Мұрагерлiк құқық жайлы

Кiрiспе.

I . Тарау. Мұрагерлiк құқықтың жалпы сипаттамасы.
1.1. Мұрагерлiктiң түсiнiгi мен мәнi.
1.2. Мұрагерлiк құқықтың негiздерi мен мұраның ашылуы.

II . Тарау. Заң бойынша мұраға ие болу құқықтық қатынастарының субьектiлерiн классификациалау негiздерi.
2.1. Заңды мұрагерлiк туралы түсiнiк.
2.2. Заң бойынша мұрагерлiктiң бiрiншi кезегi.
2.3. Заң бойынша мұрагерлiктiң екiншi кезегi.
2.4. Заң бойынша мұрагерлiктiң үшiншi кезегi.
2.5. Заң бойынша мұрагерлiктiң төртiншi кезегi.
2.6. Заң бойынша мұрагерлiктiң бесiншi кезегi.
2.7. Заң бойынша мұрагерлiктiң алтыншы кезегi.

III . Тарау. Заңды мұрагерлiкке қалатын мұраны қорғаудың құқықтық режимi.
3.1 Мұраның құрамына кiретiн мүлiктi анықтап алу тәртiбi.
3.2 Құқықтық қатынастағы мұрагерлiк арқылы берiлетiн мүлiктiк құқықты тану мәселесi.
3.3 Мұраны бөлу, заңды мұрагерлердiң оны қабылдауы немесе одан бас тарту құқығы.
3.4 Мұраға ие болу құқығы туралы куәлiк беру және заң бойынша мұраға ие болу құқықтық қатынастары ерекшелiгiнiң тиiмдiлiгiн арттыру аспектiлерi.

Қорытынды
Қолданған әдебиеттер тізімі
Қазақстан Республикасы барлық уақытта өз халқының тұрмыс халін жақсарту үшін үлкен қамқорлық көрсетуде. Ол әсіресе егемендік алғаннан соң 10 жылдан астам уақыт ішінде үлкен жетістіктерге жетуімен дәлелденеді. Осыған орай, мемлекет көрсеткен қамқорлық әртүрлі тәсілдермен, соның ішінде азаматтарға мүлікті жеке меншікке беру, оны үлестіру және ортақ мүлікті бөліп беру, азаматтың өзіне тиесілі болатын мүлкін кейінгі ұрпаққа мұра етіп қалдыру құқығының жоғарғы сатыда жүзеге асырылуымен айқындалады. Бұл жағдай жыл сайын халықтың кірісі жоғарлағандығынан және азаматтардың жеке меншік обьектілері шеңберінің ұлғаюынан көрінеді.
Бұл тақырыптың өзектілігі азаматтың жеке меншіктік құқығының өсуін анықтау және оларды қазіргі қоғамдағы мұрагерлік құқық шартымен байланыстыру қажеттілігінен көрінеді.
Мұрагерлік мирасқор заңда қарастырылған ережелерге сәйкес өсиет және заңды мұрагерлікке негізделіп жүзеге асырылады.
Егеменді ел болып, өз тәуелсіздігімізді алғаннан соң, ҚазССР-нан қалған заңдарды демократиялық мемлекетімізге сәйкестендіруге бағытталған бірқатар жаңа заңдар қабылданып, Ата заңымызға және түрлі құқық салаларына қатысты заңдарға, соның ішінде мұрагерлікті реттейтін заңдарға да жаңа ережелер енгізілген. Айта кететін жайт, бұрын ҚазССР-ң 1963 жылғы Азаматтық кодексі мұрагерлікке қатысты 35 бапты қамтыса, ал қазіргі 1999 жылдың шілде айының 1-ші жұлдызында заң күшіне енген Қазақстан Республиқасының Азаматтық кодексі 46 бапты қарастырған.
Қазіргі танда Азаматтық заңдар бойынша әкеден қалған мал-мүліктің балаға, ұрпағына заңды негіздерге сәйкес, құқықтық тәртіптермен ауысуы қарастырылады. Осыған орай, мұрагерлік құқық жан-жақты үлкен мәселенің маңыздылығына ие, ол бірінші кезекте нарық қатынасының енгізілуі нәтижесінде азаматтардың мүлікке жеке меншік құқығы бекітілді. Аталған жағдайға сәйкес мұрагерлік құқық бойынша ауысатын мүліктік обьектілер шеңберінің саны едәуір ұлғайды. Мәселен, бұрын мұрагерлік бойынша ауысатын құнды мүліктердің қатарында автокөлік, саябақ, жинақ қоры (азаматтардың көбісі мұндай мүлікке ие бола алмаған) табылса, ал қазір мұрагерлік құқықтың обьектісі ретінде пәтер, тұрғын үй, жер учаскелері, акция пайыздары және т.б. мүліктің түрлері табылады. Осыған байланысты Азаматтық кодексте мұрагерлік құқықты реттейтін нормалардың қатары кеңейген. Бұл нормаларды дұрыс бағытта реттеу және қолдану қазіргі кезде ауқымды мәселенің біріне айналып отыр. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексi мұрагерлік құқық үшін негіз болатын жаңа қағидалар мен ережелерді енгізді, олар: мұрагерлік құқық мирасқорлығының әмбебаптылығын, ұсыну құқығы бойынша мұрагерлікті, мұрагерді қосымша тағайындау, өсиеттік бас тарту, өсиетті жүктеу, мұрадағы міндетті үлеске құқық және т.б.
1. Конституция Республики Казахстан, от 30 августа 1995 года с изменениями и дополнениями, внесенными Законом Республики Казахстан “О внесении изменений и.// дополнений в Конституцию Республики Казахстан” от 7 октября 1998 года Юридическая газета. 1998г. 14 октября;
2. Гражданский кодекс Республики Казахстан/ общая часть/ от 27 декабря 1994 г / с изменениями и дополнениями от 18.12.2000 год.
3. Гражданский кодекс Республики Казахстан /особенная
часть/ от 1 июля 1999 г с изменениями и дополнениями от 18.12.2000 год./
4. Закон Республики Казахстан «О браке и семьең от 17 декабря 1998 г.
5 .Постановление Пленума Верховного суда Республики Казахстан от 18 декабря 1992 г/О некоторых вопросах применения судами законодательства о наследовании/

Литература

1. Амфитеатров.П.Н. Право наследования личной
собственности.М 1996 г.
2.Антимонов.Б.С.,Советское наследственное право.М,1955 г.
3. БарщевскийМ.Ю. Наследственное право: учебное
пособие,М.1996 г.
4. БаллюзекЛ.Ф. Народные обычаи в книге: Материалы по казахскому обычному праву.Алматы 1998 г.
5.Братусь С.Н. Советское гражданское право М.1984 г.
6. Баймолдина. З.Х.Гражданское прцессуальное право РК. Учебник.1 кнга Алматы,2001 г.
7. Власов Ю.Н.Наследование по закону и по завещанию.М.2001 г.
8.Власов Ю. Н., Калинин В. В. Наследование по закону и по завещанию. - М.: Юрайт.-М. 2001.-С. 9.
9.Гражданский Кодекс Республики Казахстан /Особенная часть/
Комментарии . ответ.ред.М.К.Сулейменов, 2-х томах.
Ю.Г.Басин.Алматы,2000 г.
10. Гражданское право // Под ред. А.П. Сергеева и Ю.К. Толстого.
М., 2000 г. Т. 3. с. 143.
11.Токмамбетова И. Ш. К вопросу об объектах наследственного преемства // Субъекты гражданского права. Т.1. Алматы, 2001. 12.Мейер Д. И. Русское гражданское право. Ч. 2. М. 1997.
13. Материалы Международной научно- теоретической конференции. «Актуальные проблемы современного гражданского праваң Том 2. Алматы.2001 год.
14. . Материалы Международной научно- теоретической конференции. «Субъекты гражданского праваң Том 1. Алматы.2001 год.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Нормативтiк актiлер
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы. 1995 жыл, 30 тамыз.
2. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексi 27 желтоқсан 1994 ж.
(жалпы бөлiм)// “Заң” газетi 29 желтоқсан 1994 ж
3. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексi. 1999 жыл. 1 шiлде (ерекше бөлiм) // “Заң” газетi 1999 жыл. 3 шiлде
4. Қазақстан Республикасының “Жер кодексi” 20 маусым 2003 ж.// Егемен Қазақстан 23 маусым 2003 ж.
5. Қазақстан Республикасының “Неке және отбасы туралы” Заңы 17 желтоқсан 1998ж.
6. Қазақстан Республикасының “Нотариат туралы” Заңы 14 шiлдеде 1997 ж.
7. Қазақстан Республикасының “Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы” Заңы 10 маусым 1996 ж. // Заң газетi 15 маусым 1996 ж.
8. Қазақстан Республикасының “Тұрғын үй қатынастары туралы” Заңы 16
сәуiр 1997 ж. // Егемен Қазақстан 19 сәуiр 1997 ж.
ӘДЕБИЕТТЕР
1. Гражданское право: В 2 т. Том I: Учебник / Отв. ред. проф. Е.А. Суханов. – 2-е изд., перераб. и доп. – М.: Издательство БЕК, 1998.
2. Ильясова К.М. гл.57. Гражданский кодекс Республики Казахстан (Особенная часть). Комментарий. Отв. ред. М.К. Сулейменов, Ю.Г. Басин. – Алматы: “Жеті жарғы”, 2000.
3. Токмамбетова И. Ш. К вопросу об объектах наследственного преемства // Субъекты гражданского права. Том 1. Материалы международной научно – практической конференции, посвященной 10-летию Независимости Республики Казахстан, (в рамках ежегодных цивилистических чтений)./ Отв. ред. М.К. Сулейменов.- Алматы: КазГЮА, 2001
4. Туткарина А.Б. Завещательный отказ в наследственном праве. Актуальные проблемы современного гражданского права. Выпуск II Том II. Материалы ежегодной республиканской научно –теоретической конференции аспирантов и соискателей. –Алматы, 20-21 февраля 2002 г. /Отв. ред. М.К. Сулейменов.-Алматы: КазГЮУ, 2002.
5. Толстой Ю.К. Наследственное право - М.: “Проспект”, 1999 г.
6. Эйдинова Э.Б. Наследование по закону и завещанию. М. Юридическая литерату¬ра, 1985.
        
        Мазмұны.
Кiрiспе.
I – Тарау. Мұрагерлiк құқықтың жалпы сипаттамасы.
1. Мұрагерлiктiң түсiнiгi мен ... ... ... ... мен мұраның ашылуы.
II – Тарау. Заң ... ... ие болу ... қатынастарының
субьектiлерiн классификациалау негiздерi.
1. Заңды мұрагерлiк туралы түсiнiк.
2. Заң бойынша ... ... ... Заң ... мұрагерлiктiң екiншi кезегi.
4. Заң бойынша мұрагерлiктiң үшiншi кезегi.
5. Заң ... ... ... ... Заң бойынша мұрагерлiктiң бесiншi кезегi.
7. Заң бойынша мұрагерлiктiң алтыншы кезегi.
III - Тарау. Заңды мұрагерлiкке қалатын мұраны қорғаудың ... ... ... ... ... мүлiктi анықтап алу тәртiбi.
2. Құқықтық қатынастағы мұрагерлiк арқылы берiлетiн мүлiктiк
құқықты тану мәселесi.
3. Мұраны бөлу, заңды мұрагерлердiң оны қабылдауы немесе одан ... ... ... ие болу құқығы туралы куәлiк беру және заң бойынша ... болу ... ... ... ... ... әдебиеттер тізімі
КІРІСПЕ
Қазақстан Республикасы барлық уақытта өз ... ... ... үшін ... ... ... Ол ... егемендік алғаннан соң
10 жылдан астам уақыт ішінде ... ... ... ... ... мемлекет көрсеткен қамқорлық әртүрлі тәсілдермен, соның ішінде
азаматтарға мүлікті жеке меншікке беру, оны үлестіру және ... ... ... ... ... тиесілі болатын мүлкін кейінгі ұрпаққа мұра
етіп қалдыру құқығының жоғарғы сатыда жүзеге асырылуымен айқындалады. ... жыл ... ... ... ... және азаматтардың жеке
меншік обьектілері шеңберінің ұлғаюынан көрінеді.
Бұл тақырыптың өзектілігі азаматтың жеке меншіктік ... ... және ... ... қоғамдағы мұрагерлік ... ... ... ... ... заңда қарастырылған ережелерге сәйкес өсиет және
заңды мұрагерлікке негізделіп жүзеге асырылады.
Егеменді ел болып, өз ... ... соң, ... ... ... мемлекетімізге сәйкестендіруге бағытталған
бірқатар жаңа заңдар қабылданып, Ата заңымызға және түрлі құқық салаларына
қатысты заңдарға, соның ... ... ... ... да жаңа
ережелер енгізілген. Айта кететін жайт, бұрын ... 1963 ... ... ... ... 35 бапты қамтыса, ал қазіргі 1999 жылдың шілде
айының 1-ші ... заң ... ... ... ... Азаматтық
кодексі 46 бапты қарастырған.
Қазіргі танда Азаматтық заңдар бойынша ... ... ... ұрпағына заңды негіздерге сәйкес, құқықтық тәртіптермен ауысуы
қарастырылады. Осыған орай, мұрагерлік құқық ... ... ... ие, ол бірінші кезекте нарық қатынасының енгізілуі
нәтижесінде ... ... жеке ... ... ... ... сәйкес мұрагерлік құқық бойынша ауысатын мүліктік обьектілер
шеңберінің саны едәуір ұлғайды. Мәселен, бұрын мұрагерлік бойынша ауысатын
құнды мүліктердің қатарында ... ... ... қоры ... ... мүлікке ие бола алмаған) табылса, ал қазір мұрагерлік
құқықтың обьектісі ретінде пәтер, тұрғын үй, жер учаскелері, акция
пайыздары және т.б. ... ... ... ... ... Азаматтық
кодексте мұрагерлік құқықты реттейтін нормалардың қатары кеңейген. Бұл
нормаларды дұрыс бағытта реттеу және ... ... ... ... біріне айналып отыр. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексi
мұрагерлік құқық үшін ... ... жаңа ... мен ... ... мұрагерлік құқық мирасқорлығының әмбебаптылығын, ұсыну құқығы бойынша
мұрагерлікті, мұрагерді қосымша ... ... бас ... ... ... міндетті үлеске құқық және т.б.
Осы кезге дейін бұрын-соңды мұрагерлікке қатысты кейбір ұғымдар мен
терминдерге нақты түсінік ... ... ... ... трансмиссия
және т.б.)
Мұагерлік құқық ұғымына түсінік беру ... ... ... ... яғни бірі ... ... болғаннан кейін
оның мүлкі бірнеше субьектілердің қатысуы нәтижесінде күрделі ... ... ... ... ... ... мұрагерлік құқықтық
қатынастағы күрделі комплекс көбінесе мұрагерлік құқықтың терминологиясына
сәйкес еместігін ескертеді. Қорыта ... ... ... ... ... ... ... мұрагерлік құқықта қайтыс болған азаматтардың мүлкі
көптеген күрделі ... ... ... және де бұл ... ... ... туындайды. Мұрагерлік құқық мәселелерін
зерттеуде методологиялық мағына бар және оның дәрежесін дұрыс анықтауымыз
керек. Олар: ... ... ... мүлік, мұраның құрамы, мұра
мирасқорларының ... ... ... ... ... дипломдық жұмысымның көздеген негiзгi ... ол- ... ... және ... азаматтық заңдарына,яғни заң бойынша
мұра қабылдауға байланысты кейбiр теориялық және ... ... ... ... ... болып табылады.
---------КІРІСПЕГЕ ҚОСУ КЕРЕК----------
Сонымен Қазақстан Республикасының азаматтық Кодексi бойынша мұрагерлiк
болып ... ... ... ... ... ... оның мұраны қабылдау
кезіндегі жалпы құқықтары танылады.
Мұрагерлік бойынша өтетін мүлік – ол азаматтың материалдық және ... ... ... ... Егер ... қайтыс болу
жағдайына өз мүлкіне байланысты ешқандай ... ... ... білдірме-се)
заң, мұрагерлікке оның балаларын, жұбайын, ата-анасын, жақын ... ... ... ... ... ... ... адам отбасында
сақталынуына және ... ... ... сонымен қатар бұл
отбасының мүддесін ... ... Бұл ... ... ... ... ... және нығайтып, оның қорғалуын қам-тамасыз етеді.
Мұрагерлік құқық, мұра ... ... ... ... ... ... өту ... бекіте отырып, тек азаматтардың ғана емес,
сонымен қатар ... де ... ... ... – ол ... ... адамның мүліктік құқықтары ... ... ... ... ... емес ... ... белгілен-
ген тәртіппен басқа тұлғаларға өтуі.
Қайтыс болған жағдайда, құқықтары басқа тұлғаларға ... адам ... деп ... Ал ... ... ... болған адамның мүлкі
және басқа да құқықтары өткен тұлға мұрагер деп аталады. Кез келген азамат,
сонымен қатар ҚР территориясында өмір ... ... ... ... ... мұра ... бола ... Өсиет тастау жолымен өз мүл-кін өзі
билеуді тек әрекет қабілеттілігі бар азамат қана ... ... ... ... болып, әрекет қабілеттілігіне қарамастан кез келген азамат бола
алады
Заң бойынша мұрагерлік өсиетпен өзгертілмеген жағдайда орын ... ... ... ... ... заң ... жүзеге асырылады.
Бұлжағдайда оның бар мүлкі заңда көзделген мұрагерлерге өтеді. Егер ол
мүлкінің бір ... ғана ... ... онда заң ... ... мүлік-
тің өсиет етілмеген бөлігі өтеді. ҚР-ң ... ... 1061, ... 1064, 1065, 1066 – баптарын-да ... ... заң ... ... табылады. Олар от-басы мүшелері, жақын туыстар және қайтыс
болған азаматтың асырауында-ғы адамдар. Бұл ... мұра ... ... тірі ... ... ... ... заң осы уақытта әлі
тумаған ... да ... ... ... ... ... кезектерін анықтады. ... ... ... бір ... ... қабылдауы мүмкін емес.
-------------------------------------------------
I - ТАРАУ
МҰРАГЕРЛIК ҚҰҚЫҚТЫҢ ЖАЛПЫ СИПАТТАМАСЫ
1. ... ... мен ... ... - ... ... адамның (мұра қалдырушының)
мүлiгiнiң мұраға ие болатын азаматтардың (мұрагерлердiң) иелiгiне өтуi.
"Қазақстан Республикасының ... ... 2 - ... деп атап ... ... азаматтары өздерiнiң ұлтына,
ұстайтын дiнiне, қандай ... ... ... ... ... ... жағдайына, шұғылданатын қызметiне, тұрғылықты орнына
қарамастан бiрдей құқықтар иеленiп, бiрдей мiндеткерлiкте болады." ... ... ... ... ... ... ... жағдайына, ұлтына, нәсiлiне, бiлiмiне, тiлiне, дiни нанымына,
тұрағына, атқаратын қызметiне қарамастан ... ... ие бола ... - ... құқық қабiлеттiгiнiң бiр көрiнiсi. Заңда
көрсетiлген реттер мен тәртiптерден ... ... ... де құқық
қабiлеттiгiне немесе әрекет қабiлеттiгiне шек қоюға болмайды.
Қайтыс ... ... ... құқылары мен мiндеттерiнiң мұрагер
бола алатын азаматтарға өтуi мынадай белгiлермен анықталады:
- мұраға ие болу негiздерi мұрагерлiк құқығының
ережелерiнде қарастырылған күрделi ... ... мұра ... ... ... мен ... деп ... негiздi құрайды;
- құқықтар мен мiндiттердi қабылдап алушы
мұрагерлер мұраға заң бойынша ие болуға болады. [2]
Мұрагерлiк - мұра қалдырушының ... ... мен ... заң
бойынша басқа адамдарға (мұрагерге) өтуiн реттейдi. Мұнда айта кететiн
жағдай мүлiк ... ... ... ... керiсiнше мүлiк құқығы мен
мiндеттердiң жиынтығы. Сондықтан бiз мұраның құрамына үй жөнiндегi ... ... ... автомобиль жөнiндегi меншiк құқы, сый емес, сыйға
деген ... ... ... ... ... ... болған адамның жеке басымен байланысты
құқықтары немесе өзiндiк ... ... заң ... ... ... Мысалы: жалақы, авторлық төлемақы, жинақ банкiсiндегi қаражаты және
тұрғын үй кооперативтерiндегi пайлар.
Сондай-ақ, бұл жерде айта ... ... - ... ... ... мұра қалдырушының борыштары ауысады. Мұраны қабылдап ... мұра ... ... ... ... мұралық мүлiктiң нақты
құны шектерiнде жауап бередi.
Мұраға ие болу ... заң ... ... асырылады. Мұра қалдырушы
өзiнiң мүлкiн немесе оның бiр бөлiгiн кез-келген ... ... ... және ... да ... ұйымдарға өсиет бойынша
қалдыра алады. Сондай-ақ, ол мұрагерiнiң кенет дүние салуының ... ... ... тап ... ... өсиетiнде басқа мұрагерiн
көрсетуге де құқылы. Мұра қалдырушы өз ... ... ... ... ... ... ... мұрагерiне бiр немесе бiрнеше адамның пайдасын
көздейтiн ... ... - ... оның ... бiр затты берудi,
үйдi немесе оның бiр бөлiгiн өмiр бойы ... ... ... төлеудi
тапсыра алады.
2. МҰРАГЕРЛIК ҚҰҚЫҚТЫҢ НЕГIЗДЕРI МЕН ... ... ... - ... ... ... ... және орындалуын
реттейдi. Мұраның ашылуына себеп болатын фактiлер:
- мұра қалдырушының қайтыс болуы,
- мұра қалдырушыны өлдi деп жариялағанда
соттың ... ... күн ... ... ... 1042 - бабы).
Мұраның ашылуы - мұраның ашылған уақытымен мұраның ашылған ... ... ... ... ... - ... ... мұраға ие болу
негiздерiн реттейдi. Мұраның ашылған уақытына ... ... мен ... заң бойынша мұраға ие болатын мұрагерлер қабыл
алады. Бұл мерзiм өткенше мұрагер мұрадан бас тарта алады.
Бұл ... мұра ... ... ... тең ... ... ... адамның, қоғамдық ұйымның ... ... ... ... да бас ... ... егер мұра қалдырушының заң бойынша да, өсиет бойынша да
мұрагерлерi жоқ болса, онда ... ... ... ... - бабына сәйкес, өлген адамның мүлiгi мұрагерлiк құқық ... ... ... Азаматтық Кодексiнiң 1042 - бабына сәйкес
мұраның ашылған уақыты - мұра қылдырушы өлген күнi ... ... ... егер ... ... бiрi ... ... азаматтардың өлiмi бiр
күнде, бiрақ ... әр ... ... онда олар ... ... бола ... ... әрқайсысынан кейiн мұра ашылады.
Мысалы: ерлi-зайыпты адам бiр күнде автомобиль апатынан қайтыс болды.
Бiреуiнiң ... ... ал ... ... ... мен ... Бұл жағдайда мұраға ие болатын мұрагерлер бiрiншiден ата-анасы,
екiншiден - ағасы мен апасы болып табылады да, ... ие болу заң ... ... бiр мысалды алып қарайық, автомобиль апатынан баласы қайтыс
болды. Бұл ... ... ... ... шаралар қолдану, мұраға
мұрагерлiк құқық туралы куәлiк беру " ... ... ... Түркiстан мемлекеттiк Нотариалдық кеңсесiне екi қайтыс болған
адамның ... ... ... ... ... ... екi ... бiр күнде қайтыс болған деп тауып,
әр қайсысының ... ... ие болу ... ... ... ... ... ашылған уақыты жергiлiктi азаматтық хал актiлiрiн ... ... ... туралы берген куәлiгiмен Қазақстан
Республикасы ... және ... ... 197 - ... сай, жергiлiктi АХАЖ
бөлiмiне қайтыс болу туралы мәлiмдеменi өлген адаммен бiрге тұрған адамдар,
ал ... ... ... ... ... тұрғын үй пайдалану
ұйымдарының қызметкерлерi немесе адам қайтыс ... ... ... ... ... ... iшкi iстер органы жазбаша немесе ауызша
түрде хабарлайды.
Қайтыс болу туралы мәлiмдеменi жетi тәулiктен кешiктiрмей, ал ... ... ... ... жазатайым жағдайдан өлсе, сондай-ақ,
өлiк табылған жағдайда өлген немесе өлiк табылған кезден бес ... ... тиiс. ... мұра ... ... күнi ... Республикасының
Азаматтық Iстер жүргiзу Кодексiнiң
244 - бап 3 ... ... ... ... онда ... ... күнi
соттың шешiмiнде көрсетiлген мұра қалдырушының өлген күнi болып есептеледi.
Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексiнiң 31 - бабына сәйкес,
егер ... ... ... ол ... үш жыл бойы ... болмаса,
ал егер ол өлiм қатерi төнген немесе жазатайым ... қаза ... ... негiз болатын жағдайларда алты ай бойы хабар-ошарсыз ... ... ... арызы бойынша сот оны өлдi деп жариялауы мүмкiн.
Ал, егер соғыс қимылдарына байланысты хабар-ошарсыз ... ... ... немесе өзге адам соғыс қимылдары аяқталған күннен бастап
кемiнде екi жыл өткеннен ... өлдi деп ... ... деп жариялау туралы сот шешiмi заңды күшiне енген сот шешiмiнiң
негiзiнде азаматтық хал ... жазу ... оның ... ... ... С. ... шалғайдағы ауылда тұрады. Оның ешкiмге
жұғымы жоқ және өзiнiң туысқандары мен көршi-қолаңдарымен араласпайтын, ... ... ... ... ол туралы ешкiм ештеңе естiмеген,
ештеңе бiлмеген.
Ол өзi туған ұлына ең ... ... 1984 жылы ... 1988 жылы
қараша айында оның ұлы А. Каршин әкесiнiң ауылына келiп, ... көп ... адам ... ... ... ... төлқұжаты, барлық құжаттары
мен ақшалары үй-iшiнен табылды. Мұнсыз оның алыс ... ... ... ... ол ... iздей бастады, бiрақ ешқандай дерек табылмады.
Көршi ауылдың тұрғындары оны ... үш ... ... ... рет
көрмегенi және ол туралы ештеңе естiмегендерi анықталды. А. ... ... ... әкесiн өлдi деп жариялауын негiздеудi өтiндi. Бұл туралы шешiм
1989 жылдың 11 ... ... С. ... сот өлдi
деп жариялады және бұл шешiм 21 қаңтар күнi күшiне ендi.
Соттың азамат С. Каршиндi өлдi деп ... ... ... ... өлгенi туралы азаматтық хал актiлерiн жазатын кiтаптарға тiркелiп,
өлген ... сот ... ... ... күннен, яғни 21 қаңтар 1989 жылдан
бастап есептелдi де, оған ... ... ... ... [5]
Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексiнiң
31 - бабының 3 - тармағына ... ... 2000 ... ... ... ... ... "Майдантал" кеңшарының Сызған жайлауында қатты
нөсер ... соңы су ... ... Дәл осы күнi ... ... Т.
Ысқақов Сызған жайлауында отар малды бағып жүргенде ... ... ай ... соң Т. ... ... ... ... сотқа әкесi хабар-ошарсыз кетуiне байланысты оны өлдi деп
тану туралы арыз бердi. Қызылорда қалалық сотының 15 ... 2001 ... ... ... Ысқақовты 31 тамыз 2000 жылы өлдi деп жариялады. [6] ... ... ... - ... ... өлдi деп жарияланған адам тiрi оралған немесе ... жерi ... ... ... сот ... шешiмнiң күшiн жояды. Азамат
өзiнiң қай уақытта оралғанына қарамастан, кез-келген ... ... ... ... ... сол ... тегiн көшiп, сақталып қалған мүлiк
қайтарып берудi талап ете ... өлдi деп ... ... ... оның заңды мұрагерi үшiншi
бiр адамдарға берiп, олардың мүлiктiң сатып алу бағасын адам тiрi ... ... ... ... болса, төленбеген соманы талап ету құқығы тiрi
оралған адамға ... егер өлдi деп ... ... мүлкi мұрагерлiк құқық бойынша
мемлекетке өтiп, сатылып кеткен болса, адамды өлдi деп ... ... күшi ... кейiн оған мүлiктiң құн төленетiн күнгi нарықтық
бағасы ескерiле отырып, оны ... ... сома ... ... ... ашылған жерiн анықтау үлкен роль атқарады.
Мұраның ашылған жерi - мұра қалдырушының ... ... ... жерi, ... оның түпкiлiктi тұрағы белгiсiз болған ... ... ... ... ... ... жерi - ... ашылған жерi деп танылады.
Азамат тұрақты немесе көбiнесе тұратын елдi мекен оның ... деп ... ал 14 ... ... адамдардың немесе қорғаншылықтағы
азаматтардың тұрғылықты жерi олардың ата-анасының, асырап алушыларының
немесе ... ... жерi ... саналады.
Мұра қалдырушының тұрақты мекен-жайынан уақытша кетуiне байланысты:
мысалы, әскери қызметiне, оқуға, жұмыс жағдайына байланысты iс ... ... ... орналасуына, бас бостандығынан айыру орнына
қамалуына байланысты және тағы ... ... - ... ... ... оның ... түпкiлiктi тұрағы болып есептеледi.
Мұраның ашылған жерi мұраны қалдырушының түпкiлiктi тұрағымен ... ... егер ... қалдырушы уақытша басқа тұрақта тұратын болса,
онда уақытша тұрақ мұраның ашылған жерi болып танылмайды.
Мысалы: азамат Д. ... 2000 жылы ... ... ... кеңсесiне мұрагерлiк құқық туралы куәлiк беруге арыз ... ... ... ұлы Ғ. ... ... келiсiм шартпен азаматтық
борышын өтеп жүрген, ал оның ... ... ... ... ... нотариус Д. Серiкбаевты қанағаттандырып, азамат Д. Серiкбаевқа
қайтыс ... ... ... ... ... ... туралы куәлiк
берiлдi. [7]
Мұралық мүлiк әр ... ... ... ... ... ... жиынтығы
Алматы қаласында, ал тұрғын үй Түркiстан қаласында ... онда ... жерi ... ... ... ... ... онда мұраның ашылған
жерi сол жер болып табылады.
Егер тұрғын ... ... ... ... ... ... болса, онда
мұраның ашылған жерi Қазақстан Республикасының "Тұрғын үй ... ... ... оның соңғы түпкiлiктi тұрағы болып саналады.
Жоғарыда көрсетiлген ... ... ... өтеу ... ... ... уақыттарында тұрғын үйдi пайдалану құқығы сақталады.
Сондықтан Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексiнiң 16 - ... бұл ... ... тұрағы болып табылады.
Егер азамат шетелде қайтыс болатын ... онда ... ... ... ... ... тұрған жерi болып табылады.
Мысалы: азамат М. Сәрсенов 1997 жылы ... ... өтеп ... ... ... Оның ... М.Сәрсеновтың атына жазылған ВАЗ -
2103 маркалы ... ... ... ... ... ... М.
Сәрсеновтың жұбайы Б. Төлеповаға Түркiстан қаласы ... ... ... ... туралы куәлiк бердi. [8]
Егер азамат бас бостандығынан ... бас ... ... отырған болса және сол жерде қайтыс болған болса, онда ... жерi ... сол ... ... ... ... болып есептеледi.
Ал, егер мұра қалдырушы қарттар үйiнде қайтыс болса, онда ... ... - ... үйi ... елдi мекен болып табылады.
Мұрагерлердiң жазбаша арызы бойынша мұра ашылған ... ... ... ... ... ... куәлiктер бередi. Мұраны
қабылдау туралы, одан бас тарту туралы ... ... ... ... беру ... арыздар жазбаша түрде жасалуға тиiс.
Мұраның ашылған жерi тұрған орнының анықтамасы бойынша дәлелденедi.
Ол үшiн мынадай ... ... үй ... ... ... анықтама, әскери комиссариаттың анықтамасы, мұра ... ... хал ... ... ... берген куәлiгiнiң көшiрмесi. Бұл
көшiрмеде қайтыс болған адамның соңғы түпкiлiктi тұрағы төлқұжат ... ... ... ... - ... ... МҰРАҒА ИЕ БОЛУ ҚҰҚЫҚТЫҚ
ҚАТЫНАСТАРЫНЫҢ СУБЪЕКТIЛЕРIН КЛАССИФИКАЦИЯЛАУ ... ... ... ... ТҮСIНIК.
Мұра қалдырушы қайтыс болар алдында мүлкi жайлы
ешкiмге өсиет немесе ... ... ... де ... иесiз қалса ғана
мұрагерлер - заң ... ... ие ... ... ... заң ... болу ... - заң арқылы тағайындалған адамдардың мұрагерлiкке
алынуы. Заң бойынша мұраға ие болу да мұра ... еркi ... ... белгiлеген ережелер бойынша қатаң жүзеге асырылады.
Заң бойынша мұраға ие болу мына жағдайларда жүзеге асырылады:
- мұра өсиет бойынша ... ... ... ... ... ... ... немесе оны алмаса;
- өсиет бойынша танылған мұрагердi мұра алудан шеттеткенде;
- ... ... ғана ... бойынша мұраға
қалдырылса;
- егер өсиет толық немесе жартылай ... ... ... ... ... ... егер өсиет бойынша танылатын мұрагер мұра қалдырушыдан бұрын қайтыс
болып кетсе;
- егер өсиет қалдырушы өзiнiң өсиетiн жойғанда.
Азаматтық құқық бойынша мұрагер ... ... ... ... тiрi ... ... заңды ұйымдар және мемлекет
болып табылады.
Барлық азаматтар туылған ... ... ... болғанына дейiн
мұрагер бола алады. Есi ... ... ... ... салдарынан өзiнiң
әрекеттерiне жауап бере алмайтын азаматтар да ... ... ... ... ... ... 26 - бабына сәйкес әркет
қабiлеттiгi жоқ деп танылған есi ауысқан немесе ... кем ... ... оның ... жасайды.
Сондай-ақ, мұрагерлiк құқық бойынша кез-келген азамат өзiнiң шыққан
тегiне, әлеуметтiк және мүлiктiк жағдайына, ... және ... ... ... дiни ... атқарылатын қызметiне, тұратын орнына және
басқа да жағдайларға қарамастан мұрагер бола алады.
Мұрагер - заң ... және ... ... ... ... ие ... Мұрагер бола алатын азаматтардың заң бойынша мұраға ие болу ... ... ... ... ... ... 1044 - бабына сәйкес,
мұра қалдырушы өлер қарсаңында тiрi қалған ... ... ... ... ... ... ... баласы мұрагер бола алады. Ал,
Азаматтық Кодексiнiң 1082 - бабына сәйкес ... ... ... ... ... егер ... ... мұрагерлердiң ешқайсысы
қабылдамаса;
- егер өсиет қалдырушы мұрагерлердi мұраға ие болу
құқығынан айырған болса.
Егер мұрагерлердiң бiреуi ғана мемлекеттiк ... үшiн ... ... мұралық мүлiктiң бұл мұрагерге тиесiлi үлесi мемлекетке өтедi. Бұл
бiр жақты мұрагерлiк бас тарту деп ... егер заң ... ... ... және мұра қалдырушының
мүлкiнiң бiр бөлiгiне ғана өсиет қалдырса, онда мүлiктiң қалған ... ... ... ... ... ... мұраға ие болу құқығы
жоқ азаматтардың болатындығы көрсетiлген.
Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексiнiң 1045 - ... 1 ... ... мұра ... ... ... әлде ... өзарсы
немесе мұра қалдырушының өсиетiне бiлдiрiлген еркiн жүзеге асыруға қарсы
бағытталған өздерiнiң қылмыстық әрекеттерi арқылы олар ... ие ... ... ... сот тәртiбi бойынша расталса, заң ... да, ... да ... ие болу ... ... К. қасақана, әдейi әкесiн өлтiргенi үшiн Қызылорда қалалық
сотының үкiмiмен Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексiнде ... ... ... бап ... 10 жыл бас бостандығынан айырылды.
Әкесi тiрi кезiнде мемлекеттiк ... ... ... шарт жасасқан. Бұл шарт бойынша азамат К. сақтандыру
сомасын алушы болып тағайындалған. ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексiнiң 1045 - бабының 1
- тармағына ... ... К. ... ... ... құқы жоқ ... ... балаларынан мұра ашылар кезде, бұл балалары жөнiндегi ата-
аналық құқыларынан айырылған ата-аналар және мұра қалдырушыны ... заң ... ... ... ... орындауға қасақана
бұлтарып жүрген ата-аналары, жасы толған ... егер бұл ... ... ... ... болса, онда олардың заң бойынша ... ие ... ... ... ... ... азаматша А.-дан арыз ... ... ... деп ... ... ... қызы қайтыс болып, мұра
ашылды. Мұрагерлiк құқық туралы куәлiк алуға әкесi де арыз ... ... ... ... қыз ... ... негiзсiз деп табуды сұрайды, өйткенi
қызының тiрi кезiнде ол ... ... ақша және ... ... ... ... отырған.
Сонымен қатар, сот құжаттарына қайтыс болған қыздың күнделiгi айғақты
зат ретiнде берiлдi. Өйткенi қайтыс болған қыз өзiнiң күнделiгiнде ... ... ... ... ... Сондықтан Қызылорда
қалалық соты Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексiнiң 1045 - бабының
2 - тармағын ... ала ... ... ... ... әкесiн заң бойынша
мұрагер болу құқығынан айырды.
Жоғарыда көрсетiлген жағдай тек қана заң ... ... ие болу ... Егер мұра қалдырушы өсиет қалдыратын болса, ... ... ... ... ... ие болу құқығы бар.
Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексiнiң 1060 - бабына сәйкес,
заң бойынша мұраға ие болатын мұрагерлердiң алты ... ... ... ... МҰРАГЕРЛЕР
Заң бойынша мұраға тең үлеспен ие болатын мұрагерлер мыналар болып
табылады: ... ... - ... ... адамның балалары (оның iшiнде
асырап алған балалары да), жұбайы және ата-аналары (бала ... ... ... ... ... ол қайтыс болғаннан кейiн туған нәрестесi.
Заң бойынша балалары ата-анасының қайтыс болғаннан кейiн заңды мұргерi
болып табылады. Бұл ... ... деп - мұра ... ұлдары мен
қыздары, яғни некеден туған және соған теңестiрiлген ұл-қыздарын айтамыз.
Жанұя құқығының ... ... егер ... заңды некеде болса, онда
балалары екеуiнен кейiн де заңды мұрагер болады. Ал, егер балалары некесiз
туған ... онда ол тек қана ... ... кейiн оның заңды мұрагерi
болып табылады.
Алайда бұл ереженiң кейбiр ерекшелiктерi бар. ... егер ... ... ... 8 - шiлде 1944 жылғы қаулысында, осы қаулы шыққанға
дейiн туған болса, анасы заңды ... ... да, ... әкесi азаматтық
хал актiлерiн жазу кiтабында әкесi ... ... онда бұл бала тек ... ... ... де қайтыс болғаннан кейiнгi заң ... ... ... егер ... ... ... хал актiлерiн жазу бөлiмiнде
өз еркiмен баланың ... ... ... бұл бала ... ... ... заң бойынша мұрагер болып табылады.
Қазақстан Республикасы "Неке және отбасы туралы" ... 40 - ... бала - неке ... оны ... деп табылған кезден бастап
немесе бала анасының жұбайы қайтыс болған кезден бастап екi жүз ... ... ... ... егер ... ... ... бұрынғы жұбайы
баланың әкесi болып табылады.
Баланың анасы мен некеде тұрмайтын адамның әке болуы баланың әкесiмен
анасының ... хал ... жазу ... ... арыз беру ... ... ... болған, ол әрекетке қабiлетсiз деп ... ... ... ... ... ... жағдайларда немесе ол ата-ана
құқығынан айырылған жағдайда - ... және ... ... келiсiмiмен
бала әкесiнiң арызы бойынша, мұндай келiсiм ... ... - ... ... ... анықтау туралы бiрлесiп арыз беру бала туғаннан ... емес ... қиын деп ... ... ... ... ... кезде
болашақ баланың бiр-бiрiмен некеде тұрмайтын ата-анасы, анасы жүктi болған
кезде азаматтық хал актiлерiн жазу органына сондай арыз ... ... ... ... ... бала туған жағдайда және
ата-ананың бiрлескен арызы ... бала ... ... ... ... баланың
нақты адамнан туу тегi ата-аналарының бiреуiнiң, бала қорғаншысының арызы
бойынша, сондай-ақ, баланың кәмелетке толғаннан кейiнгi өз ... ... ... ... ... ... ... үшiн мұра қалдырушы өлген күнi емес,
баланың туған күнi үлкен роль атқарады.
Мұрагер болып табылатын ... ... ... келсек, Қазақстан
Республикасының "Неке және отбасы туралы" Заңының 77 - бабы бойынша ... алу ... ... ... ... бұл ... - ... алушы ата-
анасының мұрагерi болып табылады.
Егер бала туған әкесi тiрi кезiнде асырап алса, ол өз ... ... болу ... ... Ал, егер өз ... ... болғаннан кейiн
асырап алынса, сонда ол өз әкесiнiң заңды ... ... ... ... ... ... ... жағдайларда кездесуi мүмкiн: қайтыс
болғаннан кейiн туған нәрестенi қайтыс болған әкесiнiң заңды мұрагерi деп
таниды.
Мысалы: азамат Н. ... пен ... А. ... 2001 жылдың
қыркүйек айынан бастап некеге тұрмай-ақ бiрге тұра бастады. Ал, 2002 ... ... Н. ... ... жұмысында, үстiне плита құлап қайтыс болды.
Осы жылдың тамыз айында А. ... бала ... ... қалалық
соты А. Қожабергенованың арызы бойынша қайтыс болған Н. Сабировты туған
баланың әкесi деп ... ... ... ... ... деп ... ... баланың сол әке-
шешеден туғанын заңды түрде айғақтайтын дәлел негiзделедi. Осы жерде айта
кететiн нәрсе, ... заң ... өгей ... өгей ... ... өгей ... заң ... мұрагерi бола алмайды.
Заң бойынша бiрiншi кезектегi мұрагерлер санатына қайтыс болған
адамның жұбайы да ... Олар ... ... болу үшiн, ... заңды
некеге тұруы шарт. Қазақстан ... ... және ... ... 13 - бап 1 - ... ... некенi қию азаматтық хал актiлерiн
жазу органында жүргiзiледi. Некенi заңды түрде тiркеу - ... ... ... ... ... мен ... меншiк және мүлiктiк
құқылары мен мүдделерiн қорғау мақсатын көздейдi.
Сонымен қатар бiрiншi кезектегi мұрагер болып табылатын заңды некедегi
жұбайларға ... ... ... ... айта аламыз. Заңды
некеге "теңестiрiлген" деген ... дiни салт ... ... қиылған
адамдарға байланысты айтылып отыр.
Бұл тұжырымда КСРО Жоғары Кеңесiнiң 1944 жыл 8- шiлдедегi Қаулысы
бойынша осы ... ... ... ... ... ... ... дiни салт бойынша қиылған жұбайларға ... ... ... ... ... ... Азаматтық Iстер жүргiзу
кодексiнiң 244 - ... 4 - ... ... ... сот ... ... Қызылорда қаласы Мемлекеттiк нотариалдық кеңсесiне азаматша
Л.А. Тергина жазбаша арызбен мұрагерлiк құқық туралы ... ... ... жолдасы К.К. Тергин 2000 жылдың 16 ... ... ... ... ... ... ... қайтыс болған адаммен үш жыл бiрге
тұрғанын көрсетiп нотариалдық кеңсеге келдi. Мемлекеттiк нотариус Қазақстан
Республикасының Азаматтық ... 1061 ... ... ... ... ... ... қалалық соты өзiнiң 2000 жылғы 15 - қазандағы шешiмiмен
азаматша Я.А. ... ... ... 2000 ... 30 ... ... облыстық соты бұл iстi қарай отырып, қалалық ... ... ... ... ... ... болған азамат К.К.
Тергин 1943 жылдан берi азаматша Л.А. Тергинамен заңды некелiк қатынаста
тұрған, ал, ... Я.А. ... үш ... ... ... ... жүргiзген.
Я.А. Должинованың айтуы бойынша, ол үш жыл бойына қайтыс болған
адаммен бiрге ... ... ... ... ... көмек көрсеткен.
Сондықтан ол заңды мұрагермiн деп санайды. Соттың ұйғарымы бойынша, Я.А
Должинова ... ... ... ... 1069 - ... мұра ашылған күннен бастап бiр жылдың iшiнде мұраны қабылдап алған
мұрагерге өзiнiң талаптарын қоюға ... ... неке ... ... бұзылған болса, онда заң бойынша бұрынғы жұбайы
неке бұзылған кезден бастап мұрагерлiк құқықтан айырылады. Соттың ... ... ... ... некенi бұзу үшiн жұбайлардың бiреуiнiң немесе
екеуiнiң арызы бойынша ажырасу азаматтық хал актiлер жазатын ... ... ... ... онда неке ... ... ... болған адамның ата-аналары да заң бойынша бiрiншi кезектегi
мұрагер болып табылады. Бұл мұрагерлердiң мұра ... ... ... ... болады: балалары, жұбайы жөнiндегi азаматтық
хал ... ... ... ... туу ... кiтаптан
үзiндiлер, төлқұжаттағы жазулар, сондай-ақ ... ... ... ... фактiсiн анықтау жөнiндегi ... ... ... ... ... ата-аналардың мұрагер болуға тиiстi бiреуi мұра ашылған уақыт
қарсаңында тiрi болмаса, онда ... ... ... мұра ... мен ... заң бойынша мұрагерлер болып табылады. Бұл
мұрагерлер ... ... Бұл ... мұра ... ... мұра ... тең үлеске ие болады.
Түркiстан қаласы мемлекеттiк нотариалдық кеңсесiне азаматша Р.
Вахидова мен ... Ә. ... 2001 ... ... ... қайтыс болған шешесi
Д. Юсуповадан қалған мұраға мұрагерлiк құқық туралы куәлiк беру ... ... ... қоса ... кеңсеге қайтыс болған адамның
немересi Л. ... та арыз ... ... оның ... Е. Юсупов 1999 жылдың
наурыз айында қайтыс болған, яғни мұраның ашылған уақытына дейiн. Сондықтан
нотариус қайтыс болған ... ... үйi мен ... ... үш ... үлеспен бөлiп бердi.[14]
Егер мұраға қалдырылған мүлiктiң iшiнде басқаруды керек ... ... ... ... ол мүлiкке сақтаушы тағайындайды.
2.4. ЗАҢ БОЙЫНША МҰРАГЕРЛIКТIі ҮШIНШI КЕЗЕГI.
Заң бойынша мұрагер болу құқығын ... ... тең ... ... ... ... аға-iнiлерi мен апа-сiңлiлерi (қарындастары)
алады. Заң бойынша мұрагерлiктiң үшiншi кезегiне түсiнiк ... ... ... аға-iнiлерi мен апа-сiңлiлерiне түсiнiк берiп өтетiн болсақ,
мұра қалдырушының ағасының немесе iнiсiнiң ... ... ... мұра қалдырушының әкесiнiң, ағасының немесе iнiсiнiң ұл-қыздары да
үшiншi ... ... ... ... Егер мұра қалдырушының өгей
ағасының немесе өгей iнiсiнiң ұл-қыздары болатын болса, онда олар ... ... ... ... ... ... кезектегi мұрагерлер, мұралық мүлiкке тек бiрiншi
және екiншi кезектегi мұрагерлер болмағанда немесе ... ... ... бас ... ... бiрiншi және екiншi кезектегi мұрагерлердiң
мұрагерлiк құқығынан айрылғанда мұрагерлiкке шақырылады.
Мұра ашылғанна кейiн заңда көрсетiлген мерзiм iшiнде, яғни алты ... ... ... ... ... ... алады немесе осы мерзiм өткенше
бас ... ... Бұл ... ... ... ... мұрагерлердiң арасында
тең бөлiнедi.
2.5. ЗАҢ БОЙЫНША МҰРАГЕРЛIКТIҢ ... ... Заң ... мұрагер болу құқығын төртiншi кезекте мұра
қалдырушының алтыншы ... ... ... ... туыстары алады, бұл
ретте туыстық дәрежесi неғұрлым жақын туыстар туыстықтың неғұрлым ... ... ... ... ... ... жақындығы ортақ ата-бабасынан туу саны
негiзiнде анықталады. Әрбiр дүниеге келу бiр ата (бiр туыстық) дәрежесi ... ... ... ... ... мұрагерлер тең үлесте
мұрагер болады.
Осы айтылған азаматтық құқықтық заңдарға сәйкес ... ... ... ... ... ... көшесiнiң ғ49 үй тұрғыны 1970ж. ... ... ... ... ... ... оның ... мұрагер туралы арыз
қаралады. Арызда 4-шi мұрагердiң кiм ... ... ... ... ... ... ... сот Баубеков Нұрғалидың әкесiнiң кiм екенiн
туу туралы куәлiгiн қарап шығып, әкесiнiң есiмi Талғат екенiн ... ... ... ... әкесiнiң туу туралы куәлiгiн қарап шығып Талғаттың
Қалыбай екендiгiн дәлелдедi және ... ... ... аты ... толық дәлелдеп шығып сот өз өндiрiсiне түскен талап арызды ... ... ... ... ... ... ... мұрагердiң Тұрғанбай екенiн iс ... ... ... ... ЗАҢ ... ... ... КЕЗЕГI.
Заң бойынша мұрагер болу құқығын бесiншi кезекте, егер ... бiр ... ... он жыл ... ... тең ... ... аға-iнiлерi мен апа-сiңлiлерi (қарындастары), өгей әкесi мен шешесi
ие ... ... ... ... қаласында тұратын 1970 жылы туылған
Шынар деген азаматшамен туыстық қатынасы бар, ... Роза ... бiр үйде ... жыл бiрге тұрады. Шынардың iнiсiнен басқа ешкiмi жоқ, яғни iнiсi ... ... және ... ... ... ... ... жайлы
көрсетiлген. Ал қасында тұратын туыстық қатынасы бар, апасы Розаның ... ... ... ... ... Шынар кенеттен қатты ауырып қайтыс
болуына ... Роза ... заң ... бесiншi кезектегi мұрагер
екендiгi туралы және мұраның өзiне тиiстi бөлiгiн сотқа арызданып, өз жеке
меншiгiне алуды ... Сот ... өз ... ... қарап шығып,
Қазақстан Республикасының Азаматтық кодесiнiң 1065-бабын басшылыққа алып,
талапкер Розаның ... ... ... заң ... ... ... деп ... 17
Егер бiр отбасында он жыл бiрге тұрып, бiр-бiрiмен туыстық қатысы
болмаған адамдарға, егер мұра ... ... онда олар заң ... ... ... ... ... ЗАҢ БОЙЫНША МҰРАГЕРЛIКТIҢ АЛТЫНШЫ КЕЗЕГI.
Заң бойынша мұрагер болу құқығын алтыншы кезекте тең үлеспен ... ... ... жарамсыз адамдар алады.
Мұра қалдырушының асырауындағы еңбекке жарамсыз адам дегенiмiз
мұрагерге ешқандай туыстық ... жоқ ... ... Бұл ... әртүрлi
жағдайлар бойынша кездесуi мүмкiн. Мысалы: Қызылорда қаласы ... ғ60 үй ... ... ... азамат өзiне ешқандай туыстық қатысы
жоқ асырауындағы еңбекке жарамсыз ... ... ... өз ... Кенеттен Амантай жол оқиғасынан көз жұмады.
Мұра ашылған соң мұрагерлер мұраны өз ... ... ... Осы кезде Амантайдың асырауында болған, еңбекке ... да, өзiн заң ... ... ... ... деп тану ... ... мұраны өз меншiгiне алу туралы сотқа арыз бередi.
Сот талапкер Бектұрғанның ... ... оны ... ... ... ... басшылыққа ала отырып, заң
бойынша алтыншы кезектегi мұрагер ретiнде ... ... ... ... мұрагерлiктiң алтыншы кезегi өмiрде сирек ... бiр түрi ... ... қалдырушының асырауындағы еңбекке жарамсыз адамдарға, мұра
қалдырушы ... ... ... ... бiр жыл оның ... болған және
онымен бiрге тұрған адамдар еңбекке жарамсыз адамдар заң бойынша мұрагерлер
қатарына жатады. ... да заң ... ... ... ... ... болуға шақырылатын кезектегi мұрагерлермен бiрге мұра алады.
Егер мұра қалдырушымен ... ... ... ... қайтыс болғанға дейiн кем дегенде оның бiр жыл асырауында болса,
заң бойынша мұрагерлердiң бiрiншi және ... ... ... ... ... мұрагерлiкке шақырылатын кезектегi мұрагерлердiң
тобына кiрмейтiн ... ... ... осы ... ... мұра ... КСРО Жоғарғы Сотының 1966 жыл 1-шiлдедегi қаулысына сәйкес,
қайтыс болған адамның ол ... ... ... ... бiр жыл ... болған, еңбекке қабiлетсiз адамдар, басқа мұрагерлер бар болған
күнде мұраға ие ... ... бар ... ... тек ... ғана ие болады.
Азаматты қайтыс болған адамның қарауында болған деп тану үшiн мынадай
екi белгi болуы қажет:
1 - мұра ... күнi ... ... ... қарауында азамат еңбекке
қабiлетсiз болуы қажет.
2 - азамат ... ... ... ... ... бiр жыл болса ... ... алып ... ... болу ... ... мына ... танылады: жергiлiктi
әкiмшiлiктiң анықтамасы, мұра қалдырушының жұмыс ... ... ... ... қамсыздандыру бөлiмiнiң асыраушысынан айырылу жөнiндегi
зейнетақы тағайындау туралы анықтамасы, сондай-ақ оның ... ... сот ... ... ... ... жарамсыз адамдар, басқа да заң
бойынша мұрагерлер болған кезде мұраның төрттен бiрiнен аспайтын ... ... ... ... ... ... ... кеңсесiне 1998
жылы 20 қазан күнi А. П. Сергеевпен бiрге тұрған азаматша А. Н. ... ... ... ... туралы мұрагерлiк құқық куәлiгiн берудi
өтiнiп арыз бердi. Арызға А П. ... ... ... ... ... 1977 ... берi А.П. ... қарамағында тұрып келдi деген
анықтама қағаз қосып бердi.
Азаматша А.Н. ... жас ... ... 2647 ... ... ал мұра ... А.П. ... 2881 теңге көлемiнде
зейнетақы, жұмыс орнынан 3980 теңге жалақы алған.
Ал, 1997 ... ... ... ... ... ... Николаеваға
қайтыс болған мұрагер ретiнде жинақ ақшасына мұрагерлiк құқық туралы куәлiк
бердi. 19
Ажырасып ... ... ... ... егер ол неке ... бiр ... ... еңбекке жарамсыз болып қалса, күнелту үшiн бұрынғы
күйеуiнен ... алып ... ... бар. Егер жұбайлар ұзақ уақыт бойы
некеде тұрған болса, ажырасып кеткен ... неке ... ... ... iшiнде зейнетақы алу жасына жеткен ... осы ... ... ... ... Бұл ... ... пайдасына алимент өндiруге
құқылы. Сонымен бiрге, жұбайды қайтыс ... ... ... ... деп
тануға құқық бередi.
Жасының келуiне байланысты қарауындағы адамның еңбекке ... туу ... ... ... ... ... ... кiтапшасы немесе ДӘСК-нiң (дәрiгерлiк-әлеуметтiк сараптама
комиссиясы) анықтамасы бойынша ... - ... ... ... ... МҰРАНЫ ҚОРҒАУДЫі ҚҰҚЫҚТЫҚ РЕЖИМI.
3.1. Мұраның құрамына кiретiн мүлiктi анықтап алу тәртiбi.
Мұра дегенiмiз - бұл мүлiктiк немесе басқа да мүлiктiк емес ... ... ... ... ... мұрагерлерiне заңды түрде қалуы.
Мұралық мүлiк мұра қалдырушының заң бойынша тиеселi ... ғана ... мұра ... ... ... әрекеттер арқылы тапқан болса, мұндай
мүлiк мұра арқылы беруге жатпайды.
Азаматтардың ... оның ... жеке ... ... ... ... ... жатады.
Заң бойынша азаматтардың ... ... ... және материалдық қызмет өнiмдерi, кәсiпорындар, өндiрiс
құрал-жабдықтары, патенттер, ... ... ... ... пәтер,
саяжайлар, бау-бақша, өндiрiлген өнiм, одан алынған кiрiс және басқа
мүлiктер болып ... ... ... ... ... ... өзге де мүлiктерге
үлестi жарнасын толық өткiзген тұрғын үй құрылыс кооперативiнiң ... ... ... ... ие ... Сонымен қатар пәтердi жалдап алушы
адам немесе оның отбасы мүшелерi осы пәтердi иемдену құқығына ие ... ол ... осы ... ... ... ... одан пәтердi өз қалауынша
пайдалануға, сатуға, ... ... ... ... ... ... да ... жасауға құқығы болады.
Сондықтан жоғарыда көрсетiлген жеке меншiк құқығының объектiлерi
азаматтың мұрагерлiк ... ... ... азамат қайтыс болғаннан
кейiн заң бойынша мұрагерлерiне өтедi.
Мұраға ие болу ... мен ... ... кәдiмгi үй
жиһаздары мен бұйымдары мұра қалдырушы ол өлгенге дейiн кемiнде бiр ... ... ... мұрагерге көшедi. Үй жиһаздары мен бұйымдарына күнделiктi
тұрмыста пайдаланатын заттар. Мысалы: жиһаз, ... ... ... ... ... теңге, алтын, күмiс, ... ... мен ... ... және ... ... ... мұрагерлiк
мүлiктiң құрамына кiрiп, заң бойынша мұрагерлерге тең ... ... ... ... және ... да ... түрлерi қайтыс
болған адамның меншiгiнде болып, сол адамның атына тiркелсе ғана мұрагерлiк
мүдiк болып табылады.
Мұрагерлiк мүлiктiң ең көп ... түрi - ... үй. Егер ... құрамында тұрғын үй болса, мемлекеттiк нотариус үйдiң мұра
қалдырушының жеке ... ... ... ... ... ... инвентаризация бюросы анықтамасын талап етедi. Сондай-ақ тұрғын
үй орналасқан жердегеi мемлекеттiк нотариалдық кеңсенiң ... ... ... ... салынғандығын немесе мекен-жайдың бар жоқтығын
тексередi.
Егер тыйым салыну ... ... ... ... ... ... ... мекемеге ссуда алушының мұрагерлерiне мұрагерлiк құқық
туралы куәлiк берiлгендiгiн ... ... ... мұра ... ... ... туралы құқық белгiлейтiн ... ... ... ... түрде тiркелуi қажет.
Сонымен қатар мұрагерлiк мүлiктiң құрамына ... үй ... ... пайда кiредi. Кооперативтiк үйдiң мұра қалдырушының
жеке меншiгi екенi туралы құқық белгiлейтiн құжат техникалық инвентаризация
бюросында мiндеттi түрде тiркелуi ... ... ... ... ... ... үй құрылыс
кооперативiне жиналған пайда кiредi. Кооперативтiк ұйымдағы үй мүшелiк
мұрагерлiкке ... ... ... мүше етiп ... кооператив
мүшелерiнiң жалпы жиналысында шешiледi. Егер мұрагер пәтерден бас тартатын
болса, онда ол ... ... ... ... оның ... ... төлеп
бередi.
Қайтыс болған кооператив мүшесiнiң заңды мұрагерi ... ... ... ... ... ... ары ... тұрғын алаңын пайдалана алады, егер
ол азамат кооператив мүшесi болып қабылданса. ... ... ... ... үй ... ... ... беру үшiн, нотариалдық
кеңседе кооператив басқармасының пайдың ... ... ... ... көрсету арқылы негiзделедi.
Заң бойынша мұраға ие болу ... ... ... ... ... ... мұра ... өзiндiк жеке меншiгiн
бiлдiретiн техникалық төл-құжатты, басқа да ... ... ... ... ... иеленгенше, мұра қалдырушының несие
берушiлерi талап қоятын болса, ... ... ... ... алғанға дейiн, мемлекет мұрагерлiк туралы куәлiк бергенге дейiн,
мұраға қалған мүлiктiң есебiнен төмендегiдей ... ... ... - мұра ... ... ... ... күту шығындарын, жерлегендегi,
жерленген жердi әрлеу.
2 - мұра қалдырушының қарауындағы адамдарыды күту үшiн.
3 - ... ... ... және ... ... ... ... - мұраға қалған мүлiктi қорғауға, оны басқаруға кеткен ... ... ... кеткен шығындар өтелуге тиiс.
Мұра қабылдаған кез-келген заң ... ... ... бөлудi талап
етуге құқылы. 20
Мұраны бөлу мұрагерлердiң келiсiмi бойынша оларға тиесiлi үлестерге
сәйкес, ал келiсiмге қол ... ... сот ... ... ... ЗАҢ ... МҰРАГЕРЛIКТIҢ ЕКIНШI КЕЗЕГI .
Заң бойынша екiншi кезектегi мұрагер болып, мыналар табылады: қайтыс
болған адамның әкесi жағынан да, сондай-ақ шешесi ... да ... ... ... және ... ... аға-iнiлер мен апа-қарындастары.
Егер мұра қалдырушы некесiз туған болса, онда ... ... ... мен ... ... ... немересiнiң заң бойынша мұрагерi болып
табылады. Ал, әке жағынан үлкен атасы мен ... ... ... тек ... ... екенi анықталғаннан кейiн ғана есептеледi.
Еңбекке қабiлетсiз аға-iнiлерi мен апа-қарындастарына келсек, бұрынғы
КСРО Жоғарғы Сотының 1966 жыл 1-шiлдедегi қаулысында ... ... ... 55 ... ... ... 60 ... толған ер кiсiлер, 1,2,3-
топтағы мүгедектер ... ... ... ... мүгедектiгiне
алатындығына қарамастан, сонымен қатар 16 жасқа толмаған балалар және ... ... ... - деп ... ... "Қазақстан Республикасында зейнетақымен ... ... 9 ... ... ... жасы 1998 ... ... сайын бiр жылдан қосылып , 2001 жылдың 1-шiлдесiнен бастап ер ... 63 жас, ... үшiн 58 жас " - ... ... де ескеруiмiз керек.
Заң бойынша мұраға ие болуда "бiрiншi кезек", "екiншi кезек ", "үшiншi
кезек", "төртiншi кезек", ... ... ... кезек" деп текке
айтылмаған. Егерде заң бойынша бiрiншi кезектегi мұрагерлер мұраны қабылдап
алатын ... ол онда ... ... ... заң ... ... ... алмайды.
Мысылы, Түркiстан қаласы нотариалдық кеңсесiне азамат С. Айдынов
өзiнiң ... ... ... ... ... ... ... сараптама комиссиясы) анықтамасымен қоса ағасының 2000 жылы
шiлде айында қайтыс болғандығы жөнiнде мәлiмдеп, ... ... ... ... өтiндi.
Бiр айдан соң натариалдық кеңсеге қайтыс балған адамның Шымкент
қаласында тұратын қызы Ж. ... ... ... ... ... ... ... түстi. Сондықтан натариус С. ... ... ... ... ... ... ... адамның қызы Ж. Сайдоваға берiлдi.15
Өйткенi, қызы қайтыс болған адамның заң бойынша ... ... ... ... ЗАҢ ... МҰРАГЕРЛIКТIҢ ҮШIНШI КЕЗЕГI.
Заң бойынша мұрагер болу құқығын үшiншi ... тең ... ... ... ... аға-iнiлерi мен апа-сiңлiлерi (қарындастары)
алады. Заң бойынша мұрагерлiктiң үшiншi кезегiне түсiнiк бермес ... ... ... мен ... ... ... өтетiн болсақ,
мұра қалдырушының ағасының немесе iнiсiнiң ұл-қыздарын айтамыз. ... мұра ... ... ... немесе iнiсiнiң ұл-қыздары да
үшiншi кезектегi мұрагерлер болып табылады. Егер мұра қалдырушының ... ... өгей ... ... ... ... онда олар үшiншi
кезектегi мұрагерлер болып табылмайды.
Заң бойынша ... ... ... ... ... тек ... ... кезектегi мұрагерлер болмағанда немесе олардың барлығы мұраны
алудан бас тартқанда, ... ... және ... ... ... құқығынан айрылғанда мұрагерлiкке шақырылады.
Мұра ашылғаннан кейiн заңда ... ... ... яғни алты ... ... ... ... мұраны қабыл алады немесе осы мерзiм өткенше
бас тарта алады. Бұл жағдайда мұралық ... ... ... ... ... ЗАҢ БОЙЫНША МҰРАГЕРЛIКТIҢ ТӨРТIНШI КЕЗЕГI.
1. Заң ... ... болу ... төртiншi кезекте мұра
қалдырушының алтыншы атаға дейiнгiлерiн қосқанда басқа туыстары ... ... ... ... ... ... ... туыстықтың неғұрлым алысырақ
дәрежедегi туыстарын мұрагерлiктен шеттетедi.
2. Туыстық дәрежесiнiң жақындығы ... ... туу ... ... ... ... келу бiр ата (бiр туыстық) дәрежесi деп
аталады.
3. Мұрагерлiкке шақырылған төртiншi ... ... тең ... ... ... ... ... заңдарға сәйкес мысал келтiре
кетейiн. ... ... ... ... көшесiнiң ғ49 үй тұрғыны 1970ж. туылған Баубеков Нұрғали
кенеттен қайтыс ... ... оның ... мұрагерлiк туралы арыз
қаралады. Арызда 4-шi мұрагердiң кiм екендiгiн ... ... ... арызды қараған кезде сот Баубеков Нұрғалидың әкесiнiң кiм ... ... ... ... ... ... есiмi ... екенiн дәлелдеп және
ендiгi кезекте Талғаттың әкесiнiң туу ... ... ... ... ... ... ... және сонымен Қалыбайдың әкесiнiң аты Тұрғанбай
екенiн толық дәлелдеп шығып сот өз өндiрiсiне түскен талап арызды ... ... ... ... ... ... төртiншi
кезектегi мұрагердiң Тұрғанбай екенiн iс ... ... ... ... ЗАҢ ... МҰРАГЕРЛIКТIҢ БЕСIНШI КЕЗЕГI.
Заң бойынша мұрагер болу құқығын бесiншi кезекте, егер ... бiр ... ... он жыл ... ... тең ... оның
туыстас аға-iнiлерi мен апа-сiңлiлерi (қарындастары), өгей әкесi мен шешесi
ие болады.
Мысал келтiрер болсақ, Шымкент қаласында ... 1970 жылы ... ... ... туыстық қатынасы бар, апасы Роза екеуi бiр үйде он
екi жыл ... ... ... ... басқа ешкiмi жоқ, яғни iнiсi Самат
өз әйелi және ... ... ... отбасымен тұратындығы жайлы
көрсетiлген. Ал қасында тұратын туыстық қатынасы бар, апасы Розаның ешкiмi
жоқ, ... ... ... ... Шынар кенеттен қатты ауырып қайтыс
болуына ... Роза ... заң ... бесiншi кезектегi мұрагер
екендiгi туралы және мұраның өзiне тиiстi ... ... ... өз ... ... ... Сот арызды өз қарауына алып, ... ... ... ... кодесiнiң 1065-бабын басшылыққа алып,
талапкер Розаның арызын қанағаттандырып, Розаны заң ... ... ... деп таниды. 17
Егер бiр отбасында он жыл бiрге тұрып, бiр-бiрiмен ... ... ... егер мұра ... ... онда олар заң бойынша
бесiншi кезектегi ... ... ... ЗАҢ ... ... АЛТЫНШЫ КЕЗЕГI.
Заң бойынша мұрагер болу құқығын алтыншы ... тең ... ... ... ... ... ... алады.
Мұра қалдырушының асырауындағы еңбекке жарамсыз адам дегенiмiз
мұрагерге ... ... ... жоқ ... ... Бұл ... әртүрлi
жағдайлар бойынша кездесуi мүмкiн. Мысалы: Қызылорда қаласы Жақаев
көшесiнiң ғ60 үй ... ... ... ... ... ешқандай туыстық қатысы
жоқ асырауындағы еңбекке жарамсыз ... ... ... өз ... Кенеттен Амантай жол оқиғасынан көз жұмады.
Мұра ашылған соң мұрагерлер мұраны өз үлестерi ... ... Осы ... Амантайдың асырауында болған, еңбекке жарамсыз
Бектұрған да, өзiн заң ... ... ... ... деп тану туралы
және тиесiлi мұраны өз меншiгiне алу туралы сотқа арыз бередi.
Сот ... ... ... ... оны ... ... ... 1066-бабын басшылыққа ала отырып, заң
бойынша алтыншы кезектегi мұрагер ретiнде шешiм шығарады. 18
Заң бойынша ... ... ... ... ... кездесетiн
мұрагерлiктiң бiр түрi болып табылады.
Мұра қалдырушының асырауындағы ... ... ... ... ... ... дейiн кемiнде бiр жыл оның асырауында болған және
онымен бiрге тұрған адамдар еңбекке жарамсыз адамдар заң бойынша ... ... ... да заң ... ... болған жағдайда олар
мұрагер болуға шақырылатын кезектегi мұрагерлермен бiрге мұра алады.
Егер мұра ... ... ... ... ... ... болғанға дейiн кем дегенде оның бiр жыл асырауында болса,
заң бойынша мұрагерлердiң бiрiншi және алтыншы ... ... ... ... ... шақырылатын кезектегi мұрагерлердiң
тобына кiрмейтiн ... ... ... осы ... ... мұра алады.
Бұрынғы КСРО Жоғарғы Сотының 1966 жыл ... ... ... ... ... ол қайтыс болғанға дейiн кемiнде бiр жыл бойына
қарауында болған, ... ... ... ... ... бар ... мұраға ие болуға құқығы бар кезектегi мұрагерлермен тек үлестiк
мұраға ғана ие ... ... ... ... ... ... деп тану үшiн мынадай
екi белгi болуы қажет:
1 - мұра ашылған күнi ... ... ... қарауында азамат еңбекке
қабiлетсiз болуы қажет.
2 - азамат қайтыс болған адамның қарауында ... бiр жыл ... ... ... алып тұрған болса.
Қарауында болу фактiсi ретiнде мына ... ... ... ... мұра ... ... ... берген анықтамасы
және әлеуметтiк қамсыздандыру бөлiмiнiң асыраушысынан айырылу ... ... ... анықтамасы, сондай-ақ оның асырауында болғанын
анықтайтын сот шешiмi.
Мұра қалдырушының асырауындағы еңбекке жарамсыз адамдар, басқа да ... ... ... ... ... төрттен бiрiнен аспайтын бөлiгiн
мұраға алады. Мысалы: Шымкент Қаласы мемлекеттiк нотариалдық кеңсесiне 2000
жылы 20 ... күнi А. П. ... ... ... ... А. Н. Николаева
өлген адамның қарауында болғандығы туралы мұрагерлiк құқық куәлiгiн берудi
өтiнiп арыз ... ... А П. ... ... ... азаматша А.Н.
Николаева 1979 жылдан берi А.П. Сергеевтiң қарамағында ... ... ... ... қосып бердi.
Азаматша А.Н. Николаева жасы келгендiгiне байланысты 4647 ... ... ал мұра ... А.П. ... 4881 теңге көлемiнде
зейнетақы, жұмыс орнынан 5980 теңге жалақы ... 2001 ... ... айында нотариалдық кеңсе азаматша Николаеваға
қайтыс болған мұрагер ретiнде жинақ ақшасына ... ... ... ... 19
Ажырасып кеткен көмекке мұқтаж жұбайдың, егер ол неке ... бiр ... ... ... жарамсыз болып қалса, күнелту үшiн бұрынғы
күйеуiнен қаржы алып тұруға құқығы бар. Егер жұбайлар ұзақ ... ... ... ... ... ... жұбайы неке бұзылғаннан кейiн бес
жылдың iшiнде зейнетақы алу жасына ... ... осы ... ... өндiруге құқылы. Бұл жағдай жұбайдың пайдасына ... ... ... ... ... ... ... адамның қарауында тұрған деп
тануға құқық бередi.
Жасының келуiне байланысты қарауындағы ... ... ... туу ... ... ... денсаулыққа байланысты еңбекке
жарамсыз кiтапшасы ... ... ... сараптама
комиссиясы) анықтамасы бойынша тексерiледi.
III - ТАРАУ. ЗАҢДЫ МҰРАГЕРЛIККЕ ҚАЛАТЫН МҰРАНЫ ҚОРҒАУДЫҢ ҚҰҚЫҚТЫҚ РЕЖИМI.
3.1. МҰРАНЫҢ ҚҰРАМЫНА КIРЕТIН МҮЛIКТI АНЫҚТАП АЛУ ... ... - бұл ... ... басқа да мүлiктiк емес құқықтар
мен мiндеттердiң ... ... ... ... заңды түрде қалуы.
Мұралық мүлiк мұра қалдырушының заң бойынша тиеселi мүлiктерi ғана ... мұра ... ... ... әрекеттер арқылы тапқан болса, мұндай
мүлiк мұра арқылы беруге жатпайды.
Азаматтардың ... оның ... жеке ... ... ... мүлiк құрамына жатады.
Заң бойынша азаматтардың меншiк құқығының ... және ... ... өнiмдерi, кәсiпорындар, өндiрiс
құрал-жабдықтары, патенттер, лицензиялар, ... ... ... ... бау-бақша, өндiрiлген өнiм, одан алынған кiрiс және ... ... ... ... ... пәтер, саяжай, гараж, өзге де мүлiктерге
үлестi жарнасын толық өткiзген тұрғын үй құрылыс кооперативiнiң мүшесi ... ... ... ие болады. Сонымен қатар пәтердi жалдап алушы
адам немесе оның отбасы ... осы ... ... құқығына ие болады.
Егер ол азамат осы пәтердi ... ... ... одан пәтердi өз қалауынша
пайдалануға, сатуға, уақытша жалға ... ... ... және
басқа да келiсiмдер жасауға құқығы болады.
Сондықтан ... ... жеке ... ... объектiлерi
азаматтың мұрагерлiк мүлкiнiң құрамына кiредi, ... ... ... заң ... ... өтедi.
Мұраға ие болу кезектерi мен үлестерiне қарамастан, ... ... мен ... мұра ... ол ... дейiн кемiнде бiр жыл
бойы бiрге тұрған мұрагерге көшедi. Үй жиһаздары мен бұйымдарына ... ... ... ... жиһаз, ыдыс-аяқ, көрпе-төсек кiредi.
Мұра қалдырушы азаматтың теңге, алтын, күмiс, хрусталь, бағалы
металдар мен ... ... және ... ... ... мұрагерлiк
мүлiктiң құрамына кiрiп, заң бойынша ... тең ... ... ... ... және басқа да транспорт ... ... ... ... ... сол ... ... тiркелсе ғана мұрагерлiк
мүлiк болып табылады.
Мұрагерлiк мүлiктiң ең көп тараған түрi - тұрғын үй. Егер ... ... ... үй ... ... ... үйдiң мұра
қалдырушының жеке меншiгi ... ... ... ... ... инвентаризация бюросы анықтамасын талап етедi. Сондай-ақ тұрғын
үй орналасқан ... ... ... ... құжаттары бойынша
үйден айыруға тыйым салынғандығын немесе мекен-жайдың бар ... ... ... ... ... ... болса, мемлекттiк нотариус
ссуда берiлген мекемеге ссуда алушының ... ... ... ... ... ... ... үйдiң мұра қалдырушының жеке
меншiгi екенi туралы құқық белгiлейтiн ... ... ... ... ... ... қажет.
Сонымен қатар мұрагерлiк мүлiктiң құрамына тұрғын үй құрылыс
кооперативiне жиналған ... ... ... ... мұра ... ... екенi туралы құқық белгiлейтiн құжат техникалық ... ... ... ... қажет.
Сонымен қатар мұрагерлiк мүлiктiң құрамына тұрғын үй ... ... ... ... ... ұйымдағы үй мүшелiк
мұрагерлiкке жатпайды, өйткенi ... мүше етiп ... ... жалпы жиналысында шешiледi. Егер мұрагер пәтерден бас тартатын
болса, онда ол азаматқа кооператив пайды немесе оның ... ... ... ... ... ... ... мұрагерi болмаған жағдайда ,
онымен бiрге тұрған азаматтар ары қарай тұрғын алаңын пайдалана алады, егер
ол азамат кооператив ... ... ... Мұрагерлiк құқық туралы
куәлiктi тұрғын үй кооперативiнде жиналған пайға беру үшiн, нотариалдық
кеңседе ... ... ... ... төлегенi туралы анықтама
қағазын көрсету арқылы негiзделедi.
Заң бойынша мұраға ие болу ... ... ... ... ... ... мұра қалдырушының өзiндiк жеке меншiгiн
бiлдiретiн техникалық төл-құжатты, басқа да құжаттарды көрсетуi қажет.
Егер мұрагерлiк ... ... мұра ... ... талап қоятын болса, мемлекеттiк ... ... ... ... ... ... мұрагерлiк туралы куәлiк бергенге дейiн,
мұраға қалған мүлiктiң есебiнен ... ... ... ... - мұра қалдырушы ... ... ... күту ... ... ... әрлеу.
2 - мұра қалдырушының қарауындағы адамдарды күту үшiн.
3 - еңбекақы туралы ... және ... ... шағымдарды
қанағаттандыру үшiн.
4 - мұраға қалған мүлiктi қорғауға, оны басқаруға ... ... ... ... ... ... ... тиiс.
Мұра қабылдаған кез-келген заң бойынша мұрагер мұраны бөлудi талап
етуге құқылы. ... бөлу ... ... бойынша оларға тиесiлi үлестерге
сәйкес, ал келiсiмге қол жетпеген жағдайда сот тәртiбi ... ... ... ... ... ... БЕРIЛЕТIН МҮЛIКТIК ҚҰҚЫҚТЫ ТАНУ
МӘСЕЛЕСI.
Мұра қалдырушының барлық құжаттары мұрагерлiк арқылы берiлмейдi.
Мысалы, мұра ... ... ... ... жататын мүлiктiк емес
құқықтары адам қайтыс болысымен жойылады.
Қайтыс болған адамның ... және ... ... ... ... ... жолмен ауысады. Авторлық құқыққа
қысқартылған мерзiм қолданылған күнде, онда авторлық ... ... ... ... заң бойынша ауысады.
Шығарманы бастырып шығарғанда шығарманың өзiне, оның атына ... атын ... де ... ... ... да ... ... тыйым салынады. Автор өлгеннен кейiн оның шығармаларын
басқалардың қол сұғуынан қорғауды оның мұрагерлерi жүзеге асырады.
Қазақстан Республикасының Азаматтық ... ... ... ... ... ... өмiр бойына және ол өлгеннен кейiн автор
өлген жылдан кейiнгi ... ... ... ... елу жыл ... болады. Осы уақыт өткеннен кейiн кейбiр шығармалар сатып алу арқылы
мемлекет қарауына жатқызылуы мүмкiн.
Ал, фотосурет шығармаларына мұрагерлiк бойынша авторлық құқық он ... бұл ... ... ... ... ... ... шығарған
уақыттан бастап он бес жыл күшiнде болады. Жаңалық ашқан автор дипломымен
куәландырылатын жаңалық ашу, авторлығын және ... ... ... ... ... ... ... автор қайтыс болғаннан кейiн, оның дипломы мен
авторлық ақы алу ... ... ... ... ... мұрагерiне
ауысады.
Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексiнiң ... ... ... ... мұрагер мұра қалдырушының қарыздарына өзiне ауысқан
мұралық мүлiктiң нақты құны шектерiнде жауап бередi. Мұра ... мұра ... ... ... бiр жылдың iшiнде мұраны қабылдап
алған мұрагерлерге өздерiнiң ұсыныстарын ... ... ... мүлiк
жөнiнде сот арқылы талап қоюға немесе мұрагерлiк мүлiк жөнiнде сот ... ... ... Заң ... қайтыс болған адамның жұмыс ... ... ... күнге дейiн алынбаса, онда жалақы қайтыс болған
адамның бiрге тұрған отбасы ... ... ... ... ... ... ... зейнеткердiң зейнетақысы ол адам қайтыс болғаннан ... ... ... ... ... қайтыс болғанға дейiн уақытша жұмысқа
жарамсыздығына байланысты жәрдемақы төленетiн болса, онда ол ... ... ... Бұл ... ... ... адамның бiрге
тұрған отбасы мүшелерiне немесе қарауында болған адамдарға төленедi.
Қазақстан Республикасы ... "Жер ... ... ... сәйкес, жер учаскелерiне ... ... ұзақ ... уақытша
пайдалану құқығы бар азамат қайтыс болған жағдайда, жер пайдалану құқығы
азаматтық заңдармен көзделген ... ... ... ... құқыққа жатады.
Егер уақытша жер пайдалану шартында өзгеше көзделмесе, ... ... жер ... ... да ... ... мұрагерлерiне
қалдырылады.
3.3. МҰРАНЫ БӨЛУ, ЗАҢДЫ МҰРАГЕРЛЕРДIҢ ОНЫ ҚАБЫЛДАУЫ НЕМЕСЕ ОДАН БАС ... ... ... ... 1061-бабына сәйкес
мұралық мүлiктi мұраны қабылдап алушы мұрагерлердiң ... ... ... үлеске сәйкес бөлiнедi. Келiсiмге келе алмаған күнде, мүлiк сот
тәртiбi ... ... ... ... бөлу ... ... заң бойынша бөлiнедi.
Мысалы, 2001 жылы ақпан айында Шымкент қаласы мемлекеттiк нотариалдық
кеңсесiнен ... ... ... ... ... ... мұралық құқық туралы куәлiк берiлдi. Оның
заң бойынша мұрагерлерi зайыбы П. ... ... ... ... ұлы ... және екiншi некеден туған қыздары Т. Орынбаева мен К. Орынбаева.
Мүлiктiк мұра ВАЗ-2121 ... мен ... ... ақша
жиынтығынан тұрады. Мұраны қабылдап алған мұрагердiң өзара келiсiмi бойынша
мұрагерлiк мүлiк мынадай үлестермен бөлiндi: зайыбы П. Орынбаеваға ... ұлы Р. ... 78000 ... және қыздары Т.Орынбаева мен
К.Орынбаеваға 78000 ... ақша ... ... бойынша мұрагерлiк ашылғаннан кейiн алты ай ... ... ... ... ие болмаса мұрадан бас тартуға құқығы бар.
Сонымен қатар мұра ... ... ... ... ... беру
мәселелерi заңға сәйкес нотариуспен шешiледi. Ал, мұрадан бас тарту
мұрагердiң ... ... жерi ... ... арыз ... арқылы
жасалады. Егер сенiмхатта мұрадан бас тартуға[15] өкiлеттiк ... одан бас ... ... ... бас ... ... ... күшiн кейiннен жоюға немесе қайтарып алуға құқығы жоқ. Өйткенi,
бұл үшiн берiлген мерзiм ... ... ... бас ... ... ... ол ... мүлiктi iс жүзiнде иеленуге кiрiссе не оған билiк етсе
немесе оның осы мүлiкке құқықтарын ... ... ... ... ол бұл құқықты аталған мерзiм өткенге дейiн де жоғалтуы мүмкiн.
Мұрагерлiктен бас тарту Қазақстан ... ... ... ... Осы ... ... бойынша заңды
мұрагер мұраға қалдырылған мүлiктi 6 айдың iшiнде мемлекет ... ... бiр ... ... ... аударуға құқылы. Мұрагерлiкке
лайықсыз адамның пайдасы үшiн ... бас ... ... ... ССР ... ... (Алматы 1988 жыл) түсiнiк берушi
ғалымдар мұрагерлiктен iшiнара бас тартуға ... ... бас ... ... ... бас ... болып табылатындығын атап
көрсеткен. А.К. Граве және П.С. Никитюк мұрагерлiктен мұраның бәрiне ... ... ... ... ... қол ... болады деп дәлел айтады.
Шын мәнiнде алғашқы көзқарас дұрыс. Себебi мұрагердiң мұрагерлiктен
бас тартуы туралы акт мұраның ... бiр ... ғана емес ... ... ... табылады.
Мұра қалдырушының немересi үшiн бас тартуға болады ма? Мұрагерлiктен
немересiнiң пайдасы үшiн бас тартуға немересi яки ... ... ... ... ғана ... бас тартуға болады. Бұл туралы СССР
Әдiлет Министрлiгiнiң Нотариат бөлiмi былайша түсiнiк ... ... үшiн ... бас ... мұрагерлiк ашылғанға дейiн мұрагер болып
табылатын, ата-анасы жоқ ... ғана ... ... ... 1966 жылы ... пленумында былай деп
айтылған: Мұрагерлiкке құқығы бар мұрагер ... ... ... ... ... ... қаулының 6-тармағында былай көрсетiлген.
Мұрагер тиесiлi мұраны қабылдау керек, болмаса кiмнiң ... ... ... бас ... керек, осы әдiстi заңгер ғалымдардың көбiсi
жақтайды.
Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексiнiң ... ... ... ... бiр бөлiгiнен бас тартуға, мұрадан шарт ... бас ... жол ... Бұл ... ... ... мына ... бас тартуға жол берiлмейдi:
- заңды мұрагерлiк бойынша заңды мұрагерлер болып табылмайтын азаматтардың
пайдасына;
- мұрагерлiкке құқығы жоқ азаматтардың пайдасына;
- мұраның ашылуынан кейiн 6-ай ... өтiп ... ... бас ... туралы арызды нотариус
оның ашылған орны бойынша және мұрагер өзiнiң мұраға ... ... ... ... тиiс болған күннен бастап 6-ай мерзiмнiң ... ... ... бас ... ... арызды қамқоршылық пен
қорғаншылықта тұрған адамдардың мұрадан бас тартуы кезiнде қамқоршылы және
қорғаншы органдары алдын-ала рұқсат бермеген ... ... ... бас тарту - келiсiм. Бас тарту дауы барлық ... ... ... Ең көп ... ... түрлерi:
1 - сол кездегi өз iс-әрекетiн түсiнбеу, яғни оны басқара алмау.
2 - адасушылықтың кесiрiнен.
3 - аладаудың әсерiнен зорлық, ... ... өзге ... зұлымдық
әрекеттерi басқа да негiздерi бойынша.
Негiзiнде мұраға қалдырған ... ... ... ... ... арқылы жүзеге асады. Сонымен заң баптары бойынша нотариалдық ... ... ... ... ... куәлiк беру туралы арыз бергеннен
кейiн мұрагерлiктен бас тартуға жол берiлмейдi.
Егер ... заң ... ... ... шақырылатын болса, оның
осы негiздер бойынша мұрадан, сондай-ақ ... ... ... ... ... өсiм ... бойынша өзiне тиесiлi мұрадан ... ... ... ... ... ... ... қабылдаудан бас
тартуға байланысты iс-әрекеттердi түсiндiредi және бұл туралы ... ... ... Егер ... арыз басқа нотариусқа берiлетiн
болса, онда ол нотариаттық түрде куәландырады және арыз ... ... мұра ... ... ... арыз ... ... мен мерзiмi
түсiндiрiлгенi туралы жазылады.
Егер мұрагер мұрадан бас тарту туралы арызға өзi қол ... ... ... ... ... ... оны белгiлi тәртiп
бойынша тiркейдi. Дегенмен мұрагердiң шын мәнде ... ... ... ... ... ... ... дұрыс-ақ.
Егер мұрагерлiкке шақырылған мұрагерге мұраны қабылдап ... ... ... арыз беру ... немесе заңға сәйкес, мысалы
мұра қалдырушымен ... ... ... ... ... ... құқығын
дайындамай қайтыс болса (мұрагерлiкке құқығы ... ... ... онда оған ... ... ... ... келiсiмi бойынша
бiреуiнiң меншiгiнде ... мұра ... да, ол ... ... ... ... ... мiндеттi.
Мүлiктiк мұраны басқа да келiсiмдер арқылы ... ... ... мүлiктi сатып, одан түскен ақшаны барлық мұрагерлер теңдей етiп
бөлiп алуға болады. Мұрагерлердiң ... ... ... және ... тең ... ... құқылары бар.
Нотариалды келiсiмдер мұрагерлердiң дауынсыз өзара мұралық мүлiктi
заң бойынша тең бөлiп алуы ... ... ... ... ... мұралық мүлiктi бөлiсу туралы өзара келiсiп, нотариусқа жазбаша
арыз бередi.
Сонымен қатар бұл ... ... ... ... ... ... ... мүлiктiң шеңберiнде мұра қалдырушының
борыштарына жауапты болатынын шешедi. Мұралық ... бөлу ... ... ... ... ... ... болған адамның мұрагерiне
мүлiкке меншiк ету құқығы туралы куәлiк бередi.
Ерлi-зайыпты Аманов пен Егенбердиеваның меншiгiнде үй, ақша ... ... ... ... ... 2001 жылы ... болды. Оның мұрагерлерi зайыбы,
ата-анасы болатын.
Мұра қалдырушының ата-анасы ... ... ... ... ... қорғалған жалпы ортақ мұраның 1/2 үлесiне меншiк құқығы туралы
келiсiмiн берiп, мұраның қалған 1/2 ... ... заң ... ... ... берiлдi. 24
Егер қайтыс болған адамның iште болған, бiрақ әлi туылмаған мұрагерi
болған жағдайда, басқа мұрагерлер мұралық мүлiктiң әлi ... ... ... ... ИЕ БОЛУ ... ... ... БЕРУ ЖӘНЕ ЗАҢ БОЙЫНША МҰРАҒА ИЕ
БОЛУ ҚҰҚЫҚТЫҚ ҚАТЫНАСТАРЫ ЕРЕКШЕЛIГIНIҢ ТИIМДIЛIГIН АРТТЫРУ АСПЕКТIЛЕРI
Мұрагерлiк құқық қатынастарының пайда ... ... ... ... критериi меншiк. Елiмiздiң Ата заңы, Коституциямыздың 26-
бабының, 1-тармағында "Қазақстан Республикасының ... ... ... ... да ... ... жеке меншiгiнде ұстай алады" деп мүлiкке жеке
меншiк нысанын заңмен ... Осы ... ... ... ... iшiнде мұрагерлiк құқығына заңмен кепiлдiк берiледi" деп көрсетiлген.
Мұраға ие болу құқығы туралы куәлiк - азаматтық заңдардың ... ... ... ... ... Мұра қабылдау мерзiмiн
өткiзiп алған ... ... ... барлық өзге мұрагерлердiң
келiсiмiмен ... ... ... ... енгiзiлуi мүмкiн. Бұл
келiсiм мұраға ие болу ... ... ... ... ... ... мәлiмдеуге тиiс.
Мұраға ие болу құқығы туралы ... алу үшiн, ... ... ... ... ... ... ашылған жерiн мұраға ие болу негiздерiн
дәлелдейтiн құжаттарды, сондай-ақ заң бойынша мұраға ие болу үшiн ... ... ... ... егер ... ... және
қарауында болса, соны растайтын анықтама қағаздарды тапсыруы қажет.
Мұрагердiң мұра қалдырушымен туысқандық қатынасының дәлелi мыналар
болады: ... ... ... ... хал ... ... куәлiктерi. Туу туралы кiтаптан үзiндiлер, ... ... және ... да жақындық фактiсiн анықтау жөнiндегi соттың
заңды күшiне енген шешiмдерiнiң көшiрмесi.
Қазақстан ... ... ... ... сәйкес,
мұраға ие болу құқығы туралы куәлiк мұраның ... ... мұра ... ... ... 6 ... ... берiледi.
Қазақстан Республикасы "Нотариат туралы" ... ... ... ие болу ... ... ... - ... жазбаша арызы бойынша
мұра ашылған жердегi нотариалдық кеңсе ... ... ... ... ... кәмелетке толмаған
немесе iс-әрекетке қабiлетсiз мұрагердiң ... ... ... ... ... ... оның ... мүддесiн қорғау үшiн мұрагердiң
тұрған жерiндегi және қамқоршылық органдарына хабарлайды.
Егер заң бойынша бiр немесе ... ... ... иеленуге тарту
үшiн негiз болып табылатын айғақтарды табыс етуге ... ... олар ... қабылдаған жағдайда және мұндай айғақтарды табыс
еткен басқа мұрагерлердiң келiсiмiмен мұрагерлiк ... ... ... ... ... ... ... ие болу құқығы туралы
куәлiктi алған ... ... ... ... ... ... ... бөлiктерiне құқық туралы келесi куәлiк берiледi. Яғни, басқа
мұрагерлiк құқық ... ... ... берiлiп және бұрынғы берiлген
куәлiкке енбеген мұрагерлер ... ... олар ... ... ... ... келiсiмiмен қосымша мұрагерлiк құқық туралы куәлiкке
енгiзiлуi мүмкiн.
Мұраға ие болу туралы куәлiк берiлгендiгi үшiн заң бойынша ... ... баж ... ... Баж ... ... мұралық мүлiктiң
тұратын бағасына байланысты есептеледi. Бұл салықтан мына мұралық мүлiктер
босатылады: жеке ... ... ... ... ... ... ақшалар жинағы, мемлекеттiк заем облигациялары,
авторлық ақы сомалары.
Сонымен қатар ... ... ... ... ... ... баж салығын төлемейдi:
- егер қайтыс болған адам Отан қорғаудан қаза тапса, мемлекеттiк және
қоғамдық мiндеттердi атқарып ... ... ... ... ... заң тәртiбiн қорғау жолында қаза тапса;
- мұра қалдырушы қайтыс болғаннан кейiн мұрагер сол үйде тұрған болса,
онда ... үй және ... үй - ... ... пайы ... Ұлы Отан ... ... барлық нотариалдық келiсiмдердi
куәландырып дәлелденгенде босатылады.
Жергiлiктi нотариалдық кеңсеге мәлiмдегендерден басқа
мұрагерлер жоқ екендiгi жөнiнде мәлiметтер бар ... ... заң ... өсиет бойынша да ие болған күнде мұрагерлiк құқық туралы куәлiк заңда
белгiленген мерзiмiнен бұрын берiлуi мүмкiн. Куәлiктi алу үшiн ... ... ... ... ... емес, мұрагердiң өтiнiшi бойынша
куәлiк пошта арқылы жiберiлуi мүмкiн.
Мұрагерлiк құқық туралы куәлiкте мыналар көрсетiледi:
мұра ... тегi, аты, ... аты, ... ашылған уақыты,
мұрагердiң тегi, аты, әкесiнiң аты, ... ... ... ... баж ... сомасы, регистр номерi. Мұраға ие болу құықығы туралы
куәлiкке мемлекеттiк нотариус ... ... ... ... ... осы қарастырылған тақыртың негiзгi сұрақтары туралы тағы бiр
ой түйiндер болсақ мұрагерлiк бұл тұлғаның мұраға шақырылу тәртібі, сонымен
қатар оның ... ... ... ... құқықтары.
Қайтыс болған адам мүлкінің басқа тұлғаларға өту тәртібі мен шарттары
Қазақстан Республикасында азаматтық заңдармен ... ... ... ... ... құқықтары мен мідеттерінің ... өту ... және ... ... ... ... мұрагерлік құқық институтын құрайды. Мұрагерлік құқықтың мәні жеке
меншіктің тұтынушылық сипатымен ... ... ... ... – ол азаматтың материалдық және рухани
қажеттіліктерін қамтамасыз ететін ... Егер ... ... ... өз ... байланысты ешқандай билік жасамаса (еркін білдірме-се)
заң, мұрагерлікке оның балаларын, жұбайын, ата-анасын, жақын ... ... ... ... ... ... болған адам отбасында
сақталынуына және пайдалануына мүмкіндік туғызады, сонымен ... ... ... ... ... Бұл ... ... құ-қықтарын
елеулі түрде толықтырады және нығайтып, оның қорғалуын қам-тамасыз етеді.
Мұрагерлік құқық институтының тәрбиешілік мәні де бар. Заң, ... ... ... ... ... ... еткен азаматтарды,
сонымен қатар ата-ана құқығынан айырылған немесе ... ... өз ... ... үнемі бас тартып отырған азаматтарды
мұрагерлік ... ... ... мұра ... ... ... қайтыс болғандар
мүлкінің мемлекетке өту мүмкіндігін бекіте отырып, тек азаматтардың ... ... ... ... де ... ... етеді.
Мұрагерлік – ол қайтыс ... ... ... құқықтары мен
міндеттерінің, сонымен қатар кейбір ... емес ... ... ... ... ... ... өтуі.
Қайтыс болған жағдайда, құқықтары басқа тұлғаларға өткен адам мұра
қалдырушы деп аталады. Ал мұрагерлік ... ... ... ... ... ... да ... өткен тұлға мұрагер деп аталады. Кез келген ... ... ҚР ... өмір ... шетел азаматы (бі-рақ ұйым
емес) мұра қалдырушы бола алады. Өсиет тастау жолымен өз ... ... тек ... ... бар ... қана ... ... алады. Ал
мұрагер болып, әрекет қабілеттілігіне қарамастан кез келген ... ... ... ... ... ... ... орын алады.
Егер азамат өсиет қалдырмаса ... заң ... ... ... оның бар ... ... көзделген мұрагерлерге өтеді. Егер ол
мүлкінің бір бөлігін ғана өсиет етсе, онда заң бойынша мұрагерлерге ... ... ... ... ... ҚР-ң ... кодексінің 1061, 1062,
1063, 1064, 1065, 1066 – ... ... ... заң бойынша
мұрагерлер болып табылады. Олар от-басы мүшелері, жақын туыстар және қайтыс
болған азаматтың асырауында-ғы ... Бұл ... мұра ... ... тірі ... ... Сонымен қатар заң осы уақытта әлі
тумаған тұлғаларды да ... ... ... ... шақырудың кезектерін анықтады. Өйткені заңда көр-
сетілген мұрагерлер бір уақытта мұраны қабылдауы мүмкін емес.
Ендi заң ... ... ... кезектерiне қысқаша тоқталып
өтелiк. Ең алдымен бірінші ... тең ... мұра ... балалары,
соның ішінде ол қайтыс болғаннан кейін тірі ... ... ... ... жұбайы мен ата-анасы алады.
Заң бойынша мұрагер болу ... ... ... тең ... ... ... бір, ата-анасы бөлек аға-інілері мен әпке-сіңлілері
(қарындастары), сондай-ақ оның әкесі жағынан да, ... ... да ... мен
әжесі алады.
Заң бойынша мұрагер болу құқығын үшінші ... тең ... ... туған немере ағалары мен апалары алады. Заң бойынша мұрагер
болу құқығын ... ... мұра ... ... ... ... басқа туыстары алады, бұл ретте туыстық ... ... ... ... ... ... дәрежедегі туыстарын мұрагерліктен
шеттетеді. Туыстық дәреже-сінің жақындығы ... ... туу ... ... ... ... келу бір ата (бір ... дәрежесі деп
аталады. Мұрагерлікке ша-қырылған төртінші кезектегі мұрагерлер тең үлесте
мұрагер болады. Заң бойынша мұрагер болу құқығын бесінші кезекте, егер ... бір ... ... он жыл бірге тұрса, тең үлеспен оның
туыс-тас аға-інілері мен әпке-сіңлілері (қарындастары), өгей әкесі мен ... ... ... ... болу құқығын алтыншы кезекте тең үлеспен мұ-ра
қалдырушының асырауындағы еңбекке жарамсыз адамдар алады.
----------------
Қорытындыларды бірін біріне ... ... ... аз ... ... ... жұмысты қорытындылай келiп төмендегідей тұжырым
жасауға болады, яғни ... ... ... ... ... ... ... мұрагерлік мирасқорлардан айырмашылығы едәуір. Өсиет
қалдырушы өз ықтиярымен мирасқордың мұрагерлік ... ... ... ... шеңберін белгілеуге құқығы бар. Ал заңды мұрагерлік біріншіден, өсиет
қалдырылмаған не өсиет жарамсыз деп танылған жағдайда, сонымен ... ... ... ... мұра ... ... ... адамдарды және мұрадағы міңдетті үлеске құқығы бар мұрагерлерге
тиісті ... ... ... ... ... ... қорыта
айтсақ, Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексіндегі мұрагерлік құқықты
жеке сала ретінде ... ... мұра ... ... ... ... ... өзі күрделі құқықтық қатынас тудырады.
Сонымен қатар, мұрагерлік екі негіз ... ... ... ... ... ... асырылуының өзі және мұраны алу мен мұраны қорғау және т.б.
мәселелер әлі толық көлемде зерттелмеген мәселелер бірі ... ... ... төрт ... мәселелерді қамтиды: өсиет ... ... ... ... ... және ... алу кезінде
туындайтын мәселелер. Өсиет бойынша жүзеге асатын ... ... ... ... ... ... не заңды мұрагерлік бойынша мұра ... ... және т.б. ... ... ... кәмелет жасқа толмаған тұлғаларға өсиет
қалдыру құқығын белгілеу. Жалпы, алғанда мұра ... ... ... ... ... ... толық немесе ішінара ауысады.
Сонымен қатар, өсиет бойынша кәмелет жасқа толмағандар 14-18 ... ... ... бар ... ... ... ... занда
белгілеу.
Өсиетті қалдыру барысында кемтар ... ... ... ... ... ... ... занда қарастыру.
Өсиеттік бас тартуды және оны ... ... ... ... некесіз балаларының мүлікке қатысты құқықтарының
анықтамасы. ... ... шеше ... ... бола ... да, ал әке
жағынан мұрагер бола алмайды. Егер, әкесі ... ... не ... ... ... ... онда мұрагері бола алады. Некесіз баласы
өсиет бойынша мұрагері бола алады, ол жоғарыда ... ... тек ... өз еркінде. Заңды тұрғыда некесіз балаларды, заң бойынша
мұрагер болу құқығының ... қосу ... Ол ... не ... ... болу ... Себебі ол әкесінің не шешесінің жасаған қателіктеріне не
болмаса түсініспеушіліктеріне кінәлі емес, сондықтан, егер ... ... ... ретінде танылмағандықтан мұрага құқығы жоқ деп қарау ... ... ... ... ... ... ... қосымша, тікелей және жанама түрлерін енгізу.
Мұрагерді мұрадан шеттету Қазақстан Республикасының ... ... ... ... емес, онда мұра қалдырушы мен ... ... ... ... ... ... ... жоғарыда айтып өткеніміздей өсиет қалдырушының өз еркі ... ... ... ... ... ... тиесілі болған мүлікті өз
ықтиярымен билеу еркіндігі негізінен туындалатыны, солай болғандықтан өсиет
қалдырушы тікелей ... ... заң ... мұрагерлердің біреуі,
бірнешеуін немесе барлығын мұрагерліктен ... ... ... — мұра ... ... ... жағдайда
мұрагерлер мұрагерлік құқықтан айырылады. Бұл ретте, егер занда ... ... ... қоса ... ... мұрагерлік құқығынан
айырылады.
Жанама шеттету - өсиет ... өз ... ... ... Бұл ... егер ... ... көрсетілмеген ретте, өсиетте
аталмаған мұрагер ... ... ... өзге ... ... үлестірілген болса, бұл жағдайда өсиет бойынша шеттетілген
мұрагер ... ... ... өсиет етілгеннен қалған мүлікті мұралық
ете алады.
Нотариус мұрагерлікке құқық ... ... тек ... ... ... ... ғана ... құқылы. Егер де дау туған
ретте, іс сотта қаралуы тиіс. Ноатриустың әрі ... ... бір ... ... ... ... ... нақты тұлғаға немесе тұлғаларға куәлікті
беру бойынша процедура басталса және бұл уақытта мұрагерлікке жаңа ... ... ... ... дау ... онда ... ... беру
мерзімін он күннен аспайтын мерзімге дейін қалдырады да, ... ... жол ... Егер ... мерзімге дейін үміткердің
сотқа шағымданғаны жөнінде хабар келмесе, онда ... ... ... ... ... онда ... ... беру ісін одан
әрі жалғастырады.
Егер нотариус соттан үміткерге байланысты хабар ... ... ... сот ісі ... ... куәлік беруді тоқтатады.
---------------------------------------
Әдебиеттердің керегін алып қосыңыз!
ҚОЛДАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Нормативные акты:
1. Конституция Республики ... от 30 ... 1995 года с ... ... внесенными Законом Республики Казахстан “О ... и.// ... в ... ... ... от 7 ... года ... газета. 1998г. 14 октября;
2. Гражданский кодекс Республики Казахстан/ общая часть/ от 27 декабря 1994
г / с изменениями и дополнениями от ... ... ... ... ... ... ... от 1 июля 1999 г с изменениями и ... от ... ... ... ... ... «О браке и семьең от 17 декабря 1998 г.
5 .Постановление Пленума Верховного суда ... ... от 18 ... г/О ... ... ... судами законодательства о
наследовании/
Литература
1. Амфитеатров.П.Н. Право наследования личной
собственности.М 1996 г.
2.Антимонов.Б.С.,Советское наследственное право.М,1955 г.
3. БарщевскийМ.Ю. Наследственное право: учебное
пособие,М.1996 г.
4. ... ... ... в книге: Материалы по казахскому обычному
праву.Алматы 1998 г.
5.Братусь С.Н. Советское гражданское право М.1984 г.
6. Баймолдина. З.Х.Гражданское прцессуальное право РК. Учебник.1 ... ... ... ... по ... и по завещанию.М.2001 г.
8.Власов Ю. Н., Калинин В. В. ... по ... и по ... - М.:
Юрайт.-М. 2001.-С. 9.
9.Гражданский Кодекс Республики Казахстан /Особенная часть/
Комментарии . ответ.ред.М.К.Сулейменов, 2-х ... ... ... право // Под ред. А.П. Сергеева и Ю.К. Толстого.
М., 2000 г. Т. 3. с. 143.
11.Токмамбетова И. Ш. К ... об ... ... ... ... ... права. Т.1. Алматы, 2001. 12.Мейер Д. И. ... ... Ч. 2. М. ... ... ... научно- теоретической конференции.
«Актуальные проблемы современного гражданского праваң Том 2. Алматы.2001
год.
14. . Материалы Международной научно- теоретической ... ... ... Том 1. ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Конституциясы. 1995 жыл, 30 тамыз.
2. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексi 27 ... 1994 ... ... “Заң” газетi 29 желтоқсан 1994 ж
3. Қазақстан Республикасының ... ... 1999 жыл. 1 ... ... // ... ... 1999 жыл. 3 ... Қазақстан Республикасының “Жер кодексi” 20 маусым 2003 ж.// ... 23 ... 2003 ... ... ... ... және отбасы туралы” Заңы 17
желтоқсан 1998ж.
6. Қазақстан ... ... ... Заңы 14 шiлдеде
1997 ж.
7. Қазақстан ... ... ... және ... ... Заңы 10 ... 1996 ж. // Заң ... 15 маусым 1996
ж.
8. Қазақстан Республикасының “Тұрғын үй ... ... Заңы ... 1997 ж. // Егемен Қазақстан 19 сәуiр 1997 ж.
ӘДЕБИЕТТЕР
1. Гражданское право: В 2 т. Том I: ... / Отв. ред. ... Е.А. ... 2-е изд., перераб. и доп. – М.: Издательство БЕК, ... ... К.М. гл.57. ... ... Республики Казахстан
(Особенная часть). Комментарий. Отв. ред. М.К. Сулейменов, Ю.Г. Басин.
– Алматы: ... ... ... ... И. Ш. К вопросу об объектах наследственного преемства //
Субъекты гражданского права. Том 1. ... ... ... ... ... ... ... Независимости Республики
Казахстан, (в рамках ежегодных цивилистических чтений)./ Отв. ред. М.К.
Сулейменов.- Алматы: КазГЮА, 2001
4. ... А.Б. ... ... в ... ... ... ... гражданского права. Выпуск II Том II.
Материалы ... ... ... ... ... и соискателей. –Алматы, 20-21 февраля 2002 г.
/Отв. ред. М.К. ... ... ... Толстой Ю.К. Наследственное право - М.: “Проспект”, 1999 г.
6. Эйдинова Э.Б. ... по ... и ... М. Юридическая
литература, 1985.
-----------------------
[1]1991 жыл 16 - желтоқсан "ҚР мемлекеттiк тәуелсiздiгi ... ... ... Э. Б. ... ... по закону и по завещанию", Москва 1985 г.
с. 3 .
[3] 1997 жыл 14 шiлдедегi ҚР "нотариат туралы" заңының 34 бап 3 - 4 ... 1998 жыл 17 ... ҚР ... және ... ... ... 196 ... М. Ю. Барщевский "Если открылось наследство" Москва 1989 год.
[6] Қызылорда қалалық сотының 2 - 28 санды 2000 жылғы ... ... ... ... ... нотариалдық кеңсесiнiң 2000 жылғы 183 - 92
санды мұрагерлiк iсi.
[8] Түркiстан қаласының Мемлекеттiк нотариалдық кеңсесiнiң 2001 ... 13 -
87 ... ... ... ... нотариат " Сборник нормативных актов, Москва 1989 год.
с 110
[10] Қызылорда қалалық сотының 2000 жылғы азаматтық iс қағазының
материалдарынан.
[11] "Сов Юстиция", 1985 г , ғ 18 с. ... ... ... ... 2002 ... 3 - 651 санды азаматтық iсi.
[13] Қызылорда қаласы Мемлекеттiк нотарилдық ... 2000 ... 118 - ... ... ... ... қаласы мемлекеттiк нотариалдық кеңсесiнiң 2001жылғы 11 - 64
санды мұра
16 Қызылорда қаласының мемлекеттiк ... ... 133-96 ... ... ... қалалық сотының 2002 жылғы азаматтық iсi.
18 ... ... ... 2001 жыл 3-35 ... ... ... ... қаласы мемлекеттiк нотариалдық кеңсесiнiң 112-80 санды
мұрагерлiк iсi.
20 ҚР ... ... 2001 жыл ... ... 1076 ... Түркiстан қалалық мемлекеттiк натариалдық кеңсесiнiң 2000 жыл 308-55
санды мұрагерлiк ... ... ... ... ... ... 133-96 ... iсi.
17 Шымкент қалалық сотының 2002 жылғы азаматтық iсi.
18 Қызылорда ... ... 2001 жыл 3-35 ... ... ... ... ... мемлекеттiк нотариалдық кеңсесiнiң 112-80 санды
мұрагерлiк iсi.
20 ҚР Азаматтық кодексi 2001 жыл ерекше бөлiм 1076 бабы.
21 Шымкент қаласы мемлекеттiк ... ... 2001 жыл 185-33 ... iсi.
22 ҚР Азаматтық кодексi 2001 жыл ерекше бөлiм 1045- бабы.
23 ҚР ... ... ... мен ... ... туралы" заң
2003ж, 5-мамыр.
24 Шымкент қалалық сотының 2002 жылғы 803-55 санды ... iсi.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 47 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Заң және өсиет бойынша жүзеге асырылатын мұрагерлік64 бет
Мұра қалдырушының мүліктік және кейбір мүліктік құқықтары мен міндеттері ретіндегі мұрагерлік масса28 бет
Мұрагерлік түсінігі және оның түрлері9 бет
Мұрагерлік құқық16 бет
Мұрагерлік құқық және мұрагерлік туралы жалпы ережелер15 бет
Мұрагерлік құқық туралы6 бет
Мұрагерлік құқық туралы ақпарат84 бет
Мұрагерлік құқық туралы мәлімет116 бет
Мұрагерлік құқық ұғымы.24 бет
Мұрагерлік құқық, одан бас тарту. Түрлері20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь