Ұзақ мерзімді міндеттемелер

Кіріспе
І тарау. Ұзақ мерзімді міндеттемелердің мәні, жіктелуі
1.1. Ұзақ мерзімді міндеттеме түсінігі
1.2. Ұзақ мерзімді міндеттемелердің бағалануы

ІІ тарау. Ұзақ мерзімді міндеттемелердің аналитикалық
және синтетикалық есебі
2.1. Банктік мекемелер несиесінің есебі
2.2. Банктік емес мекемелер несиесінің есебі

ІІІ тарау. Ұзақ мерзімді міндеттемелерді есепке алуда
қолданылатын негізгі шоттар корреспонденциялары
және ситуациялық мысалдар.


Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Нарықтық экономика жағдайында кәсіпорын өз шаруашылық қызметін қалыпты жүргізу үшін сырттан қаражаттар тартады. Олар мерзіміне қарай ұзақ және қысқа мерзімді міндеттемелер деп бөлінеді.
Міндеттеме дегеніміз - тұлғаның (борышқордың) басқа бір тұлғаның (кредит берушінің) пайдасына белгілі бір іс-әрекет жасау, мәселен, мүлкін беру, жұмыс орындау, ақша төлеу және басқа да не белгілі бір іс-әрекеттен бас тартуы, ал кредит берушінің борышқордан оның міндеттерін атқаруын талап етуге құқығы бар.
Сондықтан, осыны ескере отырып, ұзақ мерзімді міндеттемелердің маңызы ерекше орынға қойылады.
Тақырыптың жаңашылдығы - бухгалтерлік есепке алу шоттарының жаңа үлгі жоспарын басшылыққа ала отырып, ұзақ мерзімді міндеттемелерді есептеудің мысалдарын келтіре отырып, талдануы болып табылады.
Курстық жұмыс үш тараудан тұрады: “Ұзақ мерзімді міндеттемелердің мәні, жіктелуі”, “Ұзақ мерзімді міндеттемелердің аналитикалық және синтетикалық есебі” және “Ұзақ мерзімді міндеттемелерді есепке алуда қолданылатын негізгі шоттар корреспонденциялары және ситуациялық мысалдар”.
Курстық жұмыстың бірінші тарауында ұзақ мерзімді міндеттеме түсінігі бірқатар экономист ғалымдардың пікірлерін салыстыра отырып, анықталған. Сондай-ақ ұзақ мерзімді міндеттемелердің бағалануының ерекше-ліктері қарастырылған.
Осы жұмыстың екінші тарауында банктік мекемелер несиесінің есебі және банктік емес мекемелер несиесінің есебі жеке-жеке келтірілген.
Курстық жұмыстың үшінші тарауында ұзақ мерзімді міндеттемелерді есепке алғанда қолданылатын негізгі шоттар корреспонденциялары және ситуациялық мысал-дар талданған.
1. ҚР Президентінің жарлығы, 1995ж 26 желтоқсан, №2732

2. №2 стандарт “Бухгалтерлік баланс және қаржы
есептеріндегі негізгі алынымдар” 1997 жыл 1 қаңтар.

3. // Бухгалтер бюллетені, №33 (242) тамыз 2002ж

4. // Заочная школа бухгалтера №4, 1999ж

5. А.Н. Азрилиян. Большой бухгалтерский словарь-
Москва, Институт новой экономики, 1998ж

6. Баймұханова. Бухгалтерлік есеп - Алматы, 1998ж

7. Кеулімжаев. Қаржылық есеп - Алматы, 2002ж

8. В.К Радостовец. Бухгалтерский учет на
предприятий-Алматы: Центраудит-Казакстан, 1998ж.

9. Рахимбекова. Финансовый учет на предприятии - Алматы:
Экономика, 2003ж
        
        ЖОСПАР
Кіріспе
І тарау. Ұзақ мерзімді міндеттемелердің мәні, жіктелуі
1.1. Ұзақ мерзімді міндеттеме түсінігі
1.2. Ұзақ мерзімді міндеттемелердің бағалануы
ІІ тарау. Ұзақ мерзімді ... ... ... ... ... ... несиесінің есебі
2.2. Банктік емес мекемелер несиесінің есебі
ІІІ тарау. Ұзақ мерзімді міндеттемелерді есепке алуда
қолданылатын негізгі шоттар корреспонденциялары
және ситуациялық ... ... ... І Р І С П ... экономика жағдайында кәсіпорын өз шаруашылық қызметін қалыпты
жүргізу үшін сырттан ... ... Олар ... ... ұзақ ... мерзімді міндеттемелер деп бөлінеді.
Міндеттеме дегеніміз - тұлғаның (борышқордың) басқа бір ... ... ... ... бір ... ... ... мүлкін
беру, жұмыс орындау, ақша төлеу және ... да не ... бір ... ... ал ... ... ... оның міндеттерін атқаруын талап
етуге құқығы бар.
Сондықтан, осыны ескере отырып, ұзақ мерзімді міндеттемелердің ... ... ... ... - ... ... алу ... жаңа үлгі
жоспарын басшылыққа ала отырып, ұзақ мерзімді міндеттемелерді есептеудің
мысалдарын ... ... ... ... ... ... үш тараудан тұрады: “Ұзақ мерзімді міндеттемелердің мәні,
жіктелуі”, “Ұзақ мерзімді міндеттемелердің ... және ... және ... ... ... есепке алуда қолданылатын
негізгі шоттар корреспонденциялары және ситуациялық мысалдар”.
Курстық жұмыстың бірінші тарауында ұзақ ... ... ... ... ... пікірлерін салыстыра отырып, анықталған.
Сондай-ақ ұзақ мерзімді міндеттемелердің бағалануының ... ... ... ... ... ... несиесінің есебі және
банктік емес мекемелер несиесінің есебі ... ... ... ... тарауында ұзақ мерзімді міндеттемелерді есепке
алғанда қолданылатын негізгі ... ... және ... ... тарау. Ұзақ мерзімді міндеттемелердің мәні және
жіктелуі.
§1. Ұзақ ... ... ... да ... ... ... олардың қандай салада
қызмет атқаратындығына қара-мастан алып қарайтын болсақ, олардың барлығының
да міндеттемелері болады. Кез келген өндіріспен ... ... ... өндіру үшін қажетті шикізаттар мен материалдар үшін ... ... ... ... ... шаруашылық субъектісі сол
сататын тауарларын жеткізіп беруші, яғни жабдықтаушы субъектінің алдында
міндетті болуы ... ... ... де, ... де ... өзі қарамағында жұмыс істейтін жұмыс-шы қызметкерлерге
олардың істеген еңбегі үшін, сондай-ақ бюджетке ... ... үшін ... оның ... міндеттемесі болуы мүмкін. Қазіргі таңда қаржының
жетіспеушілігінен банктер, банктен тыс мекемелерден, ... ... алып ... ... ... жатқан, сондай-ақ міндетте-мелерін
шектен тыс көбейтіп алып, оны ... ... ... ... ... ... жатқан субъектілер көптеп кездеседі.
Кәсіпорын әдетте міндеттемелердің екі түріне ие болады: қысқа мерзімді
және ұзақ мерзімді. ... ... деп - ... ... ... қажет ететін ... ... ... ... ... ... бухгалтерлік баланстың бір жылы немесе
шаруашылық циклінің басталуы деп есептеледі. ... ... ... ... ... мерзімді төлеуге вексельдер, төлеуге еңбекақы, кепілдік
қызмет көрсету бойынша міндеттеме, ... ... ... ... ... жатады.
Кәсіпорынның айналым қаражаттарын ... ... яғни ... ... мерзімі бір жыл ішінде болмайтын
міндеттемелер ұзақ ... ... ... жатқызылады1.
“Кәсіпорындағы қаржылық есеп” кітабында ұзақ мерзімді ... ... ... ... мерзімді міндеттеме - бұл баланстың
фактілік датасынан бастап ... бір ... ... ... ... Ал ... ... бухгалтерлік сөздігінде” ұзақ мерзімді
міндеттемелерді келесідей анықтаған: “Бірқатар ел ... ... ... ал салыстырмалы түрде ұзақ мерзімге беріледі. ... ... әр ... ... және ... резервтер жатқызылады.
Бұл бап жеке (меншікті) капи-талмен бірге негізгі капитал салымдарын
қаржылан-дырады”3.
Ұзақ ... ... ... ретінде жал міндеттемелері, ұзақ
мерзімді төлеуге вексельдер, өнімнің сапасына кепілдік міндеттемелер ... ... ... Алайда, аталмыш міндеттемелердің әрбі-реуі,
мәселен, төлеуге вексельдер, ұзақ және қысқа мерзімді болуы мүмкін.
Сондықтан, ұзақ мерзімді міндеттемелерді бағалау-мен ... ... ... ... ұзақ мерзімді міндеттемелер тауарлар мен қызмет-тердің ағымдағы
құнымен тіркеледі;
- ... ... ... ... шыққан күннің ағымдағы пайыздың
мөлшерлемесіне негізделеді;
- бухгалтерлік баланс құрғандағы ұзақ ... ... ... ... ... ... мөлшерлемесін дисконттағанға дейінгі қалған
қолма-қол төлемдердің фактілік құны.
Міндеттеме дегеніміз - келісім-шартпен ... ... ол ... бір жақ ... ... ... ... бір әрекет
жасауы керек. Міндеттеменің екінші анықтамасына ... ол ... ... ақша ... Көпшілік міндеттеменің өлшемі мен төлеу күні
алдын-ала белгілі ... ... ... ұзақ ... борыш,
банктік овердрафттар және жабдықтаушылармен қарыз ... ... ... ... ... ... ... Ұзақ мерзімді міндеттемелердің бағалануы.
“Қаржы есептерін ... ... ... тұжырымдамалық
негіздемеде” қаржы есептерінің ... ... ... түсінік
берілген1.
Бағалау - бұл активтер мен ... ... ... ... ақша ... айқындау әдісі.
Бағалаудың бірқатар әр түрлі негіздері қаржы ... әр ... және ... құрамаларда пайдаланады. Олар мынадай ұғымдарды
қамтиды:
1) Бастапқы құн.
Міндеттемелер міндеттемеге ауыстырып алынған ... ... ... ... бір ... ... табыс салықтары) қалыпты өрістеген
жағдайларда ... ... үшін ... ақша ... ... көрсетіледі.
2) Ағымдағы құн.
Міндеттемелер міндеттеменің ақысын төлеу үшін қажет болатын ақша
қаражатының ... ... ... ... Өткізу құны.
Міндеттемелер оларды өтеу үшін қажет болатын ақша қаражатының
дисконттелмеген сомасын ... ... өтеу құны ... ... ... ... ... қызметі жағ-дайында міндеттемелерді
өтеу үшін пайдаланылуы ... ақша ... ... таза ... ... ... ағымдағы құн бойынша көрсетіледі.
5) Баланстық құн - бұл ... мен ... ... ... баланста көрсету құны.
Енді ұзақ мерзімді міндеттемелердің бағалану ерек-шеліктеріне
тоқталайық.
Міндеттемелер (несие ... ... ... ... үшін ... ... нарық жағдайында ұсынуға керек тауарлар және қызметтердің ... ... ... үшін сома ... ала белгілі болады,
бірақ кейбіреулеріне оны есептеп шығару керек. Мәселен, автокөлікті сатушы
адам бір кепілдік жыл бойы ... ... ... осы ... ... ... керек. Сату болғандықтан міндеттеме бар ... тұр, ... ... есептеліп шығарылуы тиіс.
ІІ тарау. Ұзақ мерзімді міндеттемелердің аналитикалық
және синтетикалық есебі.
2.1. Банктік мекемелер несиесінің ... - бір ... ... ... бір ... ... ... жеке адамның
заңды тұлғаға әдетте келісілген мөлшерде ... ... ... алу ... бір ... ... ақшалай уақытша қаржы беруге бай-ланысты пайда
болатын экономикалық қарым-қатынас жүйесі болып табылады.
Нарықтық ... ... ... ... және ... ... бөлінеді.
Коммерциялық несие - бір субъектінің екінші субъектіге сатқан тауарының
құнынан алынатын төлемнің кейінге қалдырылуына байланысты туындайды.
Банк несиесі - субъектіге ақша ... ... ... ... ... ... ... төлеу үшін беріледі1.
Несие беру және оны қайтару (өтеу) тәртібі ... ... ... ... ... ... басқа да несие берушілермен жасалған келісім-
шарттары негізінде реттеліп ... Онда ... ... ... беру ... мен ... оның өтелінетін (қайтарылу) мерзімі,
міндеттемесі, өзара қамтамасыз ету түрі, проценттік ... ... мен оның ... ... екі жақтың жауапкершілігі мен құқығы,
толтырылатын және бір-біріне беретін құжаттарының тізімі тағы да ... ... банк ... ... сұрамастан бұрын несие
алудың қажеттілігін, оны уақытында қайтарудың мүмкіншілігін, әрбір ... ... ... ... ... өсім ... (пай ызы) ... басқадай талаптарымен танысып алдын ала шешіп алуы қажет. ... ... ... ... субъектінің өтем ... ... ... Ол үшін субъектіден тиісті бухгалтерлік есеп
материалдарын алып танысады. Берілетін ... ... ... ... ... ... (бір ... дейінгі уақыт) және ұзақ мерзімді (бір
жылдан артық уақыт) болып екіге бөлінеді. ... ... ұзақ ... санатына жатқызылады.
Несиенің объективті қажеттілігі - бұл, субъектінің өндірістің және
сауда айналымы капиталының ... ... ... ... ... қысқа және ұзақ мерзімді несие беру
туралы ... ... ... ... ... ... және ... несие беру” ережелеріне сай жүргізіледі. Банк ашу үшін Ұлттық
Банктің шешімі және банк ... ... ... бар, ... анықталған банктер несие береді. Несие несие қабілеттілігі жоғары
кәсіпорындарға беріледі. Несие - ... ... ... ... ... көтеру, өнімнің жаңа жоғары тиімді түрлерін
шығаруды ынта-ландыру мақсаты мен ... ... әр ... ... үшін, халық тұтынатын тауарлар мен экспортқа өндіру үшін беріледі.
Артықшылық келісім-шарт міндеттерін орындайтын клиенттерге, акцио-нерлерге,
кәсіпорындар мен мекемелерге беріледі.
Несиелер ... ... және ... ... бойынша
келісіп, коммерциялық негізде бері-леді. Банктен несие беру олардың қолда
бар несие ресурстарына байланысты. Банктен ссуда беру ... ... ... жағдайда жүзеге асырылады. Төмен рентабельділік мекемелермен жұмыс
кезінде банктер ерекше ... ... ... ол банк үшін жоғары
тәуекелділікпен байланысты. Шығынды кәсіпорындар үшін несиені беру ... ... ... ... ... ... ... танысқаннан кейін шешіледі. Ходатайствода банк несиесін ... ... ... ... ... беру мен өтеудің тәртібі тиісті
заңдармен ... және ... пен банк ... ... ... несиелендіру объектілері, несие берудің шарт-тары мен тәртібі, оны
өтеудің мерзімдері, ... ... ... ... ... ... ... оларды төлеудің тәртібі, тарап-тардың құқы
мен жауапкершілігі, құжаттардың тізбесі және оларды тапсырудың мерзімділігі
және т.б.
Нақты бір ... ... үшін ... ... ... оны алудың мақсатқа ... мен ... ... несие беру мерзімдері, проценттік ставкалардың мөлшері және ... ... әр ... ... ... беруінің және өтеуінің
талаптарын бағалап алуға тиіс.
Несие алу үшін шаруашылық субъектілері банк мекемесі ... ... ... Бұл ... ... ... қажетті несие сомасы мөлшерін,
оның жұмсалынатын мақсаты мен бағытын, өтеліну, яғни ... ... ... осы ... сомасы арқылы орындалатын операциялар үшін жасалған
бизнес-жоспар және тағы басқадай құжаттар табыс етуі тиіс.
Банктен бірінші рет несие ... деп ... ... мен ... ... ... жоғарыда аталған құжаттармен қоса ... ... ... ... ... ... және тағы басқа құжаттарды табыс етуі ... ... ... ... рет ... ... алғанына қарамастан, банк өтініші бойынша
келесі деректер берілуі қажет: өнім ... ... деп ... қоса ... шараның техника-экономикалық негіздемесі,
қызметтерді орын-дауы, жылдық және ... ... пен ... есептер, қаржылық нәтиже туралы есептер, шоттар ... ... ... қаржылық жағдайы мен ... ... ... ... мен ... банк тәжірибесінде қолданылатын
міндеттемелердің нысаны.
Жалпы шаруашылық субъектілеріне берілетін несие сомасы банк ... ... ... өткізген құжаттарын тексеріп болғаннан кейін
несие бойынша борышты және процентті қайтару, өтеу үшін кепілдікке салынған
меншік туралы ... ... ... ... Банк ... несие алушы шаруашылық субъекті арасындағы несиелік қызмет ... ... 1 ... немесе одан да ұзақ жасалынады. Егер ... 1 ... ... ... жасалынған жағдайда несие жыл сайын бекітілетін
несиелік келісім-шарт ... ... ... ... банк
мекемесі мен әрбір несие алушы субъекті (клиент) үшін жеке-жеке ... Банк ... ... яғни несие алушының есеп айырысу
шотындағы қаражаттарының мөлшеріне (көлеміне) ... ... ... ... ... ... қарыз шотынан оның есеп ... ақша ... ... жүргізіледі. Несиелік борышты өтеу тәртібі, нақты
мерзімі, әдістері несиелік келісім-шартта қарастырылады. Егер несие алушы
келісім-шартты белгіленіп ... ... ... ... ... болса, банк мекемесі алдын-ала несие алушының рұқсатынсыз кепілдік
беру-шінің шотынан қарыз сомасын қайтару жайлы ... ... ... банк ... негізінен күрделі құры-лыстарды қайта
құрудың және өзге ... ... ... беріледі. Бұл қарыздар
қосымша үнем ... ... жаңа ... цехтардан,
өндірістерден, жабдықтарды жаңғыртудан және техно-логияны ... ... ... ... тиіс.
Шаруашылық субъекті банк мекемесінен несие алған уақытында 441 - “есеп
айырысу шоты”, 451 - “кассадағы ұлттық ... ... ... 671 ... есеп ... ... және тағы да ... шоттар
дебеттелініп, 601 - “Банк несиесі шоты” кредиттелінеді. Ал, бұл алынған
несие қайтарылған уақыты 601 - ... ... ... ... 441 -
“есеп айырысу шоты” кредиттелінеді. Осы алынған несие үшін ... ... ... 831 - ... процент” шотының дебеті, 684 -
“процент бойынша міндеттеме” ... ... ... ... ... ... ... бұл міндеттемені төлеген уақытында 684 ... ... ... шоты ... 441 - ... айырысу шоты”
кредиттелінеді.
Ұзақ мерзімді несие ереже ... тез ... және ... ... 5 жылға дейін беріледі. Несие ... ... ... тауарлы-материалды құндылықтарды сатып алуы-на орай
берілуі мүмкін.
Ұзақ мерзімді несиелердің нақты мерзімі және ... банк ... ... ... ... - ... ... қарыз
алушының төлеу қабілеттілігі мен қаржылық жағдайына, сондай-ақ несие
ресурстарының айналымдылығын жеделдету ... ... ... ұзақ мерзімді несие, 31-желтоқсаннан кешіктірмей, жыл сайын
жедел ұзақ мерзімді ... ... ал осы ... кейін қарыз алушының міндеттемелерімен белгіленген мерзімге
өтелуге ресімделеді.
Несиені пайдалану үшін пайыздық ставка ... ... ... ... ... ... ... (қуылмалы пайыз), депозит (салым) бойынша
пайызды өзгерту, инфляция және басқа себептерге ... ... ... ... ... ... Банк ... түрде қарыз
алушыға пайыз ставкаларының өзгеруі туралы хабарлайды. Құры-лыс кезеңінде
жеке құрылыстар бойынша пайыздар төлеттірілмеуі ... ал ... ... ... үшін ... ... ... қосылып, ссуданың бірінші
төлемінде өтеледі.
Қарыз алушыда ... ... ... бола ... ... несие
бойынша өтелмеген төлемге мерзімді ұзартады, ол 1 ... ... ... ... ... Банк ... жүру барысын,
қарыз алушының несиені толық өтегенге дейінгі балансы мен ... ... ... - ... тексеру мен бақылау өлшемдерін ала алады. Қарыз
алушы өз міндеттемелерін орындамаған ... банк ... ... ... санкцияларды қолдана алады.
Еліміздің экономикалық жағдайын көтеру үшін сырт-тан инвестиция тартып,
әр ... ... ірі ... де ... ... ... ... пайызы мен берілетін пайдалану мерзімі ... ... ... болып саналатын халықаралық валюталық ... мүше - ... ... ... ... табылады. Бұл қордың мүшелігіне кіретін
елдер кез келген уақытта ... ... ... ... уақыт
ішінде белгілі бірі соманы ұлттық валютадан шетел валютасына айырбастауына,
кедендік төлемдерді төлеу мерзімін несие есебінен ұзартуға құқығы ... ... - ... несие қолма-қолсыз түрде ... ... ... ... ... ... алынады. Қарыз
алушы несиені уақытында қайтармаған жағдайда валюта құндылықтары несиені
өтеу үшін ... ... ... емес ... ... ... ҚР рези-денттері сыртқы заемдарды
қаржы Министрлігінде тіркеу керек. ... ... үшін ... ... ... ... ... құжаттарды беру қажет: несие
келісімін тіркеуге өтініш; келісім көшірмесі; қаражаттардың түсу ... ... ... ... өтеу графигі.
Резидент - қарыз алушылар тіркелген келісім-шарт бойынша қаражаттардың
нақтылы түсуін сипаттайтын мәліметтерді бекітілген нысанды есепті тоқсаннан
кейінгі ... ... ... қажет1.
Шетел несиесін тартатын қарыз алушылар және ... банк ... ... алатындар шетелдік несие бойынша ... ... ... ... ... нысанда Ұлттық Банктің зерттеу ... ... ... ... - ... ... кезінде тиісті облыс-тық басқармаға жүк
кеден декларациясын (ЖКД) беруі ... ... ... ... ... валюта түрінде несие
алғанда субъектінің ... 431 - “Ел ... ... ақша ... ... 432 - “Шетелдердегі валюталық
шоттардағы ақша қаражаттары” шоттарының ... ... 601 - ... шоты ... Ал, бұл ... қайтарғанда 601 - шот
дебеттелініп, 431 ... 432 ... ... ... ... емес ... несиесінің есебі.
Басқарудың әкімшілік жүйесі кезінде шаруашылық ... ... ... беруіне немесе олардан несие алуына құқығы болмады.
Экономиканы несиелеу механизмі мемлекеттік ... ... ... шешілуі кәсіпорын шотындағы қаражаттардың тоқтап қалуына әкелді,
айналым қара-жаттардың айналымдылығы баяулап, рубль бұл кезде толық ... ... ... ... көшу ... ... тәртіптердің көбі өзгерді.
Қазіргі кезде кәсіпорындар, ұйымдар, яғни шаруашылық субъектілері ... ... ... ... яғни өз ... бойынша несие
беру құқығына ие болды. Осыған сәйкес елімізде қабылданған бухгалтерлік
есептің бас шоттар ... ... 602 - ... тыс мекемелердің
несиелері” - деп аталатын шот қарастырылған. Бұл шот-тағы банктен тыс
мекемелерден ... ... ... ... операцияларға жазылатын
бухгал-терлік жазулар, банк несиелері бойынша операцияларға ... ... ... ... ... ... ... тұлғаның кепілдіктері,
қарыздың келісім-шарттары, сақтандыру полистері және т.б. бола алады.
Енді кепілдіктер мен ... ... ... - ... ... қажетті соманы уақытылы төлеуді қамсыздандыру
үшін кәсіпорын - кепілгерден несие ... ... - ... ... ... банктермен, кәсіпорындармен және меке-мелермен
берілуі ... ... ... - ... кәсіпорын немесе мекеме
кәсіпорын ... ... ... ... ... ... жағдайда өз
шотынан төлеуді жүзеге асырады. Міндеттемелерді орындау ... ... ... және коммерциялық қызметте кеңінен қолданылады.
Кепілдік күшіне сәйкес солидарлы ... ... ... ... ... ... жауапкершілік көлемі
төленбеген дебиторлық қарызға алған қаражаттар ... ... ... ... банктерден беріледі. Кепілгер әдетте
кәсіпорын - қарыз ... ... ... ... ... ... ... - қарыз алушының уақытылы қарыз қайтармаған ... ... ... ... ... - ... орындауды қамтамасыз етудің
бір әдісі болып табылады. Республикада “Кепілдік ... заң 1991 жылы ... ... ... ... ... салу және ипотека болып ажыратылады.
Кепілге салу жағдайында кепілге берілген ... ... ... ... ауысады. Кепілзат иесінің келісімімен ... ... ... және мөр арқылы қалдырылуы мүмкін.
Ипотека кезінде кепілге салынған мүлік кепілзат берушіде немесе ... ... ... ... ... бар объектілерден басқа
құқықтар (пайдалы қазбаларды өңдеу мен ... ... ... және т.б. ... ... және т.б.) және құнды қағаздар
(акциялар, облигациялар, вексельдер және т.б.) ... ... ... 2 ... ... ... және ... негізгі ашылымдарда” ұзақ мерзімді міндеттемелерге төмендегі
баптар жатқызылады делінген1:
а) қамтамасыз ... ... ... ... ... фирмааралық кредиттер;
г) кейінге қалдырылған салықтар.
Аталған ұзақ мерзімді ... ... ... - ұзақ ... ... ... ... сомаларын қорғауға
арналған мекемелер мен мемлекеттік кәсіпорындардың шығаратын борыш куәлігі.
Облигация- мекеме - ... ... сала мен ... ... үшін
процентті беру туралы ресми уәдесі ретіндегі құжат.
Облигация бірнеше әдіс арқылы ... ... ... барлық
облигациялардың эмиссиясы банк-инвесторлармен сатылады. Инвестициялық
банктер жеке ... ... бір ... ... ... бере алады. Қаржылық мекемелер мен жеке инвесторларға жеке тікелей
орналастыру баламалы кепілдік ... ... ... көбі ... нысанда жүзеге асырылады.
Кәсіпорын облигацияларды шығар-ғанда несие берушіге мерзімді түрде ... және ... бір ... ... ... ... ... ұзақ мерзімді деп бухгалтерлік есепте тіркеу күнінен бастап бір
жылдан артық мерзімге берілгенде танылады. Халықаралақ ... ұзақ ... ... мен ... 10 ... 15 жылға беріледі.
Шығарылған облигациялар сатып алынып, көптеген салымшылармен ұсталуы
мүмкін. Сол ... ... ... келісімге отырады, ол облигациялық
келісім-шарт деп аталып, облигация ... ... ... ... ... өтеу ... сыйақы төлеу күнін және оның
өлшемін анықтайды.
Облигациялар бойынша борыш, сондай-ақ ол бойынша өтелмеген жеңілдік ... ... ... ұзақ ... ... деп ... ... вексель - бұл қарыздың мерзімін бекітетін құжат.
Вексельдер ... ... бір ... ... немесе қарыздарды
пайдаланғанда қолданы-лады. Сондықтан, олардың облигациялардан ерекшелігі -
қарыз алушымен әр түрлі міндеттерді шешу үшін тартылуы болып ... ... ... ... ... ... ... жалпы алғанда,
өтеудің қысқа мерзіміне; сондай-ақ биржа мен ... ... ... ... ... ұзақ ... қарызды орналастыру
нәтижесінде алынған ресурстарды өткізу құны бойынша ... ... ... ... шығындары вексель шығарған уақыттағы процент ағымдық
мөлшерлемесімен және ... ... ... ... ... есептеледі.
Халықаралық тәжірибеде вексельдер 2-10 жылға дейін беріледі.
Кәсіпорында қаржылық есеп құру ... ... ... құны
вексель бойынша қарыздың қалған қолма-қол қаражаттарының құнына тең болады.
Ұзақ ... жал ... ... ... ең ... ... ... Ол қысқа мерзімді жалға қарағанда жедел төлеуді қажет
етпейді, сондай-ақ оның ... ... ... пайдалану мерзімімен
сәйкес болуы мүмкін. Жал мерзімі өткеннен кейін активтер ... ... Ұзақ ... жал ... ... активтер мен
міндеттемелерді бірдей сомада келісім-шарттың бүкіл кезеңі бойы есептеледі.
Жал ... ... ... ... ... ... тиіс, себебі:
біріншіден, ағымдық құн бағалаумен; екіншіден, дисконтталған бойынша.
Жал бойынша төлем сыйақы шығындарын есептеуді ... (Кт 684 ... және ... қарыз сомасы (Кт 683 “Жал міндеттемелері”).
Процент бойынша шығындар мен қаржыландыру үшін төлем жал мерзімі бойы ... ... ... ... ... ... тұрақты процент
мөлшер-лемесі негізінде анықталады, ал қаржыландыру үшін төлем минималды
жал ... мен ... ... ... ... ретінде анықталады.
Ұзақ мерзімді жалға алынған негізгі құралдар бойын-ша қарыз жал алушыда
келесі жазбамен көрсетіледі:
Келісім құнының сомасына -
Дт 12 бөлімше шоттары
Кт 683 ... ... ... бірінші жылы көрсету -
Дт 683 “Жалгерлік міндеттемелер”
Кт 441 “Есеп айырысу шотындағы ақша”.
Жал процентін екінші жылы ... ... 831 ... ... шығыстар”
Кт 684 “Төлеуге сыйақылар”, ал жалгерлік міндеттемелерді осы жыл ... 683 ... ... және 684 ... ... Кт ... ... шотындағы ақша” және келесі жылдары осылай көрсетіледі.
Жал берушінің қаржылық есептерінде жалға берілетін актив құны ... ... ... ... ... жал бойынша төлемдер жал берушіде инвестицияланған
капиталды қайтарып және табыс алу ... ... ал ... ... ... ... кезеңдегі капитал салымынан табыс деп
саналады.
Жал берушіде болатын бухгалтерлік жазбаларды қарастырайық.
Берілген активтің ... құны жал ... Дт 334 ... де дебиторлық
берешек” (“төлеуге тиісті жалгерлік ... ... ашу ... Кт 722 ... ... ... шығарылуынан алынатын кіріс”
көрсетіледі. Жал ... ... ... ... 332 ... және Кт 611 ... ... кірістері” шоттарында
жүргізіледі.
Бірінші жыл ... жал ... Кт 334 ... де ... ... ... 441 “Есеп айырысу шотындағы ақша”. Екінші жылы ... жал ... ... ... 611 ... ... ... 724 “Акциялар бойынша дивиденттер және сыйақы түріндегі кірістер”
Ал, түсімдер -
Дт 441 “Есеп айырысу шотындағы ақша”
Кт 332 ... ... ... кейінге қалдырылған сомасы әдетте кәсіпорынның ұзақ
мерзімді міндеттемесіне жатқызылады (есепті кезеңге жатқызылатын ... ... ... ... болу ... ... ... қалдырыл-ған табыс салығын көрсету қажеттілігі салық
заңнамасы және ... есеп ... ... ... және ... айыр-машылықтарды бөлуге болады.
Тұрақты айырмашылықтар кірістер мен шығындар-дың бөлігін бухгалтерлік
кіріс анықтағанда есептеліп, ал салық салынатын кірісті ... ... ... ... ... ... ... бухгалтерлік есеп кірістер мен шығындарда есептелетін бағамдық
айырмашылықтар.
- айыппұл санкциялары, яғни тиісті ... ... ... ... ал ... ... ... табыстан шегеріледі
және бюджетке аударылады; ал салық есебінде ... ... ... ... ... ... ... және өкілдік шығындар Үкімет бекіткен нормалардан асса,
бухгалтерлік ... ... ... жатқызылады; салық есебінде -
кәсіпорынның ... ... ... есебіне алынады;
- несие бойынша проценттерді төлеу шығындары бухгалтерлік есепте
шығындарға ... ... ... ... есебінде - процент сомасы
шегінде;
- жинақтаушы және ... ... ... ... ... бухгалтерлік есепте шығындарға жатқызылады; салық ... ... ... ... бұл шығындар шегерілмейді.
- өткізу құрылыстары кезіндегі залалдар кәсіпкерлік қызметте 3 ... ... ... ... ... ... ал ... бұндай залалар жиынтық жылдық табыстан шегерілмейді.
- заңды тұлға мемлекеттік әлеуметтік сфераны ұстауға кеткен шығындары
бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... ... шығындар жиынтық жылдық табыстан ҚР заңдарында ... ... ... ... ... ... мен шығындар баптарының бөлігі
бухгалтерлік есепте бір есепті кезеңге жатқызылса, ал ... ... ... басқа есепті кезеңге жатқызылады. Мысалы:
- негізгі құралдар мен материалдық емес ... ... ... ... ... ... қағаздарды өткізуден жабылмаған зиян.
Тұрақты және уақытша айырмашылықтардың басты ерекшелігі - ... ... ... ... және ... айырмашылықтарды тиісті есеп регистрларында салық
есебін ұйымдастыру арқылы оңай алуға болады. Салық эффекті мерзімі кейінге
қалдырылатын төлем ... ... ... тиісті төлем ретінде көрінеді.
Ол 632 “Кейінге қалдырылған корпорациялық табыс салығы” шотында көрінеді.
Есепті кезеңдегі салық төлемі ... ... ... негізінде
міндеттемелер әдісімен анықталады.
Міндеттемелер әдісі корпорациялық табыс салығы бойынша салық төлемдерін
бөлу бабы ретінде емес, шығыс бабы ретінде қарастырылады. Бұл ... ... ... салығы кәсіпорынның кіріс алу барысында ... ... ... және ... кірістер пайда болған
кезеңде есептелінетінін білдіреді.
Міндеттемелер әдісіне сәйкес ... ... ... ... ... ... ... төленетін табыс салығы (ағымдағы табыс салығы);
б) ағымдағы ... ... ... ... жойылған уақытша
айырмашылықтардың салықтық нәтижесі (төлеу мерзімі қалдырылған ... ... ... ... ... ... ... қалдырылған табыс
салығын түзету.
Мысалы: “А” АҚ 2000 жылы 3 млн ... ... ... алды. Салық
салынатын кірісті анықтаған кезде мынадай айырмашылықтар ескеріледі:
уақытша
а) амортизациялық аударымдар - 500 мың теңге
б) бағалы қағаздарды өткізуден ... орны ... ... +400 ... ... ... +200 мың теңге;
2000 жылы салық ставкасы 30%-ті құрайды және жарияланған жаңа ставка
2001 жылы 35% мөлшерінде ... ... ... 632 - “Кейінге қалдырылған корпорациялық табыс
салығы” атты ... ... ... ... 90 мың теңге (уақытша
айырмашылық сомасынан) ... ... ... үшін ... ... ... құрамдас бөлігін
анықтау керек.
Салық төлемінің бірінші құрамдас бөлігі - бұл ... ... ... ... салынатын кіріс мынадай түрде есептеледі:
3 мың - 500 мың +400 мың +200 мың = 3100 мың ... ... ... ... ... = 3100 х 30% : 100% = 930 мың ... есептеулер бойынша бухгалтерлік жазба жасалады.
Дт 851 “Корпорациялық табыс салығы бойынша шығыстар” 930 мың теңге
Кт 631 ... ... ... салығы” 930 мың теңге.
Салық төлемінің екінші құрамдас бөлігі - бұл уақытша айырмашылықтар
сомасынан салықтық нәтиже.
Уақытша ... ... (-500 мың +400 мың ... ... 100 ... ... салығының сомасы (-100 мың теңге х 30% : 100%) болып белгіленетін
35 мың ... ... ... мынадай болады:
Дт 851 “Корпорациялық табыс салығы бойынша ... 35 мың ... 632 ... ... корпорациялық табыс салығы” 35 мың теңге.
Салық төлемінің 3-ші құрамдас бөлігі - бұл 15 мың ... тең (-300 ... х 35%) - 90 мың ... = -150 - (-90)=(-150+90) толық мерзімі кейінге
қалдырылған табыс салығын түзету.
Осы есептеу бойынша бухгалтерлік жазбалар мынадай:
Дт 851 “Корпорациялық табыс ... ... ... 15 мың ... 632 ... ... корпорациялық табыс салығы” 15 мың теңге.
“Кейінге қалдырылған корпорациялық табыс ... ... ... ... ... және алдағы уақытта төленуге жататын салықтар
бойынша міндеттемелерді білдіреді.
Сонымен, ... ... ... ... мерзімі кейінге
қалдырылған табыс салығын дұрыс көрсету - осы ... ... ... ... екендігінің айғағы.
ІІІ тарау. Ұзақ мерзімді міндеттемелерді есепке алуда
қолданылатын негізгі шоттар корреспонденция -
лары және ситуациялық мысалдар.
|№ ... ... ... ... |
| | ... ... |
|1 |2 |3 |4 |
|1 ... банк несиелері кассаға немесе есеп айырысу|451, 441 |601 |
| ... ... ... | | |
|2 ... мердігерлерге банк несиесінің есебінен|421 |601 |
| ... ... | | |
|3 ... ... ... банк несиесінің|671 |601 |
| ... ... | | |
|4 ... ... ... ... ... |351 |601 |
| ... ... үшін банк ... | | |
| ... ... ... | | |
|5 ... ... банк ... ... |352 |601 |
| ... ... | | |
|6 ... салық бойынша субъектінің бюджетке |631-634 |601 |
| ... ... банк ... ... ... | | |
|7 ... ... ұзақ мерзімді банк несиелері |441, 451 |601 |
|8 ... ... ... ... бойын-ша |601 |441 |
| ... есеп ... ... ... | | |
|9 ... тыс ... ... ... |451, 441 |602 |
| ... ... ... бірлесіп | | |
| ... ... ... және ... да заңды | | |
| ... | | ... ... тыс ... ... ... |687, 671 |602 |
| ... мердігерлерге қарыз сома төленді | | ... ... тыс ... ... ... бойынша |602 |441 |
| ... есеп ... ... ... | | ... ... міндеттемелерді есепке алғанда болатын ситуациялық
мысалдарға тоқталайық: “А” кәсіпорын 2000ж. 1 ... 9% ... ... оның сомасы 1 млн теңге, ал мерзімі 5 ... әр ... 1 ... және 1 ... ... ... Облигация
2000ж. 1 қаңтарында номи-налдық құнымен сатылады. Шығару ... ... ... 441 ... айырысу шотындағы ақша” 1000 000 теңге
Кт 603 “Өзгелері” (төлеуге облигация) 1000 000 теңге
Аталып ... ... ... екі рет ... 2000ж. 1
шілдесінен бастап бухгалтерлік баланста келесі жазба жазылады:
Дт 831 - “Сыйақы бойынша шығыстар” 45000 теңге
Кт 684 - ... ... 000 ... х 0,09 х 1/2 : 100) 450000 ... ... ... төлегенде келесі бухгалтерлік жазба жазылады:
Дт 684 “Төленуге ... 45000 ... 441 ... ... ... ақша” 45000 теңге.
Кәсіпорын 2000ж. 1 қазанында 1000 000 теңге вексельдің ... тең ақша ақша ... ... ... 12% ... жылдық
вексель. Есепті кезең 2000 жылдың 31 желтоқсанында аяқталады, ал вексельді
өтеу ... - 2001 ж. 31 ... Бұл ... көрсету үшін келесі
жазба жазылады.
2000ж. 1 қазанында - Пайыздық вексельді оның ағымдық құнымен көрсету.
Дт 441 ... ... ... ... 1000 000 ... 603 ... (субъект төлеуге вексель) 1000 000 теңге.
2000ж. 31 желтоқсаны - пайыз есептеу жөніндегі бухгалтерлік жазба.
Дт 831 “Сыйақы ... ... 000 х 12% х 3/12) 3000 ... 684 ... ... 3000 ... жылдың 31 желтоқсаны - Қаржы шаруашылық қызметі туралы есептің
жолы:
Пайыз бойынша шығыстар 3000 ... ... ... ... ... ... 1000 000 теңге
“Төлеуге сыйақылар” 3000 теңге
Вексель өтеген күні жазба:
2001 ж. 31 қыркүйегі - төлеу мерзімінде номиналды сома және ... ... 684 ... сыйақылар” 3000 теңге.
831 “Сыйақы түріндегі шығыстар”
(1 000 000 х 12% х 9/12) 9000 теңге
603 “Өзгелер” субшот
“Төлеуге вексель” 1 000 000 ... 441 ... ... ... ... 1012000 ... бойынша уақытша айырмашылық 2000 теңгені құрады. Осы
сомадан салықтық нәтиже 600 ... тең. (2000 х 30% : ... ... ... 600 ... мөлшерінде алынған салықтық
нәтиже бухгалтерлік есепте 851 - “Корпорациялық табыс салығы ... ... ... 632 - ... ... ... ... ... ... ... көрсетіледі. Алайда,
бұл шотта салық органдары төлеу ... ... ... сома ... айырмашылықтар сомасынан салықтық нәтиженің сомасы көрсетіледі.
Қ О Р Ы Т Ы Н Д Ы
Сонымен, ұзақ ... ... ... - бұл ... ... ... ... бір жылдан асатын міндеттеме болып табылады.
Ұзақ мерзімді міндеттемеге: облигация, ұзақ мерзімді ... ... жал, ... қалдырылған табыс салығы, банк және банктік емес
мекемелердің несиелері жатады.
Ұзақ мерзімді міндеттемелердің есебі 601 ... ... ... тыс ... қарыздары”, 603 ... 632 ... ... табыс салығы” және 683 “Жалгерлік міндеттемелер”
шотында жүргізіледі.
Ұзақ ... ... ... ... ... ... төлеу кезінде төлеуге тиісті сомамен анықталады.
Бұл міндеттемелер бухгалтерлік баланстық міндеттемелер жағындағы “Ұзақ
мерзімді міндеттемелер” ... ... ... Сондықтан ұзақ мерзімді
міндеттемелердің аналитикалық және ... ... ... ... есеп ... маңызды болып табылады. Сондықтан, оны
түсініктілік, мәнділік, елеулік, ... ... әрі әділ ... ... ... принциптеріне негіздей отырып есепке
алу қажет.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.
1. ҚР Президентінің жарлығы, 1995ж 26 ... ... №2 ... ... ... және ... негізгі алынымдар” 1997 жыл 1 қаңтар.
3. // Бухгалтер ... №33 (242) ... ... // Заочная школа бухгалтера №4, 1999ж
5. А.Н. Азрилиян. Большой бухгалтерский ... ... ... ... 1998ж
6. Баймұханова. Бухгалтерлік есеп - Алматы, 1998ж
7. ... ... есеп - ... ... В.К ... ... учет ... Центраудит-Казакстан, 1998ж.
9. Рахимбекова. Финансовый учет на предприятии - Алматы:
Экономика, 2003ж

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ағымдағы және ұзақ мерзімді міндеттемелердің есебі14 бет
Ұзақ мерзімді міндеттемелер аудиті40 бет
«Казахцемент» ЖШС-дегі ақша қаражатының есебі мен есеп айырысу есебі79 бет
«РПК Бектау» ЖШС-нің шаруашылық - қаржылық қызметі65 бет
«Шенгел и К» ЖШС63 бет
Ілгерімелі қаржылық есеп63 бет
Активтер аудиті9 бет
Аудит негіздері89 бет
Аудиттің мақсаты мен міндеті, берешек қарыздардың есебі26 бет
Банктік міндеттемелер есебі32 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь