«Райымбек Агро» ЖШС-те СМЖ және қаупсіздік жүйесін дайындау

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..8
1. Әдебиетке шолу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10
1.1 ҚР техникалық реттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...12
1.2 ҚР ДСҰ.ның құрамына өтуінің негізгі жақтары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13
1.3 Стандарт, сапа және тағам өнімдерінің қауіпсіздігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15
1.4. Халықаралық ИСО 9000 сериялы стандарттарының сипаттамасы ... ... ..17
1.5. Өнімдердің қауіпсіздік жүйесі (ХАССП) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...23
1.6 Сапаны басқару және оның халықаралық тәжірибесі ... ... ... ... ... ... .26
1.7 Сапалы өнім өндіруді қамтамасыз ету . бәсекелестік қабілетті ел болу..29
1.8 Терминдер мен анықтамалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...33
1.9. Зерттеу материалдары мен әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .33
2. Негізгі бөлім
2.1. Raimbek Agro «Айналайын» зауытының қысқаша сипаттамасы ... ... ... .38
2.2. Raimbek Agro «Айналайын» зауытындағы ИСО 9001.2000
стандарты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .39
2.3. Сапа менеджмент жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .40
2.4. Raimbek Agro «Айналайын» зауытындағы сүт өнімдерінің сапасы ... ...42
2.5 Raimbek . Agro қәсіпорында СТ РК 1618 . 2007 бойынша «экологиялык таза» өнім өндіру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..47
2.6 Raimbek Agro «Айналайын» зауытындағы сүт
өнімдерінің қауіпсіздігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...48
2.7 Raimbek Agro «Айналайын» зауытындағы ИСО 9001 сапа
менеджмент жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .50
2.8 Кәсіпорында ИСО 22000 қауіпсіздік стандартын енгізу ... ... ... ... ... ... ..51
2.9 ИСО 9001.2000 стандарты бойынша сапаны басқару ... ... ... ... ... ... ... ...52
2.10 Сүт өнімдерін сертификаттау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 53
3. Өнімдердің экономикалық тиімділігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 56
4. Еңбекті және қоршаған ортаны қорғау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 59
4.1 Кәсіпкерлік қауіпсіздік және еңбекті қорғау OHSAS 18001 талаптары бойынша менеджмент жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..61
4.2 Қазақстанда ИСО 14001 стандарты бойынша экологиялық
менеджмент: оның жетістіктері және проблемалары ... ... ... ... ... ... ... ..63

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...66
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...68
Қосымшалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...71
ҚР Президенті Н.Назарбаевтың Қазақстан халқына 2010 жылғы Жолдауында «Халқымыздың басына түскен қандай да бір сынаққа қарамастан біз тәуелсіздігімізді нығайту жолындағы жасампаз істерімізді жалғастыра бермекпіз...Өмірге қабілетті және икемді экономика жасау үшін біз дәйектілікпен күрделі құрылымдық реформаларды жүргізіп, экспорттық әлеуетті ұлғайттық және әр тараптандыруды бастап кеттік... Біздің болашағымыз экономиканың одан әрі жаңғыртылуы мен базалық инфрақұрылымның дамуына байланысты.» делінген.
Экологиялық таза өнім өндіру проблемасы адам қоғамының алдында тұрған ең басты мәселелердің бірі деуге болады. Қазақстанның ауылшаруашылық өнімдерін өндіру және өңдеу өндірістері экономиканың басты бір кешені болып табылады. Ол тұтынушыларды сапалы тағам өнімдерімен қамтамасыздандыруды жүзеге асырады. Біздің елімізде бұл сала жақсы дамығанымен бұрыңғы кездерде топырақтың, судың, жемнің экологиялық жағдайына үлкен көңіл бөлінбеген. Соның нәтижесінде өндірілетін сүттің сапасы да төмендеген.
Балаларға арналған және жалпы тағам өндіруге қажетті таза экологиялық сүт және сүт өнімдерін алуға мүмкіншілік бар екендігін көрсетеді. Сүт сапасының жақсы болуын сүт шикізатын өндіретін өндірістің барлық сатыларындағы мамандардың біліктілігіне байланысты.
Қазіргі кезде ЖШС, АҚ және басқа да жекеменшік формасы бар көптеген сүт өндіретін өндірістердің пайда болуына байланысты таза экологиялық сүтті өндіретін арнайы шикізат аймақтарын құруда сұрақтар туындап отыр. Бұл сұрақтарда шикізат аймақтарына қойылатын экологиялық талаптардан, сүт өндіретін кешендердің эпидемиологиялық жағдайынан туындап отыр. Сондықтан да экологиялық таза сүтті өндіретін технологияларды енгізу басты мәселе болып отыр.
Қазіргі кезде біздің елімізде өнімдердің сапасына үлкен көңіл бөлініп отыр. Сондықтанда экологиялық жағынан таза аймақтарда өндірілген тағамдарға өте үлкен сенімділік білдіріледі.
Келешек 10 жылдың ішінде сүт және сүт өнімдеріне сұраныс өседі деген тұжырым бар. Егерде өнімді өндірудің жаңа технологиялары жасалса бұл салада менің ойымша тұрақтылық болады. Себебі бұл салада жетілдірудің басты мақсаты өнімнің экологиялық көрсеткіштерін жақсартуға негізделеді. Ал тұтынушылық қасиетін жоғарылату үшін өнімнің дәмдік, тағамдық, тауарлық түрін және сақтау кезінде тұрақтылығы сияқты көрсеткіштерге үлкен көңіл бөлінеді.
Бұндай талаптардың орындалуының себебі болып отырған бір мәселе, сол өнімнің балалар тағамын өндіруде шикізат ретінде пайдаланатындығы болып отыр.
Соңғы 30 жылдың ішінде сүт өндірісі өте жоғары дамыды. Сонымен қатар оның санитарлы сапасына талаптар да жоғарлады.
1. ҚР-ның Президенті Н.Ә. Назарбаевтың халыққа «Дағдарыстан - дамуға» атты Жолдауы. Астана-2009.
2. ҚР-ның «Техникалық реттеу туралы» Заңы. 2004ж.-40б.
3. ҚР-ның «Тұтынушының құқығын қорғау туралы» Заңы. 1992ж.-22б.
4. ҚР «Тағам өнімдерінің сапасы және қауіпсіздігі туралы» Заңы, 10.11.2004ж.
5. ҚР «Лицензиялау туралы» Заңы, №214, 11.01.2007ж.
6. ҚР «ҚР-да тіл туралы» Заңы, №151, 11.07.1997ж.
7. ҚР «Өлшеудің бірегейлігін қамтамасыз ету» Заңы, №53-2, 07.06.2000ж.
8. ҚР «Акционерлік қоғамдар туралы» Заңы, 13.05.2003ж.
9. ҚР-ның «Тағам өнімдерінің қауіпсіздігі туралы» Заңы, 2008ж.-24б.
10. ҚР-ның стандарты СТ РК 3.4-2003. «Өнімдердің сәйкестігін растауды жүргізудің тәртібі», 2003ж.
11. ҚР-ның стандарты СТ РК ИСО 22000:2005 «Тағам өнімдерінің қауіпсіздігінің менеджмент жүйесі», 2005ж.
12. ҚР-ның стандарты СТ РК 1179-2003 «НАССР принциптерінің негізінде тағам өнімдерінің сапасын басқару». 2003ж.
13. ХС ИСО 9001:2000 «Сапа менеджменті жүйесі», 2000ж.
14. ХС ИСО 14001 «Экологиялық менеджмент жүйесі», 2004ж.
15. ХС OHSAS 18001 «Кәсіпкерлік қауіпсіздік және еңбекті қорғау» менеджмент жүйесі, 1999ж.
16. ХС SA 8000 «Әлеуметтік жауапкершілік менеджменті», 1997ж.
17. Бегайдарова Г. Кәсіпкерлік қауіпсіздік және еңбекті қорғау OHSAS 18001 талаптары бойынша менеджмент жүйесі. Новости Госстандарта. №2,2007ж.43-45б.
18. Горлова Б.Д., Чипурина Л.Г. ХАССП жүйесі – уақыт талабы. Пищевая промышленность. №12, 2004ж. -73б.
19. Дугалов Г.Т. Бәсекелестік экономика үшін стандарттар бәсекелестігі.Успех №4, 2005ж. 8-11б.
20. Дамбровская Г. ҚР-да менеджмент жүйесінің өркендеу концепциясы: талқылау басталды. Успех. Қараша-желтоқсан, 2007ж. 30-33б.
21. Дамбровская Г. Интегрирленген менеджмент жүйесі: Қандай пайда? Успех,маусым-шілде, 2008ж. 20-21б.
22. Демидова З. «Экологиялық таза өнім» жай өнімнен несімен өзгеше? Успех, шілде-тамыз, 2007ж. 38-41б.
23. Дугалов Г. Стандарттау туралы техникалық комитеттердің техникалық реттеу жүйесіндегі маңызы. Новости Госстандарта.№3, 2006ж. 4-5б.
24. Есмуханов Е.Тағам өнімдерінің қауіпсіздігі саласында жүйелі қадам. Успех, қараша-желтоқсан, 2007ж. 22-29б.
25. Ибраева Г. ИСО 14001:2004 стандарттарының жаңа түрінің талаптары. Успех, №, 2006ж. 34-35б.
26. Ивлева О. Стандарттаудың жаңа жүйесі. Пищевая и перерабатывающая промышленность Казахстана, №10, 2004,55б.
27. Курмангалиева С.Г. Саулықты тамақтану – мемлекет қамқорлығы. Пищевая и перерабатывающая промышленность Казахстана, №1,2000ж. 7б.
28. Кубеева А.С. Сапа менеджмент жүйесінің Қазақстан кәсіпорындарына қажеттігі. Пищевая и перерабатывающая промышленность Казахстана, №4, 2000ж. 30-33б.
29. Мырзабай М.М. ж б. Стандарттау, метрология, сертификаттау және сапа менеджменті. Оқулық. Алматы, 2003ж.
30. Мишина М.Ф. Сапаны және тағам өнімдерінің қауіпсіздігін қамтамасыз етуде стандарттардың орны. Стандарттар және сапа. №1,1998ж.25б.
31. Москалевич С. ИСО, сапаны басқару және Қазахстан. Успех,№3,2006ж.-8-10б.
32. Мухамбетов Г. СМК-ны енгізу – формалды қадам емес. Успех,№2,2006ж.-13-14б.
33. Мухамбетов Г. Әлемдік экономикаға интеграцияланған кезде және БСҰ өтер алдында халықаралық стандарттарды техникалық реттеудің маңызы. Успех,№4,2006ж.-8-9б.
34. Мухамбетов Г. Менеджмент саласындағы жаңалықтар, Қазақстан кәсіпорындарының табысқа жетуіне кілт сияқты. Успех,көкек-мамыр,2008ж.-4-6б.
35. Мухамбетов Г. Техникалық реттеу – елдің нәтижелі өркендеуі үшін жағдай туғызудың негізгі факторларының бірі. Успех,қыркүйек,2006ж.-12-13б.
36. Махметов Б.Н. Қазақстан Республикасында Халал жүйесінің өркендеуі. Пищевая и перерабатывающая промышленность Казахстана,№1,2008ж.-41-43б.
37. Смагулов А.К. Ауылшаруашылық тағам өнімдерінің сапасы және қауінсіздігі. Оқулық Алматы, 2002ж.
38. Сибагатова А.Е. НАССР принциптері негізінде сапа өнімдерін басқару жүйесін енгізу. Пищевая и перерабатывающая промышленность Казахстана, №3,2005ж. – 27-29б.
39. Тыныбек Е.Г. Тағам өнімдерінің сапасын және қауіпсіздігін қамтамасыз етуде стандарттардың маңызы. Пищевая и перерабатывающая промышленность Казахстана, №4, 2004ж. -25б.
40. Тыныбек Е.Г. Халықаралық стандарттарды тағам өндірісінің саласында енгізу туралы. Пищевая и перерабатывающая прмышленность Казахстана, №3,2004ж.-23б.
41. Усембаева Ж.К. Сапа және қауіпсіздік – бәсекелестік негізі. Пищевая и перерабатывающая промышленность Казахстана, №5, 2005ж. -12-13б.
42. Шабалина В.М, Менеджмент жүйесі – бәсекелестіктің анықтаушы факторы. Пищевая и перерабатывающая промышленность Казахстана, №3, 2004ж. – 24-25б.
43. Цвиковский М. Тағам өнімдерінің сапасын және қауіпсіздігін басқару жүйесі. Пищевая и перерабатывающая промышленность Казахстана, №8, 2008ж. -25б.
44. Карапетян А. АҚ «Бахус» - ТМД бірінші кәсіпорын, ХС ИСО 22000:2005 ТӨҚМЖ сертификатталған. Успех, сентябрь,2006ж. -59б.
45. Киянский В. Қазақстанда ИСО 14001 бойынша экологиялық, менеджмент: проблемалар және жетістіктер. Успех. Қараша-желтоқсан,2006ж. – 38-40б.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ
МИНИСТРЛІГІ
ҚАЗАҚСТАН ИНЖЕНЕРЛІК – ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ
УНИВЕРСИТЕТІ
Аскарова ... ... ... СМЖ және ... ... дайындау
ДИПЛОМДЫҚ ЖҰМЫС
5В073200 мамандық бойынша – «Стандарттау, метрология және сертификаттау»
Алматы, 2011ж.
ҚАЗАҚСТАН ... ... ЖӘНЕ ... ИНЖЕНЕРЛІК – ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ
УНИВЕРСИТЕТІ
«Қорғауға жіберілді»
Агротехнология,стандарттау
және сертификаттау кафедрасының
меңгерушісі а.ш.- ғ.к.,доц..
______________К.Е. Каржаубев
«_____»_________2011ж.
ДИПЛОМДЫҚ ЖҰМЫС
Тақырыпқа: «Райымбек ... ... СМЖ және ... ... ... мамандық бойынша – «Стандарттау, метрология және сертификаттау»
Орындаған ... ... ... ... З.К. ... ... ... ... хаттамасы ____________ |
|МАК бағасы ______________ ... ... ... ... ... ... ... ЖШС-те СМЖ және қаупсіздік жүйесін дайындау
4 курс студенті ... ... ... ... ... Султанова
З.К
Кеңесші:
негізгі бөлім бойынша ___________________ т.ғ.д., проф. Султанова З.К
экономикалық бөлім бойынша _____________аға оқытушы Артыкбаева Л.К.
еңбекті қорғау ... ... ... ... аға оқытушы Касымов Н.Ж.
бойынша
нормабақылаушы ... ... ... ... ... кафедрасының
меңгерушісі ... а.ш.- ... - ... ... – Стандарттау, метрология және сертификаттау
Кафедра – Агротехнология, стандарттау және сертификаттау
Тапсырма
дипломдық жұмысты орындауға
Студент ... ... ... ... ... ... ЖШС-те СМЖ және қауіпсіздік жүйесін
дайындау
КазИТУ ректорының бұйрығымен бекітілген, № 8/1 «15» қараша 2010ж.
Біткен жумысты өткізүдің мерзімі «10» ... ... ... ... ... - ... жүйесіндегі өндірістік іс-
әрекеттің сипаттамасы, өнімдердің ассортименті және сапасы туралы мәлімет,
СМЖ-ін енгізу ИСО 9001:2000 ... ... ... ... СТ ... 22000:2005 ХАССП бойынша; OHSAS 18001:1999; ИСО 14001:2001; СТ РК ... СТ РК ... ... ... және ... ... жұмыста дайындауға жататын сұрақтар тізімі болмаса дипломдық
жұмыстың қысқаша ... ... шолу ... ... және қауіпсіздігінің менеджмент
жұйелерінің қазіргі жағдайы және болашақта дамуы;СМЖ-ің сапаны жақсартудағы
рөлі,ИСО ... ... ... ... талдамалық шолу).
2. Негізгі бөлім (Кәсіпорындардың өндірістік іс-әрекетіне ... ... ... «Райымбек - Агро» сертификаттау туралы
нәтижелер, ықпалдасқан МЖ енгізу және ... ... ... ... ... - ... ... тиімділігінің есебі).
Графикалық материалдардың тізімі ... ... ... ... ... ... блок-сұлбасы
2. Кәсіпорындағы өнімдердің ассортименті және сапасы
3. Кәсіпорындағы менеджмент жүйелері.
4. Өнімдердің сапасын бақылау
5. ... ... ... ... ... негізгі әдебиеттер:
1. Мырзабай М.М. және ... ... ... метрологии,
сертификации и менеджмента качества А.: баспа. ЖК «ЮАТ» 2003ж.
2. Қаржаубаев К.Е. «Стандарттау, сертификаттау және ... ... ... PRINT MASTER ... ... А.К. және басқ. ... и ... ... ... А.: баспа. «АТАМҰРА» 2002ж.
4. Қазақстан Республикасының « Техникалық реттеу туралы» Заңы А.: ... ҚР ... ... ... Заңы А.: ... ... 4.01.071.03. Гигиенические требования к безопасности и пищевой
ценности пищевых продуктов.
7. ҚР СТ 3.4 - 2003. Порядок ... ... ... ... ҚР СТ ... ... менеджмента качества.
9. ҚР СТ 1179-2003ж. СМК основанных на принципах НАССР
10. ҚР СТ ... ... үшін ... ... ... бойынша ақпарат:
|Бөлім ... ... ... ... ... проф. Султанова|21.01.11-2| ... шолу |З.К |5.02.11 | ... ... ... ... ... | |
| |З.К. ... | ... ... |аға ... ... ... |
| |Л.К. |2.04.11 | ... ... және | аға ... ... ... ... ортаны қорғау |Н.Ж. |9.04.10 | ... ... ... ... |
| |З.К |6.05.11 | ... ... ... ... п/п|Бөлімдердің атаулары, дайындалатын |Ғылыми жетекшіге ... |
| ... ... ... ... | |
|1 | | | |
| ... ... шолу |25.02.11 | |
|2 ... ... ... | |
|3 ... ... ... | |
|4 ... ... және қоршаған ортаны|29.04.11 | |
| ... | | |
|5 ... ... | ... берілген күні «18» ... ... ... ____________________ а.ш.- ғ.к.,доц.Қаржаубаев К.Е.
Жұмыстың жетекшісі ... ... ... ... ... орындауға қабылдаған
4 курс студенті ... ... ... ҚР ... ... ҚР ДСҰ-ның ... ... ... ... сапа және ... ... ... ИСО 9000 ... ... ... ..........17
1.5. ... ... ... ... ...23
1.6 Сапаны басқару және оның халықаралық тәжірибесі…………………….26
1.7 Сапалы өнім өндіруді қамтамасыз ету - ... ... ... ... мен ... Зерттеу ... ... ... ... Raimbek Agro «Айналайын» зауытының қысқаша сипаттамасы.............38
2.2. Raimbek Agro «Айналайын» ... ИСО ... Сапа ... Raimbek Agro ... ... сүт ... ... .......42
2.5 Raimbek – Agro қәсіпорында СТ РК 1618 – 2007 бойынша ... өнім ... Raimbek Agro ... зауытындағы сүт
өнімдерінің
қауіпсіздігі................................................................
.......................48
2.7 Raimbek Agro «Айналайын» зауытындағы ИСО 9001 сапа
менеджмент
жүйесі......................................................................
.......................50
2.8 Кәсіпорында ИСО 22000 ... ... ИСО ... ... бойынша сапаны
басқару...............................52
2.10 Сүт өнімдерін сертификаттау
....................................................................53
3. Өнімдердің экономикалық
тиімділігі............................................................56
4. Еңбекті және қоршаған ортаны қорғау
........................................................59
4.1 ... ... және ... ... OHSAS 18001 ... ... ... Қазақстанда ИСО 14001 стандарты бойынша экологиялық
менеджмент: оның жетістіктері және проблемалары…………………...…...63
Қорытынды
............................................................................
...........................66
Қолданылған ... ... ... ... ... ... 2010 жылғы Жолдауында
«Халқымыздың басына түскен қандай да бір ... ... ... ... ... ... ... жалғастыра
бермекпіз...Өмірге қабілетті және икемді экономика ... үшін ... ... ... ... жүргізіп, экспорттық әлеуетті
ұлғайттық және әр тараптандыруды бастап кеттік... Біздің ... одан әрі ... мен ... ... ... ... таза өнім өндіру проблемасы адам ... ... ең ... ... бірі ... болады. Қазақстанның
ауылшаруашылық өнімдерін өндіру және өңдеу өндірістері ... ... ... ... ... Ол ... сапалы тағам өнімдерімен
қамтамасыздандыруды жүзеге асырады. ... ... бұл сала ... бұрыңғы кездерде топырақтың, судың, жемнің ... ... ... ... Соның нәтижесінде өндірілетін сүттің
сапасы да төмендеген.
Балаларға арналған және жалпы ... ... ... таза ... және сүт өнімдерін алуға мүмкіншілік бар екендігін көрсетеді. ... ... ... сүт шикізатын өндіретін өндірістің барлық
сатыларындағы мамандардың біліктілігіне байланысты.
Қазіргі кезде ЖШС, АҚ және ... да ... ... бар көптеген сүт
өндіретін өндірістердің пайда болуына байланысты таза экологиялық сүтті
өндіретін арнайы шикізат аймақтарын ... ... ... ... ... ... аймақтарына қойылатын экологиялық талаптардан, сүт
өндіретін кешендердің эпидемиологиялық жағдайынан туындап ... ... ... таза ... өндіретін технологияларды енгізу басты мәселе
болып отыр.
Қазіргі кезде біздің елімізде өнімдердің сапасына ... ... ... Сондықтанда экологиялық жағынан таза аймақтарда өндірілген тағамдарға
өте үлкен сенімділік білдіріледі.
Келешек 10 жылдың ішінде сүт және сүт ... ... ... ... бар. ... ... өндірудің жаңа технологиялары жасалса бұл салада
менің ойымша тұрақтылық болады. Себебі бұл ... ... ... ... экологиялық көрсеткіштерін жақсартуға негізделеді. ... ... ... үшін ... ... ... тауарлық
түрін және сақтау кезінде тұрақтылығы сияқты көрсеткіштерге үлкен ... ... ... себебі болып отырған бір мәселе, сол
өнімнің балалар тағамын өндіруде шикізат ретінде пайдаланатындығы ... 30 ... ... сүт ... өте жоғары дамыды. Сонымен қатар
оның санитарлы сапасына талаптар да жоғарлады.
Кейбір шет ... ... ... ... үшін экологиялық таза
өнімді өндіре бастады. Оған ... ... ... ... ... ... Данияда мұндай сүтке жәй сүттің бағасынан 20 пайыз жоғары
құнды төлейді. Ал ... ... үшін ... ... ... ... көлемінде қосымша қаржы береді.
Жұмыстың мақсаты - тағам ... ... ... ... ... ... және ... өнімдерді
қамтамысыз теу жолында іс-шараларды қарастыру.Осы мақсатты ... ... ... тапсырмаларды орындау керек:
1.Өндіріске ықпалдасқан менеджмент жүйелерін енгізуді қарастыру.
2.Өндірістегі технологиялық үдірістердің кезеңдерінде өнімдердің
сапасына бақылау жүргізу.
3.Өнімдерді ... ... ... және ... ... ... жүргізу керек.
1. Әдебиетке шолу
Соңғы 5 жылдың ішінде сүт өндірісі үлкен даму ... ... ... ... ... бойынша 560 млн. тонна сүтті алады. ... ... саны 230 млн ... ... Сүт ... ... орынды
(124 млн. тонна - 22 пайыз) Батыс Европа мемлекеттері алады. Ал ... (76 млн ... - 13 ... ... алады. Ал одан кейін сүт өндіруден
үшінші орынды АҚШ алады, ... олар ... ... ... ... жоқ.
Олардың сүт өндіру көлемі 73 млн. Тонна, одан соң төртінші орынды Ресей
Федерациясы алады, ... сүт ... ... ... ... көлемінен 5,5
пайызға тең. Ал қалған 50 пайызы дүниежүзіне таратылады. ... ... ... ... ... ... көлемі 3,9, ал Қытайда 1,5 пайыз құрайды.
Ал әр мемлекетке шаққанда өндірілетін сүт ... ... ... ... 1 – ... жүзіндегі әр мемлекетке шаққандағы өндірілетін сүттің
көлемі
|Мемлекет ... ... ... ... мың ... |
| |2005 |2006 |2007 |
|1 |2 |3 |4 ... |24965 |25102 |25173 ... |12826 |12726 |12754 ... |7244 |7474 |- ... |6986 |6977 |6997 ... |5601 |5493 |5513 ... |4920 |5110 |5030 ... |4976 |4890 |- ... |3492 |3350 |3178 ... |3363 |3309 |3205 ... |4447 |4407 |4401 ... |3525 |3690 |3860 ... |2884 |2898 |2861 ... |2325 |2533 |2440 ... |1257 |1320 |1229 ... ... сүт ... ... АҚШ-та байқалады. Ал Ресей мен
Украинада сүт ... ... ... Азия мен ... ... сүт өндірісінің әлі өсу қарқыны тоқталмаған.
Дүние жүзінде 2,6 млн. ... ... және 2,5 млн. ... ... сүт ... ... Бұл ... сүт
өнімдерінің дүние жүзілік нарықтарында сұранысы өте жоғары. Оның ... жылы 2,5 млн. ... ... және сүт ... дүниежүзілік нарығы қазіргі кезде тұрақты деп
айтуға болады. Соңғы жылдары сүт малдарының басы төмендесе де сүт және ... ... ... өсіп ... Осыған байланысты мал азығы
үнемделіп бірақ шығарылатын өнімнің көлемінің өсуі байқалады. Соңғы жылдары
Ресей ... сүт ... ... ... Яғни ... ... ... нарықтары сияқты да сату нарығында да күрес жүргізуде.
Сүт нарығы ... ... шет ... ... ... ... бұл ... нарықта шет ел фирмаларының ... ... ... - адамзаттың ежелден пайдаланып келе жатқан тағамы. ... ... адам ... ... содан кейін сүтпен қоректенуді
үйренген. Келе-келе біздің ата-бабаларымыз ... ... ... сақтау
жағдайын да ойластырып тапқан. Себебі сүт өте бағалы өнім. Олай ... оның ... ... 95-98 ... ... Сүт, сондай-ақ,
амин қышқылдарының, макро және микроэлементтердің, ... ... Сүт - ... ... ... тең келмейтін аса бағалы
тағамдық өнім. Олай болатын реті де бар. ... ... ... сол күйінде
де, өнеркәсіп орындары өңдеп шығаратын өнімдер күйінде де іше алады.
Сүттің тағы бір қасиеті ... ... ... ... ... ... құндылығын көтереді. Өйткені сүт организмге ... ... ... ... қана ... ... ... май,
белок, углевод, минералды тұздар, тағы басқалармен бірлесе, үндесе отырып,
жоғарыда ... ... ... ... ... ... адам баласы үшін қаншалықты қажет екенін бәрімізге ... да ... ... мен ... ... ... жақсартуға
бүгінгі таңдағы халықтың талап тілегіне сай келетіндей етіп көңіл аудару
керек. ... сүт ... ... ... майы, белогы,
витаминдері жеткілікті сүт саууға тырысулары керек. Оның үстіне өңдейтін
орындарға ... ... таза ... ... да ... ... ... Республикасында техникалық реттеу
Техникалық регламенттің талаптарына сәйкес
   1) өнімнің негізгі мақсатын;
   2) дайындаушының (сатушының немесе шетелдік ... ... ... ... ... ... ... өнімі үшін сапа және қауіпсіздік көрсеткіштері
оны жеткізуге арналған шарттарда ... ... қоса ... ... егер олар ... ... түріне арналған нормативтік және (немесе)
техникалық құжаттарда көзделсе қолдану шарттары;
Экологиялық таза материалдардан ... ... ... таза ... ... құжаттамаға сәйкес белгі қойылуы тиіс.
Импорт өнім үшін өнімді шығарған елді, шетелдік дайындаушының фирмалық
атауын және мекен-жайын латын алфавитін ... ... ... ... ... ... өнімнің тікелей әрбір бірлігінен орауышта
(ыдыста), затбелгіде, заттаңбада, жапсырмада (стикерде), құжаттарда,
жадынамаларда (қосымша ... ... ... ... ... (немесе) суреттермен беруге тиіс.
Өніммен жанасатын ақпарат жазу құралдары оның қауіпсіздігіне әсер
етпеуі ... ол ... ... қамтамасыз етуі және халықтың
санитарлық-эпидемиологиялық саулығы саласындағы уәкілетті орган қолдануға
рұқсат еткен ... ... ... ... ... ... алып қоюға, оларды кәдеге жаратуға және
жоюға қойылатын талаптар  
Егер қауіпті өнімнің иесі оны ... алып ... ... шаралар
қолданбаған жағдайда, мұндай өнім Қазақстан Республикасының заңнамасында
белгіленген тәртіппен күштеп реттеу ... ... ... ... бекітілген стандарттау жөніндегі қолданыстағы
нормативтік құжаттарға, өнім ... ... ... ... ... ... ... тиіс.
Өнімді өндіру үшін қолданыстағы нормативтік құжаттарға сәйкес болатын
және халықтың санитарлық-эпидемиологиялық салауаттылығы ... ... ... рұқсат еткен шикізат пен материалдар қолданылуға
тиіс. Өнімді рұқсат ... ... ... ... қатерін болдырмау немесе
оны төмендету үшін материалдар мен ... ... отқа ... ... ... ... регламент қолданысқа енген сәттен бастап ... ... ... мен ... ... ... осы
Техникалық регламент ережелеріне қайшы келмейтін бөлігінде қолданылады.
Осы ... ... ... ... ... берілген
сәйкестікті растау ... ... ... қолданылу мерзімі
аяқталғанға дейін жарамды деп есептеледі
Осы Техникалық ... өнім ... ... оның ... ... ... үшін механикалық, химиялық және биологиялық қауіпсіздігін
қамтамасыз ететін талаптарды белгілейді.
2-бап. Қазақстан Республикасының техникалық ... ... ... ... ... ... ... туралы заңнамасы
Қазақстан Республикасының Конституциясына негiзделедi және осы Заң мен ... ... ... актiлерден тұрады.
2. Егер Қазақстан Республикасы бекiткен халықаралық ... ... ... ережелер белгiленсе, онда халықаралық шарттың ережелерi
қолданылады.
3-бап. Осы Заңның қолданылу саласы
1. Осы Заң ... ... ... ... өмiрлiк циклiнiң
процестерiне (бұдан әрi - процестер) қойылатын мiндеттi және ... ... ... қолдану және орындау, олардың сәйкестігін
растау, аккредиттеу және ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық қатынастарды реттейдi.
2. Өнiм, көрсетiлетiн қызмет, процестер ... ... ... ... ... ... сондай-ақ Қазақстан Республикасының аумағында
қызметiн жүзеге асыратын және ... ... ... ... техникалық реттеу объектiлерiне қатысты пайдалану
құқығын иеленетiн жеке және ... ... ... ... ... ... ҚР ... құрамына өтуінің негізгі жақтары
Дүниежүзілік сауда ұйымына мүше болу Қазақстанның экономикалық
өрлеуі, жаңғыруы мен бәсеге ... үшін ... ... ... ... ... және ... сауда жүйесіне барынша қатысуы
тиіс. ДСҰ-на мүшелік – бұл сонымен қатар Серіктестік және ... ... (осы ... ... ... келісім) және ЕО-тың
Жаңа тәсіл директиваларына сәйкес Қазақстан мен Еуропалық одақ ... ... ... ... ... ... ... болу туралы өтінішті 1996 жылы берді. Осы үрдісті басқару ... және ... ... ... ... тобы және ... ... сонымен қатар ДСҰ-на кіру жөніндегі Іс-шаралар ... ... ... ... туралы меморандум әзірленген болатын. Көп
тарапты келіссөздер (Қазақстанға деген елеулі экономикалық мүдделер бойынша
он сегіз ... 1997 жылы ... ... ... ... ... ... Федерациясы сияқты) де ДСҰ-ның мүшесі болуын
көздегендіктен, бұл процесс ... ... ... Мүшелік негізгі ұлттық
басымдық ретінде қарастырылуда және ол ... ... ... ... ... ... ұйымына кіру ұлттық заңнама,
қолданыстағы өнім стандарттары, техникалық регламенттер мен сәйкестілікті
растау рәсімдерінің арасындағы үйлесімділікті ... ... ... ... Бұл Саудадағы техникалық тосқауылдарға және ... ... ... қол ... үшін Қазақстан түрлі мақсаттарға
бағытталған реттеудің бұрынғы жүйесін жаңа заңдар, түрлі өнім стандарттарын
қабылдау ... ... және ... ... рәсімдерін
қайтадан қарастыруы тиіс. [8] МАҚСАТТАР, ІС-ШАРАЛАР ЖӘНЕ ... жылы ... ... Серіктесу және ынтымақтасу туралы
келісімге сәйкес Еуропалық одақ экономикалық реформаларды күшейту ... ... мен ... ... ... ... жасады.
Осы жоба ДСҰ-ның және ЕО-тың айрықшалықты талаптарына сәйкес болу үшін
Қазақстанға құқықтық әрі ... ... ... ету үшін әзірленді.
Бұл өнім стандарттары мен сәйкестілікті ... ... ... және оны іске асыру жөніндегі шаралардың күшейтілуін
көздейді. 
Жобаның ... ...... және ... министрлігі,
Техникалық реттеу және метрология жөніндегі комитет. Жоба командасы сонымен
қатар Қазақстандық Стандарттау және сертификаттау институтымен және ... ... ... ... ... Жоба осы тараптардың
стратегиялық қажеттіліктеріне жауап беру үшін және ... ... ... ... ... ... жүргізілуі үшін ... атап өту ...  Осы ... ... ... бұл: 
• Техникалық реттеу және стандарттау жөніндегі осы заңнамалық ортаны ДСҰ-
ның СТТ келісіміне және ЕЭҚ-ның тиісті заңнамасына сәйкес келтіру.
... ... және ... ... ... ... ... ДСҰ Департаменті қызметкерлерінің кәсіби
тәжірибесін жақсарту және ... ... және ... жөніндегі
комитеттің Ақпараттық орталығы мүмкіндіктерін арттыру.
• Қазақстандық және Еуропалық Стандарттау, аккредитациялау, метрология
жөніндегі органдар арасындағы кооперацияны ... ... жету ... жоба батыл шаралар орындауда, ол: 
• Заң жобаларын әзірлеу жөніндегі ведомствоаралық жұмыс топтарын қолдау
арқылы заңнаманың үйлесімділігін күшейту, қолда бар қосымша 34 ... ... ... ету, 150 өнім ... ету және 600 ... ... шолу ... Адам ресурстарын дамыту және техникалық регламенттерді, стандарттауды,
аккредитациялауды құру рәсімдері бойынша оқыту және ... ... ... ... Техникалық реттеу және метрология жөніндегі
комитеті Стандарттау және сертификаттау ... ... ... үшін ... мен ... ... Ақпараттық кампаниялар мен БАҚ үшін ... ... ... ... ... ... ақпараттылықты арттыру.
• Тестілер мен сертификаттарды өзара мойындаудан пайда алу үшін
стандарттау және ... ... ... ұйымдардың
жекелеген топтарына Қазақстанның қатысуын және мүшелігін күшейту,
Салалық жұмыс топтарға ықпал ету және ақпаратпен ... ... ... заң ... ... ... жүйесінің реформасы
жөніндегі ұсыныстарды, техникалық-заңдық семинарлар ұйымдастыруды, ЕО-тың
Директивалары мен техникалық стандарттар сияқты ... ... ... және ... ... ... ... халықаралық қарым-
қатынастардың күшейтілуін және оқыту сапарларын ұйымдастыруды қамтиды. 
Еуропалық кеңес Бір ... евро ... ... ... Оның іске
асырылу кезеңі – 2005 жылғы қыркүйектен 2007 жылғы шілдеге дейін. 
1.3. Стандарт, сапа және тағам өнімдерінің ... ... ... сатып алынған сүттің сапасы
өндірістік өңдеу үшін МЕМ СТ 13264-88 ... ... ... алудағы талаптар»
талаптары бойынша шектеледі.
Осы стандартқа сәйкес, сүт дені сау сиырлардан, әртүрлі жұқпалы
аурулардан ... ... ... ... сәйкес шаруашылықтың
түрлерінен алынады. Сапасы бойынша сүт мынандай талаптарға сай болуы керек.
Сүт сауғаннан кейін механикалық қоспалардан ... 2 ... ... ... дейін салқындатылуға тиісті. Сүт табиғи, ... ... ... ... ... ... ... тән емес заттардан
болмауы тиіс. Сүтте ауыр металдар, мышьяк, афлотоксин М1 және пестицидтер
қалдығы ҚР ОБД ... ... ... ... ... рұқсат
деңгейінен жоғары болмау керек. Сүттің тығыздылығы 1,027 кг/м3 кем ... сүт ... сай үш ... ...... ... екінші. [15]
Сүттегі май мен белоктың мөлшері сол аумақтағы базистік нормадан
төмен ... ... ... 1,026 ... ... ... 13264-88 ... бойынша сүт қасиеті 2-кестеде көрсетілген.
Кесте 2 – МЕМСТ 13264-88 талаптары бойынша сүттің органолептикалық қасиеті
|Көрсеткіштер ... ... |
| ... ... ... ... мен дәмі ... тән басқа иісі, |Аздап азық иісі мен |
| ... жоқ ... ... ... |
| | ... ... |
|Қышқылдығы, 0Т |16-18 |16-18 |16-20 ... ... |1 |1 |2 ... ... |300 ... ... |500-ден 4000 дейін |
|тазалау деңгейі. |500 |500- ... |1000 ... ... |1000 | ... ... | | | ... ... сай емес ... сиыр ... ... 7 күн ... ... 7 күн бұрынғы, бейтараптаушы, консервілеуші заттар, ... мал ... ... ... ... және ... борсыған иісі,
пияз, жусан, жуа иісі білінетін сүттер қабылдауға ... ... ... ... күні ... болса, тіпті басқа көрсеткіштері
стандарт талабына сай келіп тұрса да ... ... сол күні ... ... ... ... ... партиясын, бактериалдық тазалығы мен ингибирлік
заттарды зерттеп анықтағанға дейін ... ... Егер ... ... зерттеуді растайтын болса, сүт қабылдау тоқтатылады.
Сүтті шаруашылықта, Ветеринарлық заңдылықта көрсетілген талапқа сай
сақтайды. ... ... сүт ... ... ... сапалы сүт тағамдарын тек қана сапалы сүттен алуға болады, ол
белгілі физикалық-химиялық, технологиялық талаптарға сәйкес болуы тиіс.
Тамақ ... ... үшін ... ... ... ... ... актілер талаптарына сәйкес шикізатты пайдалану керек.
Тағамдық өнімдерді ... ... ... ... ... ... ... немесе ветеринарлық-
санитарлық сараптаудан ... ... ... ... ... ... ... гормональді препараттарды) пестицидтерді,
агрохимикаттарды қолдануға рұқсат етіледі.
Балалар тағамын, диетикалық және ... ... ... кезінде өсу стимуляторлар (сондай-ақ гормональді препараттарды),
дәрі-дәрмектердің жеке түрлерін, пестицидтер, ... ... ... ... заттар мен қосылыстар
қосылған өндірістік шикізаттарды пайдалануға рұқсат берілмейді.
Тағам өнімдерінің қауіпсіздігіне өндірістік бақылау, тағам өнімдерінің
қауіпсіздігі ... ... ... актілердің талаптары негізінде
тағам өнімдері айналымының субъектілерімен жасалған тәртіпте жүргізіледі.
Тағам ... ... ... ... Республикасынның
заңдылығымен бекітілген тәртіпте аттестацияланған немесе аккредиттелген
зертханаларда жүргізіледі.
Сүт ... ... ... сүт инфекциялық ауруы жоқтығы жөнінде
анықтамасы бар, деңі сау ... ... ... және сүт ... дайындау кезінде механикалық қосындылар болмауы
керек.
Токсинді элементтер афлотоксин М1, ... ... ... оның ... салмонелла санитарлық нормаларға
сай болуы керек.
Балаларға арналған сүт тағамдары және диетикалық тағамдарды дайындау
сүт жоғарғы сортты ... ... ал ... екінші топтан кем емес.
Сүттің тазалығы сауғаннан кейін 2 ... ... ... ... ... ... ИСО 9000 ... стандарттарының сипаттамасы.
ISO 9000 сериялы стандарттар талаптарына сәйкес келетін ... ... ... ... ... және ... Осы ... нұсқасы 1987 жылы қабылданған болатын, осы уақыттан бері ISO 9000
сериялы ... сапа ... ... ... ең ... ... ... компания өнімін (қызмет көрсетудің)
өндірудің барлық процестерін үнемі және жүйелі түрде ... ... оның ... ... ... барлық қызметкерлерінің және
компанияның сапа менеджментіндегі басшылығында жетекші роль атқаратындардың
қатысуымен ... ... және ... қажеттілігін
қанағаттандыру болып табылады.
Алыс шет елдерде сапа менеджмент жүйесін шағын кәсіпорындарда кенінен
енгізеді. Мысалы, Австралияда ISO 9001 ... ... ... 17 ... ... олардың көбі шағын кәсіпорындар: өндіріс, ... ... ... және ... басқару органдары. Қытайда
ISO 9001 стандарты талаптарына сәйкес сертификаттар тіпті мектепке дейінгі
мекемелерде де бар.
ХС ISO 9001 ... ... ... саны ... ... ... ... 3- ИСО 9001 стандарты бойынша берілген сертификаттардың саны
|Әлемдік |2002 |2003 |2004 |2005 |2006 ... ... ... ... |желтоқсан |желтоқсан |
|Әлемдік |167124 |497919 |660132 |773867 |997866 ... | | | | | ... өсу |122736 |330795 |162213 |113735 |123999 ... саны / |133 |149 |154 |161 |170 ... | | | | | ... | | | | | ... ... Сапа ... ... ... әкімдік» құрудың ең ... ... ... ... ... ... ... болып табылады. Өскемен
қаласының мемлекеттік басқару ... ... ... ... мақсатында ИСО 9001:2000 халықаралық стандарттары ... сапа ... ... ... ... жүргізілуде.
9000 сериялы ИСО стандарттары дүниежүзі елдерінің барлық
өркениетті елдерінде танылған және ... ... ең ... ... ... рекордтары кітабына енгізілді. ИСО ... ... ... ішкі ... құжаттарды құру және қолдау,
барлық өткізілетін үрдістерді тиянақты құжаттандыруда іс жүргізуді және
құжатайналымын ... ... ... ... ... ИСО 9000 ... жүргізуді адам тіршілігінің маңызды саласы ретінде алғаш рет ... 9000 ... ... ... ... түрінде іске асырылған
сапа менеджментінің ... алғы ... ... ... ... рөлі;
3) қызметкерлерді тарту;
4) үрдістік ыңғай;
5) менеджментке жүйелік ыңғай;
6) тұрақты жақсарту;
7) дәлелдерге негізделген қабылданған шешімдер;
8) ... ... ... ... әкімінің 2006 жылғы 1 желтоқсандағы № 1-122р «Шығыс ... ... ... ИСО ... ... стандарт
талаптарына сәйкес сапа менеджменті ... ... және ... ... іске ... бойынша іс-шаралар жоспарын бекіту туралы» өкімі
негізінде, қала әкімінің 2006 жылғы  20 желтоқсандағы № 1-23р ... ... ... ... ... мекемесінде ИСО 9001:2000
халықаралық стандарт талаптарына сәйкес сапа ... ... ... ... ... ... іске ... бойынша іс-шаралар жоспары
бекітілді. Ағымдағы жылы жобаны іске ... ... ... ... үшін ... бюджеттен 2000 мың теңге сомасында қаражат ... ... ... ... өткізу қарастырылды, олар: қолда ... ... ... оқыту, сапа менеджменті жүйесін әзірлеу,
енгізу және ... сапа ... ... ... мекемеде сапа менеджменті жүйесіне дайындық және енгізу
бойынша кеңес беру қызметтерін көрсету үшін ... сапа ... ... ... 25 ... № 02-425-06 келісім-шарт жасалды (Алматы
қаласы, Фурманов ... 119, ... Б.Г. ... ... ... 2007 ... наурыз айынан бастап серіктестік өз міндеттерін
орындауға кірісті. Жұмыстарды жүргізу үшін ... ... ... ... ... 2007 жылғы 25 наурызда аппарат қызметкерлерінің,
Өскемен қаласының мемлекеттік органдары басшыларының ... ... ... ... іске ... ... ... іс-
шаралар өткізілді, өкімдік құжаттар әзірленді және ... ... ... ... сапа жөніндегі жауапты тағайындалды; жұмыс тобы
құрылды, оның құрамына қала әкімі аппаратының барлық меңгерушілері кірді;
сапа ... ... ... сапа ... ... ... тобы ... бекітілді; қолда бар басқару жүйесін тексерудің жоспар-кестесі,
аппарат қызметкерлерін оқыту бойынша бағдарлама ... және ... ... тобы ... Дайындалған кезеңнің мақсаты басқарудың
оңды жақтары мен ИСО 9001:2000 ... ... ...... ... ... аппараттың басқару жүйесіне тексеру жүргізу және
қолда бар құжаттаманы талдау болып ... ... ... ... жүргізілді: құрылымдас бөлімшелерде сауалнама жүргізу, жоғары
басшылықпен, бөлім меңгеруші-лерімен, бас ... ... және ... алу, ... жүзеге асырылатын қызметтер мен
үрдістерді сипаттау, аппараттың қызметін регламенттейтін ішкі ... ... ... туралы ереже, регламент, нұсқаулықтар және
т.б.), ... ... ... және есеп беру ... құру. Менеджменттің қолда бар жүйесін тексеру ... ... ... кезеңі мен қала әкімдігіне қарауға ... ... ... ... ... ... әрі сапа ... жүйесінің
үрдістерін сәйкестендіру, ИСО 9001:2000 халықаралық стандарт талаптарына
сәйкес басқарудың қолда бар ... мен ... ... сондай-ақ
құжаттамаларды әзірлеу кезінде сапа менеджменті жүйесін енгізу және
сертификаттау үшін ... Сапа ... ... үрдістерін модельдеу
кезінде ИСО 9001:2000 халықаралық стандарт ... ... ... ... ... топтастырылды: 
1) 4 бөлім. Құжаттама;
2) 5 бөлім. Басшылық жауапкершілігі;
3) 6 бөлім. Қорлардың менеджменті;
4) 7 бөлім. Өнімдерді шығару;
5) 8 ... ... ... және ... сапа ... ... ... бірізділікті ұсынуға
көрнекілік пен үрдістердің өзара байланысын береді, ол ... ... және ... ... ... және ... ИСО 9001:2000
стандарт талаптарына, сондай-ақ тұтынушылардың талаптары мен мүдделі
жақтардың ... ... ... ... Бұдан әрі нақтылау және
өзектілігі мақсатында сапа менеджменті жүйелерін модельін кезеңмен ... ... ... ... тексерулер және ХС ИСО 9001:2000 талаптары
нәтижелері бойынша сапа менеджменті ... ... ... ... ... 28 ішкі ... ... – сапа саласындағы Саясат пен Мақсаттар, РК УКА 001-07 ... ... 11 ... ... 6 ИСО ... ... міндетті
құжаттандырылған рәсімдері болып табылады), 15 үрдістердің карталары,  26
үлгі, есеп беру ... ... ... ішкі ... ... ... келісілген және бекітілген. (СМЖ қабылданған нормативтік
құқықтық құжаттарының тізімі қоса ... ішкі ... ... ... ... ... меңгерушілеріне,
бас инспекторларға, кеңесшіге қолдарын қою арқылы ... және ... ... әрі ... үшін ... ... ... орналастырылды. «Ұйымдастыру
құжаттамаларын басқару», «Өкімдік құжаттамаларды ... ... үш ... ... ... ... қала әкімінің қарауында
болып табылады.
Қажетті білім берумен және ... ... ... ету ... қызметкерлерін «ИСО 9001:2000 халықаралық стандарттар талаптары. ХС
ИСО 9001:2000», Менеджмент сапасы жүйесінің ішкі ... ... ... ... ... ... бойынша алынған білім
қорытындылары бойынша ... ... 8 ... ... 3 ... ішкі аудит сертификаттарын алды. ИСО 9001:2000
халықаралық ... ... ... ... регистр Евразия» ЖШС
сараптамашыларымен мекемелерді сертификаттауға дайындықты ... үшін ... Н.И. ... ішкі ... және сертификатталған тексеру өткізілді.
Тексеру барысында аудит критерийлеріне сәйкессіздік анықталды, олар бойынша
«Сәйкес емес қызметтерді басқару» ПРО УКА 803-07, ... және ... ПРО УКА 804-07 ... сәйкес өңдейтін әрекеттер әзірленді
және қабылданды. Сараптамашылармен жазбаларды басқару,  ... ішкі ... ... және әзірлеу бойынша, тұтынушыларды
бағалау бойынша ... ... ... ... ... ... бойынша сапа менджменті жүйесін жақсарту бойынша, 2007
жылғы 11 қыркүйектегі № ... ... ... ... есеп беру ... Сапа ... жүйесін жақсарту үшін
сапа менеджменті жүйесіне жыл сайын жоспарлы ... ... ... ... сапа ... Саясат және Мақсатқа ... ішкі ... ... ... ... әрекеттерді әзірлеу және орындау,
аппарат жұмысын жақсартудың жалпы жоспарын қалыптастыру ... ... ... ... рөль сапа ... ... ... беріледі  – СМЖ
құжатын сақтаудан бастап енгізу, тұрақты жақсарту бойынша ... ... есеп ... ... СМЖ ... жақсартуға дейін. СМЖ қолдау ... ... үшін ... ... сапа ... ... ... әрекет етуі қажет. Сапа менеджменті жүйесін жақсарту
бойынша ұсыныстар ішкі ... ... ... ... ... СМЖ ішкі ... ... бойынша есеп берулер, ... ... ... жоспары, сертификатты бекіту үшін
«Русский Регистр» сертификаттауы бойынша Қауымдастыққа бағытталды. [2]  
ИСО 9000 сериясының стандарттарына ... ... үш ... беріледі.
Сертификат әрекет ету ағымында сертификаттау бойынша орган жыл сайын ИСО
9001:2000 сапасы ... сапа ... ... ... ... ... мақсатында инспекциялық бақылау өткізеді. Аппарат қызметінің
тұрақты жақсаруын миссия мен стратегияларды ... ... ... оның ... ... ... ... көрсету сапасын
жоғарлатуда, үрдістердің нәтижелілігін жақсартуды, сыртқы ортаның ... ... ... үшін ... ... ... қамтамасыз
етуді,аппараттың жалпы тиімділігін жоғарлату керек.
ҚР СТ ИСО 14001 Экологиялық менеджмент
Экологиялық ... ... ... ... -
экономикалық қажеттіліктерімен баланс сақталған кезде қоршаған ортаны
қорғау және қоршаған ... ... ... ... ... ... менеджмент жүйелері мүдделі тараптардың кең ауқымда қоршаған
ортаны қорғауға қатысты ... ... ... ... ... дейін әлемде ISO 14001:2004 бойынша
140 елде және ... ... 129199 ... кем емес ... болатын.
2006 жылдың қорытындысы бойынша жалпы саны 138 елде және экономикалық
жүйелерде 111 162 ... 2005 ... ... 18037 (+16 %) ... ... ... және ... сырқаттарды ескерту менеджменті саласында
OHSAS 18001:2007 – «Кәсіби ... және ... ... ... ... MOT-CУОТ 2001 ILO-OSH 2001 және ГОСТ 12.0.230-2007 ЕҚСЖ
Еңбекті ... ... ... ... талаптар ILO-OSH 2001 еңбекті
қорғауды басқару жүйелері жөніндегі нұсқау». Аталған жүйеде басқару ... ... ... ... мен ... жалпы алғанда,
қауіпсіз және пайдалы еңбек шарттарын қамтамасыз ету жөніндегі қызметтер
мен кәсіпорын бөлімшелерінің қызметі ... ... ... ... ... ... ... азшылыққа
және әйелдер құқығына шек қою, балалар еңбегін пайдалану, жергілікті ұлттық
қоғамдық саясатты қалыптастыруға ... ... ... ... ... ... және еңбек, жеке бас гигиенасы мен
қауіпсіздік техникасы шарттары сияқты ... ... ... ... ... және ... ... саласына ендіру ISO
9001 немесе ISO 14001 ... ... ... менеджмент негізінде
сапа менеджменті жүйесін енгізу сияқты әлемдік ... ... 22000 ... ... күні тамақ өнімдерінің қауіпсіздігін әлемдік стандартқа сай
қамтамасыз ете алатын ... ғана ... ... бола ... ... тамақ өнімдерінің әлемдік рыногы өнім қауіпсіздігіне
қойылатын бірыңғай ... ... ... ... етуде. Алайда
санитарлық-гигиеналық нормалардағы ұлттық айырмашылықтар халықаралық сауда
базасын құруға айтарлықтай кедергі жасап келді. Осындай ... ... қол ... үшін ... ... ... ... жаппай мақұлданған моделін енгізу көзделген еді. Осы ... 2005 ... ... ... ИСО ... ... өнімдері
қауіпсіздігінің менеджмент жүйелері. Тамақ өнімдерін өндіру және тұтыну
саласындағы барлық ұйымдарға ... ... ... ... [19]
Тамақ өнімдерінің қауіпсіздігі жөнінен алғашқы болып ... ... кез ... тамақ өндіру кәсіпорны үшін ... ... ... ... әзірлеу кезінде ұстанатын қағидалар мен
жүзеге асырылатын іс шаралар тізбегін қамтиды. Бұл ... ... ... ... ... ... мен шикізат, өсімдік және
мал шаруашылығы өнімдері, мал ... т.б. ... ... ... Яғни
ИСО 22000:2005 стандарты азық-түлік тауарларын өндіру, өңдеу, өткізу,
салаларындағы операцияларды ... ... ... Осы ... ... ... отырып, ҚР Техникалық реттеу және
метрология комитеті ҚР СТ ИСО ... ... ... ... ... ... ... ауылшаруашылық ұйымдарынан бастап
өнімді өткізуге дейінгі аралықтағы тамақ ... ... ... кәсіпорындар тамақ өнімінің қауіпсіздік жүйесін әзірлеп, енгізуде
осы стандартты толық пайдалана алады.
Халықаралық стандарт 22000:2005 ... ... мен ... енгізу
сатыларын қамтиды. Сонымен қатар, жүйенің ... ... ... ... ... ... ... қатысты іс әрекеттерді
жоспарлауға көмектеседі. Жұмыс бағдарламасы қауіптілікті талдау ... және ол ... ... болу ... ... ... Халықаралық ИСО 22000:2005 ... ... ... ... ... да ... және ... талап етеді.
Халықаралық стандарт ИСО 22000:2005 бойынша қауіптілікті ... ... ... ала ... жұмыс бағдарламасы мен НАССР жоспарын
ұштастыра ... ... ... ... ... шикізаты,
ингридиенттері, технологиясы, орамасы, сақтау шарты бірдей болған ... ... бір ... ... ... ... өнімнің өзіндік НАССР
жоспары болуы тиіс. Осылайша ИСО 22000:2005 стандарты нақты бір ... ... ... қауіптілігін басқару ісін қамтамасыз
етуіне көмектеседі. Сондай-ақ, ... ... ... ... басқару жүйесін қолдану туралы талаптар белгіленеді. Басқару
іс қимылдарын жан-жақты пайдалану ... ... ... ... ұдайы жақсартуға ықпал етеді. Жекелеген ұйымдардың осы ... ... ... ... шарт ... ... ... қауіпсіздігінің менеджмент жүйелері. ИСО 22000:2005-ті қолдану
жөнінен ... ... ... ... ... ... ... жүйесі жөніндегі
басқа стандарттардан тәуелсіз қолданыла ... Ол ИСО ... ... сапа және ... ... жүйесін құруға мүмкіндік береді. Ұйымның жалпы ... ... ... ... ... тиімді жүйесін енгізу тек сол
ұйымға ғана емес, сонымен қатар, ... ... ... да өте зор ... Өнімдердің қауіпсіздік жүйесі (ХАССП)
Қазіргі кезеңде “азық-түлік қауіпсіздігі” деген ұғым екі ... жүр. ... ... жетіспеушілігі туралы да, екіншісі
азық-түлік өнімдерінің сапасына қатысты, яғни адам ... ... ... ... түсінік болып табылады. Басқаша айтқанда, біріншісі,
экономикалық қорларды басқару, ... ... ... ... ... ... қатысты ұғымдар. Біз осы мақалада екінші ұғым төңірегінде
сөз қозғамақпыз.
Тамақ өнімдерінің әр ... ... ... ... ... ... ... негізгі факторлардың бірінен саналады. Соңғы
кездері адамзатты алаңдатқан сиыр құтырығы, құс тұмауы, жануарлар мен құс
еттерінде ... ... ... ... ... экологиялық
залалдануы сияқты адам өмірі мен денсаулығына зиян келтіретін көптеген
қауіпті факторлар пайда болуда. ... ... ... ... ... белоктардың аллергиялық ауруларды қоздыру ықтималдығы басым ... ... ... кеңінен қолданылатын химиялық ... ... ауыр ... т.б.) ... пен ... алынатын
тамақ өнімдерінде сақталу арқылы адам ... ... ... ... ... химиялық зиянды заттардың (канцерогендер, аллергендер,
т.б.) пайда болуына кейде өндірістік ... де ... ... мүмкін. Соңғы уақыттарда тамақ өнімдерін өндіру, ... ... ... ... ... өнім ... ... күрт жоғарылауда. Мұндай қауіптілік физикалық, химиялық ... ... ... өмірлік циклінің кез келген сатысында ... ... ... дайын өнімді пайдалануға дейінгі аралықта пайда
болуы ықтимал. Тамақ өнімдерінде химиялық қауіпті заттардың ... ... ... өндірістік технологияның кемшілігінен де болуы мүмкін.
Сонымен қатар, кейбір оңай олжа ... ... ... ... ... әрекетінен рынокта жалған өнімдердің пайда болуын да
жоққа шығаруға ... ... өнім ... тұтынушыларды алдап қана
қоймайды, кейбір жағдайларда сол жалған өнімдерімен адам ... ... ... қауіп төндіруі де мүмкін. ... ... ... бір ... ... да сапасыз қоспалармен алмастыру арқылы
олардың санын немесе салмағын молайту, өнімнің сыртқы орама, қапшығына ... мен ... ... ... ... ... беру (мысалы, табиғи
емес өнімді табиғи етіп көрсету), т.с.с. ... ... ... алдап, жаңылыстыратын әрекеттер жиі ұшырасады. Сондықтан ... ... кесу үшін ... пен ... ... күш қосып күресуі
қажет.
Елімізде тамақ өнімдерінің ... ... ету ... ... “Тамақ өнімдерінің сапасы мен қауіпсіздігі
туралы” (2004 ж.), “Тұтынушылардың ... ... ... (1992 ... ... ... (2004 ж.), т.б. заң ... қарастырылған.
Осы заң актілерінде белгіленген талаптарды орындау, тамақ өнімінің ... ... ... ... ... ету үшін ... ... НАССР (Hazand Analysіs and Crіtіcal Control Poіnts) жүйесі сәтті
пайдаланылуда. ... ... ... ... және сыны ... ... ... қауіпсіздігіне айтарлықтай әсер етуші ... ... ... ... ... және басқару тұжырымдамасы.
НАССР жүйесі оны жүзеге асыруға ... ... ... ... ... ... және қорлардың жиынтығы болып табылады. Қазақстан
Республикасында НАССР ... ... ... өнімдерінің сапасын
басқару бойынша сапа ... ... ... ҚР СТ 1179-2003
қолданысқа енгізілген. Бұл ... өнім ... ... ... ... ... ... жүйесі әлемдік тамақ индустриясында жетекші орын
алады және ... ... ... ... ... деген тұтынушылардың сенімділігін нығайтады. Себебі, НАССР
жүйесі бойынша тамақ өнімдерін өндіру саласындағы ... ... ... ... ... ... алу (жою) тәсілдері ғылыми негізде жүзеге
асырылады.
НАССР жүйесі қызметкерлердің тамақ өнімдері ... ... ... ... ... ... ... қатысуына
ықпал етеді.
Алдын ала оқыту (даярлау) мамандар үшін ... ... ... ... пайда болу себептерін анықтау арқылы қауіптілікті
болдырмау және жою ... ... ... іске ... ... ... қатар, тамақ өнімдерін өндіру, ... ... ... пайда болдырушы кездейсоқ жағдайлардың алдын алу, ... ... ... ету ... ... ... жүйесін нәтижелі
енгізу үшін технологиялық процестерді жетілдіру, ... ... ... ... де ... ... ... Қазақстан Республикасы кәсіпорындарына НАССР жүйесін
енгізу арқылы төмендегі нәтижелерге қол жеткізуге болар еді. ... ... мен ... ... төндіретін факторлардың алдын
алу, оларды болдырмау немесе ең ... ... ... ... ... өнімдерін өндіру, тасымалдау, сақтау және өткізу
кезеңдерінде тәуекелділікті басқару ... ... қою ... ... тұрақтылығын қамтамасыз ету. Үшіншіден, технологиялық
процестегі негізгі бақылау нүктелерін ... ... ... ... нұсқасы мен мониторинг жүйесін әзірлеп, қолданысқа
енгізу.
Қазақстан Республикасында 2003 жылдан ҚР СТ 1179-2003 ... ... ... ... тағам өнімдерінің сапасын басқару” стандарты
әзірленіп, 2005 жылдан қолданысқа енгізілген. Бұл ... ... ... ... ... НАССР принциптері негізінде
тағам өнімдерінің сапасы мен қауіпсіздігін басқару ... ... ... ... ... ... ғана кәсіпорын өздеріне НАССР
жүйесін енгізе бастады. Оларда негізінен НАССР жүйесін енгізуге міндетті
болып саналатын елдермен ... ... ... ғана.
1.6 Сапаны басқару және оның халықаралық тәжірибесі.
Қазіргі уақыттағы теорияда және ... ... ... негізгі,
төменгідей бес кезеңге бөлінеді:
1. «Нені өндіру» шешім ... және ... ... ... ... дайындығын тексеру және ұйымдастырудың жауапкершілігін
бөлу;
3. Өнімді жасаудың үдірісін іске асыру;
4. Дефектілерді болдырмау және кері ... ... ... ... Сапа ... ұзақ ... жоспар дайындау.
Кәсіпорындарының басқару органдары және бөлімдері бірігіп ... ... ... арқасында сапаны басқару жүйесі қамтамасыз етіледі.
ИСО 9000:2000 стандарты ... « ... ... ... сапаға
қойылатын талаптарды орындауға бағытталған сапа менеджментінің бір бөлігін
көрсетеді.
Өнімнің сапасын қамтамасыз ету ... ... өмір ... ... шаралардың іс - әрекеттерінен құралады. Өнімнің
өмірлік ... ( ... , ... спираль, сапа) мынадай кезеңдерден
құралады:
1. Маркетингтік ізденіс және ... ... ... және өнімге техникалық талаптар жасау;
3. Материалдық – техникалық қамтамасыз ету;
4. Дайындау және ... ... ... ... ... Бақылау және сынау;
7. Бұйымдарды орау, жәшікке салу және сақтау;
8. Өткізу және бөлу ;
9. ... және ... ... ... ... қызмет көрсету ;
11. Пайдаланған соң жойып жіберу.
Жоспарланған шаралар, сапаны қамтамасыз ету бағдарламасына ... ... ... ... ... ғылыми - техникалық
бағдарлама).
Сапаны қамтамасыз етудегі ... ... ... ... ... болмаса әр кезеңмен жүргізілетін жұмыстардан құралады ... ... ... ... персоналдың білімін ұдайы
көтеру ж.т.б.
Кәсіпорындарында сапа туралы жұмысты орындауда, ... ... ... сапаға әсерін тигізетін, бір бірімен байланысты ішкі
және сыртқы ... және ... ... ... ... жүйелі атқару қажеттілігі пайда болады.
Сапаны жақсарту әдістеріне ізденіс және оның ... ... ... ... екінші дүниежүзілік соғыстан кейін кезек алды.
Қазіргі сапа ... ... ... ... ... ірі
корпорацияларының жүргізген (сапаны басқару туралы, Кросби Ф.Б, Деминг Э.,
Фейгенбаум А., Исикава К., Джуран Д. ж., сонымен ... ... ... П.Л., ... И.Г., ... А.М.) ... ... алуға
негізделген.
Сапа саласында америкалық тәжірибенің ерекшелік мінездемелеріне мыналар
жатқызылады:
1. Математикалық, статистикалық әдістерін пайдаланып, дайындалған өнімнің
сапасына ... ... ... ... ... ... көлемді және сапалы көрсеткіштеріне
мән беру, жоспардың орындалуына әкімділік бақылау жүргізу;
3. Фирманы жалпы басқаруды жетілдіру.
Сапаны басқаруда ... ... ... элементтері мынадан тұрады:
1. Үдірістерді ылғи жетілдіруге және барлық ... ... ... ... ... ... ... сапасын бақылауға
бейімделу, дефектілерді жібеуді болдырмау мүмкіндігін
қарастыру;
3. Мұқият ... және ... ... ... ... ... бойынша жіктеу б.а. кейінгі операциядан
алдыңғыға қарай ;
4. «Сенің тұтынушың – ... ... ... ... ... ... ... нәтижесінің жауапкершілігін белгілі
орындаушыға толық жүктеу;
6. Адам ... ... ... жұмысшымен қызметкердің
творчестволық потенциалын жетілдіру.
Жапонияда сапаға қатынасты тән қасиеттер мыналар:
1. Басқару саласында және технологиядағы зерттеулерді жалпақ ... ... ... ... ... және өндірісті бақылауды
компьютерлендірудің жоғары сатылымдылығы;
3. Адам ... ... ... ол үшін ... стимулдауға шаралар қолдану ... ... ... ... ... персоналды жүйелі түрде жаппай
үйрету.
Сапа проблемасын шешуде европалық істердің өзгеше ерекшеліктері мыналар:
1. Бағалауға және ... ... ... ... ... жүргізуде
заңдылық негіздерге сүйену;
2. Ұлттық стандарттардың талаптарын , ережелерін және сертификаттау
процедурасын сәйкестендіру;
3. ... ... және ... ... ... ... ... және сапа жүйесін ... ... сапа ... ... ... ... ... СССР да жиналған тәжірибенің саратовтық ( өнімді дефектісіз
дайындау жүйесі, ДДЖ), ... ... ... ... және бірінші
бұйымдар ресурстары, КАНАРСПИ), львовтық (дефектісіз еңбек ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру жүйесі,
НОРМ) жалпылап, қорту ... ... ... ... ... ... (ӨСБКЖ), немесе ( КСУКП) жасалынды, содан кейін
Краснодарлық ... ... ... ... ... ... ... жасалынды. ӨСБКЖ және ӨЭККЖде бірінші рет
кәсіпорынның, сапаны басқару жүйесіне негіз болған, стандартты пайдаланды.
Әлемдік товарлық базардағы ұлғаю ... ... ... ... ... ... және оған қоса ... тұрғыда жетілдіруге
мәжбүр етеді.
Шет елдерде жалпыға белгілі жаңа концепциялар пайда болды.
Олардың бірі TQM - ... ... ... ... ... және ... жүйелі пайдалану және сапаны басқарудағы
әдістердің іс - әрекеттік барлық өрісінде – зерттеуден бастап ... ... ... ... көрсетуге дейін.
TQM - өнімнің бәсекелестігін жоғарылатуға мүмкіндік береді, бизнесті жалпы
жетілдіреді.
TQM- нің негізгі ...... шегі ... ... ... ... ... 0 дефектке тырысу.; өндіріссіз ... ... ... ... Ұсынылған, бұл шекке жету мүмкін емес, ... ... ... ... Бұл ... ... ... бар.
TQM - «Сапаны әрдайым жақсарту» төмендегілерден тұрады:
- жаңа өнімді өңдеу үдірісіндегі ... ... ... ... ... ... үдірісті және
өнімнің сапасын жоспарлау, бақылау, бағалау және жеткізілетін
материалдың сапасын ... ... және ... ... ... ... өнімді бақылау ;
- өнімнің сапасын бағалау ;
- өндірістік үдірістің сапасын бағалау;
- өнімнің сапасын және өндірістік үдірісті бақылау;
- арнайы үдірістерді ... ... ... сапа саласында);
- өнімнің сапасы туралы ақпаратты пайдалану;
- өнімнің сапасы туралы ақпаратты беретін ... ... ... ... ... сапаны қамтамасыз ету
әдістерін үйрету;
- сапа бойынша жабдықтаушымен бірігіп жұмыс істеу;
- сапа кружоктарының жұмысы;
- сапа мәдениетін қалыптастыруда шаралар өткізу;
- сапа саласында ... іс - ... ... ... ... ... сапа ... іс әрекеттердің
жауапкершілігін жүктеу:
Фирмада, TQM белгілі тәсілдер және құралдардың жиынтығы: ... ... ... - яғни төрт ... ... ... арқылы іске
асырылады.
1.7 Сапалы өнім өндіруді қамтамасыз ету - бәсекелестік қабілетті ел болу
Бүгінгі таңда Қазақстанда сапа ... ... ... ... ... ... сапа ... тарихына
тоқталайық. Он бес жыл болды, әр жылдың қараша айының екінші бейсенбісі
әлемдік сапа күні ... ... ... Оның себебі алдымен Мемлекет, Үкімет
басында отырған басшылар, жекеменшік компаниялар мен ... ... ... ... ... болып табылады. Бүгінде
сапа менеджменті экономиканың басты қозғаушы күшіне айналуда. Екінші жүние
жүзілік соғыстан ... ... ... ... ... ... болады. Оларда
біздікіндей қазба ... жоқ ... ... ... шығу ... ... ... өндіруге тырысты. Не нәрсемен айналысса да оны
сапалы, өзгелер ... етіп ... ... ... ... ... ... жапондардың өнімі бүгінде әлемдік нарықта теңдессіз
деген сипатқа ие болды. ... олар тек сапа ... ғана ... шығып, әр
елдің экономикасын дамытуға болатынын әлем мемлекеттеріне ... ... ... ... ... ... өзін ... бүгінде әркім біледі.Сапалы өнім шығаруда басқа да оңтүстік
шығыс мемлекеттері және ... ... де ... ... қол
жеткізуде.
Жалпы, сапалы өнім дегенімізде, шығаратын өнімімізді алғашқы кезде сапалы
шығарып, тұтынушылардың сеніміне ие ... ... ... ... салу ... ... ... Жұмыс істеп жатқан компания, иә болмаса, кәсіпорынның
жасап жатқан жұмысы жан –жақты сапалы болуы тиіс. Бір істі ... ... ... ... ... ... Сапа ... үзілмей, бірін –
бірі толықтырып жалғасып кете беруі тиіс. Мұны жалпы сапа ... ... ... ... оны ары ... ... оның ... зат болып
шыққанына дейінгі жұмыстың бәрі сапалы болып ... ... ... қоймай, ол
бұйым тұтынушының ойынан шығуға тиіс. Оған сол ... ... ... ең ... жұмысшысына дейін үлес қосады. Сонда ғана
тұтынушының қолына тиетін өнім - ... ... ... ... де шығарған өнім бәсекеде жеңу үшін тұтынушылардың пікірін біліп
тұрған дұрыс. Егер кәсіпорын ... ... ... деп ... ... тұяқ ... отыратын болса, немесе жұмысшылар жоғары жақтан қанша
жерден сапалы істеңдер ... ... ... ... ... ... ... істейтін болса, ондай жерде сапа туралы мәселе ... өзі ... ... ... ... жатқан іс, оған қатысып отырған әр деңгейдегі жұмысшы өз
шаруасын сапалы жасауы тиіс. ... ... ... кейінгі 30-40
жылдар ішінде әр мемлекетте сапа ... ... ... жинақталды. Сол жұмыстың нәтижесінде 1987 жылы ... ... (ИСО) сапа ... ... ... ИСО ... ... бекітті. Содан бері жыиырма жылдан аса уақыт арасында
оларға бірнеше рет өзгерістер енгізілді. Біздің елдің сапа ... ... бай ... ... ала отырып, оны өзімізге енгізуге деген
қызығушылығы енді басталып келе жатқанын, бірақ ... бұл ... ... атап өту ... осы ... өнім өндіруге арналған жоғарғы стандарттарға сәйкес
сертификаттардың ең көбін бүгінде иемденетін Қытай ... ... ... ... өте ... ... ... Одан кейінгі
орындарда Италия Жапония.
Жапонияның Қытай мен Италияны алдына шығарып отырғаны, ... ... ... ... ... ... үшін ИСО 9000
стандарттары деңгейі өтіп кеткен кезең болып отыр. Жапондық техникалар ... ... ... ... бар да, ... қойылар
талапта өте жоғары. Мысалы, мода десек, оның отаны Франция екені мәлім. Ал
сапаның модасын жасап, ... ... осы ... ... ол ... ... өндірушілеріне бір тілде, яғни
сапа тілінде сөйлесуге жол ашты. Сапа мәселесінде әр мемлекет 1987 ... өз ... ... келіп, тәжирибе жинақтады дедік. Енді осы
мемлекеттердің ғалымдары «Әр ... ... сапа ... бар, ... сапа ... оның ... мен ... түсіну мүмкін
емес.Сондықтан бір бірімізді ... ... үшін ... ... ... жүзі ... ИСО 9000 ... стандарттарды қабылдап,
онда жалпы стандарттарға байланысты терминология, ... ... ИСО 9000 ... осы сапа жүйесіне тиісті талаптар қояды.
Егер кәсіпорынның сапа ... сол ... сай ... ... ... ... ... жоғары ИСО 9001 стандарты сапаны оданда
ары қарай ... ... ... ... дағдарысының дауылына ұшырап, сілтідей тынып тұрған
кейбір алпауыт құрылыс компаниялары да ИСО - 9001 ... ... ... ... ... кәсіпорындар мен компаниялар жоғары стандартты және
сертификатты алып ... ... ... ... жайттарыда баршылық.
Мысалы, сіздің жоғары оқу ... ... ... ... бар. Ал ... ... қандай біліміңіз, тәжирибеңіз бар және ... ... ... ... ... ... Бұл ... да қатысты
нәрсе. Жарайды, сіздердің осындай ... бар ... ... ... ... бір ... Ертеңіне шығарған өніміңіз
сертификатыңызға сай болмай шықса, олар сіздермен ... ... ... Яғни сертификат жалған. Кәсіпорын өзінің ... ... ... сертификаттың , шын мәнінде, өздерінің сапалы жұмысы үшін
берілгенін үнемі дәлелдеуі тиіс.
Сондықтан біздің қазақстандық кәсіпорындардың алдында үлкен ... олар сол ... ... ... ... алға ... дамып отыруы
керек.
Халқаралық стандарттардағы сапа сертификаты – ол сапалы шығарған бір
өнімге ғана берілетін ... ... ... ... ... тек өнім ... ... керек. Өнімнің сапасына жеке арнаулы сертификаттар беріледі, ол
шығарылып жатқан ... ... ... екендігін дәлелдемейді. Егер,
сапа жүйесіне сертификат ... ... ... ... ... өнімі сапалы деген сөз. Бірінші мәселе – кәсіпорынды сапалы ... ... ... адамдарды басқару. Әр адам өз ... ... ... ... етуі ... өз ... өз жұмысын сапалы
жасасын. Бір бөлімше, цех, болмаса ... ... ... ... ... олар оны ары қарай нашар жалғастырса, мұндай кәсіпорын өнімі
сапалы болмайды. Екінші мәселе – біздің бір ... екі рет ... ... өнім ... болсақ, олар қайтарып береді де, оны қайта
жасау керек болады. Мысалы, ... ... ... ылғалдылығы
жоғары болып, өзбектер сапаға сай емес деп қайтарып жібереді. Ал оның
тасымалдау ... ... ... ... ... ... бірге сапалы астық
жіберуіміз керек.
Сапа жүйесінің менеджменті дегеніміз, қызметті дұрыс ұйымдастырып,
өнімді ... ... бір ... қою ... сөз. ... ... нан ... ол тұтынушының көңілінен шығатындай етіп пісірілуі тиіс.
Қазір бізде сапалы білім де, ... ... ... де, қызмет
көрсету де, қалыптаса алмай жатыр. Оның ... ... сапа ... бөлінбеуде. Бірақ бұл өмірбақи осылай жалғасып кете береді деген сөз
емес. Уақыттың өзі сапалы дүние алып келе ... ... ... байланысты көптеген келеңсіз мәселелер сот арқылы шешіледі, немесе
оған жеткен соң тұтынушының талабына ... бере ... ... ... ... ... жұмыс істеу - бәсекеге қабілетті ... ... бәрі бұл ... ... ... ... Сапа ... кәсіпорындар тұрақты жұмыс істеуге мүмкіндік алады . ... ... ... ... өнім ... кәсіпорын өзінен-өзі
сырғып қала береді де, бір күні ... ... ... осы сапа ... ... басқаруға
әзірше жете алмай жатыр. Дағдарысқа ... ... ... ... ... - артылатын. Үкімет 15 жылдан бері жеңіл өнеркәсіпті
дамытамыз деп ... ... мен газ, ... да ... байлықтардан түскен
табысқа өндіріс орындарын салу керек еді. ... ғана ... біз ... ... ... ма ... отырсаңыз дүниежүзінде шығарылатын автомашиналар бізде сатылып
жатыр. Соның бір – екеуін өзімізде шығаратын болсақ, ол ... ... ... ... ... ... түсетін қаржы болар еді. ... ... ... өз ... салуда. Белорусияда
тұрмыстық техника, автобус, троллейбус, жүк ... ... ... ... енд ... ... ... жатыр. Біздегі басқару
менеджментінің сапасы әліде төмен. Бұл, Үкіметтің ... ... ... бір ... ... ... ... біз Кеңес
өкіметі кезеңіндегі байланыстардың үзілгеніне қарай «өндіріс ... ... ... ... ... ... ... қойғанда, бізде ірі
мақта –мата комбинатын дамытуға болмас па еді? Жетісу аяқкиім фабрикасын да
дамытып, осы уақытқа дейін, ... ... ... қоятын едік. Оның орнына
біз Қытайдың жеңіл өнеркәсібінің дамуына көп ... ... ... ... Аспан асты елінің экономикасын өркендетіп келеміз.
Қазақтың малының ... ... ... сатып алып, тон тігіп
өзімізге әкеліп сатуда. Соның бәрін ... ... ... тонға жетпесе
де, қарапайым халыққа 200-300 доллардан сатуға болар еді. Ал біз әлі ... 500 ... ... ... сатып алып жүрміз. Қапшағайдың ыдыс - аяқ
зауытын ... ... ... ... ... ... ... кейін байланыстар үзіліп, жағдай күрделеніп кетті, осының бәрі
еліміздің стратегиялық менеджментінің әлсіздігін көрсетеді.
Европада шағын және орта ... - ... ... 93 ... отыр. Бар күшті тек 30 кәсіпорынға салды дегеніміз, тағыда ... ... тең, ... айналдырған 30 кәіпорын Қазақстанды алып
шығалмайды. Себебі, өздігінен өнім ... ... ... ... ... ... және орта бизнес шамалы, бізде көбі қызмет ... ... ... ойын сауық отаулары, туризмді ... ... ... ... өзі өте ... ... еді, ал біздегілер туристік
операторлар сияқты, олар елдегі ... ... ... ... ... ... оқу орындарында, денсаулық сақтау, мұнай және қаржы
салаларында ... оны ... ... бар, ... қаржы тапшы. Үкімет
осы бағытқа бет бұрып, қолдау ... ... ... күні ... сапалы басқаруды дамытпасақ, бәсекелі алапат дүниеде тағыда
шикізат елі болып қалуымыз мүмкін. Үкіметтің сапа ... ... ... стандарттарды және сапа жүйесін енгізу, сапалы басқару
жүйесін дамыту болып табылады.
1.8 Терминдер және анықтамалар
Сүт - бір немесе ... ... бір ... ... сауу ... сүт ... ... қалыпты физиологиялық секрециясынан
алынған өнім.
Сүт өнімі - сүттен немесе оның құрамдас бөліктерінен және ... сүт ... ... ... жасалатын тағамдық өнім.
Сүт құрамдас өнім - сүттен не оның ... ... ... ... ... мен май ... немесе құрғақ заттың үлесі 25 % ... ... ... ... да ... ... сүт ... - технологиялық қалдықтар олардан сүтті
сепаратордан өткізіп ірімшік, ... май ... ... сиыр ... - ... ... бірінші реттік тазалауға
жіберілген (механикалық қоспалардан тазартып (4±2) °С ... ... ... ... ... ... ... өңделуге жіберілетін сүт.
Шикі сүт - термиялық өңдеуге түспейтін ... ... ... - адам ... ... орта мен
өсімдіктер және жануарлар әлеміне қауіпсіздігін қамтамсыз ету.
Тағамдық өнімдер - тағамға пайдаланатын, шикізат, ... ... су ... ... ... азық және азық ... - ... өнімдерін өндіру үшін пайдаланылатын ... ... мал және ... ... ... ... - пайдалануға жарамайтын тағам
өнімдерін қайта өңдеу технологиясы.
Генетикалық модифицияланған аймақ - ген ... ... ... ... мал, ... ... мен шикізаты, соның ішінде генетикалық
модифицияланған ағзалар.
8. Зерттеу материалдары мен әдістері
Сүт ветеринариялық заңға сәйкес инфекциялық ... тыс, дені ... ... ал ... және ... стандарты нормативтік
құжаттарға сәйкес болуы керек.
Сүтті органалептикалық, физика-химиялық және ... ... мына ... ... жоғарғы, бірінші сортсыз
ветеринарлы-санитарлы нормалар ... ... ... ... ... органалептикалық көрсеткіштер бойынша
4-кестеде көрсетіледі.
Кесте 4 - ... ... ... ... сорт ... ... | |
| ... ... ... ... |
|Консистенциясы |Біртекті сұйық, іртіксіз. |
| ... сүт ... |
| | ... ... және иісі |Таза, бөтен иіссіз және дәмсіз, сүттің |өнімдерінің |
| ... тән ... ... ... мен |
| | ... болуы.|
| | |қыс және ... | |
| | ... азық | |
| | ... ... иісі | |
| | |мен дәмі ... | ... ... ... ... дейін ... ... ... және ... ... нормаларға
сәйкес болуы керек.
Кесте 5 - Сүттің физика-химиялық көрсеткіштері
|Көрсеткіш ... ... ... ... | |
| ... ... ... ... ...... |16,00-дан |16,00-дан ... |
| ... ... ... ... емес |
| ... ... | ... |
| | | | ... |
| | | | |көп емес ... ... |I |I |II |III ... емес | | | | ... кг/м3 |1028,0 |1027,0 |1027,0 |1026,9 ... емес | | | | ... | ... ... емес 0,505-0,575 |минус ... 0С | ... ... |I - II |I - II |III-V ... ... |I |II | | ... | | | | ... |6,3-6,9 ... 0Т | ... ... |3,2 ... % аз емес | ... ... |3 ... % аз емес | ... ... ... аз емес | ... ... ... өзгеруі мүмкін ... ... сиыр сүті ... ... ... ... 3,2 % ... |
|болмауы керек, ақуыздың массалық үлесі 3,0 % ... ... ... казеин |
|2,2 % төмен болмауы керек. ... ... ... ...... ... ... талаптарына сай болып, тығыздығы 1026 кг/м3 ,
қышқылдығы 15% ... 21Т ... 2-ші ... ... ... ... қортындысы бойынша жарамдылық мерзімі 14 тәулік болуы керек.
Микробиологиялық көрсеткіштері ... ... ... СанЕжН-дегі шикі сүтке қойылған талаптарға сәйкес болу керек.
Сүттегі тежеуші заттар ... ... ... ... және ... ... ... аммиак) жіберілмейді. ... ауыр ... ... ... М1 және ... ... СанЕжН-де көрсетілген максималды жіберілетін деңгейінен аспауы
керек.
Сортқа жатпайтын сүт 1-кесте сәйкес болу керек.
Шарушылықтағы ... ... сиыр сүті ... талаптарға сәйкес
болу керек:
а) Тағамға пайдалануға ... ... ... ... ірі ... ... ауруларға шалдыққан шаруашылықтың сүтін сауылғаннан кейін
100С температурада салқындатып, тазартып, термикалық өңдеу керек. Мұндай
сүтті дені сау ... ... ... ... ... Термикалық өңдеуге ұшыраған сүтті сортқа жатпайтын сүтке жатқызады
және сапасы жөнінен осы стандартқа сәйкес болу керек.
в) ... ... ... ... бөлімдегі 1-кесте,
бөлімдегі 2-кесте ... ... болу ... ... өңдеу
тиімділігіне сынақты ұстау, 2 топтан кем емес ... және ... ... иісі мен дәмі сүтке тән болу керек.
Сүтті сынаудан өткізу үшін ... ... ... ... ... ... 3622-68 Сүт және сүт өнімдері. Үлгі алу және ... ... 28283-89 ... органолептикалық көрсеткіштерін анықтау.
ГОСТ 3625-84 Тығыздықты анықтау.
ГОСТ 3624-67 Қышқылдықты анықтау.
ГОСТ 5867-67 Майлылығын анықтау.
ГОСТ 9225-84 Сүт және сүт ... ... ... ... 3622-68 Сүт және сүт ... Үлгі алу және оларды сынауға
дайындау. Үлгіні тараны тексеріп және өнім ... ... ... ғана алады. Өнімнің бірдейлігі деп - бір уақытта, бір
сүт өндіретін кәсіпорыннан, майлылығы және түрі ... ... ... шығарылған, бір тараға құйылған және бір сүт сақтау танкісінен
немесе ... ... ... ... ... ... түскен бүкіл
партияның тараларын қарап ондағы ... ... ... ... ... ... ғана ... Ал тарасы бұзылған өнімнен үлгіні
бөлек түрде алады. Сүт және сүт ... ... ... ... ... ГОСТ 9225-68 ... ... бөлек түрде алады.
Үлгі алудың тәртібі мен орташа үлгінің көлемі сол өнімнің түрі ... ... ... ... Екі жақтың келісімі бойынша ... ... ... ... көлемі үлкейтілуі ... ... ... алу ... талаптары бойынша жүзеге
асырылады. Бақыланатын бірліктерден үлгіні алардың ... ... ... ... жақсылап сүртеді.
Сүт және сүт өнімдерінің органолептикалық қасиеттерін анықтау әрбір
бақыланатын бірлікке ... ... ... ... әр ... ақаулар мен кемшіліктер соның ішінде
химикалилер табылатын болса онда сол бақыланатын бірліктің ... ... ... ... сүт ... ... ... 0,5, немесе
0,25 л арнайы кружкамен немесе екі жағында 9 мм ... ... ... ... Ал ... ... бар сүт ... арнайы
шпатель, щуп немесе пышақтың көмегімен алады. Ал метал құралдары ... ... ... ... ... ... ... сплавтарымен
қапталады.
Үлгі алынатын упаковкінің көлемі аз болса онда ол сынауға ... ... Сүт және ... сүт ... ... ... шыны колбаларға салып жібереді. Ондай ... ... ... Ал сүт ... ... ... ... арнайы шыны немесе фарфор
ыдысқа салып жібереді.
Сынауда қолданылатын құралдар мен жабдықтардың ... ... ... ... ... ... керек. Бақыланатын бірліктердің температурасын
стандарт немесе техникалық шарттарда көрсетілгендей упаковкісін ... ... ... ... ... ... 10-20 ... өлшейді. Температураны өлшегенннен кейін өнім ... ... ... Ол кезде әр упаковка бөлек ... ... ... сай ... ... жүргізеді. Бірақ ол жағдайда бақыланатын
үлгі көлемі жалпы партиядан 10 есе артық ... ... ... ... 11219-71 көрсетілгендей 9 класстан төмен түспеуі керек.
Сүттің үлгісін алу және оны ... ... Егер сүт ... ... сүт сақтау ыдыстарынан немесе цистерналардан алынатын болса онда
алдын ала сүт механикалық әдіс арқылы 3-4 минут араластырылады. Ол ... ... ... болмауын қадағалау керек. Ал сүт үлгісі
флягтардан алынатын болса оны ... ... ... ... ... 8-10 рет шайқап араластырады. Мутовканың ұстағышы мутовканы толық
салғанда сыртта қалуы керек.
Цистерналардан сүт ... ... ... ... ... ... арқылы
таза көлемге құйып алады. Флягтардан ... ... ... ... ... ... дейін батырамыз. Флягтарда шығарылатын сүттің жалпы
көлемінің 5 пайызын ... етіп ... ... ... Әр
бақыланатын орыннан алынған үлгіні соңынан біріктіріп 500 мл көлемде орташа
үлгіні аламыз.
Сүттің физико-химиялық ... ... үшін ... ... 20 градусқа дейін жеткізеді. Ол температураның ауытқуы 2
градусқа ... ... ... Сүтті араластыру бутылканы ... ... ... бір ... құю ... жүргізеді. Ол 2 реттен көп болмауы
керек. Сүттің орташа үлгісі сынаудың соңына дейін сақталады. Егер ... май ... ... онда ондай үлгіні ыстық су арқылы 30-40
градуқа дейін қыздырады. Одан соң оны ... ... ... 13928-84 "Сүт және сүт ... ... органолептикалық қасиетін
анықтау". Алдымен органолептикалық көрсеткіштерге не жататынын айтып кеткен
жөн. Сүттің органолептикалық көрсеткіштеріне ... ... ... дәмі ... ... ... ... ГОСТ 13928-84 "Сүт
және сүт өнімдері. Сүттің ... ... ... ... ... анықтау. Сүттің тығыздығы ГОСТ 3625-84 ... Бәрі ... ... ... тығыздығы 1,030 г/см немесе 30
ареометр (А) градус ... ... ... ... Сүттің майлылығы ГОСТ 5867-67 ... Бұл ... ... ... ... ... тәсілі деп аталады.
Ал тәсілдің жүргізілуі келесі кезекте өтеді:
Сүттің қышқылдығын анықтау. Сүттің ... ГОСТ 3624-67 "Сүт ... ... ... анықтау тәсілі" бойынша анықталады. Бұл тәсіл
сүттегі ... ... ... ... ... және ... сілтінің
ертіндісімен фенолфталеин қосып нейтралдау жолымен іс жүзінде асырылады.
Сүттің қауіпсіздік көрсеткіштері. Сүттің ... ... ... токсикалық элементтердің, микотоксиндердің, радионуклидтердің,
ауыр металдардың, ... ... ... Ал ... ... ... ... бойынша "Дәрігерлік-биологиялық
және санитарлы нормаларға" сай болуы керек. Себебі қазіргі ... ... ... өте ... ... ... 9225-84 Сүт және сүт ... ... ... алу ... ... ... және үлгі ... жалпы
ережелері ГОСТ 26809 және ГОСТ 13928 стандарттары бойынша регламенттеледі.
2. ... ... Raimbek Agro ... ... қысқаша сипаттамасы
Raimbek Agro «Айналайын» зауыты 2001 жылы ҚР-да ең ... ... ... сүт ... ... ... мақсатымен пайда болды. Күніне 125
тонна стерильденген сүт, концентратталған сүт және әр түрлі сүт тағамдарын
өндіреді.
Raimbek Agro ... ... ... ... ... ... облысы зауыттары арасында ең ірі сүт зауыттарының бірі болды. Зауыт
сүт өңдеуге арналған жаңа және ... ... ... ... ... нарығына жақсы сапалы сүт өнімдерін ұсынады. ... жуу ... ... және сүт ... ... толықтай
сақталады. Сонымен қатар тиімді бағадағы ... ... ... ету үшін жаңа ... ... бар. ... сүт ... стандарттарға сәйкес келеді.
Барлық шығарылатын өнімдер сертификатталған және ҚРСТ және ... ... ... ... ... тұрғындардың ішінен
130 адам жұмыс істейді. Жұмыскерлер ... ... ... ... ... ... етілген. Кәсіпорында еңбек қорғау бойынша ... ... ... ... ... ету ... шаралар
әзірленген.
Raimbek Agro «Айналайын» басшыларымен жұмыскерлері өздерінің жұмыстағы
шығармашылық табыстары олардың ... және ... ... ... ... деп ... жұмыскерлері Қазақстандық менеджмент, маркетинг және заң
негіздерін жақсы біледі және ірі ... ... ... ... ... ... ... бар. Raimbek Agro «Айналайын» –
Қазақстандық тұтынушылар үшін жұмыс істейтін және ... ... ... ... үлес ... ... өндірушілердің бірден-бірі
болып табылады. Raimbek Agro «Айналайын» зауытының ... ... ... екі ... ... ... ... сәйкес келеді:
-жеке компоненттерді құрамы бойынша балансталған өнімді шығару;
-Емдік және арнайы өнімдерді өндіру. Сонымен қатар сүт ... ... ... мүмкіншіліктерін шектейтін ... ... бос ... ... ... себеп болған тұрғындардың төменгі төлем қабілеттілігі;
-Тұтынушылардың талғамы, ... ... ... ... ... даму ... ... сауда – саттық нарығының
құрылымын, әлемдегі тұтынушылық талғамның өзгеру ... ... ... ... ... бағыттарындағы отандық сүт
комбинаттарының мүмкіншіліктерін ескеру керек, яғни онда ескеріледі:
-Майсыз және ... ... сүт ... ... барлық
жақтан кеңейту;
-Майсыз сүт өнімдерінің ... ... ... ... ... ... және ... үлесін азайтудың арқасында сүт ... ... ... сүт ... ... белок мөлшерін қосу.
Майлылығы ... сүт ... ... кеңейту қажеттілігі келесі
жағдайлармен түсіндіріледі:
-Майлылығы төмен сүт өнімдерінің түрлірінің шектеулі санымен;
-Сүт өнімдерінің жеткіліктілігін ... Raimbek Agro ... ... ИСО ... стандарты
Raimbek Agro «Айналайын» зауыты МС ИС О ... ... ... ... ... ... ... жобаны жүзеге асыру
барысында.
Мемлекеттік басқару жүйесін жетілдіру мақсатымен Raimbek Agro
«Айналайын» ... МС ИСО ... ... сай ... органдар
бекіткен белгілі бір талаптарды, ережелерді, принциптерді, орындауда.
Жобаны жүзеге асыру мақсатымен ұйымдастыру ... ... ... ... ... тобы ... сапа ... жетекшілік
өкілі туралы ережелер бекітілді; басқару жүйесін зерттеудің ... ... ... ... ... МС ИСО ... ... бағдарламасы бойынша зауыт қызметкерлерін оқыту,
үйрету шаралары ұйымдастырылды.
Бүгінгі күнде Raimbek Agro ... ... ... ... өңделіп, бекітілді,  даярлау мен сертификациялау
бойынша ішкі аудит және сертификациялау тексеруі өткізілді. СМЖ ... ... сай ... ... ... ... есеп сертификацияға
жіберілді.
ИСO 9001-2001 сериялы стандарттар талаптарына сәйкес келетін ... ... ... ... ... және ... Осы ... нұсқасы 1987 жылы қабылданған болатын, осы уақыттан бері ИСО ... ... ... сапа ... ... әлемдегі ең
енгізілетін стандарт.
Сапа менеджментінің идеологиясы компания өнімін (қызмет көрсетудің)
өндірудің ... ... ... және ... ... ... ... оның негізгі мақсаты компанияның барлық қызметкерлерінің ... сапа ... ... ... роль атқаратындардың
қатысуымен тұтынушылардың қолданыстағы және ... ... ... ... шет ... сапа ... ... шағын кәсіпорындарда кеңінен
енгізеді. Мысалы, Австралияда ИСО ... ... ... ... ... сертификат тіркелді, олардың көбі шағын кәсіпорындар: ... ... ... ... және ... ... органдары. Қытайда
ИСО 9001-2001 стандарты талаптарына ... ... ... ... ... де бар. [12]
2.3. Сапа менеджмент жүйесі
Сапа менеджменті жүйесін жақсарту үшін сапа менеджменті жүйесіне жыл
сайын жоспарлы негізде  талдау өткізу, ... ... сапа ... ... ... талдау, ішкі аудиттер, анықталған сәйкессіздік ... ... ... және ... ... ... жақсартудың
жалпы жоспарын қалыптастыру ұсынылды.
Құрылған СМЖ құрылымында ерекше рөль сапа ... ... ... – СМЖ ... ... ... ... тұрақты жақсарту бойынша
талдау жүргізу және есеп беруді құруға, СМЖ тұрақты ... ... ... және ... жақсарту үшін сертифткатталғаннан кейін  сапа бойынша
жақсарту ... ... ... етуі ... Сапа ... ... бойынша ұсыныстар ішкі нормативтік құжаттарды енгізу жоспарына
енгізілген.
Сапа жүйесін қорытынды тексеру және ... ... ... ... ... ... ... тексеру нәтижелеріне сүйене отырып
келесі тексеруге қажетті жұмысшы құжаттарды сапа жүйесін қорытынды тексеру
бағдарламасын анықтайды.
Тексеру бағдарламасы жалпы ... ... ... ... ... мақсаты;
- комиссия құрамы, комиссия мүшелерін сапа жүйесі элементтерін тексеруге
бөлу;
- тексеру орнын;
- тексерілетін мекеменің ... ... сапа ... тексерілетін элементтерінің аталуы;
- жұмыстың календарлық жоспары және мекеме басшысымен кездесу;
- ақпараттық құпияшылығына қойылатын талаптар;
- өткізілген жұмыс жайлы ... ... ... ... бағдарламасына бас сарапшы-аудитор қол ... ... ... ... де ... ... басшысымен бекітіледі.
Бекітілген бағдарлама тексеру басталғанға дейін екі апта бұрын мекемеге
жіберіледі.
Сапа жүйесін тексеруде ... ... ... танысу;
- алдын-ала кеңес өткізу;
- мекемені тексеру;
- анкета толтыру;
- қорытынды ... ... ... есеп ... мүшелерін мекемемен таныстыру. Себебі тексерілетін мекеме жайлы
толдық ... ... үшін ... ... бойынша қорытынды тексеру
бағдарламасы белгіленеді.
Алдын ала кеңес мына мақсатта өткізіледі:
- тексерілетін мекеме басшы мен мамандарына комиссия ... ... ... қысқаша баяндау және ... ... ... ... ... мамандарымен сарапшы-
аудитор арасындағы арнайы қарым-қатынасты белгілеу.
- Қорытынды-кеңесті ... ... ... және ... ... жағдайда
аралық кеңестерді өткізу.
- Мекеме бөлімшелерін тексеру графигін құрастыру.
Тексеруді ... ... ... тексеру;
- тексеру материалдарын сараптау;
- қорытынды кеңеске алдын-ала ... ... ... ... және ... оқып ... ... керек. барлық жұмысшы құжаттарға сәйкес ... ... ... ... ... қол қоюы ... тексеріп болғаннан кейін комиссия тексеру ... ... ... жерлерден алынған мәліметтермен салыстырады. Оны
сараптайды. ... емес ... ... Сонымен қатар
комиссия сәйкес еместіктің өнім сапасына тигізер әсерін есепке алады ... бұл ... ... рет пе ... ... талаптардың
орындалмауын анықтайды. Сәйкес еместік түрлеріне олардың мазмұнына бас
сарапшы-аудитор қорытынды береді.
Сертификат беру ... ... мына ... ... ... толтырады:
- сапа жүйесі 10-нан аз сәйкес емес жағдайлардан тұрса нормативті
құжаттарға сәйкес сапа ... ... сапа ... ... ... сәйкес 10-нан көп сәйкестік емес
шартардан ... ... емес деп ... ... ... ... ... көрсетеді. Бұл тексеру кезінде жойылған кемшілік
- сертификат беру кезінде кері ... ... ... ... есеп беру бас ... ... ... мүшелерінің көмегімен құрылады, ал ол соңғы кеңесте
баяндалады.
Сапа жүйесінің тексерілгені жөніндегі есеп пен ... бас ... ... органының кеңесінің басшысына жібереді. Нәтиже оң
болған жағдайда сертификаттау органының кеңесінің ... сапа ... ... беру ... ... ... сапа ... толығымен нормативті талаптарға сай келсе, бірақ
тексеру негізінде 10-нан аз сәйкес емес сәйкестіктер байқалса сертификаттау
органы тексерілген ... ... ... кемшіліктерді жою мерзімін
белгілейді.Кемшіліктердің жойылғанын тексеру сапа жүйесін қайталама тексеру
арқылы анықталады.Егерде сапа жүйесі ... ... ... ... ... ... процесніде 10 және одан көп сәйкес емес ... ... сол ... ... жою ... сертификаттау
органымен мекмеге белгілейді. Ол кемшіліктерді жою ... ... ... Raimbek Agro ... ... сүт өнімдерінің сапасы
Сиыр сүтiнiң сапасы келесi параметрлермен бағаланады:
- тағамдық және биологиялық ... ... ... ... - химиялық қасиетi;
- қауiпсiздiгi;
Белгiленген тәртiп шикi, пастерленген, стерильденген сиыр сүтiне таралады.
Тағамдық және биологиялық құндылығы. сүттiң ... ... адам ... физиологиялық маңызы зор.
Белок ыдыраған кезде адам организiмiндегi ... ... ... құрылуына әсер ететiн сүт
құрамындағы бағалы биологиялық компонент. ... ... ... ... ең ... бағалы. Барлық ауыспайтын аминқышқылдар казеин, альбумин,
глобулин ... ... сүт ... ... зат ... ... және ... белоктардың қорытылуын реттейтiн липотроптық қасиет
және организмдi улы заттардан ... ... ... ие. Адамның
аминқышқылдарына деген тәулiктiк мұқтаждығы 28,4 г белокты немесе 14,5 ... ... ... ... ... сүт майы ... ... процестердiң негiзгi көзi. сүт майының
физиологиялық қасиетi ... ... ... ... ... ... ... (линол, линолен, арахидон) байланысты. ... ... ... зат ... ... ең ... рөл
атқарады. Сүт майының жағымды дәмi сүт ... ... ... ... ... консистенциясын және құрылымын шарттайды. Сүт қанты
организмдегi биохимиялық процестiң ... көзi және ... ... ... элементтерiн қорытуға қатысады. Сүттегi минералдық заттар,
жаңа ... ... ... ... ... ... алмасуында негiзгi роль атқарады. кальций
фосфаты- сүйектiң қалыптасуына қажеттi; кальций - қан қысымын реттеуге, ... ... йод - ... ... ... ... натрий және калий хлоридi,фосфат - қандағы протаплазманың
және элменттердiң пайда болуына қатысады ол 6- кестеде ... 6 - ... ... ... |Сүт ... ... |
|Дәмi және иiсi | | ... ... |өте ... |5 ... емес ... |4 ... ... ... | | ... әлсiз липолиздi ... |3 ... ... ... ... сарымсақ, | | ... ... нан, ... борсыған | | ... ... |2 ... ... және дәмi ... | | ... дәрi – дәрмек және басқа да | | ... ... ... | | |
| ... |1 |
5 және 4 ... сүт ... ... I және II ... жататын сүт сапасы
МЕМСТ 13264 стандартында көрсетiлген,3 ... сүт ... ... ... ... ... сүт II сортқа, ал қалғандары ... ... ... сиыр сүтi ... ... ... пестицидтер, радионуклеидтер, антибиотиктер және
микробиологиялық көрсеткiштерi ... ... ... сәйкес келуi керек.
Дайындау кезiнде шикi сүтке қойылатын талаптар. Шаруашылықтардан өндiрiспен
өңдеуге сатылып ... ... ... ... 13264-88 ... сүтi. сатып алу
кезiнде қойылатын талаптар.” стандартына сәйкес келуi керек.
Стандартқа сай сүт – денi сау ... ... ... ... мал ауру ... жөнiнде ақпараты бар болуы керек. Сапасы
бойынша ... ... ... ... Сүт ... алынғаннан кейiн
механикалық қоспалардан тазартылуы тиiс және сауғаннан кейiн 2 сағат iшiнде
+6°с дан жоғары емес температурада салқындатылады. сүт ... және түсi ... ...... ... болу керек. Қатырылған сүт жiберiлмейдi.
Сүтте ... және ... ... ... ... ... тиiс. Сүт
құрамында ауыр металдар, мышьяк, афлотоксин М1 және ... ... ... көп ... ... ... 1027 ... Балалар
өнiмiне арналған сүт және стерильдеуге арналған сүт бiрiншi сорт ... сорт ... ... ... ... 500 000/см3 көп емес,
термотөзiмдiлiгi жағынан 2 г – нан ... ... ... iрмшiгiне
арналған сүт жоғары немесе 1-сорт талаптарына сай болу керек және ... ... 500 000 см куб ал, ... ашыту үлгiге байланысты
қойылатын талаптар 2 кластан төмен ... ... ... ... ... ... см ... 13-тен көп болмауы керек.
Құрамындағы майлардың және белоктардың массалық үлесi аймақтық
базалық нормасына ... ... Егер ... ... ... соматикалық
клеткасы, органолептикалық көрсеткiшi тазалығы ... ... ... ал ... 1026 кг/м3 және қышқылдығы 15-21°Т болса бiрiншi және
екiншi сортқа жiберiледi. Талдауға арналған ... ... ... 1
айдан аспау керек. Ветеринариялық заңнамаға сәйкес ауру малдардың сүтi
жарамды деген ... бар ... ... ... алғаннан кейiн дереу термиялық
өңдеуден өткiзiп, 10°с температурада салқындатады. Бұндай сүттi денi ... ... ... ... және ... ... 7- кесте.
Кесте 7- Сүт өндiрiсiндегi сүтке қойылатын талаптар
|Көрсеткiштер ... ... ... ... ... |1-7с ... ... |6,65 ... йодтық саны |30-40 ... май ... мэкв ... |0,50 аз емес ... мыс, мг |0,0-0,6 |
|1 мм ... ... мың |500 аз емес |
|1 мм ... ... 1000 ... аз емес |
|1 мм ... ... |5000 аз емес |
|1 мм май қыш- |100 аз емес ... ... ... | ... ... ... ... ... ... |1,25 аз емес ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... сиыр ... ... ... 13277-79 стандартында
регламенттелген. Пастерленген сүт деп технологиялық өңдеу ... ... ... ... кейiн салқындатылатын сүттi айтады. Пастерленген
сүт ... ... ... ... пастерленген;
- майлылығы 3,2 % пастерленген сүт;
- майлылығы 6 % ... ... ... 4 % қойытылған сүт;
- майлылығы 1 % белоктық сүт;
- майлылығы 2,5 % белоктық сүт;
- с витаминi бар ... 3,2% ... с ... бар майлылығы 2,5% сүт;
- с витаминi бар майсыздандырылған сүт;
- майсыз;
- майлылығы 1,5% ... ... ... 3,5% пастерленген сүт;
Органолептикалық көрсеткiшiне байланысты пастерленген сүт сапасы кестеде
көрсетiлген талаптарға сәйкес болу керек 8-кесте.
Кесте 8 - ... ... ... ... ... ... ... түсi және ... ... ... ... сүт және ... ... сүт үшiн майлылығы 4-6% кiлегейсiз |
| ... ... және иiсi ... ... тән таза ... иiссiз, дәмсiз. сонымен |
| ... ... сүт үшiн ... дәмi ... ... |Ақ ,аздап сарғыш ... ... сүт үшiн крем |
| ... ... сүт үшiн ... түс болу |
| ... ... сүт ... ... ... ... микотоксиндер, пестицидтер болмау ... ... ... ... ... ... температурасы 0-ден 80с
температурада 36 сағат белгiленген санитарлы ... ... ... ... және ... ... Үлгi алу және талдауға дайындалатын
үлгi МЕМСТ 26809-86 стандарты бойынша жүргiзiледi. Бiр тектi сүт өнiмi ... ... ... ... ... ... сүт, кiлегей
және кiлегейдегi сусындар бiр мезгiлде өңделiп, бiр жұмыс ... ... ... ... ... үлгi алу үшiн ... араластырады. Механикалық әдiспен
сүттi араластырған кезде флягаға құйып бiр минут, уақытында ... ... 3-5 ... ... жол ... 15-20 ... ... араластырады және сүттi цистернаның люгынан құяды.
Механикалық ... әдiсi жоқ ... ... ... және ... ... бутовка арқылы араластырып жоғары немесе
төмен түсiру арқылы 1-3 минут арластырады. Араластырып болған соң, нүктелi
әдiс пен ... ... ыдыс ... ... да үлгi алады. Трубканы ыдыс
түбiне ... ... °р ... ... ... әдiспен
бiрдей көлемде алады, содан кейiн оны бiр ... ... Егер ... сүт ... жерге дейiн толмаса, онда әр секцияда нүктелi
әдiспен үлгi ... оны ... ... ... ... ... ... әдiспен әр транспорттардағы өнiм бiрлiгiнен үлгi ... ... ... және ... үлгiнi бес рет шайқайды, ал ... ... ... ... ... онда оны су ... қыздырады. Содан
кейiн шөлмектегi немесе пакеттегi ... бiр ... ... да ... ... ... сүт ... алынған үлгiге тең. Ортақ үлгiден
араластырғаннан кейiн талдауға көлемi 0.5 дм куб ... ... ... орташа үлгiнiң сыртын таңбалайды ... ... ... сүт үлгiсiн 2-8 (с температурада
сақтайды. Талдауға ... ... ... ... ... ... алу жерi;
- өндiрушi өндiрiстiң аты;
- өнiмнiң аты, сорты, ... ... ... ... үлгi алу ... өнiмнiң температурасы;
- үлгi алу кезiндегi сағаты және күнi;
- үлгi алған адамның, қызметi, қолы;
- өнiмде ... ... ... мен алушының аты, көлiктiң нөмiрi және құжаты;
- өнiмге қойылатын стандарт немесе техникалық шарттың аты;
сапасын сараптау, ... ... ... ... ... ... анықтау, иiс,дәмi және ... ... ... ... ... тығыздығын МЕМСТ 3625-84 , қышқылдығын
МЕМСТ 3624-92, МЕМСТ 8218-89, майдың массалық ... ... 5867-90 ... ... ... ... 25179-90, лактоза мен белокты МЕМСТ 23621-
79 стандарттары бойынша анықталады
2.5 ... - Agro» ... СТ РК ... ... ... таза ... ... экологиялық кодекс және «тағам өнімдерінің қауіпсіздігі туралы»
заң қабылдануына орай, Мемлекеттік ... СТ РК ... , ... ... ... ... іс - әрекетке кірісті. Бұл ... таза ... ... ... ... Стандарт СТ РК 1618-2007
, мемлекеттік (нормативтік қауіпсіздік қауіп - ... ... ... ... ... ... жоқ деңгейде ... ... ... бар ... қарастырылған) екі заңға
көмекке жасалынған және республикада экологиялық таза өнімге ... ... ... таза өнім – ол өнім ... таза ... ... пайдаланып өндірілген, тасмалдау және сақтау қоршаған ортаның
тиімді ... іске ... ал сапа ... және ... мөлшерінің деңгейі қоршаған ортаға және адам ... ... ... өнімдерге тағам және ауылшаруашылық, құрылыс және машина жасау,
энергетикалық және мұнай ... ... ... ... жб. ... сера және ... бос, бензиндер, құрамында сера, бензол және
қорғасынның аз мөлшері; тағам өнімдері, құрамында жоқ, болмаса ресми ... ... аз ... ... (пестициттер, микотоксиндер,
радионуклиттер, ұлы заттар және химиялық элементтер қалдық мөлшерінде).
Стандарт СТ РК 1618 – 2007 ... ... ... ... ... үшін ... және оны өндірудің ... ... ... ... Стандарт бойынша, шикізат және ... ... ... ... ... өсірілген болуы керек; жер қабатынан
шығарылған су ортасынан және зиян ... ... ... ... көздерінен, ж б. Оларды қабылдағанда техникалық
регламенттегі мағнасынан жоғары ... ... ... және ... оның қасиетін жақсарту үшін өнімдерге араластырылған , шыққан
жері табиғи болуы керек.
Өніммен контактілі пайдаланатын материалдар ( ... ... ... ... ... және ... ортаға зиянды әсерін
тигізбеуі керек.
ҚР – ның ... ... ... ... ... және
экологиялық қауіпсіздік Концепциясында бүтін бөлімдер, статьялар және
бөлімшелер қалдықтарға ... көшу және ... ... ... және ... ... ... 2004 -2009 жылдары техникалық
регламенттер жасаудың жоспары « Орауға, маркировкалауға, этикетка жапсыруға
және оларды дұрыс ... ... ... ... қарастырады, ал
2007 жылы мемлекеттік стандарттарды жасау жоспары бойынша – орау ... ... РК ... – де технологияны, ... ... ... ... ... ... тыйм салынған. Қазіргі уақытта
экологиялық таза өнімдер бар, бірақ олар ұқсастардан бөлек сатылады, және
өте қымбат ... б.а. ... ... ... көп ақша салуды талап
етеді.
Экологиялық таза өнімдерді жасауда сапа менеджмент ... ... ... ... стандарттар: ИСО 9000 сериялар және ИСО
14000 серияларын енгізудің ... зор. ... (2007ж) ... ... жүйесін енгізген және сертификаттаған кәсіпорындары және
мекемелер саны 800, ал ... ... ... – 30дан ... ... және ... Комитеті негізгі тапсырмасының
бірі, ол сапаны және өнімің қауісіздігін және басқа ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету. Онымен,
қоршаған ортаны қорғау саласында стандарттаудың екі (2) ... ... 13 және ТК 39) және бір (1) ... ... ... ... стандарттау бойынша (ТК 60), Халқаралық экология ... ... 3 ... стандарттарды жасауға қатысты:
бекітілген СТ РК 1618-2007, ... таза ... ... жоба және оны ... тәртібін . Жыл сайын Комитет ҚР
президентінің сыйлығын тапсыруға, сапа саласында жеткен ... ... - ... ...... ... ... «Сапа» түсінігінде
экологиялық талаптар бірінші тұрады, б.а. өмір үшін және ... және ... ... ... ... ... ... Raimbek Agro «Айналайын» зауытындағы сүт өнімдерінің қауіпсіздігі
Raimbek Agro «Айналайын» зауытындағы сүт ... ... ... ... сай ... ... ... белгілі
нормамен құрамындағы химиялық, физикалық заттар салынған.
Өңдеу талаптары және қоршаған ортаны ластау. Өңдейтін ... ... ... көзі ... ... Егер ... процесі кезінде
ортаны ластайтын заттар пайда болса онда оларды нейтрализациялауға қажетті
технологиялық және ұйымдастырушылық ... ... ... ... ... ... өнім. Көп компонентті өнімде экологиялық ... емес ... болу көзі бар бір атты ... ... жабдықты тазалау. Егер бір жабдықта экологиялық және экологиялық
емес өнімдер ... ... онда ... ... кетпеуіне
ұйымдастырушылық шаралар жасалуы керек. Егер мамандардың ойы ... ... ... деп ... онда ... жүргізуден бас тартуға
болады.
Кесте 9 - Таза ... ... ... ... ... ... |Нормативтік құжат |Фактылы ... ... ... ... ... ... сынау|
| | | ... ... |23,0 |25 ... 51301-99 ... |3,0 |3,6 ... 51301-99 ... |32,0 |40 ... 51301-99 |
|Кадмий |0,3 |0,1 ... 51301-99 ... |2,1 |2,0 ... 26927-86 ... |2,0 |2,2 ... 26930-86 ... бөлу. Экологиялық өнімді өңдеу экологиялық емес өнімді өңдеуден
бөлек өткізілуі керек.
Санитарлы жағдайы. Өндіруші шаруашылықтарда санитарлы жағдай санитарлы
нормаларға ... ... сай ... ... Егер сертификаттау
жөнінде мамандар шаруашылықтың санитарлы жағдайын нормаға сай емес деп
санаса онда ол ... ... ... ... ... көк түс. ... ... түзейтін микроорганизмдердің, кейбір ашытқылар,
зең саңырауқұлақтары, ормандық пигмент көп шөп жеу, қаразумық, жонышқа,
сиыржонышқа, түйе ... ... ... ... ... сумен
араластыру, майын алу, сүтті мырыш ыдыста сақтаудан болады. Машинамен
сауу тәртібін бұзу, ... ... ... ... ... ... шыршалардың жас бұтақтары, қияқөлең, қарасан, желіні механикалық
жолмен жаралануы, улану, пигментті микроорганизмдерден ... ... 10 - ... ... ... ... ... ... ... |1-70С ... рН |6,6Б ... ... саны |30-40 ... май ... мэкв 1м ... ... ... ... |0-0,6 ... ... клетка, мың/мл |500- кем ... ... 1мл |5000 – кем ... ... ... ... 1|100- кем ... | ... ... ... ... миллионнан бөлігі |1,25 кем ... ... ... |Болмау керек ... ... ... ... ... бактерия саны, мың/мл |100 кем ... Raimbek Agro ... ... ИСО 9001 стандарты бойынша
сапа менеджмент жүйесі
Raimbek Agro «Айналайын» 2001 жылдан бастап қазіргі заманғы ИСО ... ... ... және ... ... ... жандана бастады.
Raimbek Agro «Айналайын» зауытында ИСО 9000 ... ... ... енгізуге арналған құрылған инфрақұрылым,
нормативтік және әдістемелік база құрыла отырып, сүт және ... ... ... ... және де ... талаптарға сәйкес келеді.
Халықаралық негізде қабылданған ... ... ... ... бар ... ... ... жүйесі бойынша
нормативтік база. Қазақстан Республикасының мемлекеттік стандарты ретінде
менеджмент жүйесінің мынадай халықаралық ... ... ISO ... ISO ... ... 14000, ... және ... гигиенасы
стандарттары OHSAS 18001, әлеуметтік жауапкершілік стандарттары SA ... ... ... менеджменті жүйесінің стандарттары ISO 22000
серия, СМЖ аудиті және ... ... – ISO 19011 және ... сайын стандарттау жоспарына менеджмент саласында стандарттар ... ... жеті жыл ... әр ... ... ISO 9001, 14001, ... бойынша менеджмент жүйесі саласында ғылыми-зерттеу жұмыстары
жүргізілді. Менеджмент жүйесін ... және ... ... ... ... ... 15-әдістеме-ұсыным әзірленді.
Техникалық реттеу жүйесінде СМЖ бойынша 130 ... ... ... 8 ... OHSAS ... – 10, ... – 18 сарапшы аттестатталды.
2008 жылдың 1 сәуіріне текті елдегі 1319 ... ... ... ISO 9001 сапа ... ... әзірлеп енгізді және
сертификатталды, оның ішінде 165 тамақ және ... ... ... кәсіпорны, 500 аса өнеркәсіптік емес кәсіпорындар, 353
кәсіпорын СМЖ ... және ... ... 93 кәсіпорын экологиялық
менеджмент жүйесін, 59 кәсіпорын – еңбекті және кәсіби қауіпсіздікті қорғау
менеджменті жүйесін OHSAS ... ... 18001 және 18 ...... ... ... ... өнімдері қауіпсіздігі менеджменті жүйесін
сертификаттады.
30-дан ... ... ... ... ... жүйесі
бойынша стандарттардың нормативтік базасы құрылған: бұлар экологиялық
менеджмент, ... ... ... ... ... және ... әлеуметтік жауапкершілік, мұнай және газ өнеркәсібі бойынша
стандарттар. 2009 жылы СМЖ ... ... саны ... дейін
ұлғайтылуы керек.
2.8 Кәсіпорында ИСО 22000 қауіпсіздік стандартын енгізу
Бүгінгі күні тамақ өнімдерінің қауіпсіздігін әлемдік ... ... ете ... кәсіпорындар ғана бәсекеге қабілетті бола алады.
Сонымен қатар, тамақ ... ... ... өнім ... ... талаптарды белгілеуді өте-мөте қажет етуде. Алайда
санитарлық-гигиеналық нормалардағы ұлттық айырмашылықтар халықаралық ... ... ... ... жасап келді. Осындай жағдайда қажетті
сәйкестікке қол жеткізу үшін ... ... ... ... ... мақұлданған моделін енгізу ... еді. Осы ... 2005 ... ... айында ИСО 22000:2005 ... ... ... ... ... ... өндіру және тұтыну
саласындағы барлық ұйымдарға қойылатын талаптар” халықаралық стандарты
бекітілді.
Тамақ ... ... ... ... болып табылатын осы
стандарт кез ... ... ... ... үшін тамақ өнімдерінің
қауіпсіздігін ... ... ... ... ... ... ... асырылатын іс шаралар тізбегін қамтиды. Бұл ... ... ... ... ... қоспалар мен шикізат, өсімдік және
мал шаруашылығы өнімдері, мал азығы т.б. ... ... ... ... 22000:2005 стандарты азық-түлік тауарларын өндіру, өңдеу, өткізу,
салаларындағы операцияларды түгелдей ... ... Осы ... ... ... отырып, ҚР Техникалық ... ... ... ҚР СТ ИСО ... ... ... ... енгізді. Сондықтан еліміздегі ауылшаруашылық ұйымдарынан бастап
өнімді өткізуге дейінгі аралықтағы ... ... ... ... ... тамақ өнімінің қауіпсіздік жүйесін әзірлеп, енгізуде
осы стандартты толық пайдалана ... ... ... ... ... мен ... ... қамтиды. Сонымен қатар, жүйенің қажетті бағдарлама, жоспарларын
біріктіреді. Яғни, тамақ өнімдерінің қауіпсіздігіне қатысты іс ... ... ... ... қауіптілікті талдау арқылы
анықталады және ол ... ... болу ... ... үшін
қажет. Халықаралық ИСО 22000:2005 ... ... ... ... ... да бірдейлендіру және бағалауды талап етеді.
Халықаралық стандарт ИСО ... ... ... ... ... алдын ала қажетті жұмыс бағдарламасы мен НАССР жоспарын
ұштастыра отырып ... ... ... ... ... ... ... сақтау шарты бірдей болған жағдайда
НАССР жоспары бір болады. Басқа жағдайда ... ... ... ... ... тиіс. Осылайша ИСО 22000:2005 стандарты нақты бір ұйымда
тамақ өнімдерінің ... ... ... ісін ... ... Сондай-ақ, стандартта қадағалау, талдау ... ... ... ... ... ... ... Басқару
іс қимылдарын жан-жақты пайдалану тамақ өнімдерінің қауіпсіздігін басқару
жүйесін ... ... ... етеді. Жекелеген ұйымдардың осы стандартты
пайдалануына көмек ретінде ... шарт ... ... ... ... ... жүйелері. ИСО 22000:2005-ті қолдану
жөнінен ... ... ... ... ... стандарты менеджмент жүйесі жөніндегі
басқа стандарттардан ... ... ... Ол ИСО ... ұйымдарға сапа және ... ... ... ... ... береді. Ұйымның жалпы басқару іс-
қимылына тамақ өнімдері қауіпсіздігінің ... ... ... тек сол
ұйымға ғана емес, сонымен қатар, барлық мүдделі тараптарға да өте зор ... ИСО ... ... ... ... ... таңда кәсіпорындар үшін мынандай стандарттар қолдануда:
• ISO 9001:2000 ( ГОСТ РИСО 9001-2001) – ... ... ... ISO 14001- 2004 “Экологиялық менеджмент жүйесі. Талаптар”
• OHSAS 18001: 1999 - ... ... ... жүйесі”.
• НАССР – Тәуекелді және қауіпті тауарларды бақылау.
• ISO 22000: 2005 – ... ... ... ... ... 9001-2000 стандартын кәсіпорында қолдану міндетті түрде қажет. ИСО 9001-
2000 стандарты кәсіпорында сапаны қолайлы басқару үшін қажет. Яғни, сапаны
басқару ... ... ... ... даму ... ... ... арқылы өнімнің құндылығы, сатылуы жоғарлайды.
ИСО 9001-2000 ... ... ... ... ... өз ... тәуелді сондықтан олардың қазіргі және ... ... ... ... және ... ... асып ... үшін, ИСО 9001-2000 стандартын үнемі қолданып, сапаны
басқарып отыруы міндетті және өзіне қолайлы. Сонымен, қатар ИСО 9001-2000
стандартын ... ... ... ... ... ... ... адам
өміріне зиян келтіретін заттар болмауы тиіс, токсикалогиялық заттар белгілі
нормамен, мөлшермен болуы тиіс.
ИСО ... ... ... бір қойған, міндетті түрде
орындалуға тиісті талаптары бар, яғни ол ... ... ... кәсіпорын орындауы тиіс, тек қана бір себеппен сапаны үнемі
жақсарту үшін.
Халықаралық ИСО ... ... 8 ... ... Тұтынушыға бейімделу – тұтынушының қажеттілігін қанағаттандыру.
2. Басшының озықтығы – ... ... ... мен ... ... ... ... алдында тұрған мәселелерді шешу
жұмысын, қызметкерлер толық ... ... ... ішкі ... ... ... ... жұмысқа тарту – барлық деңгейдегі қызметкерлер мекеменің
негізін құрайды. Сондықтан оларды іске толықтай кірістіру, мекемеде олардың
мүмкіншілігін толық пайдалануға ... ... ... амал – егер іс-қызметін тиісті қорларындағы үрдіс ретінде
басқарса, тиімді нәтижелерге ... ... ... ... амал - ... байланысты үрдістерді айқындау, түсіну
және басқару жүйелері. ... ... жету ... ... ықпал етеді.
6. Ұдайы жақсарту – мекеменің қызметін толықтай, ұдайы жақсартуды ... ... ... ... ... ... қабылдау – тиімді шешімдер мәліметтер мен
ақпараттарды талдауға негізделеді.
8. Жабдықтаушымен ... ... ...... ...... оның
жабдықтаушысы бір-біріне тәуелді болғандықтан олардың өзара пайдаланушы
қарым-қатынасы екі жақтың да жақсы ... жету ... ... ... осы 8 ... ИСО ... тобына кіретін сапа
менеджменті жүйесінің стандартының негізін қалайды.
2.10 Сүт өнімдерін сертификаттау
Сертификаттау туралы ... осы ... және ... өзге де ... ... ... тұрады. Егер
Қазақстан Республикасы бекіткен халықаралық шарттарда осы Заңдағыдан өзгеше
ережелер ... ... онда ... ... ... ... негізгі мақсаттары мыналар болып табылады:
- адамдардың өмірі мен денсаулығын, ... ... мен ... ... үшін ... ... ... қызмет
көрсетулердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету;
- өнімдер мен қызмет көрсетулердің сапасы мәселелерінде ... ... ... ... кедергілерді жою, өнімнің ішкі және сыртқы
рыноктардағы ... ... ... ... ... және жеке тұлғалардың Қазақстанның бірыңғай тауар рыногындағы
қызметі үшін, сондай – ақ ... ... ...... және ... ... қатысуы үшін қажетті жағдайлар
жасау.
Өнімдер, процестер, жұмыстар, қызмет көрсетулер ... ... ... өзге де ... ... ... кезде сертификаттау жөніндегі орган ... ... және ... ... уәкілетті мемлекеттік орган
белгілеген тәртіп бойынша сертификаттаудың мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... арналады.
Сәйкестік белгілерін қолдану тәртібін стандарттау, метрология ... ... ... ... ... ... ... және ерікті түрлері белгіленеді.
Міндетті сертификаттау дегеніміз – адамдардың ... ... ... мен ... орта үшін ... қауіпсіздігін қамтамасыз
ететін стандарттың немесе өзге нормативтік құжаттың міндетті талаптарына
сәйкестігі тұрғысында ... ... ... ... ... көрсетулерді сертификаттау. [24]
Міндетті сертификаттауға жататын өнімдердің тізбесін ... ... ... ... ... ... ... сатушылардың,
атқарушылардың) бастамашылығы бойынша өнімнің, процестердің, жұмыстардың,
қызмет көрсетулердің өтініш беруші айқындайтын нормативтік ... ... ... мақсатында жүргізіледі. Ерікті сертификаттау
міндетті сертификаттауды алмастыра алмайды. Міндетті ... ... ... ... ... ... ... тыйым
салынады.
Міндетті сертификатқа жататын, Қазақстан Республикасында
сертификаттаудан өтпеген, ... ... ... көрсетулерді
жарнамалауға тиым салынады. Міндетті сертификаттауға ... ... ... ...... мемлекеттік сертификаттау жүйесінде
танылатын сертификаттың және ... ... ... көзделуге тиіс.
Міндетті сертификаттауға жататын және бөлшек саудаға арналған
импортталатын ... ... ... ... – шарттарда өнімге
мемлекеттік және орыс тілдеріндегі ақпараттың қоса берілуі көзделуге тиіс.
Ақпаратта ... ... және ... ... ... ... жарамдылық мерзімі, сақтау шарттары, қолдану әдісі (егер аталған
ақпараттың болуы өнімнің осы ... ... ... ... ... ... ... процестерді, жұмыстарды және қызмет
көрсетулерді инспекциялық ... ... ... ... ... ... ... жөніндегі органдар жүргізеді.
Жеке және заңды тұлғалар, барлық ... ... ... ... сертификаттау туралы заңдарды бұзғаны үшін заңдарға
сәйкес жауапты болады.
Сүт өнімін сертификаттау 6 түрлі тәртіппен жүргізіледі:
1. ... ... ... Үлгі алу, ... ... және сынақ жүргізу;
3. Өндірісті бағалау;
4. Сәйкестік сертификатын беру;
5. Сәйкестік белгісін пайдалану;
6. Инспекциалық бақылау;
3. Өнімдердің ... ... ... екі ... ... ... ... сапа деңгейінің қажетті бәсекелестікті қамтамасыз етуінің ең
тиімді ... ... осы ... ... ... ... ... қосымша кіріспен белгіленеді, осы
үдірістің есебінен алынған, оны іске ... үшін ... ... ... ...... ... тиімділігін
жоғарылатудың және жеке бір кәсіпорынның тиімділіктің маңызды бағыттарының
бірі сапа мен өндірістің тиімділігінің ... тура ... ... ... тиімділігінің өсуіне жағдай туғызады, шығындардың
азаюына әкеледі және рыноктағы кәсіпорынның үлесін арттырады. ... ... жеке ... пайдасын көбейту ғана емес, сонымен
бірге экономиканың да өсуіне әсерін ... ... ... ... ... ... ... мүмкін:
Тиімділік = ;
Өндірістің тиімділігі, сатылу көлемінің қысқару кезінде де ... егер оны ... ... ... қарамай өнімдердің сапасы
тезірек жоғарылайтын ... да. ... үшін ... ... сатуға кедергі
келтіретін ақаулары болмайтын, бағасы бар.
Тұтынушы үшін тек қана сол өнімнің, оның ... ... ... ... оның ... бар. Өнімдердің сапасын жоғарылатудан тиімділіктің әрқилы
формалары бар материалдардың және энергияның тура ... ... ... көп мөлшерде өнімдер алу, өзіндік құнын ... ... ... ... ... ... тездету, кәсіпорынның
экономикалық және әлеуметтік дамыту ... ... ... ... ... Өнімдерді шығарушылар үшін:
1) Қорлар толығымен пайдаланылады;
2) Ақаулар және рекламациялардан жоғалтулар кемиді;
3) Жоғары сапалы ... ... ... ... ... материалдық ынталандыруға мүмкіндік өседі;
5) Кәсіпорын ұжымының моралдық қанағаттануы өседі.
2. Өнімдерді тұтынушылар үшін:
1) Сатып алушылардың қанағаттануы жоғары;
2) ... ... ... және ... ... ... ... Тұтыну өрісінде қолайлы жағдай жасалынады.
3. Мемлекет үшін:
1) Экспорттық мүмкіндіктер және валютаның түсуі кеңейеді;
2) Бірлік шығындарға халықшаруашылық тиімділік артады;
3) ... ... ... ... ... ... ... жетістіктерін енгізу
жылдамдатылады.
Өнімдердің сапасын жақсартудың экономикалық тиімділігін анықтау үшін
келесідегілерді есепке алу керек:
­ сапаны ... ... және ... ... ... ... өнімдердің сапасын жақсартудан экономикалық тиімділік,
негізінде өндірушіде емес, тұтынушыда байқалады;
­ ақаулардың азаюынан экономияны есептеу керек;
­ ... ... ... ... өнімдерді сатудың
артуынан экономикалық пайда алады.
Өнімдердің ... әсер ... ... еске ... ... және ... бәсекелестігін нығайту негізгі жолдарын
белгілеу:
­ өндірістің техникалық деңгейін жоғарылату;
­ қызметкерлердің мамандығын көтеру;
­ ... және ... ... ... ... ... ... алып келінген шикізат және ... ... және ... ... ... жүргізу және жаппай
кірістегі бақылауды енгізу;
­ сапа қызметінің тиімділігін жоғарылату;
­ шығарылатын өнімдердің сапасына және оның ... ... ... моралдық және материалдық ынталандыру;
Өндірушілердің тиімділігі келесі көздердің есебінен құрастырылады:
­ өнімдердің жалпы ... ... ... ... ... ... өсуі және ... бірлігіне еңбектің
шығындарын болмаса өндірістік бірліктің азайту;
­ өзіндік бағасын азайту;
­ ... ... ... және ... қысқарту.
Raimbek Agro «Айналайын» асыл тұқымды зауытының экономикалық
тиімділігін ... ... 11 - ... ... ... ... ... кезде менің ... ... ... ... ... басты мақсат болып тұрады. Бұл
шаруашылықтың басты пайда көзі өндіретін сүтті сатудан болды.
Ал енді шығындарға ... ... ... ... көп. ... ... 10 - кестеден көре аласыздар.
Кесте 11 – Raimbek Agro ... ... ... ... тг. ... ... түсетін пайда |4500000 ... ... ... ... |1200000 ... ... ... және ... |1470000 ... ... | ... салық 16 пайыз |720000 ... ... ... |43000 ... ... ... шығын |82000 ... ... ... |150000 ... қор 5 ... |120000 ... ... ... |3785000 ... табыс көлемі |715000 ... |18,9 % ... ... ... бұл ... ... ... көлемінде
рентабелділіктің деңгейі 18,9 пайызға тең болып отыр. Мал шаруашылығымен
айналысатын өндіріс ... ... ... ... жаман емес,
орташа.
4. Еңбекті және қоршаған ортаны ... ... ... ... ... ... қажеттіліктерімен баланс сақталған кезде қоршаған ортаны
қорғау және қоршаған ортаның ластануын болдырмау бойынша ... ... ... ... ... ... кең ... қоршаған
ортаны қорғауға қатысты қажеттіліктеріне айналды.
2006 жылдың желтоқсанының аяғына дейін әлемде ISO 14001:2004 ... елде және ... ... 129199 кем емес ... ... ... қорытындысы жалпы саны 138 елде және экономикалық
жүйелерде 111 162 болған 2005 ... ... 18037 (+16 %) ... ... ... және ... сырқаттарды ескерту менеджменті саласында
OHSAS 18001:2007 – «Кәсіби ... және ... ... ... жүйесі», MOT-CУОТ 2001 ILO-OSH 2001 және ГОСТ 12.0.230-2007 ЕҚСЖ
Еңбекті қорғауды басқару жүйелері. Жалпы талаптар ILO-OSH 2001 ... ... ... ... ... Аталған жүйеде басқару нысаны
жұмыс орындарында, өндірістік бөлімшелер мен ұйымдарды жалпы ... және ... ... ... ... ету ... ... кәсіпорын бөлімшелерінің қызметі болып табылады.
Қазіргі заманғы менеджменттің әлеуметтік ... ... ... әйелдер құқығына шек қою, балалар еңбегін пайдалану, жергілікті ұлттық
қоғамдық саясатты ... ... ... ... ... ... мәселесі және еңбек, жеке бас гигиенасы мен
қауіпсіздік техникасы шарттары сияқты факторларды ... ... ... ... және әлеуметтік жауапкершілік саласына ендіру ISO
9001 немесе ISO 14001 стандартына ... ... ... ... ... жүйесін енгізу сияқты әлемдік практикада кеңінен
танылмаған.
Өнеркәсіптiк цехтарда және сынама ... шикі ... ... және ... ... әр ... ... технологиялық үрдiстердегi
рафинадталған майды дайындауға жұмыс iстеу жағдайын жасау керек. Қатаң
сақталған ... ... және ... ... ... ... жағдайдың ескету берiлуi. ... ... ... ... сiлтiлермен, жанғыш, жарылғыш және улы
заттармен, ... ... ... ... ... ... тура ... Бұның бәрiн өнеркәсіптiк
тәртiппен және қойылған ережелердi қатаң сақтауды талап ... ... ... сынама зертханаларында анализ жүргізу туралы методикалық
басқаруды, ... ... ... ... ... химиялық заттармен
реактивтердiң өзiне тән қолданылуын, ... мен ... және ... ... ... өте анық ... керек. Өнеркәсіптiк
цехтарда және аналитикалық зертханаларда арнайы тиiмсiз жұмыстар ... ... және ... ... ... ... ... немесе өнiмдi сақтауға, жұмыс столын басқа заттармен толтырып
тастауға, қатты сөйлеуге ... ... ... ... ... ... шу зертханада жұмыс iстеушiнiң назарын бөлiп, жұмыстың ... ... ... ... ... ... соғады.
Қышқылдармен, сiлтiлермен жұмыс iстеу барысында келесi қағидаларды сақтау
керек:
• Қатты қышқылдарды, сiлтiлердi немесе ... ... ... ыдыстарға құю.
Құю барысында көзілдірік, резинка қолғаптар, алжапқыш немесе етiк кию
керек.
• Консервiленген қышқылдарды немесе сiлтiнi, ұшқыш сұйықты ... ... ... ғана ... ... ... қолданып ерiтiндi
жасаған кезде, қыздырған кезде шашырамауы үшiн суға қышқылды қосады.
• Төгiлген ... ... ... ... ... үшiн ... ... нейтралдайды.
• Улы заттарды, күйдiргiш немесе ұшқыш сұйықтарды арнайы немесе пипетка
көмегiмен алады (резинка груша, ... Тез ... ... ... ашық электроқыздырғыш қондырғыларды,
спирттi немесе газды жандырғыштарды қолдану жiберiлмейдi.
• Зертханаларда тұталғыш ... ... ... ... т,б ) ... мөлшерден көп етiп сақтауға болмайды. Оларды қалың шишаларда
жақсы тығындалған тығындармен жабылған ұзартылған ... ... ... ... ... ... Тез ... заттарды канализацияға құюға
болмайды. Қолданылған сұйықтарды арнайы герметикалық тараларға жинайды.
Сосын оның құндылығына ... ... ... ... ... ... Тез ... және жарылатын заттарды, газды қыздырғыштарды аналитикалық
және электро ... ... ... ... қараусыз қалдыруға
болмайды.
Қауіпті сүт-шикізат алынып тасталуы керек. Қауіпті деп ... ... оны ... өзі немесе тағамдық өнімнің ... ... ... ... ... ... ... тиіс.
Егер қауіпті деп табылған сүттің иесі айналымнан оны алып ... ... ... ол Қазақстан Республикасынның заңдылығымен
бекітілген тәртіпте алынып тасталады.
Айналымнан алып тасталған ... сүт, ... ... ... ... жүргізілетін сәйкес сараптауға жатады.
Сараптау нәтижесі бойынша қауіпті сүтті утильдеу немесе жою ... ... ... ... ие және ... байланысты адам
денсаулығы мен ... ... ... ... сүт ... ... ... тәртіпте сараптау жүргізбестен
алынып тасталуы және жойылуы керек. Сүттің ары қарай тұтылуы тек ... ... ... оң ... ... ғана ... Адам өміріне қауіп тудыратын инфекциялық сүт ... ... ... ... ... тәртіпте
майсыздандырылады.
4.1 Кәсіпкерлік қауіпсіздік және еңбекті қорғау OHSAS 18001 талаптары
бойынша менеджмент жүйесі.
Өнімдер шығарылатын, ... ... ... ... ... үшін ... талас, тиісті базар сегментінде әділетті үлесін
алу, өнімдердің сапасын басымдық проблемалар ... ... ... 25 ... «өндірушінің ақаулы өнім шығарғаны үшін
жауапкершілігі туралы» Заң шыққаннан кейін Европа елдеріне (ЕС) сапалы ... ... ... Осы ... ... дайындаушының ақаулы өнім
шығаруынан келтірген ... ... ... ... ... ... ... өнімдердің ақаулығының барлығын ... ... ... ... сонымен қатар зиянның мөлшерін
көрсетсе болды, оған өнімді шығарудың қалай бұзғандығын ... ... Егер ... ... ... әсіресе батыс елдерінде, дәлелдей
алмаса, онда дайындаушы зиянды өнім үшін ... ... ... ... ... ... жасау үдірісі едәуір активтендірілді. Сапаны,
өнімді және ... ... ... ... ... ... ... жасау бойынша жұмыстар басталды, олар: - ұқсас ... ... және ... ... ... талаптар
қояды; - әртүрлі елдерде дайындалған жүйені өзара тану үшін ... ... 1994 жылы ... ... (ISO) ... ... стандарт ISO 9001 – өнімнің сапасын және қызмет
көрсету салсындағы менеджмент ... ... ... ... жүйесі бойынша жұмыс 1996 жылы ISO 14001 стандартын қабылдаумен
біткен, ол 1999 ж. ... ... және ... ... сұрақтары
бойынша OHSAS 18001 спецификасын жариялау туралы шешім қабылданды.
Спецификацияның ... түрі ... 2007 жылы OHSAS ... стандарт
статусын алды. OHSAS бойынша екі құжат бар: OHSAS 18001 – ... ... ... ... ... ... OHSAS 18002 ... 18001 пайдалану бойынша басшылық спецификацияны пайдалану бойынша
жалпы ұсынымдар ... ... ...... ... және ... ... осы салада нәтижелігінің көрсеткіштерін ... ... және ... ... 18001 ... ... анықтамасы бар. ... ... ... ... ... ... ... потенциялды шамасы бар: адамға зиян келтіру, болмаса саулығын
нашарлатуға келтіретін, ... зиян ... ... ... ... ... үйлесімділігі ретінде анықталады, ал
«тәуекел» - болатындық және ... ... ... ... ... идентификаттау және кәсіпкерліктік қауіпсіздік ... ...... ... ... ... ... инструмент, болмаса ұйымның
авариялық жағдайлармен байланысты және қақтығыстармен, жарақаттанумен
және кәсіпкерлік аурулармен;
• бақылау нүктелерін анықтауға инструмент үлкен ... және ... ... ... ... және ... қаражатын ең
маңызды және проблемалық салаларға салу;
• авариялық жағдайлар және қақтығыстардың алдын алу инструменті, сонымен
қатар оперативтік және авария ... ... ... жауап беру.
Ұсынылған менджмент жүйесінің негізінде Демингтің клссикалық циклы,
төрт блоктан – кезеңдерден тұрады. Цикл ... ... ... дайындылады, қойылған мақсатқа қалай жетудің тәсілдері ... ... ... ... – ол, ... ... еріктілігі, сондықтан
ұйымның өзі қауіптілік және тәуекелдіктерді ... ... ... ... қаржылық, техникалық, технологиялық және басқа
мүмкіндіктеріне байланысты. Екінші талаптары – ... ... ... ... ... ... ... сәйкестік
уәкілеттігімен.
Жоспарланған жұмыс орындалуы ... ... ол ... нақты
тапсырманы жеткізуді ұйғарады, олардың орындалуына ... ... ... ... ... ... енгізу және тағы басқалар.
Деминг циклының төртінші кезеңіне байланысты OHSAS ... ... ... ... ... менеджмент жүйесіне талдау жүргізуі
керек, оның әрдайымғы жарамдылығын, пара-парлығын және ... ... ... артықшылық мүмкіндіктер: OHSAS талаптарына сәйкесті менеджмент
жүйесін енгізу компанияға бірқатар артықшылық береді. Олардың біразын санап
шығайық.
Ұйымдастырушылық:
• жүйелі ... ... және ... ... келісіп, бірігіп әрекет
жасалу;
• жоғарғы басшылықты стратегиялық шешімдерді дайындаудан босату.
Экономикалық:
• қауіп-қатерді ... және ... ... ... штрафтар
көлемін және компанияның төлемдерін:
• жұмыстың өнімділігін жоғарылату;
... ... ... ... ... азайту;
• білімділік және тәжірибені жалғастыру.
Беделдік:
• барлық қызығушылық көрсететін жақтардың көзінше бағасын арттыру;
• қызметкерлердің немқұрайды ... ... ... психологиялық
климатты жақсарту;
• жеткізіп берушілермен қатынасты жақсарту;
• инвестициялық құштарлықты жоғарылату.
Стратегиялық:
• базарлық бағасын жоғарылату;
• бизнесті тираждау мүмкіндігі;
• қызметкерлердің ... және ... ... интеллектуалды
потенциялына қосып пайдалану.
4.2 Қазақстанда ИСО 14001 стандарты бойынша экологиялық менеджмент: оның
жетістіктері және проблемалары.
1997 ж. маусымында Орал қаласында «Сапа ... ... ... ... ... ... және ... шешу жолдары»
бірінші халықаралық ғылыми-практикалық конференция өтті, онда экологиялық
менеджмент секциясы жұмыс істеді. Бұл ... ... ... Акимат, «Евразия» тіл және менеджмент ... ... ... ... ... қоғамдастықпен 1996ж.
енгізілді, сондықтан бұл ... ... ... ... ... ... жылға экологиялық қауіпсіздіктің Концепциясына және
«технологиялық реттеу туралы» Заңға сәйкес және Президент ... ... ... жаңа экологиялық амал жасауға шынынан
көңілі ауды. ... ... ... ... ... ... күшейтеді, ол мемлекеттік қолдау көп бағыттарда іске асырылуда.
Сапа менеджменті және экологиялық ... ... ... ... ... чиновниктердің жұмыстарының рейтингілік бағасы ... ... ... ... ... , ... ... – олар, сапа менеджменті (ИСО 9001:2000), экологиялық менеджменті
(ИСО 14001:2004), еңбекті қорғау ... және ... ... ... ... жауапкершілік менеджментінен (SA 8000: 1997)
тұрады, Қазақстанда өмірдің сапасын жоғарылату ... ... ... ... ... сапа ... ... менеджмент,
өндірістік қауіпсіздіктің менеджменті және әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... аудиторлар дайындайтын курстар ... бұл ... ... ... жүйелерді сертификаттауда үлкен ... ... ... ... жүйелерін ИСО 14001
сәйкестігіне сертификаттаған және ... ... ... ... олар ... ... ИСО 9001 сапа ... жүйесіне сертификат
алғандар. Мысалы, ТОО «Мұнайгазқұрылыс», ТОО «Тенгизстрой сервис», ТОО «АБТ
Лтд», АО «КазТрансОйл», ТОО ... және т.б. ... ... және ... ... ақпараттық қолдау маңызды құралымның бірі
болып табылады.
Алматыда «Менеджмент качества» және ... ... ... ... ... ... мақалалары үзбей басып тұрады т.б.
«Қоршаған ортаны қорғауды ИСО 14001:2004 бойынша басқару ... ... ... ... ... өткен конкурста
«Қоршаған ортаны қорғау» наминациясы бойынша жеңімпаз атанды.
Қазақстанда «Техникалық реттеу ... ... және ... ... кәсіпорындарында экологиялық менеджментті енгізуге жаңа
серпін берді.
Экологиялық менеджменттің стандарттарын енгізуде тек қана ... тез ... ... да ... Халықаралық стандарт ИСО 14001:2004 Мемлекет тіліне аударып, ... ... ... және экологиялық мемлекеттік қызметтердің
ИСО 14001 енгізуге іс-әрекетінің бостығы.
3. Қазақстанда ИСО 14001 бойынша сертификатталған Мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... үшін» Премиясының
экологиялық наминациясының жоқтығы.
5. Оқу орталықтары үшін қолдан техникалық кедергілер ... ... ... кезде.
«Техникалық реттеу туралы» Заңның жалпы концепциясына және БСҰ-ға өту
жоспарына сәйкес іс-әрекеттің ... ... ... ... бірге экологиялық менеджмент ИСО 14001 маңызы артады.
ИСО 14001:2004 жаңа ... – ол, ... ... ... түрі, көп дәрежеде ИСО 9001:2000 мен едәуір синхрондалған,
онда заңнамалық және ... ... ... талаптар өте күшейтілген.
Егер, кім ... ... ... Заңмен және ИСО 14001:2004
стандартымен жұмыс істесе, ондағы принциптердің негізі: ............ төрт «Э» мен ... шеңбер (экономика,
экология, эргономика, этика) Қазақстандық кәсіпорындарының корпоративтік
экологиялық мәдениетінің ... ... ... алдында тұрған басты мәселелердің бірі ол таза ... ... ... ... ... адам ... түсетін улы және зиянды заттардың 70
пайызы сырттан тағам арқылы түседі. Бұндай сапасы төмен ... осы ... ... ... ... ... ... әкеліп
соқтыруы мүмкін. Тағам өнімдерінің биологиялық және ... ... ... ауыл ... ... ... тікелей байланысты.
Қазіргі кезде біздің елімізде өнімдердің сапасына үлкен көңіл бөлініп
отыр. Сондықтанда ... ... таза ... ... тағамдарға
өте үлкен сенімділік білдіріледі.
Кейбір шет елдерде экологиялық қалпын жақсарту үшін экологиялық таза
өнімді өндіре бастады. Оған ... ... ... ... өндірген
шаруашылықтардан алынады.
Біздің елімізде бұндай мәселелерді шешу үшін экологиялық жағынан таза
шикізат ... ... тура ... ... ... ... ... тағамын және таза
экологиялық сүт өнімдерін өндіруде қолданылатын экологиялық ... ... ... ... ... ... ... деңгейін көтеру үшін төмендегідей
ұсыныстар жасауға болады:
1. Өндірілетін сүттің сапасын толық ... үшін ... ... ... түрін көбейту керек;
2. Алынатын сүттің сапасын жақсарту мақсатында малды ... ... ... жақсарту;
3. Өндіріс қалдықтарын жоюдың ең қолайлы тәсілдерін пайдалану.
Осы тұжырымдаманы іске асыру өнім ... және ... ... ... ... әзірлеу және енгізу саласында консалтингтік
қызметтер көрсететін Қазақстан ұйымдары мен ... ... ... ... ... ... жауап беретін және
Қазақстанға әлемдік кеңістікке бірігуге ... ... ... ... ... даярлаудың ұлттық жүйесін құруға
ықпал ететін болады.
Сонымен, ... ... ... ... ... ... ... қарай екі мыңға ... ... ... ... ... ... үш мыңға дейін ұлғайту болжамданып отыр.
Менеджмент жүйесінің барлық бағыттары бойынша сарапшы-аудиторлардың
санын екі есе ... ... ... Қазақстан Республикасының сарапшы-
аудиторларының жартысы халықаралық тізілімде ... және ... ... ... ... ... деп болжанып отыр.
Практикаға осы тұжырымдаманың базистік ережелерін енгізу ... ... ... ... қамтамасыз ететін мадақта жүйесі дамитын
болады, адам әлеуметінің рөлі артады, бұл Қазақстанның әлемнің бәсекеге аса
қабілетті елу елі қатарына ... ... ... ... шешуге
ықпал етеді.
Жаңа нарықтық экономика заманында кәсіпорныдардың алдындағы мақсаты ... ... ... ... ... ... ... шығару.
Мысалы, өткен ғасырдың 60-шы жылдарының өзінде – ақ ... ... мен ... де кең ... ... ... ... болатын. «Кайдзен» ұғымы өзіне тауарлық өндірістің басқа да,
мысалға сапаға ... ... ... ... ... ұсыныстар
жүйесін, сапа үйірмелерін, кем-кетіксіздікті және т.б. қамтиды. Жапон
менеджментінің ерекшелігі – жетістікке қол ... ... ... ... қарамастан, үдеріске барлық қызметкерлердің
қатысуы болып табылады. «Кайдзен» жүйесінің кейбір элементтері кеңестік
кезеңде ... ... ... ... мен ... ... (НТО) бар болатын, сапа үйірмелері жұмыс істеді. ... ... ... жүйесінің тиімділігі және ұйымның жоғарғы басшылығының
менеджмент жүйесін жасауда және оны ... ... оның ... ... болады. Сонымен қатар, орта қызметкерлер жағының ... ... ... болуы керек.
Қазақстандық экоомиканың құрылымдық қайта ... ... жаңа ... ... ... алар еді.
Мемлекет басшысы ел алдына қойған нақты міндеттерді сәтті іске асыру
инновациялық даму стратегиясына негізделген болашақ тұрақты экономикалық
өсудің ... ... атап ... ... ... ... және ... Қазақстандықтардың әл-ауқатын жақсарту , өсіп-өркендеген және
әлемде құрметке ие мемлекет құру.
Мекеменің персоналының ... ... ... ... ... ... қауіптілікті, бақытсыз жағдайларды, жарақаттықты және
т.б. азайтуға келтіретінін түсінгендігінің кепілі.
Әдебиеттер ... ... ... Н.Ә. ... ... «Дағдарыстан - дамуға»
атты Жолдауы. Астана-2009.
2. ҚР-ның «Техникалық реттеу туралы» Заңы. 2004ж.-40б.
3. ҚР-ның ... ... ... ... ... ... ҚР «Тағам өнімдерінің сапасы және қауіпсіздігі туралы» Заңы,
10.11.2004ж.
5. ҚР ... ... ... №214, ... ҚР ... тіл туралы» Заңы, №151, 11.07.1997ж.
7. ҚР «Өлшеудің бірегейлігін қамтамасыз ету» Заңы, №53-2, 07.06.2000ж.
8. ҚР ... ... ... ... ... ҚР-ның «Тағам өнімдерінің қауіпсіздігі туралы» Заңы, 2008ж.-24б.
10. ҚР-ның ... СТ РК ... ... сәйкестігін растауды
жүргізудің тәртібі», 2003ж.
11. ҚР-ның стандарты СТ РК ИСО ... ... ... ... ... 2005ж.
12. ҚР-ның стандарты СТ РК 1179-2003 «НАССР принциптерінің негізінде тағам
өнімдерінің сапасын басқару». 2003ж.
13. ХС ИСО ... ... ... ... ... ХС ИСО 14001 «Экологиялық менеджмент жүйесі», 2004ж.
15. ХС OHSAS 18001 «Кәсіпкерлік қауіпсіздік және ... ... ... ... ХС SA 8000 ... жауапкершілік менеджменті», 1997ж.
17. Бегайдарова Г. Кәсіпкерлік қауіпсіздік және еңбекті қорғау OHSAS 18001
талаптары бойынша ... ... ... Госстандарта. №2,2007ж.43-
45б.
18. Горлова Б.Д., Чипурина Л.Г. ХАССП жүйесі – ... ... ... №12, 2004ж. ... ... Г.Т. ... экономика үшін стандарттар
бәсекелестігі.Успех №4, 2005ж. 8-11б.
20. Дамбровская Г. ... ... ... ... ... басталды. Успех. Қараша-желтоқсан, 2007ж. 30-33б.
21. Дамбровская Г. Интегрирленген менеджмент ... ... ... 2008ж. ... ... З. «Экологиялық таза өнім» жай өнімнен несімен ... ... 2007ж. ... Дугалов Г. Стандарттау туралы техникалық комитеттердің техникалық
реттеу жүйесіндегі маңызы. Новости Госстандарта.№3, 2006ж. 4-5б.
24. Есмуханов Е.Тағам ... ... ... ... ... қараша-желтоқсан, 2007ж. 22-29б.
25. Ибраева Г. ИСО 14001:2004 стандарттарының жаңа ... ... №, 2006ж. ... ... О. ... жаңа ... ... и перерабатывающая
промышленность Казахстана, №10, 2004,55б.
27. ... С.Г. ... ...... ... Пищевая и
перерабатывающая промышленность Казахстана, №1,2000ж. 7б.
28. Кубеева А.С. Сапа менеджмент ... ... ... ... и перерабатывающая промышленность Казахстана, №4,
2000ж. 30-33б.
29. Мырзабай М.М. ж б. Стандарттау, метрология, ... және ... ... ... ... Мишина М.Ф. Сапаны және тағам өнімдерінің ... ... ... ... ... және ... ... Москалевич С. ИСО, сапаны басқару және Қазахстан. Успех,№3,2006ж.-8-
10б.
32. Мухамбетов Г. ... ...... ... ... Успех,№2,2006ж.-13-
14б.
33. Мухамбетов Г. Әлемдік экономикаға интеграцияланған кезде және БСҰ ... ... ... техникалық реттеудің маңызы.
Успех,№4,2006ж.-8-9б.
34. Мухамбетов Г. Менеджмент ... ... ... ... жетуіне кілт сияқты. Успех,көкек-мамыр,2008ж.-
4-6б.
35. Мухамбетов Г. Техникалық ...... ... ... үшін ... ... ... бірі. Успех,қыркүйек,2006ж.-12-13б.
36. Махметов Б.Н. Қазақстан Республикасында Халал жүйесінің ... и ... ... Казахстана,№1,2008ж.-41-43б.
37. Смагулов А.К. Ауылшаруашылық тағам өнімдерінің ... ... ... ... ... Сибагатова А.Е. НАССР принциптері негізінде сапа өнімдерін ... ... ... и ... ... ...... Тыныбек Е.Г. Тағам өнімдерінің сапасын және қауіпсіздігін қамтамасыз
етуде стандарттардың маңызы. Пищевая и перерабатывающая промышленность
Казахстана, №4, 2004ж. -25б.
40. Тыныбек Е.Г. ... ... ... ... ... ... Пищевая и перерабатывающая прмышленность Казахстана,
№3,2004ж.-23б.
41. Усембаева Ж.К. Сапа және қауіпсіздік – бәсекелестік негізі. ... ... ... ... №5, 2005ж. -12-13б.
42. Шабалина В.М, Менеджмент жүйесі – бәсекелестіктің анықтаушы факторы.
Пищевая и ... ... ... №3, 2004ж. – 24-
25б.
43. Цвиковский М. Тағам өнімдерінің сапасын және қауіпсіздігін басқару
жүйесі. Пищевая и ... ... ... ... ... ... А. АҚ «Бахус» - ТМД бірінші кәсіпорын, ХС ИСО 22000:2005
ТӨҚМЖ сертификатталған. Успех, сентябрь,2006ж. -59б.
45. ... В. ... ИСО 14001 ... ... ... және ... ... Қараша-желтоқсан,2006ж. – 38-40б.
Қосымшалар
1 Қосымша
(Міндетті)
Міндетті сертификаттаудағы сәйкестік сертификатының түрі
Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... атауы
________________________________
Оның мекен жайы
КСС №________(2)_________
СӘЙКЕСТІК СЕРТИФИКАТЫ
Мемлекеттік тізімде тіркелген
200_____ ж _______ ...... 5 )_______ «__» ... ... ... Осы ... қажетті түрде ұқсастырылған
ел, кәсіпорынның,фирманың атауы (7 ) ... ... ... ТН ВЭД ... ... мөлшері
нормативті құжаттың және олардың баптары
2Өтінуші ( өнлдіруші,сатушы) _________(10)__________________
3 Сертификат мына негізде_________ _______________________________
4 Қосымша ... ... ... ... ... ... ... аудиторды қолы_______(12)__________________
2 Қосымша
Үлгілерді іріктеу актісінің түрі
ҮЛГІЛЕРДІ ІРІКТЕУ АКТІСІ
20____ж_________ _________
Кәсіпорын ___________________________________________________
атауы,мекен жайы
Іріктеу орны мен мекен-жайы___________________________________
Акті сертификаттау ... ... ... ... ... ... ... үшін өнім үлгісі ______________ сәйкес алынған.
НҚ атауы
Өнім____________________________________________________________
Тауар көлік есеп құжаты;т/жквитанциясы№,контракт№,уақыты№,келісім№,уақыты
Өндіруші:
_________________________________________________________________
Елі,ұйым(жеке кәсіпкер)мекен-жайы
Жіберуші:________________________________________________________
Елі,ұйым(жеке кәсіпкер)мекен-жайы
Қарағандағы_________________________________________________
Сақталу жағдайы______________________________________________
Ыдыс,қап,буылып-түю,орам түрлері______________________________
Орам мен этикекасындағы жазулар_________________________________
Ұсынылған ... ... ... ... ... |Өлшем |Топ |Топ ... ... ... |белгілері|Нөмері |Молшері ...... ... | | | | ... ... |
| | | | | | ... |
3 Қосымша
Өндіріс Министірлігінің қарамағындағы стандарттау,
Метрология және ... ... ... ... қарамағындағы өндіріс, ұйым атауы)
___________________________________________________________________________
(аты- жөні)
(өндірістің, ұйымының мекен
-жайы)
Ескертпе
______ 20____ж. ... ... ... ... ... ... құралдарын қолдану анықталады
________________________
(бекітілген түрдің мемлекеттік
____________________________________________________________________________
_
Сынақты, салыстыруды немесе метрологиялық аттестацияны өткізуі, бекітілген
түрдің сәйкес келуі
Жұмысқа жарамсыз немесе қателігі қойылған ... ... асып ... ... ... | Саны ... |
| | ... |
| 1 | 2 | 3 |
| | | |
| | | |
| | | |
| | | ... ... ... ... Заң негізінде, 18.01.1993ж. ҚР Жоғарғы кеңесі
қабылдаған көрсетілген өлшем ... ... ... ... ... қолдануға рұқсатты тек қана стандарт және
өлшем құралдарын ... ... ... ... ... және ... тексеруден кейін береді.
Көрсетілген өлшем құралдарын рұқсатсыз өолданған үшін өндірістің (ұйымның)
басқарушылары және лауазымды ... ... ... ... ... және ... бақылау жөніндегі
Мемлекеттік бас инспекторы ... ... ... ... қарамағындағы стандарттау,
Метрология және сертификаттау комитеті
(Қазмемстандарт мекемесінің атауы)
Басқарушыға
_____________________________________________________________
(ведомствалық қарамағындағы өндіріс, ұйым атауы)
______________________________
(аты- жөні)
__________________________________________________________
(өндірістің, ұйымының мекен
-жайы)
Ескертпе
______ 20____ж. ... ... ... ... ... ... өнім, жұмыс,
қызмет ... ... ... ... ... ... көрсетіледі)
Қазақстан Республикасының Заңдары негізінде ... және ... ... ... ... ... ... Жане стандарттауға
қойылатын талаптарды сақтауды мемлекеттік қадағалау туралы ережелер»
20мамыр 1993ж, № 410 ҚР ... ... ... ... ... ... өткізу,
тасмалдау,сақтау,қолдану
__________________________________________________________________
жұмыстарын жүргізу, қызмет
көрсетуге
Рұқсат ___________________________________________________________
(сатуға, өткізуге, тасмалдауға ... ... ... өткізу өұқығы бар,
Қызмемстандарт
__________________________________________________________________
органының лауазымды тұлғасын көрсету)
анықталған бұзушылықтарды жойып, қайта тексеруден кейін
__________________________________________________________________
(сату, өткізу, тасымалдау және т.б)
Рұқсатсыз өндіріс басқарушылары жіне ... ... ... ... ... тартылады.
_________________ Облысының
Стандарт және өлшем бірлігін қадағалау
Жүргізетін мемлекеттің бас инспекторы ... ... ... ... ... және терминдер мен анықтамалар
Нормативтік сілтемелер
ГОСТ 13928-84 Сүт және дайындалатын кілегей. Қабылдау, үлгі алу
ГОСТ 14919-83 Электроплиталар, электроплиткалар және электрошкафтар
ГОСТ 1770-74 ... ... ... ... ... ... 18677-73 Пломбы. Құрылымы және өлшемі.
ГОСТ 22760-77 Сүт өнімдері. Гравиметриялық әдіспен анықтау.
ГОСТ 23327-98 Сүт және сүт өнімдері. Кельдаль бойынша ақуыз бен ... ... ... ... ... 23452-79 Сүт және сүт өнімдері. Хлорорганикалық анықтау.
пестициттердің қалдығын ... 23453-90 Сүт. Сома ... ... ... 23454-79 Сүт. Ингибиторлы қоспаны анықтау әдісі.
ГОСТ 24066-80 Сүт. Аммиакты анықтау әдісі.
ГОСТ 24067 Сүт. Суттегі қышқылын анықтау әдісі
ГОСТ ... ... ... Жалпы техникалық ережелер.
ГОСТ 25101-82 Сүт. Қату нүктесін анықтау әдісі.
ГОСТ 25102-90 Сүт және сүт өнімдері. ... ... ... ... 25179-90 Сүт. Ақуыз анықтау әдісі
ГОСТ 25336-82 Зертханалық шыны құралы және ... ... ... мен ... 25228-82 Сүт және кілегей. Алкогольді үлгіде термо төзімділігін
анықтау әдісі.
ГОСТ 26754-85 Сүт. Температура анықтау әдісі.
ГОСТ 26781-85 Сүт. рН өлшеу әдісі.
ГОСТ 26809-86 Сүт және сүт ... ... алу ... үлгі ... ... үлгіні дайындау.
ГОСТ 26927-86 Тағам өнімдері мен шикізаты. Сынап анықтау әдісі.
ГОСТ 26929-94 ... ... мен ... Үлгі ... ... ... минерализациясы.
ГОСТ 26930-86 Тағам өнімдері мен шикізаты. Мырыш анықтау әдісі.
ГОСТ 26932-86 Тағам өнімдері мен ... ... ... ... 26933-86 ... өнімдері мен шикізаты. Кадми анықтау әдісі.
ГОСТ 27544-90 Шыны ртуттық термометр. Жалпы техникалық талаптар. Сынау
әдісі..
ГОСТ 28283-86 Сиыр ... ... және ... ... ... 30178-96 Тағам өнімдерімен шикізаты. Токсинді элементтердің атомды
–абсорциялық анықтау әдісі.
ГОСТ 30347 –97 Сүт және сүт өнімдері. Staphyloccocus aureus. Анықтау
әдісі.
ГОСТ ... Р 50480-93 ... ... ... ... 30562-97 (ИСО 5764-87) Сүт. Қату ... анықтау. Термисторлық
криоскопиялық анықтау әдісі.
ГОСТ 30711-2001 Тағам өнімдері. Афлотоксин В1 және М1 анықтау әдісі.
ГОСТ 31085-2002 Сүт және сүт өнімдері. ... ... ... ... 3623-73 Сүт және сүт ... ... ... анықтау.
ГОСТ 3624-92 Сүт және сүт өнімдері. Қышқылдылығын титрлеу әдісімен
анықтау.
ГОСТ 3625-84 Сүт және сүт ... ... ... ... 3626-73 Сүт және сүт ... Құрғақ зат пен ылгалдылыгын анықтау
әдістері.
ГОСТ 5037-97 Сүт және сүт өнімдеріне арналған металды ... ... Р ... Сүт. ... ... ... Р ... Сүт және сүт қосылған тағамдар. Терминдер мен
анықтамалар.
ГОСТ 5867-90 Сүт және сүт ... ... ... әдістері.
ГОСТ 6709-72 Дистилденген су. Техникалық шарт..
ГОСТ 8218-89 Сүт тазалығын анықтау әдістері.
ГОСТ 9218-86 Автотранспортта орнатылған тағамдық ... ... ... ... ... 9225-84 Сүт және сүт ... Микробиологиялық талдау.
және талдауға дайындау.
ГОСТ 9225-84 Сүт және сүт өнімдері. Микробиологиялық ... ... СТ ... Сиыр ... ... тығыздығын және құрамын анықтау
жолдары мен әдісі.
КОДЕКС СТАН 206-1999 General Standard for the Use of Dairy ... ... ... Сүт ... анықтау ушін қолданылатын
терминдер).
САС/GL 13-1991Guidelines for the Preservation of Raw Milk by Use of ... (Сүт ... ... жүйе ... ... жетекші нұсқау).
МС ИСО 14156:2001 Сүт және сүт ... ... ... мен
липидтердің экстракция әдісі.
МС ИСО 14673:2004 Сүт және сүт ... ... пен ... ... 2 бөлім.
МС ИСО 11813:1998 Сүт және сүт өнімдері. Мырыш мөлшерін анықтау. ... ИСО ... Сүт және сүт ... ... үлгісін алу

Пән: Сертификаттау, стандарттау
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 79 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Интернетке ақпаратты берудың қаупсіздік шаралары6 бет
Франция мемлекеті жайлы24 бет
Халықаралық ядролық қауіпсіздікті қамтамасыз етілуіндегі қоғамдық-саяси ұйымдардың алатын орны теоретикалық-әдіснамалық мәселелері103 бет
«Алекс» ЖШС ыдысқа құю бөліміне сапа менеджмент жүйесін әзірлеу және енгізу негізінде сапаны басқару процесін жетілдіру70 бет
ЖШС «М-Комбикорм»54 бет
XVIII ғасырдың басындағы қазақ жерінің Ресей империясының құрамына қосылуының алғышарты7 бет
Жергілікті қаржы, бюджетінің кірістері мен шығыстарының мәні мен маңызы23 бет
Жоңғар шапқыншылығына қарсы күрескен батырлар19 бет
Мақатаев мұқағали (мұқаметқали) сүлейменұлы4 бет
Мұқағали Мақатаев16 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь