оның мәміле бойынша ... бәрі ... ... ... ал ... ... не оған ... бойынша тиесілісі
тәркіленуге тиіс.
Нақты мән-жайларды ескере отырып, сот осы ... 4 және ... ... ... ... ... ... алынған, не
алынуға тиісті мүлікті тәркілеуге ... ... ... не ... ... Бұл ... осы баптың 3-тармағында көзделген ... ... ... кінәлі жақтардан залалды өндіріп алу құқығы
берілген, нәтижесівде мәміленің ... ... ... ... ... ... ... 161-бабында мәміленің бір бөлігінің жарамсыздығы
белгіленеді. Сонымен қатар мәміленің бір бөлігінің жарамсыздығы оның ... ... ... ... ... ... қысқаша түсінігімді мазмұндайын, мәміле қарапайым сөзбен
айтқанда адамдардың ... бір ... ... келісім, яғни бұл
келісімде олар өздерінің міндеттерін, ... осы ... ... зат ... бекітеді, ол алдағы осы келісімнің шығып ... өз ара ... ... ... ... ... азаматтардың өз ріктерімен азаматтық
құқықтарға ие балуға және оны жүзеге ... өзі үшін ... ... ... ... қабілеттілігі (азаматтық әрекет қабілеттілігі)
кәмелеттке толғанда, яғни он сегіз жасқа толғаннан ... ... ... ... ерікті әрекет болғандықтан, оны тек құқық және ... бар ... ... ... ... ... өз ... жету үшін, ол мәміле заңдағы
барлық талаптарға сәйкес келуі тиіс. Көрсетілген ... екі ... ... және ... Арнайы талап- азаматтық-құқықтық мәмілелердің
анықталған бір түрінде ғана қолданылады. Ал ... ... ... ... жағына қарамастан мәмілеге таратылады. Осындай төрт талаптарды айыра
білуіміз керек:
1). мәміленің ... ... ... еркін және еркін білдіруді талап ету;
3). мәміленің мазмұндылығын талап ету;
4). мәміле формасын талап ету.
Қолданылған әдебиеттер:
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы, 1995жылы ... ... ... ... ... ... ... (ерекше бөлім),
1994жылы 27желтоқсанда Қазақстан Республикасының Жоғарғы Советімен
қабылданған, Алматы «Жеті Жарғы» 1996ж.
3. ... ... ... ... - ... ... ... часть. Выпуск - 1.//Алматы, 1996.-192 с.
4. Гражданский кодекс Республики Казахстан - ... ... ... ... ... - 2.//Алматы. Баспа, 1996.-192
с.
5. Байсин Ю.Г. Общие положения Гражданского ... ... ... и ... 1996, № 12, с. 2-8.
6. Гражданское право. // Под ред. Суханова Е.А. – М.: Бек, 1993.
7. Гражданское ... ... ч.1 // Под ред. ... А.П., ... – М. ... ... В.П.. Сроки в гражданском праве. М., 1967, стр.46
9. Г. Төлеуғалиев Қазақстан Республикасының Азаматтық құқығы. 1-том,
Алматы, «Жеті ... 2001ж., 147 ... ... ... ... ... ... 200_ ... ... ... негізінде әрекет ететін, әрі қарай «Жалға
беруші»
(жарғы, қағида)
деп ... ... ... ... ... ... тегі, аты-жөні)
және екінші тараптан __________ негізінде әрекет ететін, әрі қарай
(жарғы қағида)
«Жалға алушы» деп аталады. ... ... ... туралы осы шартқа қол қойды:
1. Шарт нысаны және басқа жалпы ережелер.
1. Осы ... сай ... ... ... ... ... мүлікті
________ төлемақысына уақытша иеленуге және пайдалануға береді.
2. Мүлік мына ___________мерзімге, мына ___________ мақсатқа _____
беріледі.
3. ... ... ... және ... тек бір реет ... ... төлемақыны төлеудің төмендегідей тәртібі, талаптары және
мерзімдері туралы келісті: ________________
5. Осы шартқа сай жалға берілген мүлікті ... ... ... мен ... оның ... ... ... Тараптардың міндеттері.
2.1. Жалға беруші
а) Жалға алушыға мүлікті осы шарт талаптарына сай күйде ... ... ... мен және оған ... ... ... беруге;
б) жалға берілетін мүліктің кемшіліктері бар болған жағдайда, ол туралы
айтуға;
в) Жалға алушыға жалға берілген ... ... ... ... ... ала хабарлауға;
г) мына _____________ мерзім ішінде өз қаржысына жалға берілетін мүлікті
толық жөндеуден өткізуге міндеттенеді.
2.2. Жалға берушінің ... ... ... ... ... ... ... біршама бұзған жағдайда, одан
жалдау ақысын мерзімінен бұрын төлеуді талап етуге құқылы. Мұндайда Жалға
беруші Жалға алушыдан қатарынан екі ... ... ... ақысын
мерзімінен бұрын төлеуді талап етуге құқығы ... ... ... ... шарт ... және ... ... онда осы шартты бұзуды және шығындарды өтеуді ... ... ... ... ... ақысын уақытылы төлеуге;
ә) жалға алынған мүлікті мақсатына сай пайдаланылуға;
б) жалға алынған мүліктің қалыпты жағдайын ... ... ... ... жеңіл жөндеуден өткізуге және оны ... ... ... Жалға берушіге жалға алынған мүліктің кәдімгі тозуын есепке алғанда,
оны сол алған қалпында қайтаруға міндеттенеді.
2.4. Жалға алушы ... ... ... ... оны ... ... ... алушының
жауапкершілігінен тыс жағдайлар салдарынан біршама ... ... ... ... ... ... ... берушінің келісімісен жалға алынған мүлікті қосалқы жалдауға
беруге және ... ... ... өзінің міндеттерімен құқықтарын басқа
тұлғаға беруге, жалға алынған мүлікті тегін пайдалануға ... ... ... ... кепілдікке беруге және оларды ... мен ... ... ... үлес немесе өндіріс
кооперативтерінің үлес жарнасы ретінде салуға ... Осы ... ... ... ... Жалға берушінің талабы бойынша Жалға алушы
а) мүлікті осы шарт талаптарын немесе мақсатқа сай ... ... ... ... ... ... ... нашарлатқан;
б) жалдау ақыса шартта белгіленген мерзім бойынша қатарынан екі мерзімге
төленбеген ... осы шарт сот ... ... бұрын тоқтатылуы
мүмкін.
3.2. Жалға беруші Жалға ... өз ... ... ... ... керектігі туралы жазбаша хабарланғаннан кейін ғана осы шарттаң
мерзімінен бұрын тоқтатылуын талап етуге ... ... ... ... бойынша
а) Жалға беруші мүлікті пайдалануға ... ... ... шарт
талаптарына және мақсатына сай пайдалануда кедергілер келтірген,
ә) Жалға алушыға жалға берілген мүліктің Жалға беруші шарт ... ... ... ... ... ... шарт ... кезіндегі тексеру мен
байқауда Жалға алушы назарынан тыс қалуы керек ... ... ... ... осы ... ... мерзім ішінде мүлікті толық жондеуден
өткізу міндетін орындамағын;
в) Жалға алушының жауапкершілігінен тыс ... ... ... ... қалған жағдайларда осы шарт сот арқылы мерзімінен бұрын
тоқтатылуы мүмкін.
IV. Жалға алынған мүліктің ... ... ... ... ... алушы жасаған жекелеген жақсартулар оның
меншігі болып саналады.
4.2. Жалға алушы Жалға берушінің ... өз ... ... ... зиян ... ... жүргізген жағдайда, осы шарт
тоқтатылғаннан кейін осы ... ... ... ... ... ... ... берушінің жалға берілген мүліктің кемшіліктеріне жауапкершілігі.
5.1. Жалға беруші жалға берілген мүліктің пайдаланулуына толық ... ... ... ... үшін ... ... шартын жасау
кезінде олар туралы білмеген жағдайда да, жауап береді.
Мұндай кемшіліктер табылған жағдайда Жалға алушы өз ... ... ... ... бұл ... ... ... немесе жалдау ақысын
мөлшерлес деңгейде азайтуын немесе мүлік кемшіліктерін жою ... ... ... ... ... ала ... жалдау ақысынан кемшіліктерді жоюға
кеткен соманы ұстап қалуға;
- шарттың ... ... ... ... етуге құқылы.
5.2. Жалға алушының немесе оның кемшіліктерді Жалға берушінің есебінен ... ... ... ... ... беруші Жалға алушыға берілген
мүлікті тез ... ... ... ... мүлікпен ауыстырады немесе
мүлік кемшіліктерін тегін жояды.
5.3. Егер ... ... ... орындалуы және жалдау ақысынан
кемшіліктерді жою үшін ... ... сома ... ... ... орындарын толтырмаса, онда ол шығынның ттолмаған бөлігін
төлеуді талап етуге ... Осы ... 5.1.- 5.3. ... ... ... ... ҚР азаматтық заңына сай жауапкершілік тартады.
VI. Соңғы ережелер.
6.1.Осы шарт қол қойған сәттен бастап күшіне ... оның ... ... Өз ... ... ... ... Жалға алушы осы шарт
мерзімі аяқталғаннан ... (1.2. ... ... ... бірдей
талаптар қойылған жағдайда, жаңа мерзімге шарт жасауда ... ... ... ие ... ... алушы осындай шартты мына ___________
мерзімге жасасу туралы тілегін Жалға берушіге алдын ала ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... жайы ... жайы ... |РНН ... счет ... счет ... ... ... ... ... Г.Ф. ... Учебник русского гражданского права. М., «Бек», 1994,
стр.21
[2] В.А.Ойгензихт. Воля и ... ... ... ... ... ... ... в 2-х томах. Том 1., М., «Бек», 1994,
стр.63
[4] О.А.Красавчиков. Советское ... ... М., ... 1995, ... ... ... право в 2-х томах. Том 1., М., ... ... ... Советское гражданское право. М., «Спарк», 1995, стр.75
[7] В.А.Ойгензихт. Воля и ... ... ... 1983г.,стр.103
[8] В.П. Грибанов. Сроки в гражданском праве. М., 1967, ... В.П. ... ... в ... праве. М., 1967, стр.46
[10]. В.А.Ойгензихт. Воля и волеизъявление Душанбе, «Дониш», 1983г.,стр.115
[11] В.А.Ойгензихт. Воля и волеизъявление Душанбе, «Дониш», 1983г.,стр.119
[12] Г.Ф. ... ... ... ... права. М., «Бек», 1994,
стр.122
[13] В.П. Грибанов. Сроки в гражданском праве. М., 1967, стр.27
[14] В.А.Ойгензихт. Воля и ... ... ... ... Г.Ф. Шершеневич. Учебник русского гражданского права. М., «Бек», 1994,
стр.153
[16] Е.А.Суханов. Гражденское право в 2-х томах. Том 1., М., ... ... Г.Ф. ... ... русского гражданского права. М., «Бек», 1994,
стр.90
[18] Г.Ф. Шершеневич. Учебник русского гражданского права. М., ... ... В.П. ... ... в ... ... М., 1967, ... В.П. Грибанов. Сроки в гражданском праве. М., 1967, ...

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мәміле туралы жалпы ұғым, оның жіктелуі25 бет
Мәміле туралы жалпы ұғым, оның жіктелуі жайлы11 бет
"Тіл және ұлттық мінез."16 бет
ААҚ «Гедеон Рихтер» компаниясының тарихы мен дамуы24 бет
Авторлық құқық. Сабақтас құқық туралы жалпы түсінік28 бет
Авторлық құқықты реттеу15 бет
Азаматтық істер бойынша міндеттемелерді орындау негіздері53 бет
Азаматтық құқықтарды қорғау19 бет
Алғашқы қауымдық және дәстүрлі өнер дегеніміз не?4 бет
Арифметикалық ұғымдарды оқыту арқылы оқушылардың құзыреттілігін дамыту41 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь