Қаңлы мемлекеті. (б.з.д. 3 – 1-ғасыр)

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
1. Қаңлы мемлекеті. (б.з.д. 3 . 1.ғасыр) ... ... ... ... ...4
2. Археологиялық ескерткіштері ... ... ... ... ... ... ... .10
3. ІІІаруашылығы, кәсібі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...12
4. Қаңлылардың ауыл шаруашылығы ... ... ... ... ... .14
5. Қаңлылар туралы түсінік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..16
6. Қаңлылар мәдениеті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..19
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .24
Қолданған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .25
Үйсіндсрмен қатар бір кезенде көрші болып Қаңлы мемлекеті өмір сүрді. Каңлыларды қытай деректерінде "Кангюй", "Қаңғар", "Кенріс" деп те атаған.
Қытайдың "Сұй патшалығының тарихы. Батыс өңір шежіресі. Қаңлы тарауында". Олардың ханы ұлы иозылардың уын руынан шыққан. Оның бұрынғы мекені Чилан тауының солтүстігіндегі Жаұу қаласында еді. Бұларды ғұндар талқандаған, осыдан соң батысқа қоныс аударған" делінген.
Осылай б.э.д. III ғасырдан бастап қанлылар Сырдарияның орта алқабы Қаратау өңірін мекендейді. Қаңлыларға Ташкенттсн Хорезмгс дейінгі өлкелер қараған.
Б.э.д. ІІ-І ғасырларда қанлылар үлкен мемлскетке айналады. "Хан патшалығы шежіресі. Батыс өңірі шежіресінде: "Каңлы елінің 200 мың үй, 600 мыңжан саны, 120 мың әскері барын" жазады. Онан кейінгі кезде қаңлылар тіпті күшейіп, оның қасындағы көптеген елдердің қаңлыларға бағынғандығы айтылады қытай деректеріндс.
Қытай патшалығы Каңлы елімен елші алысып, сауда-саттық, мәдени, дипломатиялық қарым-катыста болған.
Осы кезендерде қаңлылар ғұндармен, онан соң үйсіндермен тағы басқа көршілермен соғысып сонан соң бітісіп тұрған.
Қаңлылардың шаруашылығының негізі көшпелі мал шаруашылығы болды. Азын-аулақ егін екті. Қанлылардың қалалары болған. Қаңлы мемлекетінің астанасы Битян қаласы Сырдарияның орта шсніндс орналасқан.
Қаңлы елінің басшысын хан деп атаған. Кейбір деректерде оны "ябғу", "жабғу" дсп атайды. Ханның билігі азаматтық істерге де әскерге де жүрген. Қаңлы мсмлекеті өз ішінде бес иелікке бөлінгсн, оларды ханның өкілдері басқарған. Бұл иеліктер өздерінің орталық қалаларының атымен аталған.
Деректердс қаңлылардың жазба заңы болғаны туралы айтылады. "Олардың заңы хан сарайында сақталады. Осы заң бойынша қылмыстыларды жазалайды. Өрескел ауыр қылмыс жасағандардың тұқымы құртылады. Одан соңғылары олім жазасына үкім етіледі. Ұрлық істегеңдердің қолы кесіледі" делінген олардың заңында.
Қаңлылар мемлекеті тарихымызда ұлкен орын алады. Олар Қазақстан жерінде алғашқы мемлекеттік құрылым құрып, мәдениет пен өнердің, шаруашылықтың дамуына үлес қосты.
1. Архив К. Маркса и Ф. Энгельса. Т. VI. М., 1940.
2. Маркс К. Вынужденная эмиграция. — Маркс К., Энгельс Ф. Соч., т. 8.
3. Маркс К. Наброски ответа на письмо В. И. Засулич. Первый набросок. — Маркс К-, Энгельс Ф., Соч., т. 19.
4. Маркс К. Капитал. I том. — Каз. мемл. баспасы, 1963.
5. Маркс К. Конспект книги Льюиса Г. Моргана «Древнее общество» — Архив К. Маркса и Ф. Энгельса, Т. IX. М., 1941.
6. Энгельс Ф. Диалектика природы. — Маркс К.., Энгельс Ф. Соч., т. 20.
7. Энгельс Ф. Семьялық, жеке меншіктік және мемлекеттің шығуы. «Қазақстан» баспасы, 1967.
8. Ленин В. И. Бақытсыз бітім туралы мәселенің тарихы жөнінде. Таңдамалы шығармалар үш томдығы, 2-том.
9. Маркс К. Формы, предшествующие капиталистическому производству. М., Госполитиздат, 1940.
10. Лепин В. И. Жұмысшы, солдат және шаруа депутаттары Советтерінің Бүкілроссиялық үшінші съезі. Шығармалар. 26-том.
11. Энгельс Ф. Анти-Дюринг. — Қаз. мемл. баспасы, 1957.
12. Ленин В. И, Міндетті мемлекеттік тіл қажетпе? — Шығармалар толық жинағы, 24-том.
13. Ленин В. И. Философиялык, дәптерлер. Шығармалар толық жинағы, 29-том.
14. Ленин В. И. Мемлекет туралы. Шығармалар толық жинағы, 29-том.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
..........3
1. Қаңлы мемлекеті. (б.з.д. 3 – 1-ғасыр)...................4
2. Археологиялық ескерткіштері.............................10
3. ІІІаруашылығы, кәсібі...........................................12
4. Қаңлылардың ауыл ... ... ... ... ... ... ... әдебиеттер тізімі.............................................25
КІРІСПЕ
Үйсіндсрмен қатар бір кезенде көрші болып Қаңлы мемлекеті өмір сүрді.
Каңлыларды қытай деректерінде "Кангюй", ... ... деп те ... "Сұй патшалығының тарихы. Батыс өңір ... ... ... ханы ұлы ... уын ... ... Оның ... Чилан тауының солтүстігіндегі Жаұу қаласында еді. Бұларды ... ... соң ... ... ... ... б.э.д. III ғасырдан бастап қанлылар Сырдарияның орта алқабы
Қаратау өңірін мекендейді. Қаңлыларға Ташкенттсн ... ... ... ІІ-І ... ... ... ... айналады. "Хан
патшалығы шежіресі. Батыс өңірі шежіресінде: "Каңлы елінің 200 мың үй, 600
мыңжан саны, 120 мың ... ... ... Онан ... ... қаңлылар
тіпті күшейіп, оның қасындағы көптеген елдердің қаңлыларға бағынғандығы
айтылады қытай деректеріндс.
Қытай ... ... ... елші ... ... ... ... болған.
Осы кезендерде қаңлылар ғұндармен, онан соң үйсіндермен тағы ... ... ... соң ... ... ... ... көшпелі мал шаруашылығы болды. Азын-
аулақ егін екті. Қанлылардың қалалары болған. Қаңлы мемлекетінің ... ... ... орта ... ... елінің басшысын хан деп атаған. Кейбір деректерде оны ... дсп ... ... ... ... ... де ... де жүрген.
Қаңлы мсмлекеті өз ішінде бес ... ... ... ханның өкілдері
басқарған. Бұл иеліктер өздерінің орталық қалаларының атымен аталған.
Деректердс қаңлылардың жазба заңы болғаны ... ... ... хан ... ... Осы заң ... ... жазалайды.
Өрескел ауыр қылмыс жасағандардың тұқымы құртылады. Одан ... ... үкім ... ... ... қолы ... ... олардың
заңында.
Қаңлылар мемлекеті тарихымызда ұлкен орын алады. Олар ... ... ... ... құрып, мәдениет пен өнердің,
шаруашылықтың дамуына үлес ... ... ... (б.з.д. 3 – 1-ғасыр)
Қаңлы, Қытайша Канцзюй жазба деректерде б.з. дейінгі 2 ғ. ... ж. ... ... Уди ... ... Чжан Цянді бас етіп сауда
елшілігін жібереді. 13 жылдан ... ... ... ... Чжан ... ... Ол ... жазбаларда бұрын Қытайға беймәлім болып келген
мемлекеттерге сипаттама ... ... ... ... ... ... оның ... ордасында Чжан Цяннің өзі болған екен.
Қытай елшісінің мәліметіне қарағанда, ... ... ... 200 ли ... ... ... иелік әдет-ғұрпы жағынан
юечжисылармен өте ұқсас; 90 мың әскері бар, бірақ өзі әлсіз ... ... ... ... өкіметін мойындайды.
Яньцай, Қаңлының тік-батысында мың ли жерде жатыр. Осы бір көшпелі
иелік те жай ... ... ... 100 мыңнан асатын әскері жайпақ
жағалы үлкен көл жағасында жатады екен. ... ... ... ... ... өлке ... ... және « Хань үлкен үйінің тарихында»
қаңлылар жайлы көбірек айтылады. Мәселен, ... ... ... ... ... ... ... жазғы мекенжайы Люениден жеті
күндік жерде. Оның халқы 120 мың ... 600 мың ... ... ... 120 мың ... ... ... деректен қаңлы сыртқы
саясатының кейбір жәйттары белгілі болды, сонда ол б.з. ... 46 – ... ... ... ... ... кейін үйсін және ... ... ... ... 85 ж. ... Қашғардағы қытай уәлиі Бань
Чаоға қарсы көтерілген ферғаналықтарды жақтайды. Сол ... ... және ... келеді, үлкендерге сәлем беріп, тәжім етуге ... Оған ... ... ... ... ... ... Билері мен ағамандарына ауқатты алдымен береді, уәли ... ... ... ғана ... - деп ... билік құрған кезеңдегі сыртқы саясатының жалпы бағыты Жібек
жолының Сырдария ... ... ... ... Арал ... ... өз ... қайтсе де сақтап қалуға ұмытылушылығы еді.
Олар оны уысынан шығармады да.Жібек жолының Сырдария ... ... ... ... бен ... өңіріне, сол сияқты түскиге – Иран
мен Таяу Шығысқа, Үндістанға мігірсіз жүріп, белсенді әрекет ... қала ... мен ... ... ... ... қазған
кезде табылған олжалар:Үндістанның маржан моншақтары, Қытай теңгелері мен
айналары, Европаның қола фибулдары-қаптырмалары, Иранның ... ... куә бола ... халқының этникалық сипаты жөніндегі мәселе күрделі де
қиын.Қаңлылардың қай ... ... ... де бірыңғай пікір
жоқ.А.М.Бернштаммның пікірінше, қаңлылар түрік тілді ... ... ... ... ... ... мал өсіруші тайпалары қатарына
жатады, олар б. З. бірінші мыңжылдығы ... ... ... ... ... ... ... өзінің этникалық бейнесі мен тілін
өзгерткен деп ... ... Б. А. ... ... ... ... деп есептейді. Оның пікірінше, Қаңлы атын сақ ... ... ... әлде ... ... ... ... жылдардағы археологиялық зерттеулерге ... ... ... ... ... сыртқы бет бейнесін көз алдымызға
елестетуге мүмкіндік береді. Олар ... бір ... ... ... ... ... гравюра бейнелері күйінде ... ... ... ... төбе ... ... б.з.
бірінші ғасырларындағы қаңлы обасын бірінші қазған кезде-ақ ... ... атты және жаяу ... ... ...... аң
аулау көріністері бейнеленген. Айқас пен аң аулауға қатысушылар түгелдей
бір этникалық ... ... ... бәрінің де маңдайы тиқиып, төбесі
қушиып қалған. Шаштарын жоғары қарата тарап, самайдағысын кейін, ... ... ... ... Көздері ромбы тәрізді, мұрындары дөңестеу,
иектері жалпақ, ұзын мұрт, шоқта сақалмен бітеді. Жауынгерлер шекпендердің
сыртына ... үшін ... ... ... ... пластиндерден жасалған
сауыттар киген, бастарында домалақтау дулығалары болған, мойындарын сауытты
жағалармен жауып алады екен, ... ... ... ... ... ... ... іліп қойған.
Қару-жарақтардан: ұшы үшкілденіп келетін ұзын найзалар, қынабы
белдікке қос ... ... екі ... ұзын ... жебесі үш қырлы
оқтары бар құрама садақтар, кең бөлігі садақтың өзіне, екі бөлігі ... үш ... ... ... ... ... сырты пластиндармен
қапталған. Бір жауынгердің айбалтасы бар. Сауытты ... ... ... ... жалы күзелген, құлақтарының арасындағы кекілін
күлтелендіріп жинап қойған.
Қаңлылар – қазақтың халық ... ... ... ... ... ... бірі, қазақтың тарихи аңыз, шежіре деректері қаңлыны
ұлы жүзден таратады. ... ... ... мен ... ... ... қара ... сары қаңлы болып екі арыс елге айрылады.
Олар ұлы жүз ... ... ... ... ... ... Қанкөжек, одан Келдібек, Келдібектің бірінші әйелі сары бәйбішеден
сары қаңлы, ... ... хан ... қара ... ұрпақтары тарайды. Сыр
бойындағы қаңлылар сары қаңлының бес баласы (Ақбота, Ақынқожа, ... ... мен қара ... алты баласынан (Тоғызбай, Онбай, Тоғанай,
Бақа, Бадырақ, Қара) өрбіген ұрпақ деп есептесе, Жетісу қаңлылары ... ... бес ... ... Түрке, Шоқпар, Құйысқансыз, Шанышқылы)
мен қара қаңлының алты баласынан (Ерезен, Қаспан, Еңке, Тайта, Оразымбет,
Бақа) таратды. ... ... ... ... Сыр бойы ... ... Жетісу қаңлыларының арғы атасы болып шығады.
Тарихи аңыздар мен рауаяттарда «қаңлы» деген аттың шығу тегі ... ... ... ... ... хан бір соғыста
жеңіске жетіп, ырғын олжа алады. Мұны алып жүре алмайтын ... ... ... ішіндегі асқан кемеңгер әрі шебер Бармақылық Иөсін (үйсін)
білігі ... адам арба ... осы ... алып ... Арбадан «қаң-қаң»
деген үн шыққандықтан, арба ... деп ... да, оны ... ... ... ... ат беріледі. Бұл аңыз парсы ... ... ... атты ... және ... ... ... түрік»
атты шығармасында да бар. Рашиденнің еңбегінде Оғыз ханның жорығында арбаны
олжаға түсірген тайпа «қаңлы» деп ... ... ... ... ... адам ... деп аталады, ал «Оғызнама» дастанында осы
арбаны жасаушы «Бармақылық Иөсін білігі» ... ... ... ол арбаны
тұңғыш рет жарыққа шығарушы адам ... ... ... бұл ... ... деректерге салыстырсақ, арасы тым шалғай жатқандығы байқалады.
Оғыз тайпалары 8-ғасырдың ортасынан бастап Сырдарияның ... ... ... ... келе бастаған. Орхон ескерткіштерінде шығыс түрік қағандығы
құрамына енген оғыз тайпалары Шығыс Монғолияда еді, олар ... ... ... 10-ғасырдың ортасында Арал теңізі және ... ... ... Оғыз одағы құрылды, 10-ғасырда Сырдарияның
төменгі бойындағы алқаптарда оғыз ... ... ... ... ... ... Ал қаңлылардың Сырдарияның орта ағысы мен
Қаратау өңірін мекендеуі бұдан мың жыл ... іс. ... ... ... олар ... ... бұрынғы 3-ғасырдан бастап
әйгілі болған. Бұл қаңлы деген ат біздің заманымыздан ... ... ... ... ... мен үнді ... эпосы «Махабхарата»
қолжазбаларының деректерінде де әйгілі ... Бұл ... ... ... ... ... ... жазылған «Күл тегін», «Белгі
қазан» ... ... ... ... ... деп
Отырар қаласын айтқан.
Жапон ғалымы Сиратори бірсыпыра дәлелдерді келтіре отырып, ерте
замандағы ... ... ... ұлыс ... ... Ол: ... ... 97-тарауындағы «Қаңлылар шежіресінде»: «Қаңлы елінің
ханы Най би Жин патшалығының ордасына елші жіберді» деген деректегі Най ... ... елі ... ... Най би ... ... салыстыры отырып,
қаңлылар өздерінің бастықтарын «би» деп атаған. Қазіргі кезде Тянь-Шань
алабын мекендеген қазақтар да ... «би» деп ... ... Бұдан
басқа да бірсыпыра дәлелдер келтіреді.
«Тарихи генеалогиялық (шежірелік) ... ... шығу ... таралу өрісі, даму-өркендеу кезеңдері, түркі халықтарының тарихындағы
рөлі туралы талас пікір көп. ... ... ... ... көпшілігі-
ақ Жұңго жылнамалары мен Авеста тарихынан белгілі ... ... 3 – ... Сыр бойы мен ... алқабын мекендеген, өзінің
дербес мемлекеті болған Кангүй, қаңға тайпалары ... мен одан ... де дәл сол ... қоныстанып, көрші түркі тайпаларының саяси-
әлеуметтік өміріне әр кезде түрлі ... ... ... ... ... біртұтас этностық қауымның негізі екенін мойындайды».
Еліміздің ханзу ғалымы Уи Иуан: «Үш ордаға ... ... ... ... Чи ... «Қазақ дегеніміз – ежелгі қаңлы ... ... ... ... ... ... тұрмысы, ғұрып-әдет және тіл
жағынан қазіргі қазақтар еді» деп ... ... ... орны жөнінде: «Тарихи жазбалар, Дуан
шежіресінде» былай дейді: «Қаңлылар – ... ... ... ... ... ... көшпелі ел. Олардың ғұрып-әдеттері ұлы иозыларға ұқсас.
Қару ұстаған әскерлері 80 – 90 мың. ... ... ... ... ел
болғандықтан, оңтүстікте ұлы иозылардың, шығысында һұндердің тізгіндеуінде
болды».
Жазба деректердің айтуына қарағанда, қаңлы елі өз ішінен бес ... Әр ... кіші ... ... Олар ұлы ... ... ... өздерінің орталық қалаларының атымен аталған. Ол иеліктердің
аттары және ... ... ... Сусе иелігі.
2) Фуһу иелігі.
3) Ионе иелігі.
4) Жи ... ... ... ... ... ... ... саясатының жалпы бағыты Жібск
жолының Сырдария бойымсн жүрстін болігіндсгі Фсрғанадан Арал ... ... өз ... ... дс ... ... ұмтылушылығы еді.
Олар оны уысынан шығырмады да. Жібск жолының ... ... ... ... - ... бсн Қаратеңіз өңіріне, сол сияқты ... ... мси Таяу ... Үндістанға мігірсіз жүріп, белсснді әрскст етті
қаңлылардың қала жұрты мсн ... ... ... ... ... ... Үндістанн маржан моншақтары. Қытай теңгслсрі мен айналары,
Европаның булдары-қаптырмалары, ... ... ... куә ... халқының этникалық сипаты жөніндсгі мәселе күрделі де қиын.
Қаңлылардың қай тілде сейлегені жөнінде де ... ... жоқ. А. ... ... ... ... тілді халық болған. Басқа
зерттеушілер қаңлылар Солтүстік Иранның мал ... ... ... олар б. з. ... ... ортасында Сырдария бойына түрік
тайпаларының қоныс аударуына байланысты өзінің этникалық ... мен ... деп ... ... Б. А. ... ... ирантікді сақтардың
ұрпағы деп ссептейді. Оның пікірінше, Каңлы атын сақ ... ... ... олдс ... ... деп ... ... жылдардағы археологиялық зерттеулсргс жүгінсек, ... ... ... ... ... бет бейнесін көз алдымызға
елестстуге мүмкіндік береді. Олар бізге бір ксздері былғарыға ... ... ... гравюра бейнелері күйінде жетксн.
Пластинкалар Самарқан облысындағы ... тебс ... ... б. ... ... қаңлы обасын бірінші қазған кездс-ақ табылды.
Олардың ... атты және жаяу ... ... ...... ... көріністері бейнеленген. Айқас пен аң аулауға ... ... ... ... жатады. Олардың бәрінің дс мандайы тықиып, төбесі
құшиып қалған. Шаштарын жоғары қарата тарап, самайдағысын кейін, ... ... ... ... ... ... ... мұрындары дөңестеу,
исктсрі жалпақ, ұзын мұрт, шоқта сақалмсн бітеді. Жауынгерлср шскпендсрінің
сыртына қорғану үшін сопақша ... ... ... пластиндерден жасалған
сауыттар кигсн, бастарында домалақтау дулығалары болған, мойындарын сауытты
жағалармен жауып алады екен, бұттарына ... ... ... көтерілмес
үшін балақбауын табанына іліп қойған.
Қару-жарақтардан: ұшы ұшкілденіп келетін ұзын ... ... қос ... бскітілетін екі жүзді ұзын семсерлер, жебесі үш қырлы
оқтары бар құрама садақтар, кең ... ... ... екі ... ... үш ... қорамсақтары болған. Сопақ қалқан сырты ... Бір ... ... бар. ... ... ... ... Аттардың жалы күзелген, құлақтарының арасындағы кекілін
күлтелендіріп жинап қойған.
2. Археологиялық ескерткіштері.
Бір кездері ... ... ... ... ... ... бір тобын тауып, оны ... және ... ... (мәдсниет дегсніміз белгіті есксрткіштердің,
заттардың, мекемелердің, ... мсн ... ... т. ... ... ... ... кегалды аймағында скіншісі
Сырдарияның, орта ... мсн ... ... ... ... ... тараған.
Кауыншы мәдениетінің езгесінен гөрі тәуірірск зсрттслгсні ... ... оң ... ... ... ... ... бірі
жобасы тік бұрышты, көлсмі 28x18,5 м. Орда сарайын толық ... ... ... етіп салынган бес үйден, кірмелік кешені мен қүрылымды батыс-
шығысынан орап жатқан екі ... ... ... Оның дәл ... (көлемі
3,6x3,6 м) төртбұрышты зал бар, ол басқа үй-жайлармен доғалап иіп ... ... ... ... Зал бір ... тсгіс шатырмсн жабылыпты.
Залдың айналасына орналасқан үйжайлар қорап шатырлармсн жабылған,
олардың ...... тсгі ол Орта Азия мсн ... ... ертедегі түрінің бірі болса керек. Үй құралымында шатыр маңызды
рөл атқарған, оған басқышпсн ... ... ... ... ... ... арқалық өткелектсрі тік және төрт бұрышты қамкесектсн
қаланған.
Қаңлылардың мекенжайлары әдетте оба қорымдарымен ... ... ... ... ... қорымдары қазылды. Кабырлар
жерасты үңгірлерінс кесе көлденең жасалған. ... ... ... ... ... олармен бірге бір-екілі не көбірск құмыралар,
моншақтар. ... ... ... (қас пен ... ... ... қойылған.
Отырар-қаратау мәденистіне жататын ескерткіштер өтс көп шоғырланган
ірі орталықтын, бірі — ... ... ... Арыс ... ... ... ғана ... (100 шар. м шамасы) аумағы әртүрлі: Пұшық-
Мардан, Қостөбе, Шаштөбс, Сейітман төбс, Ақайтөбе, ... ... ... тебс ... ең ... — Көкмардан ссксрткіштердің басым көпшілігі
жинақталған жерді тап ... ... ... екі бөлімнен: нсгізгі тебс
мен онын. қасындағы тебешіктерден құралады. Қалажұртының орталық бөлігі —
негізгі төбс ... екі ... ... нәтижесіндс пайда болған
аратда. Тәбснін. көлсмі екі гсктардан асады, оның ең биік жері 15 м. ... ... ... ... ... қала ... кездесті, ол
биіктігін 2—2,5 жәнс диаметрі 15 мстрге жететін ондаған обалардан ... ... бір ... қала ... мсн оба ... қатар
жүргізілді. Әдстте, үйлер бір бөлмслі болып келеді (екінші бөлмесі — қойма
болган), ... ... ... ... ... қатпарына қазылып салынған,
сол себепті дс көшс ... ... ... ... ... ... ссіктсрі бұрыштардың біріне жақын стіп салынатыны ... ... ... ортасына таяу тікбұрышты жер ошақ жасалады.
Бөлмені қуалай қабырғаларға тақап аласа сәкі-төссктср қойылған. ... ... су мен ... ... ыдыс-аяқтар -хұмалар, су ... мсн ... ... ... таяу ... ... ... мсн диірмсндср жатқан. Олардың
бүтіндсрі нсмесс сынықтары әрбір үйдсн табылды десе де ... ... ... ... тұғыр жасайды сксн.
3. ІІІаруашылығы, кәсібі.
Ежслгі қалалар мен мекснжайларды ... ... ... табатын
нсгізгі матсриал, әдсттс, керамика: ас әзірлсутс ксеректі ыдыс-аяқтар-
қазандар, қақпалы құмыралар. табалар, ... ... су ... ыдыстар —
аузы ксң, бір не скі тұтқалы көзслср, көлдннең тұтқалы ... өкі ... ... айтқанымыздай-ақ, азық-түлік жерге көміліп қоятын үлкен
ыдыстарда — хұмаларда сақталған және асхана заттары: ... ... ... ... ... ... ... балқытып, одан
күнделікті тұтыныс заттарын жасауды ... ... ... ... ... жасайтын темірдің дөңгелек бөлектері табылған.
Сүйектен құранды садақтар жасауга қажетті бөлшектер, пышақ ... ... ... ... ... ... мен иттің,
бүркіттің буын сүйектерінен жасалған бойтұмарлар әсем-ақ. Сүйектен ... басы ... ... де ... қызықты. Зсргерлік бұйымдар
мен әшекейлер алтын мен қоладан жасалған. ... ... ... қызылтас орнатылып, жалган інжумен жиектелгсн ... ... мен ... ... ферузадан, түрлі-түсті шыныдан моншақтар
жасаған.
Кару-жарақ түрлерінен үш қырлы ... ... ... құранды
садақтар, қысқа темір семсерлер мен сыңар жүзді ... ... ... ... қола, тсмір тоғалар көп ұшырасады. Әшексйлердсн — тас,
металл, шыны моншақтар, түсті тастан кездсрі бар, қола және ... ... ... мен ... ... ... ... мен
шаштүйреуіштер бар.
Дәнді дақылдар дәндері мсн астық қамбаларының табылғанына, еден
сылағы мен қамкесектен сабан-топан ... ... ... ... ... ... көп ... қарағанда, егіншілік мықтап
дамыған тәрізді. Жерді тас ... ... олар ... ... Жер өңдеуге сүйектен жасалған құралдар да қолданылған.
Б. з. ... ... ... ... ... ... Әдетте, суды пайдалануга сңбектің ең қарапайым әдістері
қолданылады. ... жер ... ісін ... ала ... ... ... біткен көне арнасы мен тарамдарын бегеп, олардаң жарма,
арықтар тартып, егін мен ... ... ... ... бір ... — мал ... болған. Егіншілігі біраз
дамыған ежелгі қоныстардан жылқы, қой, ... сиыр ... үй ... көп ... ... ... тіршілігінде мал шаруашылығы
едәуір орын алғанын байқаймыз.
Қоныстанушылар өмірінде аң аулау ісі де үлксн орын алған. Казбалардан
еліктің, таутскенің, арқар мсн ... ... ... ... ... мүйіздері де жиі ксздеседі, ісмерлер ... ... ... ... су ... — үйректср мен қаздарды да, бірқазандарды да
аулаған. Батық ... мсн ... ... ескс ... олар
баіық аулаумсн дс айналысқан. Батықты шанышқымен түйреп, әртүрлі аулармсн,
қармақпсн ұстаған.
Жабайы алма мсн ... ерік псн ... ... ... ... да көп
шаруаның мәнді бір түрі болған.
4. Қаңлылардың ауыл шаруашылығы.
Қаңлы тайпаларының негізгі ... ... мал ... ... бір бөлегі егіншілік және ... ... ... ... ... батысөңір шежіресінде» және «Сұй патшалығы
тарихы, қаңлы тарауында»: оларда қой өте көп, аттары өте жақсы. Қаңлылардың
жері мал ... да, ... де ... Ауа райы жылы ... ... ... ... түрі егіледі. Бау-бақшада шырын жемістер
жетілдіріледі дейді. Жазба деректерде: ... ... ... ... ... ... ... шарап болады. Бұл шараптар жыл бойы үзілмейді
де бұзылмайды. Қаңлы елінен алтын, күміс, асыл ... хош ... ... ... ... аң терілері шығады». Ежелгі қаңлылардың бір
бөлегі көшпелі мал шаруашылығымен, енді бір ... ... ... ... ... ... қолөнер болған. Олар көп елдермен сауда
жасасып отырған. Сол заманға сай ... ... ... да ... ... ... ашылған «Жеті асар», «Алты асар»,
«Қауыншы», «Ақ төбе», «Алтын төбе» және ... ... ... ... ... ... қала қорғандарының жұрттары, жер суландыру
құрылыстары – ... ... егіс ... бау-бақшалардың жұрты және осы
жерлерден табылған кетпен, қол орақ, қол диірмен, астық сақтайтын ... ... ... ... ... деректерді дәлелдейді.
Қаңлылар өрмекпен жүн мата тоқыған, алуан түрлі қыш ыдыстар ... және ... ... ... мен ... ... мен күмістен сақина, сырға, білезік, алқа тағы басқа да алуан түрлі
әшекейлі сән-салтанат бұйымдарын ... ... ... ... ... ... ... тарихының айтуынша, қаңлы елінің ресми жазба ... Бұл ... ... заңы хан сарайында сақталады. Осы заң бойынша
қылмыстыларды жазалайды. Өрескел ауыр ... ... ... Одан ... өлім жазасына үкім етіледі. Ұрлық істегендердің
қолы кесіледі» дейді.
Қаңлылар ата-аналарының аруағына табынған. Қаңлы елінде ата-бабалар
мазары бар, жылы ... ... ... ... ... ... ... Қаңлы тайпаларының будда дініне сенген. Бір бөлігі ... ... ... қаңлылардың ән-күй, музыка, би сияқты көркемөнерінің ... ... және ... Орта ... ... өрістеп, даңққа
бөленгендігі туралы көп мәлімет бар.
Қаңлылар өте көп ел еді. ... бір ... ... ... тағы ... ... да құрамына қосылды. Кейбір топтары
батысқа кетіп, басқа халықтарға сіңіп кетті. Ал ... ... ... ұзақ ... бойы ... ... ... мәдениет дәстүрін
үзбей келген маңызды бөлегі еді.
5. Қаңлылар туралы түсінік
Деректемелер ... деп ... ... ... үш ... бағындырып алғаннан кейін көп кешікпей үйсіндер
батыста Талас және ... ... ... көшіп жүрген қаңлы
тайпаларын ығыстыра бастаған. Жаңа заман шегінде Қаңлы князьдігінде 600 мың
адам тұрып, соғысқа ... 120 мың ... ... Оның ... Битянь
қаласында болған. Шежірешілер Қаңлының «ұлы билеушісінің» вассалдары
ретінде бес «кіші ...... ... ... Ги мен Юегяньді
атайды.
«Кангюй» деген ... VIII ... бас ... көне ... ... ... немесе Кангю-Тарбанд (бұл арада Отырар оазисі
айтылып отырса керек) формасында ұшырасады ". Сірә, Қаңлы дегеніміз ... ... ... ... ... болар; оларда сақтармен жоне
тохарлармен қатар «канкилер» де айтылады. С. П. ... ... ... ... Хорезммен салғастырады.
Үйсіндер тарапынан қысым көріп және оларға қарсы тұруға ... ... ... ... ... бас кезінде Чжичжи-шаньюй
басқаратын солтүстіктегі ғұндармен одақ жасасуды ұйғарды.
Чжичжи солтүстіктегі ғұндардың бір кездегі жер қайысқан қалың ... бар ... ... мың ... ... әкеле алды. Қалғандары жолшыбай
суықтан үсіп және ... ... ... ... ... ... өзінің шаньюймен қатынастарын туыстық арқаумен баянды
ету үшін өзінің ... ... ... ... ... шаньюй де өз
қыздарының бірін қаңлы көсеміне әйелдікке берді. Чжичжи Қангюй әскерлерінің
бір бөлегін басқаруды қолына ... ... ... ... ... ... «қаңлы әскерлерін қарызға алып, Үйсінге шабуыл
жасағаны» хабарланады.
Қаңлылар ғұндардың күшті армиясына үміт ... ... ... ... ... де, ... жеріне қоныстанады деп ойлады. Бірақ олардың
ойлағандары болмады. Мұның өзі жанжалға себеп ... ол ... ... ... ... ... ушыға түсті.
Осыдан кейін екі жақ ажырасып, шаньюй Қаңлы билеушісінің ордасынан
қуылды. Чжичжи ... ... ... ... ... ... болды. Мұнда ол
болашақ мемлекеттің ... ... деп қала ... Қала ... ... ор ... ... бар биік ағаш қорған салынды, одан әрі
топырақтан дуал тұрғызылып, ол ... ... ... ... ... ... ... өзі мен оның нөкерлерінің ішкі қамалы болды.
Қаңлы өзінің сауда, ... және ... ... ... ... ... өз байланыстарын баска бағытта дамытты. Біздің заманымыздық
басталар шегінде ол сол кезде 100 мыңға тарта адамы бар алан ... ... ... ... өз ... ... ... жерлері Арал теңізінен солтүстікте жоне солтүстік-
шығыста ... ... деп ... ... бұл ... ... ... және тіпті Қара теңіз жағалауына ... ... ... қарағанда, олардыц бұлайша кен таралу себебі мынадай
болуы мүмкін: ... ... ... ... ... алып, оларға
өз атын берген. Ерте заман ... ... ... ... ... ... оларды бойшаң, ете жаугер және семсерге
табынатын адамдар деп сипаттайды. ... ... ... ... ... ... Б. з. б. V—IV ... Батыс және Орталық Қазақстанның этникалық-
мәдени емірінде аварлар да ... ... ... ... жуань-
жуаньдар (жужандар) да із қалдырған. Олардың шығу тегі даулы. ... IV—V ... ... ... ... ... шаруашылық негізі
көшпелі мал шаруашылығы болған.
552 жылы жужандарды Алтай ... ... ал үш ... ... ... ... ... жері Батыс түрік қағанатының иеліктеріне қосылды.
Бұдан кейін жужандардың бір бөлегі (100 мыңдай ... ... ... даласы арқылы батысқа кешкен. 558 жылы ... ...... Шығыс Европаның шетіне ... ... ... ... ... ... қоныстарында ондаған тұрғын үй мен қора-қопсылар болды.
Қамал дуалдарымен және су ... ... ... бұл қоныстар
өзеннің немесе оның салаларының жағасына орналасты. Олардың ... ... ... ... ... ... қалың мәдени қабаттар бар.
Қалалардағы ... шикі ... ... пахс ... аралас
салынған еңселі үйлер болған.
Қаңлылар дәнді дақылдар еккен және огород өсірумен де ... ... ... ... ... ... дән, ... ұра, еденді сылайтын балшыққа, шикі кірпішке косылған сабан,
толып жатқан дәнүккіштер, астық, бақша дақылдарын ... қыш ... ... тас ... ... ... жасалған егіншілік
құралдары да пайдаланылған.
Жаңа дәуірдің алғашкы ғасырларында ирригация қара ... ... ... бастаған су жайылмалары, салалар қарапайым әдістермен пайдаланылған.
Жетіасар койнауында езен салаларынан eric алқаптарына қарай жүргізген қысқа
(40— 50 м) ... ... Суды ... ... ... ... бір ... бөгеген бегет арқылы жасалған су қоймасынан
тартылады. Жетіасар ауданында кептеген ... ұсақ ... су ... ... ... пен Арыс ... анғарларында, Қаратау баурайларында таудан
аққан жылғалар, бұлақтар, кішкене өзендер пайдаланылды, бұлармен аумағы
едәуір егіс ... ... ... еді. Бұл ... ... ... ... су егістікке қарай өзі ағып келетін арықтар қазылды,
сондықтан ирригациялық құрылыстар салынбады.
Жоғарыда айтылғанындай, қаңлылар жалғыз егіншілікпен ғана ... ... мал ... де ... Көптеп сиыр, қой, жылқы
және ешкі өсірді. Қаңлылардың қарауындағы ... әр ... мал ... үлес салмағы әр түрлі болған, жеті
асарлықтарда мал шаруашылығы басым болды.
Аң аулау мен ... ... ... маңызы болды. Елік, тау текс,
арқар, киік ауланды. Қоныстар мен ... ... ... ... ...... ... қармақтар, жүкшелер шықты.
Ет, балық және өсімдік өнімдерімен қатар тамаққа жабайы өсетін ... ... ... ... ... тау ... сарымсак пайдаланылды.
Қаңлы қоғамында әр түрлі кәсіптер, қоленер, сауда және ақша айналысы
дамылы.
Деректемелердің жартымсыз болуы қаңлылардың ... даму ... ... әлі ... ... Алайда Кангию мсмлекеттік
кұрылыстың көптеген атрибуттары бар этникалик. саяси ... ... ... ... бар.
6. Қаңлылар мәдениеті .
Қаңлылардың материалдық мәдениеті шартты түрде Қауыншы, Жетіасар және
Отырар-Қаратау мәдениеттері деп аталады. Бұл ... ... ... және Орта ... ... ... ... — отырықшы ... ... ... ... ... ... ... және Отырар Қаратау мәдениеттерінің ескерткіштері Сырдарияның орта
ағысы мен Қаратау баурайында таралған.
Қаңлы мәдениетінің қалыптасуына отырықшы тайпалар да, ... ... ... Бірақ олардың әрқайсысының рөльдері бірдей болған жоқ.
Көптеген ... ... ... ... ... өзендер мен жылғалардың жағаларын ала орналасқан қалалары мен
қоныстары ... ... ... зерттелді, зерттелгенде қаңлылар
мекендеген әр ... ... ... ... ашылды, сондықтан
олардың нмірі, тұрмысы және мәдени жетістіктері ... ... ... ... болады.
Үй кәсіптерінің ішінде ұсталық кәсіп, керамикалық ыдыстар, зергерлік
бұйымдарын жасау және ... ... ... ... ... ... ... мекендеген аудандардың бәрінде де қоныстарының ... ... ... құрылысы жер үстіне үйілген обалар, жерден қазылған
қабірлер болып келеді. Өлген ... жай ... ... ... жерленген. Қабірге ас құйылған ағаш, қыш ыдыстар қоятын ... ...... ... ... ... көмген. Әйел
молаларынан көбінесе әсемдік заттары — сырға, сақина, білезік, ... ... ... ... — бұл ... ... егін
салатын тайпалардың мәдениеті. Ірі-ірі ... ... ... ... ... үй ... ... мәнерлі оюлар ежелгі
Кангюйде мәдениеттің даму деңгейінін биік болғандығын көрсетеді.
Қаңлылардың материалдық мәдениеті шартты түрде Қауыншы, Жетіасар ... ... деп ... Бұл ... көбінесе Онтүстік
Қазақстанның және Орта ... ... ... ... — отырықшы қоныстары
мен қорымдарынан табылған материалдардан белгілі. Қазақстан ... және ... ... ... ... ... орта
ағысы мен Қаратау баурайында таралған.
Қаңлы мәдениетінің қалыптасуына отырықшы тайпалар да, ... ... ... Бірақ олардың әрқайсысының рөльдері бірдей болған жоқ.
Көптеген қаңлы тайпаларының өздері ... ... ... мен ... ... ала ... қалалары мен
қоныстары болды. Олардың бірқатары зерттелді, зерттелгенде ... әр ... ... ... ... ... сондықтан
олардың нмірі, тұрмысы және мәдени жетістіктері жайында әжептәуір толық
мәлімет алуға ... ... ... ... ... қаңлы мәдениетінің
Отырар-Қаратау вариантына жататын көңіл қоярлық заттар ... ... ... — бұл биік соқпа қамал дуалымен қоршалған, шығыс ... жолы бар ... ... ... ... шикі ... лай балшық салып, қалап жасалған тоғыз тұрғын және қосалқы бөлмелер
бар. Олардың төбесі жадағай жабылып, бір-бірімен ... ... ... ... ашық жерошаққа от жағып жылытқан, түтін ... ... ... ... Үйдің іш жағы сыланған, ... ... ... ... ... ... ... жағындағы ашық аулада әр түрлі
шаруашылық жұмыстар жүргізілетін болған.
Ақтебе тұрғындары шаруашылығының негізі мал шаруашылығы мен ... мұны тас ... қол ... тары ... ... дақыл
сабаны қалдықтарының табылуы көрсетеді. Қосалқы шаруашылықтары киік, арқар
аулау, балық аулау болған, мұны тас жүкшелерден ... ... ... қыш ... ... тас ... және ... ою кәсіптерімен
айналысқан.
Қаңлы немесе оларға туыстас тайпалар Арыс ... ... мұны ... ... мен ... ... ... көрсетеді.
Қарауылтөбе қонысын қазып ашқанда керамикалық күйдіру пешінің ... ... өзі сол ... ... ыдыс ... және ... дамығанын көрсетеді.
Қаңлылардың мекендеген негізгі аймағы Сырдария өзенінің орта ... ... ... вариантының көптеген ескерткіштері нақ осы
жерде ... орта ... ... ... қаңлы тайпаларының мәдениеті
мен тұрмысын Ақтөбе және Ақтепе (Ташкент ... ... ... ... ... ... ... бейнелейді. Ақтөбе-2 қонысы айнала қалың,
биік дуалмен ... ... 4 га ... алып ... ірі елді мекен
болды. Бұл қорғанның ішіндегі қала тұрғындарының тұр-ғын ... ... ... ... үйде ... ... ... болған.
Сарай кіретіп қақпалардан және бүкіл үйді орап тұрған дәліз ... ... ... ... орналасқан бес бөлмеден тұрады. Алтыншы шаршы
белме сарайдың ортасында. Ол күмбезделіп жабылған, онан ... ... иіп ... биік ... ... бірінде баспалдақ бар, онымен
көтеріліп үйдің шатырына шығады. ... ... ... шикі ... ... жайларға жарық терезеден түскен және ашық жерошақтармен,
камин тәріздес пештермен жылытылатын ... ... ... тәлімі және көлдетіп суару егіншілігімен
және мал шаруашылығымен айналысқан. Шаруашылықта және ... ... аяқ, ... тәріздес ыдыстар, таба, қыш кеспек, аяқ, кесе сияқты әр
түрлі кыш ыдыстарды пайдаланған. Тас қол ... ... ұн ... ... ... ... ұршықбастарының, тоқыма ісінде пайдаланылған тас
жүкшелердің кеп болуы жіп иіру, мата тоқу ... ... ... Қолөнердін, темір еңбек құралдарын (пышақ), қару (қанжар, жебе
ұштары), сүйек оятын құралдар ... ... ... ... де ... ... ... сырғалар, қола сақиналар, түрлі түсті тастардан
көз салынған бедерлі ... ... ... ... ... ... ағысын қаңлы дәуірінде ... ... ... ... тайпалар (С. П. Толстов 62 ... ... ... бұл ... көп ... қаңлы
мәдениетінін. Қауыншы, Отырар-Қаратау нұсқаларына жақын болды.
Ең ірі ескерткіштердің бірі — Алтынасар қала жұрты; ... әрі ... ... ... бұл қала 16 ... жуық ... алып жатқан.
Қаланын. тұрғын үйлері орама тәріздес орналасқан, ... ... ... ... Кісі ... бөлмелердің еденінің үстіне қалқа төсектер
жасалды, олар қабырғаны ойып жасалған камин ... ... және ... ... Тамақ та сонда пісірілді. Үйлердін, ... ... ... балшықпен сыланған; залдардың бірінде ақ қабырғаға
қызыл бояумен оюлар, гүл ... ... ... ... ... ... ... шаруашылықтың түрлерін, үйдегі
әр түрлі қолөнерінін дамуын аңғаруға мүмкіндік береді.
Алтынасар тұрғындарының шаруашылықтарында егіншілік пен отырықшы мал
шаруашылығы ... ... арпа мен тары ... ... ... жақын жерлерде болған және ... ... ... ... ... ... ... ұсталық кәсіп, керамикалық ыдыстар, зергерлік
бұйымдарын жасау және ... ... ... ... ... ... ... мекендеген аудандардың бәрінде де қоныстарының қасында
қорым болады. Бейіт құрылысы жер ... ... ... ... ... ... келеді. Өлген адамдар жай шұңқырларға, лақытталған үңгір
қабірлерге жерленген. Қабірге ас құйылған ... қыш ... ... болған.
Ерлерді қаруларымен — қанжар, семсер, садақ, жебелерімен көмген. Әйел
молаларынан ... ... ... — сырға, сақина, білезік, ... ... ... ... — бұл ... отырықшы, егін
салатын тайпалардың мәдениеті. Ірі-ірі кірпіш ... ... ... ... үй ... әдемі мәнерлі оюлар ежелгі
Қаңлылда мәдениеттің даму деңгейінін биік ... ... ... ... ... үй мен ... ... дуалдарымен және су толтырыліан орлармен қоршалған бұл ... ... оның ... ... ... Олардың бәрінде ұзақ
уақыт отырықшылық тіршілік болғанын көрсететін қалың мәдени қабаттар ... ... шикі ... ... пахс ... аралас
салынған еңселі үйлер болған.
Қаңлылар дәнді дақылдар еккен және огород өсірумен де айналысқан.
Қоныстарда ... ... ... ... болсын дән, астық
сақтайтын ұра, еденді сылайтын балшыққа, шикі ... ... ... ... ... астық, бақша дақылдарын сақтайтын қыш кеспектер
табылды. Жерді тас кетпендермен өндеген, сүйектен ... ... да ... ... ... ғасырларында ирригация қара дүрсін болған —
құрғай бастаған су ... ... ... әдістермен пайдаланылған.
Жетіасар койнауында езен салаларынан eгіc алқаптарына қарай жүргізген ... 50 м) ... ... Суды ... ... жүргізетін арықтар
Сырдарияның бір ... ... ... арқылы жасалған су қоймасынан
тартылады. Жетіасар ауданында ... ... ұсақ ... су ... ... ... жартымсыз болуы қаңлылардың қоғамдық даму дсңгейін
толық сипаттауға әлі ... ... ... ... ... ... атрибуттары бар этникалик саяси бірлестік болған деп
топшылауға негіз ... ... ... ... және ... өсірумен де айналысқан.
Қоныстарда тұрғын үйлерде болсын, ... ... дән, ... ұра, ... сылайтын балшыққа, шикі кірпішке қосылған сабан,
толып жатқан дәнүккіштер, ... ... ... ... қыш ... Жерді тас кетпендермен өндеген, сүйектен жасалған ... да ... ... ... ... ирригация қара дүрсін болған —
құрғай бастаған су жайылмалары, салалар қарапайым әдістермен ... ... езен ... eric ... қарай жүргізген қысқа
(40— 50 м) арықтар табылды. Суды ... ... ... ... бір саласын бөгеген ... ... ... су ... ... ... көптеген бөгеттер-дің, ұсақ каналдардың,
шағын су қоймаларының орындары табылды.
Деректемелердің жартымсыз болуы қаңлылардың ... даму ... ... әлі мүмкіндік бермейді. Алайда Кангию ... ... ... бар ... ... ... ... деп
топшылауға негіз бар.
Қолданған әдебиеттер тізімі
1. Архив К. Маркса и Ф. Энгельса. Т. VI. М., ... ... К. ... ...... К., ... Ф. Соч., т. ... Маркс К. Наброски ответа на письмо В. И. ... ... ... ... К-, ... Ф., Соч., т. ... Маркс К. Капитал. I том. — Каз. мемл. баспасы, 1963.
5. Маркс К. Конспект книги Льюиса Г. ... ... ...... ... и Ф. Энгельса, Т. IX. М., 1941.
6. Энгельс Ф. Диалектика природы. — ... К.., ... Ф. Соч., т. ... ... Ф. ... жеке меншіктік және мемлекеттің шығуы.
«Қазақстан» баспасы, 1967.
8. Ленин В. И. ... ... ... ... ... жөнінде. Таңдамалы
шығармалар үш томдығы, 2-том.
9. Маркс К. Формы, предшествующие капиталистическому производству. М.,
Госполитиздат, 1940.
10. Лепин В. И. ... ... және ... ... ... үшінші съезі. Шығармалар. 26-том.
11. Энгельс Ф. Анти-Дюринг. — Қаз. мемл. баспасы, 1957.
12. Ленин В. И, ... ... тіл ...... ... ... ... В. И. Философиялык, дәптерлер. Шығармалар толық жинағы, 29-том.
14. Ленин В. И. Мемлекет туралы. Шығармалар ... ... ...

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасының мемлекет және құқық тарихы166 бет
Ежелгі қазақ әдебиетінің тарихы және оның зерттелуі14 бет
Қазақ ақын-жырауларының тәлім-тәрбиелік идеялары8 бет
Ежелгі қаңлылар33 бет
Ерте мемлекеттік құрылымдар13 бет
Сақ,үйсін,қаңлылардың діни сенімі8 бет
Сақ. Үйсін. Қаңлы17 бет
Сақтар жайлы11 бет
Ғұн мемелекеті7 бет
Ғұндар 10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь