«Райымбек Агро» ЖШС-те СМЖ және қаупсіздік жүйесін дайындау


Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..8
1. Әдебиетке шолу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10
1.1 ҚР техникалық реттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...12
1.2 ҚР ДСҰ.ның құрамына өтуінің негізгі жақтары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13
1.3 Стандарт, сапа және тағам өнімдерінің қауіпсіздігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15
1.4. Халықаралық ИСО 9000 сериялы стандарттарының сипаттамасы ... ... ..17
1.5. Өнімдердің қауіпсіздік жүйесі (ХАССП) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...23
1.6 Сапаны басқару және оның халықаралық тәжірибесі ... ... ... ... ... ... .26
1.7 Сапалы өнім өндіруді қамтамасыз ету . бәсекелестік қабілетті ел болу..29
1.8 Терминдер мен анықтамалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...33
1.9. Зерттеу материалдары мен әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .33
2. Негізгі бөлім
2.1. Raimbek Agro «Айналайын» зауытының қысқаша сипаттамасы ... ... ... .38
2.2. Raimbek Agro «Айналайын» зауытындағы ИСО 9001.2000
стандарты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .39
2.3. Сапа менеджмент жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .40
2.4. Raimbek Agro «Айналайын» зауытындағы сүт өнімдерінің сапасы ... ...42
2.5 Raimbek . Agro қәсіпорында СТ РК 1618 . 2007 бойынша «экологиялык таза» өнім өндіру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..47
2.6 Raimbek Agro «Айналайын» зауытындағы сүт
өнімдерінің қауіпсіздігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...48
2.7 Raimbek Agro «Айналайын» зауытындағы ИСО 9001 сапа
менеджмент жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .50
2.8 Кәсіпорында ИСО 22000 қауіпсіздік стандартын енгізу ... ... ... ... ... ... ..51
2.9 ИСО 9001.2000 стандарты бойынша сапаны басқару ... ... ... ... ... ... ... ...52
2.10 Сүт өнімдерін сертификаттау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 53
3. Өнімдердің экономикалық тиімділігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 56
4. Еңбекті және қоршаған ортаны қорғау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 59
4.1 Кәсіпкерлік қауіпсіздік және еңбекті қорғау OHSAS 18001 талаптары бойынша менеджмент жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..61
4.2 Қазақстанда ИСО 14001 стандарты бойынша экологиялық
менеджмент: оның жетістіктері және проблемалары ... ... ... ... ... ... ... ..63

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...66
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...68
Қосымшалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...71
1. ҚР-ның Президенті Н.Ә. Назарбаевтың халыққа «Дағдарыстан - дамуға» атты Жолдауы. Астана-2009.
2. ҚР-ның «Техникалық реттеу туралы» Заңы. 2004ж.-40б.
3. ҚР-ның «Тұтынушының құқығын қорғау туралы» Заңы. 1992ж.-22б.
4. ҚР «Тағам өнімдерінің сапасы және қауіпсіздігі туралы» Заңы, 10.11.2004ж.
5. ҚР «Лицензиялау туралы» Заңы, №214, 11.01.2007ж.
6. ҚР «ҚР-да тіл туралы» Заңы, №151, 11.07.1997ж.
7. ҚР «Өлшеудің бірегейлігін қамтамасыз ету» Заңы, №53-2, 07.06.2000ж.
8. ҚР «Акционерлік қоғамдар туралы» Заңы, 13.05.2003ж.
9. ҚР-ның «Тағам өнімдерінің қауіпсіздігі туралы» Заңы, 2008ж.-24б.
10. ҚР-ның стандарты СТ РК 3.4-2003. «Өнімдердің сәйкестігін растауды жүргізудің тәртібі», 2003ж.
11. ҚР-ның стандарты СТ РК ИСО 22000:2005 «Тағам өнімдерінің қауіпсіздігінің менеджмент жүйесі», 2005ж.
12. ҚР-ның стандарты СТ РК 1179-2003 «НАССР принциптерінің негізінде тағам өнімдерінің сапасын басқару». 2003ж.
13. ХС ИСО 9001:2000 «Сапа менеджменті жүйесі», 2000ж.
14. ХС ИСО 14001 «Экологиялық менеджмент жүйесі», 2004ж.
15. ХС OHSAS 18001 «Кәсіпкерлік қауіпсіздік және еңбекті қорғау» менеджмент жүйесі, 1999ж.
16. ХС SA 8000 «Әлеуметтік жауапкершілік менеджменті», 1997ж.
17. Бегайдарова Г. Кәсіпкерлік қауіпсіздік және еңбекті қорғау OHSAS 18001 талаптары бойынша менеджмент жүйесі. Новости Госстандарта. №2,2007ж.43-45б.
18. Горлова Б.Д., Чипурина Л.Г. ХАССП жүйесі – уақыт талабы. Пищевая промышленность. №12, 2004ж. -73б.
19. Дугалов Г.Т. Бәсекелестік экономика үшін стандарттар бәсекелестігі.Успех №4, 2005ж. 8-11б.
20. Дамбровская Г. ҚР-да менеджмент жүйесінің өркендеу концепциясы: талқылау басталды. Успех. Қараша-желтоқсан, 2007ж. 30-33б.
21. Дамбровская Г. Интегрирленген менеджмент жүйесі: Қандай пайда? Успех,маусым-шілде, 2008ж. 20-21б.
22. Демидова З. «Экологиялық таза өнім» жай өнімнен несімен өзгеше? Успех, шілде-тамыз, 2007ж. 38-41б.
23. Дугалов Г. Стандарттау туралы техникалық комитеттердің техникалық реттеу жүйесіндегі маңызы. Новости Госстандарта.№3, 2006ж. 4-5б.
24. Есмуханов Е.Тағам өнімдерінің қауіпсіздігі саласында жүйелі қадам. Успех, қараша-желтоқсан, 2007ж. 22-29б.
25. Ибраева Г. ИСО 14001:2004 стандарттарының жаңа түрінің талаптары. Успех, №, 2006ж. 34-35б.
26. Ивлева О. Стандарттаудың жаңа жүйесі. Пищевая и перерабатывающая промышленность Казахстана, №10, 2004,55б.
27. Курмангалиева С.Г. Саулықты тамақтану – мемлекет қамқорлығы. Пищевая и перерабатывающая промышленность Казахстана, №1,2000ж. 7б.
28. Кубеева А.С. Сапа менеджмент жүйесінің Қазақстан кәсіпорындарына қажеттігі. Пищевая и перерабатывающая промышленность Казахстана, №4, 2000ж. 30-33б.
29. Мырзабай М.М. ж б. Стандарттау, метрология, сертификаттау және сапа менеджменті. Оқулық. Алматы, 2003ж.
30. Мишина М.Ф. Сапаны және тағам өнімдерінің қауіпсіздігін қамтамасыз етуде стандарттардың орны. Стандарттар және сапа. №1,1998ж.25б.
31. Москалевич С. ИСО, сапаны басқару және Қазахстан. Успех,№3,2006ж.-8-10б.
32. Мухамбетов Г. СМК-ны енгізу – формалды қадам емес. Успех,№2,2006ж.-13-14б.
33. Мухамбетов Г. Әлемдік экономикаға интеграцияланған кезде және БСҰ өтер алдында халықаралық стандарттарды техникалық реттеудің маңызы. Успех,№4,2006ж.-8-9б.
34. Мухамбетов Г. Менеджмент саласындағы жаңалықтар, Қазақстан кәсіпорындарының табысқа жетуіне кілт сияқты. Успех,көкек-мамыр,2008ж.-4-6б.
35. Мухамбетов Г. Техникалық реттеу – елдің нәтижелі өркендеуі үшін жағдай туғызудың негізгі факторларының бірі. Успех,қыркүйек,2006ж.-12-13б.
36. Махметов Б.Н. Қазақстан Республикасында Халал жүйесінің өркендеуі. Пищевая и перерабатывающая промышленность Казахстана,№1,2008ж.-41-43б.
37. Смагулов А.К. Ауылшаруашылық тағам өнімдерінің сапасы және қауінсіздігі. Оқулық Алматы, 2002ж.
38. Сибагатова А.Е. НАССР принциптері негізінде сапа өнімдерін басқару жүйесін енгізу. Пищевая и перерабатывающая промышленность Казахстана, №3,2005ж. – 27-29б.
39. Тыныбек Е.Г. Тағам өнімдерінің сапасын және қауіпсіздігін қамтамасыз етуде стандарттардың маңызы. Пищевая и перерабатывающая промышленность Казахстана, №4, 2004ж. -25б.
40. Тыныбек Е.Г. Халықаралық стандарттарды тағам өндірісінің саласында енгізу туралы. Пищевая и перерабатывающая прмышленность Казахстана, №3,2004ж.-23б.
41. Усембаева Ж.К. Сапа және қауіпсіздік – бәсекелестік негізі. Пищевая и перерабатывающая промышленность Казахстана, №5, 2005ж. -12-13б.
42. Шабалина В.М, Менеджмент жүйесі – бәсекелестіктің анықтаушы факторы. Пищевая и перерабатывающая промышленность Казахстана, №3, 2004ж. – 24-25б.
43. Цвиковский М. Тағам өнімдерінің сапасын және қауіпсіздігін басқару жүйесі. Пищевая и перерабатывающая промышленность Казахстана, №8, 2008ж. -25б.
44. Карапетян А. АҚ «Бахус» - ТМД бірінші кәсіпорын, ХС ИСО 22000:2005 ТӨҚМЖ сертификатталған. Успех, сентябрь,2006ж. -59б.
45. Киянский В. Қазақстанда ИСО 14001 бойынша экологиялық, менеджмент: проблемалар және жетістіктер. Успех. Қараша-желтоқсан,2006ж. – 38-40б.

Пән: Сертификаттау, стандарттау
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 79 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге


ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ
МИНИСТРЛІГІ
ҚАЗАҚСТАН ИНЖЕНЕРЛІК – ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ
УНИВЕРСИТЕТІ
Аскарова А.А
«Райымбек Агро» ЖШС-те СМЖ және қаупсіздік жүйесін дайындау
ДИПЛОМДЫҚ ЖҰМЫС
5В073200 мамандық бойынша – «Стандарттау, метрология және сертификаттау»
Алматы, 2011ж.
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ
МИНИСТРЛІГІ
ҚАЗАҚСТАН ИНЖЕНЕРЛІК – ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ
УНИВЕРСИТЕТІ
«Қорғауға жіберілді»
Агротехнология,стандарттау
және сертификаттау кафедрасының
меңгерушісі а.ш.- ғ.к.,доц..
______________К.Е. Каржаубев
«_____»_________2011ж.
ДИПЛОМДЫҚ ЖҰМЫС
Тақырыпқа: «Райымбек Агро» ЖШС-те СМЖ және қаупсіздік жүйесін дайындау
5В073200 мамандық бойынша – «Стандарттау, метрология және сертификаттау»
Орындаған Аскарова А.А
Ғылыми жетекші
т.ғ.д., проф. З.К. Сұлтанова
Алматы, 2011ж
|Қорғау __________________ |
|МАК хаттамасы ____________ |
|МАК бағасы ______________ |
|МАК хатшысы ____________ |
ДИПЛОМДЫҚ ЖҰМЫСҚА
ТҮСІНДІРМЕЛІК ХАТТАМА
«Райымбек Агро» ЖШС-те СМЖ және қаупсіздік жүйесін дайындау
4 курс студенті ____________ Аскарова
А.А.
Жетекші _____________ т.ғ.д., проф. Султанова
З.К
Кеңесші:
негізгі бөлім бойынша ___________________ т.ғ.д., проф. Султанова З.К
экономикалық бөлім бойынша _____________аға оқытушы Артыкбаева Л.К.
еңбекті қорғау және
қоршаған ортаны қорғау ______________ аға оқытушы Касымов Н.Ж.
бойынша
нормабақылаушы ________________аға оқытушы Рахманқұлов А.Б.
Агротехнология,стандарттау
және сертификаттау кафедрасының
меңгерушісі _________________ а.ш.- ғ.к.,доц.Қаржаубаев
К.Е.
Факультет - Инженерлік-технологиялық____________________________
Мамандық 5В073200 – Стандарттау, метрология және сертификаттау
Кафедра – Агротехнология, стандарттау және сертификаттау
Тапсырма
дипломдық жұмысты орындауға
Студент Аскарова Арайлым Аскаровна
Жұмыстың тақырыбы: «Райымбек Агро» ЖШС-те СМЖ және қауіпсіздік жүйесін
дайындау
КазИТУ ректорының бұйрығымен бекітілген, № 8/1 «15» қараша 2010ж.
Біткен жумысты өткізүдің мерзімі «10» мамыр 2011ж.
Жумысқа бастапқы деректер: «Райымбек - Агро» жүйесіндегі өндірістік іс-
әрекеттің сипаттамасы, өнімдердің ассортименті және сапасы туралы мәлімет,
СМЖ-ін енгізу ИСО 9001:2000 бойынша; ықпалдасқан менеджмент жүйелері: СТ РК
ИСО 22000:2005 ХАССП бойынша; OHSAS 18001:1999; ИСО 14001:2001; СТ РК 1179-
2003; СТ РК 3.24-2003; 11.06.2003-тен СанЕжН және басқа нормативтік
сілтемелер.
Дипломдық жұмыста дайындауға жататын сұрақтар тізімі болмаса дипломдық
жұмыстың қысқаша мазмұны:
Кіріспе
1. Әдебиетке шолу (Өнімдердің сапасының және қауіпсіздігінің менеджмент
жұйелерінің қазіргі жағдайы және болашақта дамуы;СМЖ-ің сапаны жақсартудағы
рөлі,ИСО стандарттары бойынша менеджмент жүйелеріне талдамалық шолу).
2. Негізгі бөлім (Кәсіпорындардың өндірістік іс-әрекетіне сипаттама,
зерттеуді жүргізудің әдістемелігі, «Райымбек - Агро» сертификаттау туралы
нәтижелер, ықпалдасқан МЖ енгізу және талқылау).
3. Өнімдердің экономикалық тиімділігі («Райымбек - Агро» өнімдерін
өндірудің тиімділігінің есебі).
Графикалық материалдардың тізімі (слайдтар, кестелер, сұлбалар және
сызбалар):
1. Өнімдерді өндірудің блок-сұлбасы
2. Кәсіпорындағы өнімдердің ассортименті және сапасы
3. Кәсіпорындағы менеджмент жүйелері.
4. Өнімдердің сапасын бақылау
5. Өнімдерді сертификаттау сұлбалары
6. Экономикалық тиімділік
Ұсынылатын негізгі әдебиеттер:
1. Мырзабай М.М. және басқ. Основы стандартизации, метрологии,
сертификации и менеджмента качества А.: баспа. ЖК «ЮАТ» 2003ж.
2. Қаржаубаев К.Е. «Стандарттау, сертификаттау және сапаны басқару»
А.: баспа. PRINT MASTER 2010ж.
3. Смагулов А.К. және басқ. «Качество и безопасность пищевой
сельскохозяйственной продукции» А.: баспа. «АТАМҰРА» 2002ж.
4. Қазақстан Республикасының « Техникалық реттеу туралы» Заңы А.: 2005ж.
5. ҚР «Тағам өнімдерінің қауыпсіздігі» Заңы А.: 2008ж.
6. СанПиН, 4.01.071.03. Гигиенические требования к безопасности и пищевой
ценности пищевых продуктов.
7. ҚР СТ 3.4 - 2003. Порядок проведения подтверждения соответствия
продукции, 2005ж.
8. ҚР СТ 3.53-2004ж. Система менеджмента качества.
9. ҚР СТ 1179-2003ж. СМК основанных на принципах НАССР
10. ҚР СТ 1010-2008ж. Тұтынушы үшін ақпарат.
Дипломдық жұмыстың бөлімдері(тараулары) бойынша ақпарат:
|Бөлім |Кеңесшілер |Мерзімі |Қолы |
|Кіріспе. |т.ғ.д., проф. Султанова|21.01.11-2| |
|Әдебиетке шолу |З.К |5.02.11 | |
|Негізгі бөлім |т.ғ.д., проф. Султанова|26.02.11- | |
| |З.К. |15.04.11 | |
|Экономикалық бөлім |аға оқытушы Артықбаева |16.04.11-2| |
| |Л.К. |2.04.11 | |
|Еңбекті қорғау және | аға оқытушы Касымов |25.04.11-2| |
|қоршаған ортаны қорғау |Н.Ж. |9.04.10 | |
|Қорытынды |т.ғ.д., проф. Султанова|02.05.11-0| |
| |З.К |6.05.11 | |
Дипломдық жұмысты орындаудың графигі
|№ п/п|Бөлімдердің атаулары, дайындалатын |Ғылыми жетекшіге |Ескерту |
| |сұрақтардың тізімі |көрсету мерзімі | |
|1 | | | |
| |Кіріспе. Әдебиетке шолу |25.02.11 | |
|2 |Негізгі бөлім |15.04.11 | |
|3 |Экономикалық бөлім |22.04.11 | |
|4 |Еңбекті қорғау және қоршаған ортаны|29.04.11 | |
| |қорғау | | |
|5 |Қорытынды |06.05.11 | |
Тапсырма берілген күні «18» ақпан 2010ж.
Кафедра меңгерушісі ____________________ а.ш.- ғ.к.,доц.Қаржаубаев К.Е.
Жұмыстың жетекшісі ________________ т.ғ.д., проф. Сұлтанова З.К
Тапсырманы орындауға қабылдаған
4 курс студенті ____________________
Аскарова А.А.
Мазмұны
б.
Кіріспе.....................................................................
.................................................8
1. Әдебиетке
шолу........................................................................
........................10
1.1 ҚР техникалық реттеу
............................................................................
.......12
1.2 ҚР ДСҰ-ның құрамына өтуінің негізгі
жақтары........................................13
1.3 Стандарт, сапа және тағам өнімдерінің
қауіпсіздігі....................................15
1.4. Халықаралық ИСО 9000 сериялы стандарттарының сипаттамасы ..........17
1.5. Өнімдердің қауіпсіздік жүйесі (ХАССП)
............................................... ...23
1.6 Сапаны басқару және оның халықаралық тәжірибесі…………………….26
1.7 Сапалы өнім өндіруді қамтамасыз ету - бәсекелестік қабілетті ел
болу..29
1.8 Терминдер мен анықтамалар……………………………………………….33
1.9. Зерттеу материалдары мен
әдістері.............................................................33
2. Негізгі бөлім
2.1. Raimbek Agro «Айналайын» зауытының қысқаша сипаттамасы.............38
2.2. Raimbek Agro «Айналайын» зауытындағы ИСО 9001-2000
стандарты
............................................................................
.................................39
2.3. Сапа менеджмент
жүйесі......................................................................
.......40
2.4. Raimbek Agro «Айналайын» зауытындағы сүт өнімдерінің сапасы .......42
2.5 Raimbek – Agro қәсіпорында СТ РК 1618 – 2007 бойынша «экологиялык
таза» өнім өндіру………………………………………………………………..47
2.6 Raimbek Agro «Айналайын» зауытындағы сүт
өнімдерінің
қауіпсіздігі................................................................
.......................48
2.7 Raimbek Agro «Айналайын» зауытындағы ИСО 9001 сапа
менеджмент
жүйесі......................................................................
.......................50
2.8 Кәсіпорында ИСО 22000 қауіпсіздік стандартын
енгізу..........................51
2.9 ИСО 9001-2000 стандарты бойынша сапаны
басқару...............................52
2.10 Сүт өнімдерін сертификаттау
....................................................................53
3. Өнімдердің экономикалық
тиімділігі............................................................56
4. Еңбекті және қоршаған ортаны қорғау
........................................................59
4.1 Кәсіпкерлік қауіпсіздік және еңбекті қорғау OHSAS 18001 талаптары
бойынша менеджмент жүйесі………………………………………………….61
4.2 Қазақстанда ИСО 14001 стандарты бойынша экологиялық
менеджмент: оның жетістіктері және проблемалары…………………...…...63
Қорытынды
............................................................................
...........................66
Қолданылған әдебиеттер тізімі
.......................................................................68
Қосымшалар.................................................................
......................................71
Кіріспе
ҚР Президенті Н.Назарбаевтың Қазақстан халқына 2010 жылғы Жолдауында
«Халқымыздың басына түскен қандай да бір сынаққа қарамастан біз
тәуелсіздігімізді нығайту жолындағы жасампаз істерімізді жалғастыра
бермекпіз...Өмірге қабілетті және икемді экономика жасау үшін біз
дәйектілікпен күрделі құрылымдық реформаларды жүргізіп, экспорттық әлеуетті
ұлғайттық және әр тараптандыруды бастап кеттік... Біздің болашағымыз
экономиканың одан әрі жаңғыртылуы мен базалық инфрақұрылымның дамуына
байланысты.» делінген.
Экологиялық таза өнім өндіру проблемасы адам қоғамының
алдында тұрған ең басты мәселелердің бірі деуге болады. Қазақстанның
ауылшаруашылық өнімдерін өндіру және өңдеу өндірістері экономиканың басты
бір кешені болып табылады. Ол тұтынушыларды сапалы тағам өнімдерімен
қамтамасыздандыруды жүзеге асырады. Біздің елімізде бұл сала жақсы
дамығанымен бұрыңғы кездерде топырақтың, судың, жемнің экологиялық
жағдайына үлкен көңіл бөлінбеген. Соның нәтижесінде өндірілетін сүттің
сапасы да төмендеген.
Балаларға арналған және жалпы тағам өндіруге қажетті таза экологиялық
сүт және сүт өнімдерін алуға мүмкіншілік бар екендігін көрсетеді. Сүт
сапасының жақсы болуын сүт шикізатын өндіретін өндірістің барлық
сатыларындағы мамандардың біліктілігіне байланысты.
Қазіргі кезде ЖШС, АҚ және басқа да жекеменшік формасы бар көптеген сүт
өндіретін өндірістердің пайда болуына байланысты таза экологиялық сүтті
өндіретін арнайы шикізат аймақтарын құруда сұрақтар туындап отыр. Бұл
сұрақтарда шикізат аймақтарына қойылатын экологиялық талаптардан, сүт
өндіретін кешендердің эпидемиологиялық жағдайынан туындап отыр. Сондықтан
да экологиялық таза сүтті өндіретін технологияларды енгізу басты мәселе
болып отыр.
Қазіргі кезде біздің елімізде өнімдердің сапасына үлкен көңіл бөлініп
отыр. Сондықтанда экологиялық жағынан таза аймақтарда өндірілген тағамдарға
өте үлкен сенімділік білдіріледі.
Келешек 10 жылдың ішінде сүт және сүт өнімдеріне сұраныс өседі деген
тұжырым бар. Егерде өнімді өндірудің жаңа технологиялары жасалса бұл салада
менің ойымша тұрақтылық болады. Себебі бұл салада жетілдірудің басты
мақсаты өнімнің экологиялық көрсеткіштерін жақсартуға негізделеді. Ал
тұтынушылық қасиетін жоғарылату үшін өнімнің дәмдік, тағамдық, тауарлық
түрін және сақтау кезінде тұрақтылығы сияқты көрсеткіштерге үлкен көңіл
бөлінеді.
Бұндай талаптардың орындалуының себебі болып отырған бір мәселе, сол
өнімнің балалар тағамын өндіруде шикізат ретінде пайдаланатындығы болып
отыр.
Соңғы 30 жылдың ішінде сүт өндірісі өте жоғары дамыды. Сонымен қатар
оның санитарлы сапасына талаптар да жоғарлады.
Кейбір шет елдерде экологиялық қалпын жақсарту үшін экологиялық таза
өнімді өндіре бастады. Оған шикізат химиялық заттарды пайдаланбай өндірген
шаруашылықтардан алынады.
Мысалы, Данияда мұндай сүтке жәй сүттің бағасынан 20 пайыз жоғары
құнды төлейді. Ал шаруаларды ынталандыру үшін оларға тұрақты бағадан 50
пайыз көлемінде қосымша қаржы береді.
Жұмыстың мақсаты - тағам өнімдерін өндіретін кәсіпорында
стандарттардың талаптарына сәйкес сапалы және қауіпсіз өнімдерді
қамтамысыз теу жолында іс-шараларды қарастыру.Осы мақсатты өндірісте іске
асыруда келесідегідей тапсырмаларды орындау керек:
1.Өндіріске ықпалдасқан менеджмент жүйелерін енгізуді қарастыру.
2.Өндірістегі технологиялық үдірістердің кезеңдерінде өнімдердің
сапасына бақылау жүргізу.
3.Өнімдерді бақылау, сараптау, сертификаттау және оларға сынақ жүргізу
кезеңдерін жүргізу керек.
1. Әдебиетке шолу
Соңғы 5 жылдың ішінде сүт өндірісі үлкен даму қарқынында болмаса да
қазіргі уақытта дүниежүзі бойынша 560 млн. тонна сүтті алады. Сүтті
бағыттағы сиырлардың саны 230 млн басқа жетті. Сүт өндіруден бірінші орынды
(124 млн. тонна - 22 пайыз) Батыс Европа мемлекеттері алады. Ал екінші
орынды (76 млн тонна - 13 пайызды) Индия алады. Ал одан кейін сүт өндіруден
үшінші орынды АҚШ алады, бірақ олар Индиядан қатты қалып жатқан жоқ.
Олардың сүт өндіру көлемі 73 млн. Тонна, одан соң төртінші орынды Ресей
Федерациясы алады, олардың сүт өндіретін көлемі дүние жүзінің көлемінен 5,5
пайызға тең. Ал қалған 50 пайызы дүниежүзіне таратылады. Соның ішінде бүкіл
Африкада өндірілетін бүкіл сүттің көлемі 3,9, ал Қытайда 1,5 пайыз құрайды.
Ал әр мемлекетке шаққанда өндірілетін сүт өнімнің көлемін 1-кестеден
көре аласыз.
Кесте 1 – Дүние жүзіндегі әр мемлекетке шаққандағы өндірілетін сүттің
көлемі
|Мемлекет |Ішетін сүттің пайдалану мөлшері мың тонна |
| |2005 |2006 |2007 |
|1 |2 |3 |4 |
|АҚШ |24965 |25102 |25173 |
|Бразилия |12826 |12726 |12754 |
|Германия |7244 |7474 |- |
|Ұлыбритания |6986 |6977 |6997 |
|Франция |5601 |5493 |5513 |
|Италия |4920 |5110 |5030 |
|Жапония |4976 |4890 |- |
|Украина |3492 |3350 |3178 |
|Польша |3363 |3309 |3205 |
|Испания |4447 |4407 |4401 |
|Мексика |3525 |3690 |3860 |
|Канада |2884 |2898 |2861 |
|Аргентина |2325 |2533 |2440 |
|Белорусь |1257 |1320 |1229 |
Соңғы жылдары сүт өндірісінің дамуы АҚШ-та байқалады. Ал Ресей мен
Украинада сүт өндірісінің қалыптасуы байқалды. Азия мен Латын Америкада
болса сүт өндірісінің әлі өсу қарқыны тоқталмаған.
Дүние жүзінде 2,6 млн. тонна бүтін және 2,5 млн. тонна
майсыздандырылған құрғақ сүт өнімдері өндіріледі. Бұл өнімдер сүт
өнімдерінің дүние жүзілік нарықтарында сұранысы өте жоғары. Оның экспорты
2001 жылы 2,5 млн. тонна құрады.
Сүт және сүт өнімдерінің дүниежүзілік нарығы қазіргі кезде тұрақты деп
айтуға болады. Соңғы жылдары сүт малдарының басы төмендесе де сүт және сүт
өнімдерін өндірудің деңгейі өсіп жатыр. Осыған байланысты мал азығы
үнемделіп бірақ шығарылатын өнімнің көлемінің өсуі байқалады. Соңғы жылдары
Ресей Федерациясында сүт өндірісінің шоғырлануы байқалады. Яғни үлкен сүт
холдингтері шикізат нарықтары сияқты да сату нарығында да күрес жүргізуде.
Сүт нарығы үлкен көлемде шет елдердің инвестицияларды келтірді. Өз
кезегінде бұл жағдай нарықта шет ел фирмаларының берік орналасуына
мүмкіншілік берді.
Сүт - адамзаттың ежелден пайдаланып келе жатқан тағамы. Тарихи
деректерге қарағанда адам әуелі етпен, содан кейін сүтпен қоректенуді
үйренген. Келе-келе біздің ата-бабаларымыз сүтті рәсуә етпей сақтау
жағдайын да ойластырып тапқан. Себебі сүт өте бағалы өнім. Олай дейтініміз,
организмге оның құрамдас бөлігінің 95-98 пайызы сіңеді. Сүт, сондай-ақ,
амин қышқылдарының, макро және микроэлементтердің, витаминдердің
таптырмайтын көзі. Сүт - басқа ешқандай азық-түлік тең келмейтін аса бағалы
тағамдық өнім. Олай болатын реті де бар. Адамзат баласы сүтті сол күйінде
де, өнеркәсіп орындары өңдеп шығаратын өнімдер күйінде де іше алады.
Сүттің тағы бір қасиеті түрлі азық-түлікпен керемет үндесіп, адам
тағамының биологиялық құндылығын көтереді. Өйткені сүт организмге түсетін
қоректік заттардың көлемін арттырып қана қоймайды, сонымен қатар май,
белок, углевод, минералды тұздар, тағы басқалармен бірлесе, үндесе отырып,
жоғарыда айтылып кеткен қоректік заттардың организмге сіңімділігін
жақсартады.
Сүт адам баласы үшін қаншалықты қажет екенін бәрімізге белгілі.
Сондықтан да сүттің құрамы мен қасиетін, санитарлық сапасын жақсартуға
бүгінгі таңдағы халықтың талап тілегіне сай келетіндей етіп көңіл аудару
керек. Сондай-ақ сүт өндіретін шаруашылықтар құрамында майы, белогы,
витаминдері жеткілікті сүт саууға тырысулары керек. Оның үстіне өңдейтін
орындарға сүтті ескертпей, таза күйінде тапсыру да естен шығармайтын
мәселе.
1.1 Қазақстан Республикасында техникалық реттеу
Техникалық регламенттің талаптарына сәйкес
   1) өнімнің негізгі мақсатын;
   2) дайындаушының (сатушының немесе шетелдік дайындаушының    
уәкілетті өкілінің) фирмалық атауын;
   3) шетелде өндіріс өнімі үшін сапа және қауіпсіздік көрсеткіштері
оны жеткізуге арналған шарттарда немесе оларға қоса берілген құжаттарда
көрсетіледі;
   4) егер олар өнімнің нақты түріне арналған нормативтік және (немесе)
техникалық құжаттарда көзделсе қолдану шарттары;
Экологиялық таза материалдардан жасалған өнімге экологиялық таза өнімге
арналған нормативтік құжаттамаға сәйкес белгі қойылуы тиіс.
Импорт өнім үшін өнімді шығарған елді, шетелдік дайындаушының фирмалық
атауын және мекен-жайын латын алфавитін пайдалана отырып, көрсетуге рұқсат
беріледі.
Ақпаратты дайындаушы (сатушы) өнімнің тікелей әрбір бірлігінен орауышта
(ыдыста), затбелгіде, заттаңбада, жапсырмада (стикерде), құжаттарда,
жадынамаларда (қосымша парақтарда) берілген мәтінмен, шартты белгілермен
және (немесе) суреттермен беруге тиіс.
Өніммен жанасатын ақпарат жазу құралдары оның қауіпсіздігіне әсер
етпеуі тиіс, ол таңбалау тұрақтылығын қамтамасыз етуі және халықтың
санитарлық-эпидемиологиялық саулығы саласындағы уәкілетті орган қолдануға
рұқсат еткен материалдармен орындалуы тиіс.   
  Өнімді нарықтағы айналымнан алып қоюға, оларды кәдеге жаратуға және
жоюға қойылатын талаптар  
Егер қауіпті өнімнің иесі оны айналымнан алып тастау жөнінде шаралар
қолданбаған жағдайда, мұндай өнім Қазақстан Республикасының заңнамасында
белгіленген тәртіппен күштеп реттеу туралы» Қазақстан Республикасының
белгіленген тәртіппен бекітілген стандарттау жөніндегі қолданыстағы
нормативтік құжаттарға, өнім өндіруші бекіткен үлгі-эталондарға және
техникалық сипаттамаларға сәйкес болуға тиіс.
Өнімді өндіру үшін қолданыстағы нормативтік құжаттарға сәйкес болатын
және халықтың санитарлық-эпидемиологиялық салауаттылығы саласындағы
уәкілетті орган қолдануға рұқсат еткен шикізат пен материалдар қолданылуға
тиіс. Өнімді рұқсат етілген деңгейге дейін тұтану қатерін болдырмау немесе
оны төмендету үшін материалдар мен дайын өнімнің отқа төзімді қабаттары
болуы тиіс.
Осы Техникалық регламент қолданысқа енген сәттен бастап Қазақстан
Республикасының нормативтік құжаттары мен нормативтік құқықтық актілері осы
Техникалық регламент ережелеріне қайшы келмейтін бөлігінде қолданылады.
Осы Техникалық регламент қолданысқа енгізілгенге дейін берілген
сәйкестікті растау саласындағы құжаттар олардың қолданылу мерзімі
аяқталғанға дейін жарамды деп есептеледі
Осы Техникалық регламент өнім түріне қарай оның тұтынушы өмірі мен
денсаулығы үшін механикалық, химиялық және биологиялық қауіпсіздігін
қамтамасыз ететін талаптарды белгілейді.
2-бап. Қазақстан Республикасының техникалық реттеу туралы заңнамасы
1. Қазақстан Республикасының техникалық реттеу туралы заңнамасы
Қазақстан Республикасының Конституциясына негiзделедi және осы Заң мен өзге
де нормативтiк құқықтық актiлерден тұрады.
2. Егер Қазақстан Республикасы бекiткен халықаралық шартта осы
Заңдағыдан өзгеше ережелер белгiленсе, онда халықаралық шарттың ережелерi
қолданылады.
3-бап. Осы Заңның қолданылу саласы
1. Осы Заң өнiмге, көрсетiлетiн қызметке, өнiмнiң өмiрлiк циклiнiң
процестерiне (бұдан әрi - процестер) қойылатын мiндеттi және ерiктi
талаптарды айқындау, белгiлеу, қолдану және орындау, олардың сәйкестігін
растау, аккредиттеу және техникалық реттеу саласындағы мемлекеттiк бақылау
мен қадағалау жөнiндегi қоғамдық қатынастарды реттейдi.
2. Өнiм, көрсетiлетiн қызмет, процестер техникалық реттеу объектiлерi
болып табылады.
3. Мемлекеттiк органдар, сондай-ақ Қазақстан Республикасының аумағында
қызметiн жүзеге асыратын және Қазақстан Республикасының азаматтық
заңнамасына сәйкес техникалық реттеу объектiлерiне қатысты пайдалану
құқығын иеленетiн жеке және заңды тұлғалар техникалық реттеу субъектiлерi
болып табылады.
1.2 ҚР ДСҰ-ның құрамына өтуінің негізгі жақтары
Дүниежүзілік сауда ұйымына мүше болу Қазақстанның экономикалық
өрлеуі, жаңғыруы мен бәсеге жарамдылығы үшін маңызды. Қазақстан халықарылық
стандарттарға сәйкес болуы және халықаралық сауда жүйесіне барынша қатысуы
тиіс. ДСҰ-на мүшелік – бұл сонымен қатар Серіктестік және ынтымақтасу
туралы келісімге (осы қатынастарды реттейтін негізгі келісім) және ЕО-тың
Жаңа тәсіл директиваларына сәйкес Қазақстан мен Еуропалық одақ арасындағы
экономикалық ынтымақтастықтың негізгі құрамдас бөлігі.  Қазақстан ДСҰ-на
мүшесі болу туралы өтінішті 1996 жылы берді. Осы үрдісті басқару үшін
Индустрия және сауда министрлігі жанынан Жұмыс тобы және Ведомствоаралық
комиссия құрылды, сонымен қатар ДСҰ-на кіру жөніндегі Іс-шаралар жоспары
бекітіліп, Сыртқы саудалық режим туралы меморандум әзірленген болатын. Көп
тарапты келіссөздер (Қазақстанға деген елеулі экономикалық мүдделер бойынша
он сегіз мемлекетпен) 1997 жылы Женевада басталды. Қазақстанның қалыпты
сауда серіктестері (Ресей Федерациясы сияқты) де ДСҰ-ның мүшесі болуын
көздегендіктен, бұл процесс қолайлы жағдайда өтуде. Мүшелік негізгі ұлттық
басымдық ретінде қарастырылуда және ол Үкімет әрекеттерінің ресми
бағдарламасына енгізілген.  Дүниежүзілік сауда ұйымына кіру ұлттық заңнама,
қолданыстағы өнім стандарттары, техникалық регламенттер мен сәйкестілікті
растау рәсімдерінің арасындағы үйлесімділікті күшейту жөніндегі шараларды
қажет етеді. Бұл Саудадағы техникалық тосқауылдарға және Фитосанитарлық
шараларға енгізілген. Осыған қол жеткізу үшін Қазақстан түрлі мақсаттарға
бағытталған реттеудің бұрынғы жүйесін жаңа заңдар, түрлі өнім стандарттарын
қабылдау арқылы сәйкестендіруі және сәйкестілікті растау рәсімдерін
қайтадан қарастыруы тиіс. [8] МАҚСАТТАР, ІС-ШАРАЛАР ЖӘНЕ ЖОБА
НӘТИЖЕЛЕРІ 
1999 жылы бекітілген Қазақстанмен Серіктесу және ынтымақтасу туралы
келісімге сәйкес Еуропалық одақ экономикалық реформаларды күшейту жөнінде
біршама жобалар мен тығыз экономикалық байланыстарға бастамашылық жасады.
Осы жоба ДСҰ-ның және ЕО-тың айрықшалықты талаптарына сәйкес болу үшін
Қазақстанға құқықтық әрі техникалық көмекті қамтамасыз ету үшін әзірленді.
Бұл өнім стандарттары мен сәйкестілікті растау рәсімдері бойынша
ынтымақтастықты және оны іске асыру жөніндегі шаралардың күшейтілуін
көздейді. 
Жобаның негізгі серіктесі – Индустрия және сауда министрлігі,
Техникалық реттеу және метрология жөніндегі комитет. Жоба командасы сонымен
қатар Қазақстандық Стандарттау және сертификаттау институтымен және оның
Ақпараттық орталығымен тығыз жұмыс істейді. Жоба осы тараптардың
стратегиялық қажеттіліктеріне жауап беру үшін және барлық жұмысты нақты
ұйымдастырып, олардың талаптарына сәйкес жүргізілуі үшін іске
асырылатындығын атап өту абзал.  Осы жұмыстың негізгі мақсаттары, бұл: 
• Техникалық реттеу және стандарттау жөніндегі осы заңнамалық ортаны ДСҰ-
ның СТТ келісіміне және ЕЭҚ-ның тиісті заңнамасына сәйкес келтіру.
• Техникалық реттеу және метрология жөніндегі комитеттің, Қазақстандық
Стандарттау институтының, ДСҰ Департаменті қызметкерлерінің кәсіби
тәжірибесін жақсарту және Техникалық реттеу және метрология жөніндегі
комитеттің Ақпараттық орталығы мүмкіндіктерін арттыру.
• Қазақстандық және Еуропалық Стандарттау, аккредитациялау, метрология
жөніндегі органдар арасындағы кооперацияны күшейту.
 Осы мақсаттарға жету үшін, жоба батыл шаралар орындауда, ол: 
• Заң жобаларын әзірлеу жөніндегі ведомствоаралық жұмыс топтарын қолдау
арқылы заңнаманың үйлесімділігін күшейту, қолда бар қосымша 34 заңдар
бойфнша түсініктемелерді қамтамасыз ету, 150 өнім стандарттарын
қамтамасыз ету және 600 техникалық стандарттарына шолу жасау.
• Адам ресурстарын дамыту және техникалық регламенттерді, стандарттауды,
аккредитациялауды құру рәсімдері бойынша оқыту және нарықты бақылау
арқылы әлуетті арттыру, Техникалық реттеу және метрология жөніндегі
комитеті Стандарттау және сертификаттау институтының Ақпараттық
орталығы (МемСтандарт) үшін тренингтер мен құрал-жабдықты қамтамасыз
ету.
• Ақпараттық кампаниялар мен БАҚ үшін нақты тұжырымдалған жолдаулар
арқылы ДСҰ-ның мәселелері жөніндегі ақпараттылықты арттыру.
• Тестілер мен сертификаттарды өзара мойындаудан пайда алу үшін
стандарттау және аккредитациялау жөніндегі халықаралық ұйымдардың
жекелеген топтарына Қазақстанның қатысуын және мүшелігін күшейту,
Салалық жұмыс топтарға ықпал ету және ақпаратпен алмасу. [12]
Жобаның іс-шаралары заң жобаларының әзірленуін, реттеу жүйесінің реформасы
жөніндегі ұсыныстарды, техникалық-заңдық семинарлар ұйымдастыруды, ЕО-тың
Директивалары мен техникалық стандарттар сияқты маңызды материалдар алуды,
дербес және ұйымдастырушылық мәселелер бойынша оқытуды, халықаралық қарым-
қатынастардың күшейтілуін және оқыту сапарларын ұйымдастыруды қамтиды. 
Еуропалық кеңес Бір миллион евро сомасында жобаны қаржыландырады. Оның іске
асырылу кезеңі – 2005 жылғы қыркүйектен 2007 жылғы шілдеге дейін. 
1.3. Стандарт, сапа және тағам өнімдерінің қауіпсіздігі
Сүт. Шаруашылықтардың әртүрінен сатып алынған сүттің сапасы
өндірістік өңдеу үшін МЕМ СТ 13264-88 «Сиыр сүті. Сатып алудағы талаптар»
талаптары бойынша шектеледі.
Осы стандартқа сәйкес, сүт дені сау сиырлардан, әртүрлі жұқпалы
аурулардан аман, ветеринарлық санитарлық ережелерге сәйкес шаруашылықтың
түрлерінен алынады. Сапасы бойынша сүт мынандай талаптарға сай болуы керек.
Сүт сауғаннан кейін механикалық қоспалардан тазартылып 2 сағаттан
кейін температурасы 60С-қа дейін салқындатылуға тиісті. Сүт табиғи, ақ,
сарғыш түсті, тұнбасыз. Сүтті қайтаруға болмайды. Сүтке тән емес заттардан
болмауы тиіс. Сүтте ауыр металдар, мышьяк, афлотоксин М1 және пестицидтер
қалдығы ҚР ОБД министрлігінің денсаулық комитеті бекіткен жоғары рұқсат
деңгейінен жоғары болмау керек. Сүттің тығыздылығы 1,027 кг/м3 кем емес.
Шикі сүт талаптарға сай үш сортқа бөлінеді – жоғары, бірінші, екінші. [15]
Сүттегі май мен белоктың мөлшері сол аумақтағы базистік нормадан
төмен болмауға тиіс. Тығыздылығы 1,026 кг/м3, қышқылдылығы 150С.
МЕМСТ 13264-88 талаптары бойынша сүт қасиеті 2-кестеде көрсетілген.
Кесте 2 – МЕМСТ 13264-88 талаптары бойынша сүттің органолептикалық қасиеті
|Көрсеткіштер |Сорт нормалары |
| |Жоғары |Бірінші |Екінші |
|Иісі мен дәмі |Сүтке тән басқа иісі, |Аздап азық иісі мен |
| |дәмі жоқ |дәмі көктемгі, қысқы |
| | |кезде рұқсат |
|Қышқылдығы, 0Т |16-18 |16-18 |16-20 |
|Бактериалдық тазалығы, |1 |1 |2 |
|мыз/см3 эталонмен |300 дейін |300-ден |500-ден 4000 дейін |
|тазалау деңгейі. |500 |500- дейін |1000 |
|Соматикалық клеткалардың| |1000 | |
|мөлшері мың/см3 | | | |
Стандарт талаптарына сай емес немесе сиыр туғаннан кейін 7 күн ішінде
және суалудан 7 күн бұрынғы, бейтараптаушы, консервілеуші заттар, өсімдік
және мал қорғау химиялық заттары, антибиотиктер және кермек, борсыған иісі,
пияз, жусан, жуа иісі білінетін сүттер қабылдауға жатпайды. Сүтте
ингибирлік заттар, зерттеу күні байқалған болса, тіпті басқа көрсеткіштері
стандарт талабына сай келіп тұрса да сүтті қабылдамайды, сол күні сүтті
сортқа жатпайтын ретінде қабылдайды.
Сүттің келесі партиясын, бактериалдық тазалығы мен ингибирлік
заттарды зерттеп анықтағанға дейін қабылдауды тоқтатады. Егер зерттеу
нәтижесі бұрынғы зерттеуді растайтын болса, сүт қабылдау тоқтатылады.
Сүтті шаруашылықта, Ветеринарлық заңдылықта көрсетілген талапқа сай
сақтайды. Сүтті арнаулы сүт автоцистернасымен немесе флягтармен
тасымалдайды.
Жоғары сапалы сүт тағамдарын тек қана сапалы сүттен алуға болады, ол
белгілі физикалық-химиялық, технологиялық талаптарға сәйкес болуы тиіс.
Тамақ өнімдерін өндіру үшін тағамдық өнімдердің қауіпсіздігі аясындағы
нормативтік құқықтық актілер талаптарына сәйкес шикізатты пайдалану керек.
Тағамдық өнімдерді өндіру кезінде заңнамамен бекітілген тәртіпте
мемлекеттік тіркеуден, санитарлы-эпидемиологиялық немесе ветеринарлық-
санитарлық сараптаудан өткен азықтық қоспаларды, малдардың өсу
стимуляторларын (соның ішінде гормональді препараттарды) пестицидтерді,
агрохимикаттарды қолдануға рұқсат етіледі.
Балалар тағамын, диетикалық және емдік профилактикалық тағамдарды
өндіру кезінде өсу стимуляторлар (сондай-ақ гормональді препараттарды),
дәрі-дәрмектердің жеке түрлерін, пестицидтер, агрохимикаттар, генетикалық
модификацияланған объектілер, сәйкестендірілген заттар мен қосылыстар
қосылған өндірістік шикізаттарды пайдалануға рұқсат берілмейді.
Тағам өнімдерінің қауіпсіздігіне өндірістік бақылау, тағам өнімдерінің
қауіпсіздігі саласындағы нормативті құқықтық актілердің талаптары негізінде
тағам өнімдері айналымының субъектілерімен жасалған тәртіпте жүргізіледі.
Тағам өнімдерінің қауіпсіздігіне бақылау, Қазақстан Республикасынның
заңдылығымен бекітілген тәртіпте аттестацияланған немесе аккредиттелген
зертханаларда жүргізіледі.
Сүт өнімдерін дайындауға арналған сүт инфекциялық ауруы жоқтығы жөнінде
анықтамасы бар, деңі сау малдан алынуы керек.
Сүт және сүт өнімдерін дайындау кезінде механикалық қосындылар болмауы
керек.
Токсинді элементтер афлотоксин М1, антибиотиктер, пестициттер,
патогенді микроорганизмдер, оның ішінде салмонелла санитарлық нормаларға
сай болуы керек.
Балаларға арналған сүт тағамдары және диетикалық тағамдарды дайындау
сүт жоғарғы сортты болуы керек, ал термотұрақтылығы екінші топтан кем емес.
Сүттің тазалығы сауғаннан кейін 2 сағат ішінде тексеріліп
салқындатылады (4±20С). [16]
1.4. Халықаралық ИСО 9000 сериялы стандарттарының сипаттамасы.
ISO 9000 сериялы стандарттар талаптарына сәйкес келетін сапа
менеджменті жүйесі әлемде барынша белгілі және танымал. Осы стандарттың
алғашқы нұсқасы 1987 жылы қабылданған болатын, осы уақыттан бері ISO 9000
сериялы стандарттар сапа менеджменті жүйесіндегі әлемдегі ең енгізілетін
стандарт.
Сапа менеджментінің идеологиясы компания өнімін (қызмет көрсетудің)
өндірудің барлық процестерін үнемі және жүйелі түрде басқару болып
табылады, оның негізгі мақсаты компанияның барлық қызметкерлерінің және
компанияның сапа менеджментіндегі басшылығында жетекші роль атқаратындардың
қатысуымен тұтынушылардың қолданыстағы және күтілетін қажеттілігін
қанағаттандыру болып табылады.
Алыс шет елдерде сапа менеджмент жүйесін шағын кәсіпорындарда кенінен
енгізеді. Мысалы, Австралияда ISO 9001 стандарты талаптарына сәйкес 17 мың
сертификат тіркелді, олардың көбі шағын кәсіпорындар: өндіріс, қызмет
көрсету саласы, мемлекеттік және муниципальдық басқару органдары. Қытайда
ISO 9001 стандарты талаптарына сәйкес сертификаттар тіпті мектепке дейінгі
мекемелерде де бар.
ХС ISO 9001 бойынша берілген сертификаттардың саны туралы салыстырмалы
деректер 3-кестеде берілген.
Кесте 3- ИСО 9001 стандарты бойынша берілген сертификаттардың саны
|Әлемдік |2002 |2003 |2004 |2005 |2006 |
|нәтижелер |желтоқсан |Желтоқсан |желтоқсан |желтоқсан |желтоқсан |
|Әлемдік |167124 |497919 |660132 |773867 |997866 |
|қорытынды | | | | | |
|Әлемдік өсу |122736 |330795 |162213 |113735 |123999 |
|Елдер саны / |133 |149 |154 |161 |170 |
|экономикалық | | | | | |
|жүйелер | | | | | |
ИСО 9001:2000 Сапа менеджмент жүйесін енгізу
«Электрондық әкімдік» құрудың ең басты басымдықтарының бірі
мемлекеттік басқару жүйесіне жаңартулар жүргізу болып табылады. Өскемен
қаласының мемлекеттік басқару органдарының мемлекеттік басқару жүйесін
жетілдіру мақсатында ИСО 9001:2000 халықаралық стандарттары талаптарының
сәйкестігіне сапа менеджменті жүйесін кезеңмен ендіру жүргізілуде.
9000 сериялы ИСО стандарттары дүниежүзі елдерінің барлық
өркениетті елдерінде танылған және кеңінен таратылған, ең көпшілік
стандарттар ретінде Гиннес рекордтары кітабына енгізілді. ИСО 9000
талаптары арасында көпретті ішкі нормативтік құжаттарды құру және қолдау,
барлық өткізілетін үрдістерді тиянақты құжаттандыруда іс жүргізуді және
құжатайналымын дұрыс ұйымдастыруға үлкен көңіл бөлінеді. ИСО 9000 стандарты
іс жүргізуді адам тіршілігінің маңызды саласы ретінде алғаш рет танытты.
ИСО 9000 стандарттарының негізінде нақты талаптар түрінде іске асырылған
сапа менеджментінің сегіз алғы үрдістері анықталды, олар:
1)тұтынушыларға бағдар;
2)басшылықтың рөлі;
3) қызметкерлерді тарту;
4) үрдістік ыңғай;
5) менеджментке жүйелік ыңғай;
6) тұрақты жақсарту;
7) дәлелдерге негізделген қабылданған шешімдер;
8) жеткізушілермен өзара пайдалы қарым-қатынастар.
Облыс әкімінің 2006 жылғы 1 желтоқсандағы № 1-122р «Шығыс Қазақстан
облысының мемлекеттік органдарында ИСО 9001:2000 халықаралық стандарт
талаптарына сәйкес сапа менеджменті жүйесін енгізу және сертификаттау
бойынша жобаны іске асыру бойынша іс-шаралар жоспарын бекіту туралы» өкімі
негізінде, қала әкімінің 2006 жылғы  20 желтоқсандағы № 1-23р өкімімен
«Өскемен қаласы әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесінде ИСО 9001:2000
халықаралық стандарт талаптарына сәйкес сапа менеджменті жүйесін енгізу
және сертификаттау бойынша жобаны іске асыру бойынша іс-шаралар жоспары
бекітілді. Ағымдағы жылы жобаны іске асыру бойынша іс-шаралар жоспарын
орындау үшін қалалық бюджеттен 2000 мың теңге сомасында қаражат бөлінген
болатын. Жобамен кешенді іс-шаралар өткізу қарастырылды, олар: қолда бар
жүйені тексеру, қызметкерлерді оқыту, сапа менеджменті жүйесін әзірлеу,
енгізу және аудиті, сапа менеджменті жүйесін сертификаттау.
Мемлекеттік мекемеде сапа менеджменті жүйесіне дайындық және енгізу
бойынша кеңес беру қызметтерін көрсету үшін «Қазақстандық сапа ұйымы» ЖШС
2006 жылғы 25 желтоқсандағы № 02-425-06 келісім-шарт жасалды (Алматы
қаласы, Фурманов көшесі, 119, директоры Б.Г. Жалғасбаева).    Келісім-
шартқа сәйкес 2007 жылғы наурыз айынан бастап серіктестік өз міндеттерін
орындауға кірісті. Жұмыстарды жүргізу үшін жетекші кеңесші болып А.В.
Гирева тағайындалды. 2007 жылғы 25 наурызда аппарат қызметкерлерінің,
Өскемен қаласының мемлекеттік органдары басшыларының қатысуымен жобаның
тұсаукесері өткізілді. Жобаны іске асыру аясында ұйымдастырушылық іс-
шаралар өткізілді, өкімдік құжаттар әзірленді және қабылданды: сапа
жөніндегі басшылық өкілі, сапа жөніндегі жауапты тағайындалды; жұмыс тобы
құрылды, оның құрамына қала әкімі аппаратының барлық меңгерушілері кірді;
сапа жөніндегі басшылық өкілі, сапа жөніндегі жауапты, жұмыс тобы туралы
ереже бекітілді; қолда бар басқару жүйесін тексерудің жоспар-кестесі,
аппарат қызметкерлерін оқыту бойынша бағдарлама құрылды және бекітілді;
ішкі аудиторлар тобы бекітілді. Дайындалған кезеңнің мақсаты басқарудың
оңды жақтары мен ИСО 9001:2000 стандарт талаптарына сәйкессіздіктің – әлсіз
жақтарын анықтай отырып, аппараттың басқару жүйесіне тексеру жүргізу және
қолда бар құжаттаманы талдау болып табылады.   Тексеру нәтижесінде келесі
жұмыстар жүргізілді: құрылымдас бөлімшелерде сауалнама жүргізу, жоғары
басшылықпен, бөлім меңгеруші-лерімен, бас инспекторлармен, мамандармен
кездесу және сұхбат алу, аппаратта жүзеге асырылатын қызметтер мен
үрдістерді сипаттау, аппараттың қызметін регламенттейтін ішкі нормативтік
құжаттарды анықтау (аппарат туралы ереже, регламент, нұсқаулықтар және
т.б.), қабылданатын үлгілерді, шаблондарды және есеп беру түрлерінің
тізімін құру. Менеджменттің қолда бар жүйесін тексеру нәтижесі бойынша
кеңесшімен дайындық кезеңі мен қала әкімдігіне қарауға ұсыну бойынша
есептеме құрылды. Жиналған ақпарат бұдан әрі сапа менеджменті жүйесінің
үрдістерін сәйкестендіру, ИСО 9001:2000 халықаралық стандарт талаптарына
сәйкес басқарудың қолда бар үрдістері мен жүйелерін бағалау, сондай-ақ
құжаттамаларды әзірлеу кезінде сапа менеджменті жүйесін енгізу және
сертификаттау үшін қолданылды. Сапа менеджменті жүйесі үрдістерін модельдеу
кезінде ИСО 9001:2000 халықаралық стандарт талаптарына сәйкестік негізгі
бес бөлім бойынша топтастырылды: 
1) 4 бөлім. Құжаттама;
2) 5 бөлім. Басшылық жауапкершілігі;
3) 6 бөлім. Қо ... жалғасы







Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Интернетке ақпаратты берудың қаупсіздік шаралары6 бет
Франция мемлекеті жайлы24 бет
Халықаралық ядролық қауіпсіздікті қамтамасыз етілуіндегі қоғамдық-саяси ұйымдардың алатын орны теоретикалық-әдіснамалық мәселелері103 бет
Аграрлық жоғары оқу орындарына сапа менеджмент жүйесін енгізу негізінде ауыл шаруашылығын білікті еңбек ресурстарымен қамтамасыз етуді жетілдіру137 бет
XVIII ғасырдың басындағы қазақ жерінің Ресей империясының құрамына қосылуының алғышарты7 бет
Жергілікті қаржы, бюджетінің кірістері мен шығыстарының мәні мен маңызы23 бет
Жоңғар шапқыншылығына қарсы күрескен батырлар19 бет
Мақатаев мұқағали (мұқаметқали) сүлейменұлы4 бет
Мұқағали Мақатаев16 бет
Мұқағали Мақатаев поэмаларындағы лирикалық кейіпкер және тарихи тұлға59 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь