Ағылшын тілінің тарихы

Кіріспе
І тарау: Ағылшын тілінің қайнар көздері
а) Британияның тілі
ә) Жазба ағылшын тілінің бастамасы
ІІ тарау: Ағылшын және француз тілдерінің тарихи байланыстылығы
а) Орта ғасырдағы әдебиет
ІІІ тарау: Ағылшын және Латын тілдері
а) Классикалық ғылым
ә) Орта ғасырдағы білім жүйесі
С.Альбердтің “Ағылшын тілінің тарихы” атты еңбегі қазіргі таңда дүние жүзі бойынша алдыңғы қатарда тұрған халықаралық тіл ағылшын тілінің тарихына арналған. Бұл еңбекте бүгінгі күнгі ағылшын тілі қалыптасқанға дейін қандай өзгерістерге ұшырағаны, қай хылықтар тілінің ықпалында болғаны баяндалады. Зерттеу еңбегі жеке жеке тарауларға бөлінген. Алғашқы кіріспе бөлімінде ағылшын тілі тарихи тұрғыдан қарастырылады. Әлеуметтік, саяси, тарихи өзгерістердің тілге тигізген әсері, өзге ұлт тілдерімен байланысы, қарым-қатынастары түбегейлі зерттеліп көрсетілген. Бірінші тарау “Ағылшын тілінің қайнар көздері” деп аталады. Бұл тарау ағылшын тілінің европалық тілдердің лингвистико-географиялық картасында қарастырылады. Тілдер семясы саласында алатын ағылшын тілінің орны айқындалып көрсетіледі. Ағылшын тілінің қайнар көздері ретінде ертедегі ағылшын тілінің диалектілері көрсетілген. Ғалым жазба ағылшын тілінің бастауы қайда жатқанын анықтай отырып, оның ағылшын әдебиеті мен мәдениетіне әсерін айқындай түскен. Келесі тарауда ағылшын тілінің жеке жеке тілдермен тарихи, саяси әдеби байланыстары қарастырылған. Үшінші тарау ағылшын тілінің дат тілімен сабақтастығы жайында. Төртінші тарау ағылшын және француз тілдерінің ХІІ ғасырдан бастап қосылған қым-қиғаш тарихына арналған. Француз тілінің ағылшын грамматикасына, фонетикасына, лексикасына тигізген әсері нақты мысалдармен дәлелденген. Бесінші тарауда С. Альберд орта ғасырларда мәдениет пен әдебиеттің, ғылымның тілі болған латын тілінің ағылшын тіліне тигізген ықпалын жан-жақты қарастырған.
Классикалық ғылым салаларында қолданылған көптеген терминдердің ағылшын тіліне еніп, біржола сіңіскендігі баршамызға мәлім. Осы дәуірде Библияның ағылшын тіліне аударылуы мәселесі де сөз болған. Қилы тарихы барағылшын тілінің тарихын түсініп зерделеуде бұл еңбектің айтары да, тіл тарихы саласына қосары да мол. Енді жекелеген тарауларға нақтырақ тоқталайық.
        
        М А З М Ұ Н Ы
Кіріспе
І тарау: ... ... ... ... ... ... ... ағылшын тілінің бастамасы
ІІ тарау: Ағылшын және француз тілдерінің тарихи байланыстылығы
а) Орта ғасырдағы әдебиет
ІІІ тарау: ... және ... ... ... ғылым
ә) Орта ғасырдағы білім жүйесі
К І Р І С П Е
С.Альбердтің “Ағылшын тілінің тарихы” атты ... ... ... ... бойынша алдыңғы қатарда ... ... тіл ... тілінің
тарихына арналған. Бұл еңбекте бүгінгі күнгі ағылшын тілі қалыптасқанға
дейін қандай өзгерістерге ... қай ... ... ... ... ... еңбегі жеке жеке тарауларға бөлінген. Алғашқы кіріспе
бөлімінде ағылшын тілі тарихи тұрғыдан қарастырылады. Әлеуметтік, ... ... ... ... ... өзге ұлт тілдерімен байланысы,
қарым-қатынастары түбегейлі зерттеліп көрсетілген. Бірінші тарау “Ағылшын
тілінің қайнар көздері” деп ... Бұл ... ... ... европалық
тілдердің лингвистико-географиялық картасында қарастырылады. Тілдер семясы
саласында алатын ағылшын тілінің орны айқындалып көрсетіледі. ... ... ... ... ... ... ... диалектілері
көрсетілген. Ғалым жазба ағылшын тілінің бастауы қайда жатқанын анықтай
отырып, оның ағылшын ... мен ... ... ... түскен.
Келесі тарауда ағылшын тілінің жеке жеке ... ... ... ... қарастырылған. Үшінші тарау ағылшын ... дат ... ... ... тарау ағылшын және француз тілдерінің ХІІ
ғасырдан бастап қосылған ... ... ... ... ... ... ... лексикасына тигізген әсері нақты
мысалдармен дәлелденген. Бесінші тарауда С. ... орта ... пен ... ... тілі ... ... тілінің ағылшын тіліне
тигізген ықпалын жан-жақты ... ... ... ... ... ... ағылшын
тіліне еніп, біржола сіңіскендігі баршамызға мәлім. Осы ... ... ... ... мәселесі де сөз болған. Қилы тарихы барағылшын
тілінің тарихын түсініп ... бұл ... ... да, тіл ... ... да мол. Енді ... тарауларға нақтырақ тоқталайық.
Тарихқа жүгінсек, қазіргі ағылшын тілінде Британияда ертедегі 5 ғасырдан
бастап сөйлеген. Рим ... азат ... ... ... ... солтүстік теңіз арқылы қашқындар келіп қоныстанды. Келесі
ғасырларда олардың саны ... ... ... ... ... ... ғ.) ... қоныс аударушылар үш түрлі тайпаға жатты. Олар: англдар, саксондар
және юттар еді. Қазіргі халықтың негізі англо-саксондықтардан құралғанымен
олардығ тілі ... ... тілі деп ... Бұл ... ... ... алды, сөйтіп ағылшын тілі жергілікті кельт тілін ... ... Дат ... жаулауының нәтижесінде ағылшын тіліне көптеген ... ... 1066 жылы ... ... ... әрекеттерінен кейін
француз тілі ақсүйектердің тіліне айналды. Ал латын тілі жазу тілі ... Бұл ... ... ... ... ... сатысындағы мүшелері
ғана сөйлейтін еді. ... ... ... ... ... ... жоғалып кетті. Француз тілі 300 жыл бойы ... ... ... ... ... қарай ағылшын тілі бірте-бірте француз тілін тағынан
тайдыра бастады. Үш ғасыр бойы француз тілінің ... ... ... тіліндегі көптеген француз сөздерінің кіруінен де көруге болады.
1470 жылы Какстон Англияда баспа ісін ашты. ХІҮ ... ... ... ... ұласқан ұлы жаңалық ХҮ ғасырдағы ұлт төңкерісінің бірі
еді. Осы кезден бастап ... ... ... жаза ... ... ХІҮ ғасырдың аяғына қарай гүлденді. Ағылшын тіліндегі
толыққанды Библия 1611 жылы басылды.
1660 жылы ... ІІ ... ... ... ... ... ... 1712
жылы Джонатан Свивт академияға тілді нақтылау мәселесін қойды. Ғалымдардың
алдында Әдеби тіл қандай болу керек ... ... ... 1760 ... ... ... ... қалыптастыру мәселесі көтерілді. Бұл істің нәтижесінде
дәстүрлі сөйлеу мәнері бекітілген сөздіктер жарыққа ... Ең ... 1791 ... ... сөздігі еді. Осы кезге дейін дәл осындай әдеби
сөйлеу ... ... ... ... ... жүйелі еңбек жазылған жоқ. 1920
жылы ВВС Дениель Джонатың ұсынған әдеби сөйлеу ... ... ... стандарт ретінде бекітті.
Ағыошын тілінің тарихын басты-басты үш кезеңге бөліп ... ... ... ... шапқыншылығына дейінгі уақытты
қамтиды, ол көне ағылшын ... деп ... ... ... ... ... орта ағылшын дәуірі деп аталса, баспа ісі енгізілген уақыттан
бастап ағылшын тілі кейінгі кезең тілі ретінде ... ... ... ағылшын кезеңі деп бекітілген.
І тарау
Ағылшын тілінің қайнар көздері
Қазіргі еуропалық тілдер ерекше тілдер дп ... жүр, ... де ... ... ... ... ... итальян тілдерінен көп
қырынан ерекшеленеді. Тілдерді зеттеуде екі тұрғыдан қарастыруға ... ... ... ... Ал ... ... кейіннен туған жайлар. Екіншісі– тілдер бір-біріне
ұқсамайды, олар тек ... әсер ... ... ... ... ұқсастықтар туындайды.
Көне Британия тілі кельт тілі оңтүстік және Батыс Еуропаға, Солтүстік
Италия мен ... ... ... еді. ... ... ... Бельгия атына өзгерді. Каул емісі ... ... ... сын ... ... ... есімі Уэльцтерге, Симбри Симбурге өзгерді
Британия мен Ирландияны әртүрлі топтағы кельт тілінде сөйлейтін тайпалар
басып ... ... ... мен Ирландия кельт тілдерінде
айырмашалақтар ... ... ... кельттер гаэль тіліне негізделсе,
Британияда британдық кельттер болды.
Алғашында ағылшын тілі латындардың тілі болған, кейін рим диалектісіне
айналды. Латын ... кең ... Рим ... да ... ... ол ... итальян, испан, партугал тілдерін қамтиды, Британияның,
Франция мен ... ... ... ... шеткері Оңтүстік Африка
мен Полестинаға да ... ... ... ... ... тілі де ... тілі ... солтүстік Германияда және Британияда жоғалып кетті. Ол ... ... ... өмір ... жалғастыра берді. Алайда латын тілі
көптеген өзгерістерден кейін қазіргі роман тілдеріне айналды. ... ... тілі ... жоғалған жерлерде халықаралық ғылым тілі ретінде
қолданыла бастады. Бұл роль Еуропада 1000 ... ... ... келді.
Осының нәтижесінде Еуропадағы негізгі тілдерге латын тілі терең әсер ... ... ... ... ... солтүстік Еуропаны мекен етті.
Қазіргі герман тілдері әртүрлі тайпалардың диалектілеріне ... тілі бұл ... ... ... ... Дат тілі мен флемиц тілі
теңіздің оңтүстігіндегі тұрғындардың диалектісінен бастау алған. ... ... жаға ... ... құрылған, алайда Денмарк пен
Норвей ... де, ... ... де көп ... болғаны
байқалады.
Бірінші мыңжылдықта Еуропалық немістер таза неміс тілінде, кельттер
таза кельт тілінде, ал римдіктер таза латын ... ... деп айту ... ... ... бәрі ... араласып кеткен болатын.
Тілдер да тайпалар арасындағы қарым-қатынас нәтижесінде араласып кетті. Рим
империясының қол астына кірген ... ел Рим ... ... ... тілінде сөйлейтін болды. Тайпалар арасындағы сауда саласындағы
қарым-қатынас нәтижесінде бір тілден екінші тілге ... ... ... ... caupo ... сөзі ... ... деген мағынаны
білдірсе де, саудегер мәніне ие болды. Сaupo ... ... ... алу), ... kjope ... алу) сөзі ... ... тағамның
неше түрлісін таныды, неміс тіліндегі шарап, сыра, сыр ... ... ... сөздері екені белгілі.
Тайплар арасында сауда қарым-қатынасынан ... ... ... ... ... болған тайпалар арасында қанды шайқастар мен қақтығыстар
тілдерге өз әсерін тигізді. Рим ... ... ... ... өз ... бір сөз ... да латын сөзін ала кететін.
Герман тайпаларының аттары көбіне басқарушы тайпаның атына ... ... ... ... ... ... арқылы шыққан. Герман
тайпаларының ең мықтасы герман тайпасы болғандықтан қазіргі ... ... Ал ... әрі билікқұмар франктер Рейн өзенінің алқабын
мекендеген, бұл жер ... ... ... ... Бургундықтар Гаулды мекен
етті, нәтижесінде Бургундия қалыптасты. Алмандықтар Францияның солтүстігін
басып өткен ... әлі ... ... ... германдықтарды алменостар
деп атайды. Саксон жағалауы (Lіtus Saxonіcam) есімін Рим ... ... ... Бұл атау ... ... ... Ағылшындар үшін әлі
де Caecon ал ағылшын тілі Caesney. Ү ғасырдан ... ... Engle ... деп, ал ... Englіc деп ... ... ... Британида ежелден мекен еткен ... ... ... еш ... ... ... ... жалғыз дерек Альбион сөзі. Бұл
атаумен британдықтарды Массилия отары негізінде ... ҮІ ... ... көне тілі ... тілі ... ... білеміз. Ол қазіргі
уэльск, гаель және шотландық гаель тілдерінің бойында 4 ғасырдан бастап
Германия мен ... ... ... ... ... ... атпен белгілі
болған. Бұл есім Уельск тілінде Придании болып сақталған. Британия есімін
де римдіктер латын тілінде ... ... ... тағы бір ... ... ... тілінде сөйлейтін билеуші тайпалардың да ... ... ... бар. Ал өте ... есімді тайпа Шотландиялықтардың этимологиясы
белгісіз.
Біздің заманымыздың 55 жылы Гай Юлий ... ... ... алды. Латын тілі жаппай басып алынған жерлерге енгізілді. Алайда
Британияда кельт тілін латын тілі түп ... ... ... ... тілінің ағылшын тіліне әсерінің нәтижесін 16 ғасырдағы жазушы,
ғалымдардың еңбектерінен көруге болады. ... ... ... мыңдаған
Герман тайпаларының мүшелері солтүстік теңізді кесіп өтіп, оңтүстік ... ... ... Олар ... ... ... ... белгілі.
Олардың тілі қазіргі ағылшын тілінің бастапқы формасы болып табылады. Англо-
саксондықтар әр ... ... ... Шлесуг-Холстейннен,
Нидерландияның солтүстік жағалауларынан келгендіктен олар ... ... 1200 ... ... Американдықтар өз тілінде осы
әртүрлілікті де алғандығын көреміз.
Жазба ағылшын ... ... ... ... ... Руна деп аталатын әліп-биді қолданған, ... жол ... ... өте ... ... ... ... мәтіндер
жазуда, әшекейлі бұйымдар мен бағалы заттарға жазу үшін ... ... ... ... ... ... ... те енгізілген еді. Жаңа
мәдениет кезінде маңызды мәтіндер туды, олар латын тілінде жазылатын.
ІІ тарау
Ағылшын және Француз тілдерінің тарихи ... ... ... ... және француз тілдері 300
жыл шамасында тығыз байланыста болды.
12 ғасырдағы француз тілі қазіргі француз ... ... ... ... ... ... екі тілдік диалектілік топ болды. Қазіргі
француз тілі бұл ... ... ... ол ... және ... тілінде де
қолданылады.
Парижде Иль де Франс деген король болғаны ... Оның ... ... ... мен Британияға да жүрді. 1066 жылы Нормандия герцогы
билікті қолына алды. Яғни билеуші мен оның ... ... ... ... тілі осы ... билеуші таптың тіліне айналды.
Француз королінің үстемдігі француз тілінің кең таралуына әкелді. Ол
енді бүкілФранция үшін ... ... ... Ал ... ... тілі өз
беделін жоғалта бастады. Англияда енді Париждің ... тілі шет ... ... ... ... ... ... белгілі бейне француз тілді норман ... ... ... ... саксондық құл. Орделис Виталис 1075 ... ... ... ... Оның анасы ағылшын, әкесі француз. Ол ... хат ... 10 ... ... француз сөзін естімейді. Нормандияға
келгенде оны алдынан француз, ағылшын ... ... ... ... ... ... тілі негізінен жазу тілі болып саналды. Ал ... тілі ... ... ... ... ... ... қатарында қолданылды.
Нормандық француз тілі сарай әдебиеті тілі санатында болды, қазірге дейін
француз тілі сол ... ... ... тілі ... ол сол дәуірдің
ақсүйектерінің таным-талғамын танытады. Сарайда ... мен ... ... ... мол ... ... деп роман тілінде
жазылған, болған оқиғаға негізделген шығарма есептелінген. Осы ... ... ... ... ... ... жанрына жатты. Романс,
оқиғаларына көбіне тарихи тұлға Артур кельт қаһарманы болатын. Ол ... ... ... ... мен рыцарьлар тобы француз
танымындағы рыцарьлық пен кішіпейілділіктің бейнесіне айналды.
13 ... ... ... ... тілі ... жазба тіліне айналды.
Соттар палатасында енді француз тілінде барлық құжаттар толтырылатын болды.
Көне дәуірден сақталған ағылшын ... ... ... ... Ерте дәуірдегі бұл 100 жыл шамасында. Бұл ... ... ... ... ... ... тілін латын және
француз тілдері ауыстырған кезең.
Нормандияның құлдырауымен бірге өмірге француз тіліндегі ... ... ... келді. Мәселен Августиннің “Ormulum” туындысы.
Осындай саяси-әлеуметтік қарым қатынас негізінде ағылшын тіліне келген
көптеген француз сөздері ауысты. Джон Уолис бірінші ... ... ... ... ... ... байқады. /шошқа,қой /.
Әртүрлі саладағы сөздер : мемлекет, сот, аңылық, спорт кеме, этикет,
мораль, мода т.б. ... де ... ... ... ... ... ... француз сөз тіркестері де енгенін көруге болады. Par cause
de ... avantla maіn ... ... mort (өлім жазасына кесу),
comment le faіtes-vaus ? (қалың қалай ?) т.б Тіпті көне ... ... ... ... ... “Маған құлағыңды қарызға берші ” деген
нақыл сөздерінің француз ... ... ... ... тіліне кіруі ағылшын грамматикасына үлкен
әсерін тигізді. Мысалы кім сөзінің қолданысы ... ... quі ... Көне ... ... hwa (кім) сөзі тек ... ... Ал сілтеу мәнде бөлек сөз pe есімдігі қолданған. ... quі (кім) ... ... ... да ... ... да
қатар қолданатын. Француз тілінің әсерінен енді ... да who ... екі ... және сілтеу мағынасында қолданатын болды.
Француз тілі өз ықпалын ағылшын сөйлеу мәнерінде де қалдырды. Ағылшын
тіліндегі көп ... орта ... ... ... айтылатын болды, бұл
шетелдік акценттің тууына әкелді. (r) дыбысының дауысты ... ... ... ... ... тілдерінің байланысының ұзақтығы неліктен ағылшын
тіліне француз ... ... ... ... ... ... ... тілдер арасындағы байланыс ұзақ болғандығы. Бұны түсіндіретін
екі дәлел бар. Бірі, 1470 жылы ... ... енуі ... ... ... ... Вильям Какстонның баспа кәсіпкерлігі ақсүйектер
нарқын көтеру ... ... еді. Ал ... ... тобы 15 ... тәуелді болатын. Баспа ісі негізінде қол жазба ... ... ... 15 ғасырда сауданы діни шіркеу билей ... ... ... ... ... біршама алдыңғы қатарлы идеяларды
ұсынды.
Баспа ісі ... ... ... ... өз мәнерлерін дамытты,
сөздердің басылу жайын қарастырып, мәтіндер қалай көшірілетіні жайлы сөз
қозғады. Енді ... тілі ... ... ... ... бола бастады. Бұрын
қолжазба мәтіндер жиындарда дауыстап оқылса, енді ... өзі оқи ... Ал ... ... ... өте қымбат болса, енді әркім өзі
кітап сатып алатын болды. Әдебиеттің осы жолмен өркендеуі үлкен ... ... ... ... ... ... інжілдің оқылуы маңызды жетістіктерге
жетеледі.
ІІІ тарау.
Ағылшын және латын тілдері
Латын тілі орта ғасырда Европаның мәдениет тілі ... Ол дін ... тілі ... ... мен ... тарапынан үлкен қолдау көрді.
16 ғасырда ағылшын тілін латын тілі ... ... ... үшін ... ... ... ... ғасырда Англия тарихында ... ең ... ... биліктің
шіркеуге қарсылығы. Бұл қарсылық оксфордтың Джон Уисширомның теориясына бай
ланысты болды. Ол ... ... ... ... деген еңбегінде айқын
көрсетеді. 1370 жылы ол ғылымның ең даулы мәселелері туралы сөз ... ... ол ... ... ... ұстаздық көзқараспен талдаған. Себебі
бұл кезде ең маңызды мәселе ... тілі ... ... ... Бұл ... 1401 жылы ... қарастырылды. Ортодоксалдық
көзқарастағы ғалым Ричард Улерстон ағылшын тілінің сондай дәрежеде ... ... ... ... дейін ағылшын тілі библияны басқа халықтарға
аударудағы тіл ролін атқарып келді.
Классикалық ғылым
Әдебиеттің кең ... жаюы ... ... ... болған жоқ. Осы
кезде шығып жатқан әдеби еңбектер ағылшын тілінде ... ... та ... ... ... тұрды. Сондықтан латын тілі қолданыста ғылым тілі
ретінде жүріп тұрды.
Орта ғасырлық білім жүйесі.
Орта ғасырлық білім жүйесі ... ... ғана ... Оқу ... ... жүзеге асып отырды. Бұл кезде риторика, логика,
грамматика ... ... ... ... ... ... және музыка сияқты ғылымдар оқытылды. Ең жоғарғы білім деңгейі
ретінде-Аристотельдің философиясын меңгеру, ... ... ... ... Е Ф Е Р А Т
Тақырыбы: ағылшын тілінің тарихы
Кітап: The Hіstory of Englіsh ... by S. Alberd. Copp Clark Pіtman, 1998.

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ағылшын тілінің морфологиясын синтаксистік негізде оқыту әдістемесінің негіздері56 бет
Ағылшын тілінің негізгі компоненттері32 бет
Ағылшын тілінің публицистикалық және баспасөз тілі33 бет
Абай құнанбайұлы туралы14 бет
Ағылшын грамматикасы55 бет
Ағылшын тілі заман талабы9 бет
Ағылшын тілін оқыту19 бет
Біріккен сөздер27 бет
Инновациялық процестің ұғымы мен мәні7 бет
Лексикалық интерференцияның лингвистикалық аспектісі13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь