Бағалы қағаздар туралы

КІРІСПЕ
1 ТАРАУ. АКЦИОНЕРЛІК ҚОҒАМ ТҮСІНІГІ
1.1 Акционерлік қоғамдардың мәні мен мазмұны
1.2 Акционерлік қоғамды ашу және оны іске асыру

2 ТАРАУ. БАҒАЛЫ ҚАҒАЗДАРДЫҢ ҚАЗІРГІ ЭКОНОМИКАДАҒЫ РӨЛІ.
2.1. Ұсынбалы,ордерлік және атаулы бағалы қағаздар
2.2 Бағалы қағаздардың басқадай жіктелулері және экономикалық міндеттері.

3 ТАРАУ. БАҒАЛЫ ҚАҒАЗДАРДЫҢ НЕГІЗІ ЖӘНЕ ТУЫНДЫ ТҮРЛЕРІ
3.1 Акциялар
3.2 Облигациялар
3.3 Туынды бағалы қағаздар

ҚОРЫТЫНДЫ

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Бүгінгі күні Қазақстанда нарықтық экономиканың негіздерін құрудың маңызды шарттарының бірі акционерлік қатынастардың дамуы болып табылады. Олар шетел капиталын тарту арқылы нарықтық бейімделеген шаруашылық құрылымдар мен бәсекелестік ортаның құрылуына мүмкіндік береді, сонымен қатар алып-сату мен кәсіпкерлік әрекеттердің дамуына жағдай жасайды. Акционерлік қатынастар акционерлердің басқаруға және пайданы бөлуге қатысуын қамтамасыз етеді. Нарықтық экономиканың әлеуметтенуінің акционерлік формасы капиталды демократияландырады. Акционерлік қатынастардың әлеуметтік бөлігі меншік иелерінің массалық негізі ретінде қоғамның орта табын қалыптастыру шарттарының бірі болып табылады.
Экономикадағы өндірістің құлдырауы және дағдарыс жағдайларында акционерлік қатынастардың дамуы қаржылық ресурстардың көлденең түрде ауысуын қадағалап, салааралық қаражаттардың қозғалысын рационалдайды, яғни экономиканы көтерудің және қайта құрудың алғышарттарын қалыптастырады.
Акционерлік қатынастардың, қаржылық ресурстардың мобилизациясы ақшаны байланыстырудың, инфляциямен күрестің және ақша айналымын тұрақтандырудың құралы болып табылады.
Елімізде акционерлік қатынастардың дамуы мемлекет иелігінен алу мен жекешелендірудің екінші этабын жүзеге асыру нәтижесінде кеңістікте де, уақыт бойынша да жаңа қарқынға ие болды. Оның негізгі жекешелендіру формаларына акционерлендіру жатады. Мемлекет иелігінен алу мен жекешелендіру кезінде әртүрлі деңгейде мемлекеттің қатысуы бар акционерлік қоғамдар құрылады.
Өндірістің дамуында еңбек коллективтерінің еңбегін ынталандырудың, қызығушылығын жоғарлатудың тиімді көзі акционерленген кәсіпорындардың меншігіне қатысудағы олардың құқығын кепілдендіру болып табылады.
Сондай-ақ, акционерлік қоғамдар ел экономикасына несиелік және тікелей формадағы шетелдік капиталды тартуға мүмкіндік береді. Тікелей инвестициялар біріккен кәсіпорындарды құру, компанияның (қоғамның) акция пакеттерін иемдену немесе кәсіпорынды жеке жоба бойынша жекешелендіру бойынша тартылады. Шетелдік капитал өндіріс факторларының халықаралық мобильділігіне сүйенуге, ғылым, технология, басқару тәжірибесін тасымалдауға мүмкіндік береді.
Акционерлік қатынастырдың дамуы туралы заң шығарушы және нормативтік шешімдер тек қана құқықтық негізін құрайтындықтан, олар өзінен-өзі шаруашылық субъектілердің іс-әрекетінің мәдениеті мен инфрақұрылымын құрай алмайды.
1. Н.А.Назарбаев. Рынок и социально-экономичское развитие. -М.:Экономика, -1994.
2. Каминка А.И. Акционерные компании. Т.1. -С.-Пб.:1902.
3. Тарасов И.Т. Учение об акционерных компаниях. -М.:1998.
4. Маркс К. Капитал. Т 4.
5. Писемский П. Акционерные компании с точки зрения гражданского права. -М.:1876.
6. Указ от 27 октября 1699 года /Свод Законов Российской империи /№1706/.
7. Метелева Ю.А. Правовые положения акционера в АО-е.-М.:1999.
8. Шершеневич Г.Ф. Курс торгового права.Т.1. -С.Пб.:1908.
9. Кошанов А.К.,Рамазанов А.А., Бисембаев А.А. и др.формирование системы акционерных отношений в РК. -А.:Гылым,1995.
10. Кошанова Ж.А. Становление акционерной собственности в условиях перехода экономики Казахстана к рыночной экономике. Канд. Дисс.А.:1995.
11. ҚР-ның Азаматтық кодексінің ресми мәтіні/Жалпы және ерекще бөлімдер/:-А.:Жеті жарғы, 2000.-59-65 б.
12. ҚР «Акционерлік қоғамдар туралы Заңы/16.05.2003/.
13. С.С.Баймұхамбетова, С.С. Мұсаева, Р.Х. Шәріпова. Қаржылық менеджемент.А.: Қазақ университеті, 2000.
14. С.С.Баймұхамбетова, С.С. Мұсаева, Р.Х. Шәріпова. Қаржылық менеджемент.А.: Қазақ университеті, 2000.
15. Агарков М. Учение о ценных бумагах. М.Финстатинформ. 1993 г. 12 с.
16. Кещян. В.Г. Правовое регулирование рынка ценных бумаг. М: Пресс – Сервис. 1997 ж.
17. Карагусов Ф.С. Правовой режим ценных бумаг в Казакстане. Ғылым. 1995 ж. 10 б.
18. Ф.Карагусов. Ценные бумаги и регулирование их обращения в Р.К. Алматы. Қаржы-Қаражат. 1995 г. 10 с.
19. Агарков М. Учение о ценных бумагах. Н. 1997 г. 11 с.
20. Азаматтық және сауда кодекстерi. М. 1996 ж.
21. Белов. В. Ценные бумаги: правовая регламентация. М. 1993 г.
22. Кольбенберг. Ф. Вексельное право. Закон 1993 г. 91-92 с.
23. Марченко Т. Казакстанским корпоративным ценным бумагам не нужно ориентироваться толко на мировые фондовые биржи / Азия: экономика жизнь №6. 1997 ж. 1 б.
24. Шалгимбаева Г. Рынок ценных бумаг: механизм государственного регулирования. Алматы: Қаржы-қаражат, 1996 ж. 13 б.
25. В.Н. Дулович. Закон Р.К. о ценных бумагах / сборник материалов семинара "Актуальные вопросы заканадателства и пройзводства " Алматы: Адилет-Пресс, 1999 г. №1. 208 с.
26. Н.О. Нерисов. Представительство и ценные бумаги в гражданском праве. М. Статут. 2000 г. 210 с.
27. Белов. В. Ценные бумаги: правовая регламентация. М. 1993 г.
28. Алексеев. М.Ю. "Рынок ценных бумаг " М: Финансы и статистика, 1992 г. 59 с.
29. Рахимжанов. А.Т. Долговые ценные бумаги и финансовый кризис. Алматы. 2001 ж.
        
        МазмҰны
КІРІСПЕ
1 ТАРАУ. АКЦИОНЕРЛІК ҚОҒАМ ТҮСІНІГІ
1.1 Акционерлік қоғамдардың мәні мен мазмұны
1.2 ... ... ашу және оны іске ... ... ... ... ... ЭКОНОМИКАДАҒЫ РӨЛІ.
2.1. Ұсынбалы,ордерлік және атаулы бағалы қағаздар
2.2 Бағалы ... ... ... және ... ... БАҒАЛЫ ҚАҒАЗДАРДЫҢ НЕГІЗІ ЖӘНЕ ТУЫНДЫ ТҮРЛЕРІ
3.1 Акциялар
3.2 Облигациялар
3.3 ... ... ... ... ... күні ... нарықтық экономиканың негіздерін құрудың
маңызды шарттарының бірі акционерлік ... ... ... табылады.
Олар шетел капиталын тарту арқылы нарықтық бейімделеген ... мен ... ... ... ... ... ... алып-сату мен кәсіпкерлік ... ... ... ... ... акционерлердің басқаруға және пайданы ... ... ... ... ... ... формасы капиталды демократияландырады. ... ... ... ... ... ... ... ретінде
қоғамның орта табын қалыптастыру шарттарының бірі болып табылады.
Экономикадағы өндірістің ... және ... ... ... ... ... ресурстардың көлденең түрде
ауысуын қадағалап, салааралық қаражаттардың қозғалысын рационалдайды, яғни
экономиканы көтерудің және ... ... ... ... ... ... ... мобилизациясы ақшаны
байланыстырудың, инфляциямен күрестің және ақша ... ... ... ... акционерлік қатынастардың дамуы мемлекет иелігінен алу мен
жекешелендірудің екінші этабын жүзеге асыру ... ... ... ... да жаңа ... ие ... Оның негізгі жекешелендіру
формаларына акционерлендіру жатады. Мемлекет иелігінен алу ... ... ... ... ... ... бар акционерлік
қоғамдар құрылады.
Өндірістің дамуында еңбек коллективтерінің еңбегін ... ... ... көзі ... ... қатысудағы олардың құқығын кепілдендіру болып табылады.
Сондай-ақ, акционерлік қоғамдар ел экономикасына несиелік және тікелей
формадағы шетелдік капиталды ... ... ... ... ... ... ... компанияның (қоғамның) акция
пакеттерін иемдену немесе кәсіпорынды жеке жоба ... ... ... ... ... ... ... халықаралық
мобильділігіне сүйенуге, ... ... ... ... ... береді.
Акционерлік қатынастырдың дамуы туралы заң шығарушы және нормативтік
шешімдер тек қана құқықтық негізін ... олар ... ... іс-әрекетінің мәдениеті мен инфрақұрылымын құрай
алмайды. Олардың тепе-теңдік ... ... үшін қор ... да ... ... ... Ол ... қол” қағидасы бойынша
әрекет жасайтын нарықты ... ... ... ... ... нарықтық
стихияны реттеуі тиіс.
Қазіргі күні акционерлік қатынастырды арнайы ... ... ... ... ... ... отыр.
1. АКЦИОНЕРЛІК ҚОҒАМ ТҮСІНІГІ
1.1 Акционерлік қоғамдардың мәні мен мазмұны
Алғашында акционерлік қоғамның мәні біріккен ... ... яғни ... ... ... шарты негізінде пайда болған.
Г.ф.Шершеневичтің “Cауда құқығының курсы'' еңбегінде ... ... ... ... “Aкционерлік қоғам салынған үлес мөлшерінде
әрбір қатысушының жауапкершілігі шектелген бірдей ... ... ... ... пен ... ... ... бірігіп жүзеге
асыру мақсатында құрылған тұлғалардың бірігуі”[8,383 б.]. ... ... әлде ... ... болып табыла ма? Осы
мәселе бойынша оқымыстылардың ... ... ... ... ... ... тұлғалардың бірігуі, ал А.И.Каминка
біруақытта тұлғалардың да, капиталдардың да ... деп ... ... өлі ... ғана ... ... қатар осы
капиталдардың ... ... ... ... бірігуі болып
табылады”[2.9]. Пахман С.В., Писемский П.А., Цитович П.П. ... ... ... деп ... формаға капитализмнің бүтіндей дамуының жалпы заңдылықтары
тән. Бұл экономикалық құрылымның үстем етуші типі құндық қатынастар, ... ... ... күші - ... ... өсуі ... табылады.
Акционерлік капитал, яғни құн өсуінің үзіліссіз процесі акционерлік
меншіктің бар ... ... ... ... ... ... ... субъектісі
болып біріккен, ассоциацияланған капиталист болып табылады. Капиталистердің
алдында индивидуалды ұдайы өндіріс субъектісі ретінде біріккен ... үшін ... ... ... ... ... байланысты, біріншіден, жеке ... ... ... орын ... Осылайша, индивидуалды капиталист
коллективтіге ауысады. Бірақ, бұл жеке кәсіпкерлердің жай ғана ... ол ... ... салыстырғанда жаңа, ерекше сапаға ... ... ... ... кең ... ... байлықтың негізгі
формасы ретінде тауар емес, енді акция болады. Ол кәсіпорынның ортақ қорына
салынған капитал бөлігін ... ... ... ... сайлау құқығын береді, сондай-ақ, қосымша құнды ... ... ... ... ... табылады.
Акция қозғалысы акционерлік капитал өзгерісімен қатар, акционерлік
меншік өзгерісін көрсетеді. Сонымен ... ... ... ... ... қатынас болып табылады. Капитал орталықтануы, қор ... ... ... және т.б. құбылыстар акциядан туындайды.
Осыған байланысты ... ... да өз ... акцияға сіңген
акционерлік қоғамдағы өндіріс пен оның ... ... ... ... ... [9,7-8 ... Маркс акционерлік қоғамды ассоциацияланған өндіріске өту формасы
ретінде қарастырады. Ол капиталистік несие ... ... ... ... - ... ... ... дамуының нәтижесі,
капиталды өндірушілер меншігіне қайтадан ... ... ... деп ... ... жеке ... ... меншіктен жеке
капиталистік меншікке; индивидуалды капиталистен ... ... ... өту. ... ... қарамастан
капиталистік өндіріс, "Капитал" авторы бойынша, жеке капиталистің орнына
"ассоциацияланған" капиталист келсе де, жеке ... ... ... ... ... ... өзі ... те, капиталистік те
меншік болып табылмайды, оның мазмұны оның ... ... ... ... ... ... өте икемді болып табылады. Ресми түрде бұл қоғамдық
меншік, бірақ оны көп емес акционерлер иемденіп, өздерінің жеке ... Ал ... ... ... меншік сипаты бойынша қоғамдық
және де-факто болады [4, б.].
Акционерлендірудің дамуы капитализмнің бірқатар қайшылықтарын шешуге,
оның жаңа жағдайларға бейімделуіне ... ... ... ... ... ... өседі. Оның құрамына бірнеше үлкен
кәсіпорындар кіреді, нәтижесінде олардың ... ... ... ... ... құрылып, соның шегінде бір салаға бағытталу
жойылады. Акционерлік ... ... ... ... ... ... емес сала ... мемлекеттік сектормен,
шетелдік инвесторлармен байланысы жеңілдетіледі. Капитал мен ... ... ... ... ... ... ... ие болады. Басқару субъектісі өзгеріске ұшырайды: ... ... ... басқарушылар тобы, банк қызметкелері, қор
рыногының және ... ... ... басады.
Акционерлік компаниядағы капитал концентрациясының ерекшелігіне оның
кәсіпорын концентрациясынан жоғары болуын айтуға болады. Акционерлік қоғам
еншілес компания ретіндегі өзінің ... ... ... ... ... үшін ... ресурстары тек қана қосымша ... ... ... Бұл жерде басқалардың капиталдарын
аккумуляциялау жолы арқылы тартылатын ... ... рөлі ... ... ... ... ... сату арқылы жинақталған халық
жинағының бір ... де ... ... ... ... ... оның толық
мамандану саласында ғана жүзеге аспауын жатқызуға болады. Бұл ... ... ... комбинациялануы мен диверсификациясы
негізінде қозғалысқа келеді. Акционерлік компания олардың берік қаржылық
бірігуіне және ... ... ... салыстырмалы еркіндік бере
отырып, бұл процесс үшін анағұрлым адекваттық болып табылады. Әдетте
компаниялар ... ... ... ... өйткені ол
компаниялардың бәсеке күресіндегі тұрақтылығын нығайтады [9,9-10 б.].
Акционерлік қоғамдардың ... ... ... қозғалысы мен меншік
өзгерісі арасындағы байланыс бола береді. Дегенмен, ол ... ... яғни қор ... ... мен корпорацияны бақылау арқылы
байланысады. Екі жағдайда да ... ... ... дамуынан өзгеше
негізгі заңдылықтары бойынша жүзеге асады. Енді ... ... ... ... ... табылмайды. Олардың көбі кейде тіптен нақты
капитал қозғалысына араласпайды немесе бұл ... рөлі өте аз. ... ... ... ... ... ... ғана
қызықтырады, сондықтан да олар корпорация ісіне көп араласа ... ... ... ... түрде – қор рыногына акция лақтыру ... ... [9, 13 ... ... ... ғылым "қазіргі экономиканың қызмет
етуінің ағымдағы жағдайы мен бағыттарына акционерлік қатынастардың ... оң ... ... ... ... екі ... ... бөліп
қарастырады: ол, біріншіден, ... бос ақша ... ... ... Екіншіден, еңбеккерлерді қожайындық сезімге тәрбиелеу,
әртүрлі ... ... ... ... ... коллективтерінің және әрбір жұмысшының ынта-
жігерін дамыту.
Жұмысшыны ... ... ... ... ... утопиялық
социализм мен буржуазиялық реформаторлықтың теориялық ізденістеріне
жатады, сонымен қатар, ... ... және даму ... ... ... Қазіргі күні капитал шоғырлану деңгейі мен меншік
қатынастырының күрделенуіне байланысты назар, көбінесе, осы ... ... ... ... ... капиталдың монополистердің қолында
шоғырлану қаупінен сақтану үшін акцияны жалдамалы жұмысшыларға беру арқылы
капиталдың ... беру ... ... ... Бұл концепцияны
көтерген "ESOP" бағдарламасының инициаторы Л. Келсон ... ... ... елдерде еңбеккерлердің акционерлік меншігінің пайда
болуының екі негізгі формасы бар. Олардың екеуіне де ... ... ... жеңілдіктер және басқадай да артықшылықтардың түрлері
тән.
а) Батыс Европада кәсіпорын акцияларын ... сату ... ... ... мұнда: сатып алу кезінде ерекше құқыққа
ие болу, бағаны төмендету, ... алу және тағы ... ... ... Бұл ... ең біріншіден Англия мен Францияда болған мемлекеттік
кәсіпорындарды жекешелендіру ... орын ... ... ... жеңілдік шараларына байланыссыз, яғни ... ... ... ... ... Бұл ... ... кәсіпорынның
дағдарысқа ұшырауы немесе меншік иесінің ауысу ... ... ... ... сақтап қалу мақсатында жүзеге асырылған. Бұрындары жұмысшының
меншігіне көшкен ... ... ... ... Қазір олар
акционерлік қоғам формасында, өйткені, акционерлік форма капитал нарығында
операцияларды ... ... ... және ... ... мүмкіндік береді.
Еңбеккерлердің акционерлік меншіктерінің пайда болуының басқа ... бар. Ол ең ... рет ... ... болып, соңғы 15-20 ... ... ... акционерлік меншік бағдарламасы ”ESOP”. Шын мәнінде,
бұл форма кәсіпорын акциясын жеңілдікпен сатып алу формаларының бірі ... Оған ... ... ... ... ... субсидиясын қолдана
отырып, жұмысшыларға акция сатып беретін мүлік басқарушы ұйымды құру сипаты
тән болып ... ... ... бар ... банк ... де, оны ... ұйым акцияны сатудан түскен ... ... ... Ал ... ... ... жұмысшы меншігінде қалады. Бірақ бұл
жағдайда жұмысшы кәсіпорыннан шығады да, акцияның ақша ... мен ... ... иеленіп отырады. ESOP конструкциясының қызмет ету шарты мен
бір мезгілде басты тарту күшіне ... ... ... ... және ... ... иелері –еңбеккерлерге берілетін салық
және басқа да ... ... ... ... ... ... көмек болып табылады [10, б.].
Қазақстан Республикасындағы шаруашылық жағдай шаруашылық субъектілер
арасындағы байланыс ... ... Бұл ... не ... қамтамасыз ету жүйесін бартерлік баланстармен ауыстыру
жолымен, не жабдықтау мен ... ... ... ... ... ... алу ... емес. Бұл қалыптасқан жағдайда ... ... ... ... ынталарымен
кепілденетін тұрақтылық, сенімділік және ... ... ... ... ... ... ... құлдырау жағдайында бұл
мәселені бір ғана жолмен шешуге болады: сатушы мен ... ... ... ... ... арқылы, яғни шаруашылық субъектілердің бір-
бірінің кәсіпорындарының меншік иесі ... ... бере ... ... үзілейін деп тұрған байланысын қайта қосу.
Экономикада қол жеткен ірі ... ... ... мен
орталықтануының жағдайында бұл нәтиже шындыққа тек ... ... ... айналдырумен қатар олардың бір-біріне
акция алмасу жүйесін ... ... ... ... ... ... бөлінісінің даму деңгейі, шаруашылық қызмет
түрлерінің ... ... мен ... ... ... ... қызмет етуі үшін коммерциялық қана емес тұрақты
байланыстар үшін де өте ... ... ... бұл ... рыноктық
байланыстардың неғұрлым дамыған ... ... ... толықтыру керек.
Меншіктің акционерлік формасын енгізу мемлекеттің қаржылық шығындарын,
эмиссия көлемін біршама азайтатындықтан, ... өсу ... ... ... ақша ... ... ... өндіріске ауысуына жағдай жасайды.
Меншіктің акционерлік формасын енгізу ... ... ... деп ... ... ... ... кәсіпорындар айтарлықай
тәуелсіздікке, ал оның жұмысшылары акционерлер бола отырып, оның ... ... ... ... ... ... ашу және оны іске асыру
Қазіргі Қазақстан экономикасы нарықтық қатынастардың ... ... ... ... ... ... бірі - ... мүліктік жауапкершілігі анықталған заңды
тұлғалар құқықтарына бөліп ... ... ... формасы мұны
қамтамасыз етеді. Акционерлік қоғамдағы капитал өндіріс құралдары ... ... ... ... ... ... меншік формасын енгізу
инфляцияның өсу қарқынын төмендетумен мүмкіндік берумен қатар, мемлекеттік
шығыстарын ... ... ... ... қысқартады, сол сияқты
бағалы қағаздар нарығының дамуын қамтамасыз етеді.
Акционерлік қоғам дегеніміз өз ... ... ... ... ... үшін ... ... жиынтығы.
Шаруашылық жүргізудің акционерлік формасы халық шаруашылығының ... ... яғни ... де, транспортта, банктік сферада жұмыс
істей алады. Акционерлік қоғам оның кез-келген жұмысшысына сол кәсіпорынды
басқаруда көптеген мүмкіндіктер ... ... ол ... ... кеңесіне мүше болып, өз ұсыныстарын ұсынып, көптеген
мәселелерді ... өз ... ... ... ... ... ... шығару
арқылы айналымдағы бос ақша массаларын тарту арқылы ... және ... ... ... қол ... ... қатар техникалық базаны жаңартуға және жаңа технологияны қолдануға
қол жетеді. Акционерлік ... құру үшін оның ... ... жұмыс
жоспары, оған кететін қаржы шығындары және сол ... ... ... ... ... іс жүзінде асырып отыруын ... ... ... ... ... ... момент бұл акционерлік қоғам
құрыларда сатып алынатын кәсіпорын мүлкінің объективті құны. Бұл ... ... де, өз ... ... да орын ... ... Себебі,
егер бұл құн төмендетілсе онда акционерлік қоғам үшін жеңілдіктер пайда
болады, ал егер ... құны ... ... ... ... ... ... акционерлердің жұмысы қиындатылады. Нақты
мүлік құнын ... ... ... деп ... қоғамның іс-әрекетінде жарғылық қордың алатын орны ерекше,
оны басқаша жарғылық капитал немесе акционерлік капитал (уставный фонд) деп
аталады. ... ... ... ... бұл ... ... ақша ... Оның көлемі акционерлік қоғамды
құрушылардың жұмысты бстау үшін қажетті ақша ... ... ... мақсаты бұл кредиторлардың алдындағы мүліктік жауапкершіліктің
кепілі. Жарғылық қор тек қана акционерлердің ... ... ... ... өзгеруі мүмкін:
1. Қоғам қызметі қосымша ... ... және ... қайта
инвестициялау жолымен кеңейеді;
2. жарғылық қордың азаюы акциялардың бір бөлігін сатып алу ... ... бір ... ... ... ... қоғамның жарғылық қоры компанияның меншікті қаражаттарының
ішінде ерекше орын алады. Біріншіденғ жарғылық қор ... ... ... ... тәуелсіз кәсіпкерлік қызметін жүргізу
құқын көрсетеді. Екіншіден, бұл ... ... ... қуат ... капитал болып табылады. Акционерләік қоғамның жетістіктерімен
жұмыс жасауы негізінде алынған пайдасы ... ... ... шамасын
бірнеше рет көтеруге болады.
Акционерлік қоғамдардың көптеген құрылу жолдары бар. Олар жұмыс істеп
тұрған заңды тұлғаны акционерлік ... ... ... құру, олардың
бірнешеуін біріктіру, қосу, бөлу, бөліп шығару және ... ... ... ... ... түрлерін шығарады: акция
және облигация.
Акция – ... ... ... ... ... ... ... меншік нысанын білдіретін бағалы қағаз.
Акция өз кезегінде оның ... ... ... ... ... ... белгілі бір дивиденд алуға құқық береді. Акцияны иеленуші
акционер деп ... Оның ... ... әкелетін бағалы қағаз иесінен
айырмашылығы, ол ... ... алу ... ... ... ... ... облигацияны сатып алушысы болса, онда белгілі бір ... ... ... ... кредитор болып табылады. Акционер
акционерлік қоғамның ... ... ... ... және ... да ... өз акциясына тұрақты дивиденд төлеуді және ... ... ... оны ... ... ... ... құқысы болмайды. Акционерлердің жылдық
табысының шамасы баланста көрсетілген пайдаға тәуелді. қор биржасындағы
және ... ... ... және ... алу ... акцияның бағамы деп
аталады. Ол негізінен екі факторға: дивиденд мөлшеріне және қарыздық пайыз
деңгейіне байланысты. Акция ... ... ... ... ... соғұрлым қымбат немесе жоғары болып келеді.
Акционерлік қоғам – заңды тұлға. Оның органдары:
- акционерлердің жалпы жиналысы;
- директорлар кеңесі;
- алқалы орган ... ... ... ... ... акционерлік қоғамдар меншіктің ... ... ... ерекшеліктерге ие. Кәсіпорындарды ашық акционерлік
түрінде қайта ... ... ... ... ірі ... ... мүмкіндігі туындайды. Акцияларды сатудан түскен түсімдер эмитент
компанияның ... ... және ... ... ... ... да басқа қызмет етеді. Акционерлеудің басты пайдасы – бұл алдағы
уақытта әр-түрлі қаржы көздеріне кең ... қол ... ... ету
болып табылады. Ашық типтегі акционерлік қоғам облигацияларды эмиссиялаудан
басқа да, яғни қосымша акцияларды шығару ... ... ... ... Егер сол немесе басқа да компанияның акцияларын ... ... оның ... көп ... ... онда ... қор ... нақты рейтингін материалдық жағынан куәландіруді
білдіреді.
Акционерлеу процесінің қолайлы жақтарымен қоса теріс жақтары да ... де, сол ... ... сатып алу сату объектісіне
айналдыру туралы шешім қабылдау, бұл ... іске ... ... ... ... ... ... етеді. Сонымен қатар,
акционерлік меншік ... ... ... салуға, яғни салықты
корпорацияның пайдасынан ... ... ... ... ... және ... ... бөлінетін пайдадан алуға
мүмкіндік ... ... ... ... ... ... ... асырудың
ең тиімді және кең жайылған түрі акционерлік қоғам. Қазақстан Республикасы
жағдайында акционерлеу экономиканың ... ... ... байланыстардың бұзылуы, инфляциялық процесстер және ... ... ... ... құру – акцияларды жабдықтаушылар
мен тұтынушылар ... ... ... ... ... ... ... қоғамда жұмыс істейтін жұмысшыларды аз да болса компания
акциясының пакетін иемденуі оның ... ... ... ... ... пен ... арасындағы қайшылық жұмсарып, еңбек
өнімділігі аратды.
Қазіргі акционерлеу ... ... оның ... бұл ... ... ... ... процестерге оңды
әсер етуіне кедергі жасайды. Оларға алдымен жабық акционерлік қоғамдардың
көптігін, акция номиналдарының ... ... атау ... ... қоғамдарға қалың бұқараны қатыстыру тежеледі. Бағалы қағаздар
нарығының әлсіздігі, ақпарат ... ... да ... ... күрделі проблемарды шешудің мынадай жолдары бар:
1. Ашық қоғамдарды басырақ дамыту, әсіресе материалдық өндіпріс
саласында;
2. ... ... ... ... ... компанияларды құруды ынталандыру;
4. Акционерлік қоғамның жарғылық қор мөлшерін заңды көтеру.
2001 жылдың ... ... ... ... ... ... ... заң жобаны қарастырып талқылаған. Бұл заң ... ... ... ... ... ... Парламент мүшелері бұл заңға
300 – дей толықтырулар енгізді. ... ... және ... ... ... ... бойынша бұл заң жобаның басты мақсаты отандық ... ... ... ... ... басқару
стандарттарына сәйкес келтіру. ... ... 5333 ... ... ... ... тек 3000-дайы акция шығарады. Көптеген акционерлік
қоғамдардың техникалық базасы ескірген, сол себепті олар жоғары ... ... ... Заң жоба авторлары радикалды қадамға бой ұрды.
Олардың ұсынысы бойынша акционерлік қоғамның минималды жарғылық қоры ... ... (АЕК) 5 мың ... 200 ... ... ... ... 164,6 млн тенге. Құнды қағаздар департамент реестрінде тіркелгендердің
тек 464 акционерлік қоғамның жарғылық қоры 200 мың ... ... ... ... 100 мың ... асады, 762 акционерлік қоғам 50 мың АЕК-
ден асады. Нәтижесінде нарықта тек ірі-ірі және өмірге ... ... ... ... ... екінші деңгейдегі банктер өткен. Жаңа заң
жоба шарттарына сәйкес келмейтін ұсақ акционерлік қоғамдар не ... ... ... не ... ... ... айналу керек.
2 ТАРАУ. БАҒАЛЫ ҚАҒАЗДАРДЫҢ ЖІКТЕЛУІ
2.1. Ұсынбалы,ордерлік және атаулы бағалы қағаздар
Бағалы қағаздар туралы түсінік осы заң ... ... ... ... ал ... ... түрлері заңды мағынасы бар әртүрлі негіздер
бойынша түсінікті нақтылай түседі.
Ғалымдардың көпшілігі ... ... ... ... үшін ... ... ... құқық субъектісі ретіндегі тұлғаның
легитимациялық тәсіліне байланысты бөлу ... ... деп ... ... ... құқықтар жоғары дәрежедегі айналыс
қабілетіне ие болады. Сондықтан да қағаз ... ... ... анықтау
тәсілі және ой бойынша беру тәртібі аса маңызды болып ... ... ... ашып қару үшін ... ... бөлу жүйесіндегі нақты
роль айналатын легитимация тәсілі "және белгілеу ... " ... ... ... бойынша, легитимация тәсіліне тек ... ... ... ... ... ... ... мәтініндегі жай емес,
сонымен қатар құжаттың түпнұсқасын ұсыну, борышкердің ... ... ... ... ... ... байланысты қағазды және ондағы
құқықты берудің әдістері ажыратылады. Табысталған жағдайларды ... ... ... кітабы бойынша трансферт. Бағалы қағаз бойынша
құқықты ... ... ... ... болуы мүмкін:
- құжаттың мәтінінде оның иеленушінің аты көрсетіледі (атаулы немесе
ордерлік қағаз);
- қағазда " ұсынбалы " ... ... бар (бұл ... ... ... ... ... оның иеленушінің аты болмайды, мұндай жағдайда ол ордерлік
болып табылады, яғни соңғы жазбасы бланкілік болатын бағалы қағаз.
Бағалы қағаздың ... ... ... ... ... әр
уақытта құқылы тұлғаны заңды деп танитын әрекеттер мен фактілердің көлеміне
сәйкес келе бермейді.
Қазақстан Республикасының Азаматтық ... ... ... заңи ... бар ... ... жіктелген белгіледі. Оны
анықтау белгісі ретінде легитимиация тәсілі алынды – бұл ... ... ... және оның ... ... бар, ... ... тәсіліне
байланысты бағалы қағаздарда белгіленген мүліктік құқықтарды жүзеге асыру
және беру тәртібі анықталады.
Құжаттың ұсынушының ... ... ... ... үш түрі ... ... ... ұсынбалы, атаулы және
ордерлік бағалы қағаздар. Бұнымен бірге бағалы ... ... ... қатысушы немесе ордерлік қағаздар түрінде бола алмайды, себебі
заң мұндай мүмкіндікті шектеуі мүмкін (азаматтық кодекс ... ... ... ... не ордерлік немесе ұсынбалы қағаз ... ... жол ... мүмкін және керісінше, заң құжаттарымен бағалы
қағаздардың әр ... ... ... ... ... ... ... мүмкін.
Құжат ұсынбалы бағалы қағаз болып табылады, егер оның ... ... ... ... иеленуші тұлғаның танылатын көрінсе. Қағазда
"ұсынбалы" деген жазу болуы мүмкін немесе ... иесі ... ... ... –да бір ... ... мүмкін, бірақ борышкер құжатты
ұсынудан басқаша талап ... ... ... ... ... ... ... қатар міндетті. Ол бұл қағаз ұсынушыға қандай жолмен
түскендігін анықталуы керек. Борышкер ... ... ... ... ... ... өз міндеттемесінен босатылған болып саналады. Бұған
мысал ретінде мемлекеттік ішкі ұтыс қарыздарының облигациясы бола алады.
Бұл қағаздар ... ... ... ... ... өздерінің
қасиеттері бойынша көбінесе заттың құқық аясына саяды.
Қазақстан республикасының Азаматтық кодексінің 132-бап, ... ... ... ... және онда ... ... беру бұл
құжатты бір тұлғаның екінші тұлғаға жай тапсыруымен жүзеге ... ... ... да бір ... ... ... ... бағалы қағаздар өте жоғары айналыс қабілеттілігіне ие болады.
Бірақ бұл жерде сонымен қатар екі талап үшін де ... ... орын ... ... ... үшін бұл ... ... оның қолынан борышкердің
еркінен тыс ... ... ... ... және тағы ... және құқықтың
шынайы субъектісі болып табылмайтын тұлғаға ... ... ... ... Ал қағазда ұстаушы үшін ол бағалы ... оған жоқ ... ... ... бұл ... ... заңсыз жолымен меншік иесінің
иелігінен шығып, айналыста жүргенін білмеген және біле алмаған ... ... адал ... ... ... ... ... бағалы
қағаздар орындауды жүеге асыратын тұлғаны көрсетпей-ақ беріледі және ... ... оны ... ... ... ... тұлғаға тиісті
болады1.
Профессор Н.О. Нерсесов ұсынбалы бағалы қағаздардың келесідей сиптты
белгілерін атап ... ... ... барлығы легитимациялық қағаздарға
жатады, яғни легимациялық дәлелдемелер несие беруші үшін де, борышкер үшін
де ... ... ... ... ... ... мүддесі үшін қызмет етеді, яғни
бұл дегеніміз құжаттан туындайтын құқықтар алдыңғы тұлғаның ... ... адал ... ... ... ... "Presetatіospapіеre " санатына жатады.
Алдыңғы тарауларда айтып кеткендей кез келген бағалы қағаздың маңызы ... ету ... ... Ұсынбалы бағалы қағаз бойынша қанағаттандыру
құжатты көрсеткеннен кейін ғана барып ... Яғни ... ... ... ... үшін ... ол керісінше соңғысы борышқорға өз
талаптарын қанағаттандыру үшін келеді1.
Атаулы бағалы ... ... ... ... ... көрсетуді
қамтиды, яғни онымен куәландырылған және орындау соған қатысты жүргізілуі
мүмкін тұлғаға тиісті болады. ... ... ... ... оның атын эмитенттің арнаулы реестін енгізу керек. Яғни атаулы ... ... ... құқытарды жүзеге асыру үшін оның ұстаушысы міндетті
тұлғаға қағазды ... қана ... ... ... ... бойынша оған
орындалуы қажет тұлға ретінде эмитенттің реестерінде есептелуі керек.
Атаулы бағалы қағаздарды, яғни ондағы көрсетілген құқықтарды ... де бар. ... ... өзі ... жазылатын табысталған
жазба арқылы берілуі мүмкін, бірақ мұндай табыстау жарамды болу ... ... ... осы ... ... ... ... Бұл жерде
екі тәсіл ажаратылады:
1. табыстау қағаздың өзін ұсынумен жанамаланатын иелігінен шығарылған
тұлғаның ... ... ... ... ... ... арқылы жүзеге асырылады.
2. Қағаз иелігінен шығарылған тұлғамен жаңа иеленушіге ... ... ... ал трансферт осы қағазды ұсыну арқылы
иеленушінің арызы негізінде ... ... ... ... ... түрде өзінің құқықтарын
жеңілдетуі керек, соның ішінде мұндай жеңілдік нысанына ... ... ... ... ... ... ... кодексінің
346-бабы) және қағаз бойынша міндетті тұлға борышқорды ... ... ... етуі ... ... ... 339-343-345-бабы, 3
тармағы).
Атаулы бағалы қағаздар жағдайында тараптардың еркінен тыс адал емес
құқық субъектісіне орындау ... өте ... ... ... қатар олардың
айналым қабілеттілігіне дәрежесі де бағалы қағаздардың басқа да екі ... өте ... ... ... ... ... бағалы қағаздармен
салыстырғанда, ол нақты бір тұлғаға жазылып беріледі және онда ... ... одан ... ... ... ... беру ... алдын-
ала болмағандықтан, бұйрықты, ордерді жасауда ерекше формалдылықты қажет
етпейді. Бұйрық құжаттық ... ... ... ... түрінде
рәсімделеді, ол үшін " индоссамент " деген термин қолданылады. ... ... ... оның ... ... ... – индоссат.
Ордерлік бағалы қағаздың иеленушісі өз құқығын жүзеге асыру кезінде
қағаздың түпнұсқасын ... және ... бір ... ... ... ... заңдастырылады. Бұл жерде үздіксіздік
формалды белгімен анықталады: әрбір табысталған жазбаның астында индоссат
ретіндегі ... ... ... ... қолы ... ... ... табысталса, оның артқы бетінде соншама индоссомент болуы ... ... ... бетінде келесі индоссоменттерді жүргізу үшін қағаз беті
жеткіліксіз болса, оған қатаң тәртіппен ... ... бет – ... ... ... ... ... кезінде бағалы қағаз бойынша
борышқор ұсынушының қолына берілген құжаттың түсіуінің заңдылығын ... ... өзі ... ... ... ... ... біз бағалы қағазға құқықтың және одан ... егер ал ... ... ... ... ... осы ... тапсыру жолымен табысталынын анықтадық. Мұндай
жазба мұндай болуы мүмкін:
1. атаулы, яғни қағаз және ... ... ... тұлға
көрсетілгенде;
2. бланкілік, ол табыстайтын тұлғаның ... ғана ... ... ... ... ... 132-бап, 3-тармақ). Бұл ерекше
сипатта болады, себебі ол индоссатты ұсынушыға ешқандай мүліктік
құқықтарды жүктемейді, ал тек ... ... ... жүзеге асыруды сатуды қамтиды. Мұндай жағдайда индоссат
индоссант-иеленушінің ... ... ... және олардың
қатынастарына Азаматтық кодексінің өкілдік туралы ... ... ... бағалы қағазда бланкілік индоссамент жасалса, онда
бұл құжат ұсынбалы бағалы қағаздарға тән тәсілменмен айналысқа түседі, ... ... ... ... ... ұсынбалы бағалы қағазбен
салыстырғанда ... ... ... ... ... атын және басқа
біреудің атын қағазды қайта бере алады, сондай-ақ ешқандай ... ... ... бере алады. Бірақ кез келген жағдайда – борышқор
орындау кезінде егер ол ... ... ... ... ... ... үздіксіздігіне тексеруі керек. Бланкілік индоссамент
арқылы алған қағаздың ұстаушысына адал ... ... ... ... ... ... салу туралы ережесі қолданылады.
Ордерлік бағалы қағаздың кепілдігі өте жоғары, себебі ... ... ... ... ... ... кез келгеніне өзінің талаптарын
қол алады. Шындығында ол ... ... ... ... ... ие ... Сонымен қатар табысталған жазбаны жүзеге асыратын
индоссанттың құқықтық жағдайы басқа тұлғаға ұсынбалы бағалы қағаздар берген
тұлғаның жағдайынан ... ... ол ... ... ... ... үшін ... болады, яғни ол осы қағаз бойынша ... ... ... ... ... жаңа иеленушісі, индоссат оны
басқа иеленушіге осындай жолмен бере алады немесе ол бойынша орындау ... ... ... ол ... ... ... орындалмайтынын анықтауы
керек. Мұндай, мысалы аударма векселі бойынша қатынастар.
2. Бағалы қағаздардың басқадай жіктелулері
Әртүрлі негіздерге ... ... ... жіктелінуінің бірнеше
түрлері болады. Әдебиеттерде бағалы қағаздар ... ... ... ... кім ... яғни ол бойынша міндетті болып
табылатын тұлғаларға қатысты жіктеледі:
1. үкімет астынан ... ... ... ... ... Бұл ... ең бір сенімді қағаздардың бірі. Себебі оның
төлемін (өтеуін) ... ... ... ... етеді.
2. Жергілікті әкімшіліктер мен олардың иелігіндегі кәсіпорын бағалы
қағаздары. Олардың ... ... ... ... ... мен
ісітің нақты жобасына үкіметтің берген дотациясы.
3. Қаржы институттары мен корпорациялардың, яғни ашық ... ... ... және ... ... ... Оларды өндіріс, құрылыс, ... жол ... ... коммерциялық банктер, сақтандыру ... ... ... ... ... Бұлар
классикалық бағалы қағаздар. Сонымен қатар ... бұл ... ... ... ... ... бағалы қағаздарды шығара
алады.
4. Банктердің бағалы ... ... ... ... ... құжаты) чектер немесе бұданда басқа банктің
өзінің қарыз ... ... ... ... ... – олар ... ... шарттар және басқа коммерциялық қағаздар.
6. Жеке бағалы қағаздар, яғни жеке ... ... ... заңдарында және іскерлік тәжірбиеде
мұндай эмитент әлі белгісіз, бірақ ... оның ... орын ... қызметтің алғашқы кезеңдерінде, қор рыногын қалыптастыруда
мемлекеттік бағалы қағаздарға әр уақытта ... роль ... ... ... келесідей түрлері бар:
1. мемлекеттік облигациялар (ұсынбалы және атаулы);
2. акционерлік қоғамдардағы мемлекеттің акциялары (мемлекеттік акция
пакеті);
3. ... ... ... банк ... ... ... ұсынбалы болады;
4. Қазақстан Республикасының Ұлттық банкінің мерзімді ноталары;
5. Ішкі мемлекеттік қарыздар немесе ... ... ... облигациялар;
6. Қазыналық бондар мен қазыналық ... ... ... ... ... ... 1.
Мемлекттік биліктің және басқарудың жергілікті органдары мен
шығарылатын муниципалдық ... ... төрт ... бөлінеді:
1.барлық жергілікті бюджетпен қамтасыз етілген жалпы ... ... ... ... жобаларға қағаздар.
3. бюджеттің кассациялық ісіне берілген қағаздар.
4. Орталық мемлекеттік органдардың кепілденген шығарылатын бағалы
қағаздары. Олар ... ... ... ... бағалы
қағаздарға теңестіріледі.
Тағы да бір жіктелудің негізі бағалы қағаздар қай жерде сатылады ... ... ... табылады. Сатылатын жеріне байланысты олар ақша
нарығындағы және капитал нарығындағы ... ... ... ... ... ақша ... қаржы нарығының бір бөлігі, онда қысқа мерзімді бағалы
қағаздар сатылып және ... ... Оның ... ... 1 күннен бір жыл
аралғына созылады. Бұл ... ... ... ... және ... коммерциялық қағаздар сатуға түседі. Оларды
шығарушылар әртүрлі жіктелу топтарына жатса да, олардың бәрі ... ... ... ... 1 ... ... уақытқа шығарылған бағалы қағаздар
түседі. Олар үлесті де, қарызды да бағалы қағаздар болуы ... ... ... ... ... ... қаржы институтары
және тағы басқалар.
Айта кететін жайт, бағалы қағаздардың кейбір түрі қысқа мерзімге, яғни
1 жылға дейін айналымда болса да ... ... ... ... ... қағаздар ақшалай, капиталды және тауарлық деп те
бөлінуі мүмкін.
Тауарлық, яғни тауар басқарушының құжаттар, олар ... да бір ... ... ... ... куәландырады.
Ақшалай бағалы қағаздар ақшаны қарыздануды рәсімдейді. ... гек, ... және ... сертификаттары және тағы басқа
жатады. Бұл бағалы ... ... ... бір ... сипатта болады және
оларды құнынан төмен бағалы сатып алу есебінен құралады. Мұндай ... ... өтеп ... ... ... эмитентпен өтеледі. Ақшалай бағалы
қағаздар, ереже бойынша қысқа мерзімді болып ... (1 ... ... ... бағалы қағаздар өндірісті ... үшін ... ... ... және ... мақсатында шығарылады.
Кәсіпорындардың, қорлардың, компаниялардың бағалы қағаздарын үлестік,
қарыздық және ... деп ... ... ... ... қағаздарға
акциялардың барлық түрлері, сонымен ... ... ... олар оның ... ... қоғамның ортақ иеленушісі болып
табылатынын куәландырады, яғни оның иеленушісіне эмитент ... ... ... ... ... қағаздар олардың айдында тұрған ағымдары және
болашақтағы мәселелерді шешу үшін қажетті және ақша ... ... үшін қор ... ... ... бағалы қағаздар келісілген
графикке сәйкес берекшектің ... ... өтеу және ... ... ... ... іске ... Оларға эмитенттің кім болып
табатынына және бұл бағалы қағаздың ... ... ... ... ... ... барлық түрлері жатады.
2. ТАРАУ. БАҒАЛЫ ҚАҒАЗДАРДЫҢ НЕГІЗІ ЖӘНЕ
ТУЫНДЫ ТҮРЛЕРІ
3.1 Акциялар
Қазақстан ... ... ... ... ... ... басқа , Қазақстан Республикасының 1997 ж. 5 наурыздағы
" ... ... ... туралы ", Қазақстан Республикасында бағалы
қағаздармен жасалатын мәмілелерді тіркеу ... ", 1998 ж. 10 ... ... ... ... " ... және тағы ... нормативтік
актілермен реттеледі.
Акцияларды шығару және сату арқылы жарлық капиталы көлемі бойынша тең
бөліктерге бөлінетін ... ... құру үшін ... ... Осындай әрбір бөліктер акциямен расталады.
Акционер сатысуының ерекшелігі оның өзінің ... ... ... ... ал ... ... және тактикалық
қызметіне қатысты шешімді қабылдау кезінде оның ... оның ... ... өлшенетін салымдарына тең. Осылайша, бір акцияның
атаулы құны салымның маштабы және санымен бір ... ... ... ... акциялардың түсінігі былайша ... ... ... акционрелік қоғам таза табысының бір бөлігін
дивиденттер түрінде алуына, акционерлік қоғамның істерін басқаруға ... ол ... ... ... мүліктің бір бөлігіне ... ... ... акция деп танылады2.
Акциялар корпорацияны басқаруға қатынасу құқығы бойынша жай және
артықшылықты ... деп ... ... жай ... ... ... пайдасының мөлшеріне байланысты дивиденттер алу
құқығы, ... ... беру ... ... ... ... және корпорация жабылып қалған жағдайда ... ... ... ... ... бір бөлігін алуға құқығы бар. әрбір акция ... бір ... ... ... ... бірге жай акция дивиденд алуға
кепілдік берілмейді. ... ... ... ... ... Дивиденд корпорацияның таза пайдасының бір бөлігі, ... ... ... ... ... ... қалған қалдығын бөлуге
негізделген.
Артықшылықты акциялар (немесе професционалды) меншік туралы ерекше
сертификат. Олар ... ... ... ... белгіленген
мөлшерде неғұрлым нақты дивиденд төлеуін қаматамасыз етеді.
Акциялар акционерлермен Қазақстан Республикасымен ... ... ал ... ... ... ... ... қағаздарды,
заттарды, мүліктерді интелектуалдық меншікті беру ... ... құны ... ... нысанына қарамастан Қазақсатан Республикасы
ұлттық валютасында анықталады. Акциялар инвесторларға олардың құны төленген
жағдайда ғана берілуі мүмкін.
Эмитентпен акцияларды шығару оның ... ... ... ... ... Егер ... ... капитал толық төленсе
эмитенттің қосымша акциялар шығаруға мүмкіндігі бар. Эмитенттің шаруашылық
қызметімен ... ... ... жабу үшін ... ... ... ... өздерінің иеленушілеріне мынадай құқықтар
береді:
1. алғашқы кезекте бюджетпен және неше ... ... ... ... ... ... кіріс (двиденд) алуға;
2. қоғам жабылып қалғаннан кейін мүліктің бір бөлігін алуға. 1998 ж.
10 маусымдағы ... ... ... ... ... ... акционерлік қоғамдар артықшылықты акциялардың екі
санатын шығара алады:
1. дауыс беру құқығының двидендтердің ең төменгі мөлшері белігіленген
акциялар;
2. дауыс беру ... бар ... ең ... ... ... ... дауыс беру құқығынсыз артықшылықты акциялардың ол
таратылғаннан ... ... ... жөінінде және қоғам мүмкінін бір
бөлігін алуда басым құқықтары ... ... егер ... беру ... ... акциялар
бойынша двидендтер төлеу мерзімі белгіленген күннен бастап үш айдың ішінде
төленбесе, осы ... ... соң ... акцияларды иеленуші
акционерге акционерлердің жалпы жиналысында оның құзыретіндегі ... ... ... ... Бұл ... артықшылықты акция қоғам
акционерінің жалпы жиналысында шешімдер қабылдау үшін белгіленген кворумын
айқындау кезінде ескеріледі1.
"Артықшылықты акциялар" ... ... ... оның ... бір ... ... байланысты.
Біріншіден, оның әрқашан кепілдік берілген белгіленген кіріс алуға
мүмкіндігі бар.
Екіншіден, двидендтер еқ ... ... ... ... ... ... ... төленеді.
Үшіншіден, артықшылықты акциялар бойынша есептелетін акциялардың
мөлшері, жай акциялар бойынша осы ... ... ... өз бола ... табыс боламаған жағдайда двидендтерді төлеу ... ... ... Бағалы қағаздар бойынша двидендтерді төлеу нысаны
қолма – қол ақшалар, өнімдер, басқа акциялары болып табылады.
"Тәуекелдік ... ... бола ... ... ... салыстырғанда акцияларға салынатын двидендтердің
саласынан және ... ... ... ... кіріс алуға
мүмкіндігімен инвесторларды тартады. Көтерінкі ... ... ... міндеттемелерімен салыстырғанда өз жинақтарын инфляциядан қорғауды
қаматасыз етеді1.
Акциялар бір акциялардан басқа ... беру ... ... атаулы және
ұсынушыға болып бөлінеді:
а) атаулы акция – ... ... ... тіркелуі тиіс акция.
Акционерлер кітабында қанша және қай ... ... ... ... иесі ғана ... ... ... ұстаушыға арналған акция – иесінің аты жөні корпарация кітабында
тіркелген акция. Кітапта ұсынушыға арнап ... ... ... саны
ғана көрсетіледі.
Ал басқару жағынан корпорацияларға қолында атаулы акциясы ... ... ... ол акционерлік капиталдың қозғаласын және
бағалы қағаздардың кейбір акционерлердің қолында шоғырлануын, олардың ... ... ... және ... ... ... ... көзқарасы тұрғысынан қарағанда, әсіресе, қысқа ... ... ... ... ... ... қолдайды. Себебі
жерде тіркелмеген бұндай акцияларды екінші нарықта еркін сатуға ... ... ... ... ... ... айырбастауға болмайды, сондықтан
олардың өтімділігі акционерлерге кейбір жағдайда қолбайлау туғызады.
Біздің республикасының ... ... ... ... ең жоғарғы кепілдігін орнату қажет.
Акционерлік қоғамның акциясын ала отырып тұлға оның акционері бола
алады. Егер ол ... ... ... ... ... онда оның ... ... немесе оның құрылтайшылар жиналысының ... ... ... ... ... ... ... Мүндай
қоғамның барлық акциялары атаулы, олар еркін айналысқа түсе алмайды. Ал
егер акционерлік ... ашық ... ... онда оның ... ... ... ... қор нарығында акцияларды алған кез келген адам бола алады.
Бірақ АҚ ... ... ... ... акциялар міндетті түрде
тіркелуі мүмкін. Оны ... ... ҚР-ң ... ... және ... ... басқармаларымен акцияларды мемлекеттік тіркеу актісі
беріледі.тіркелгеннен кейін ғана барып эмитент жаппай ... ... ... ... ... ... бере алады. Осы уақыттан
бастап кез келген тұлға нақты түрдегі акциялардың белгілі бір ... ... ... ... ... өзі ... түр тармағына бөлінеді., оларды
былай топтастыруға болады: қатысушылар және қатыспаушылар, ... ... ... ... және ... ... акциялардың аталған түрлерін шығару мүмкіндігі корпорациясын
жарғысында қаралады. Акциялардың ... ... ... акция
иемденушілердің артықшылықтарды пайдалануына байланысты.
Нарықтық экономикасы дамыған елдерде ... ... ... ... акциялардың 10 пайызынан ... ... ... ... ... өте ... ... де артықшылықты акциялардың
корпорация ісін басқаруда маңызы өте зор. Олар қоғамның жиналысында дауыс
беретін жай ... ... ... ... ... ... ... береді.
Қорыта айтқанда, жай акциалар бойынша ... ... ... ... ... ... ... ал артықшылықты акциялар бойынша
корпорацияның шаруашлық қызметі нәтижесі ... ... ... ... ... нақты мөлшерде двиденд төленеді. ... ... ... ... жұмыс нәтижесіне байланысты түскен кіріс мөлшерін
өсіру де мүмкін және ... ... ... ... ... де
мүмкін.
3.2 Облигациялар
Қазақстан Республикасының Азамттық кодексінің 136-бабына ...... ... оны ... ... онда көзделген
мерзімді нақты құнымен облигация немесе басқа мүліктік балама алуға құқығын
куәландыратын ... ... ... өзінің ұстаушысына облигацияның нақты
құқының алда белгіленген пайызын не өзге де мүліктік құқық алуына да ... ... ... ... ... ... ... Облигация шығару-қосымша капитал тартудың бір ... ... ... ... ... және ... ... жылдық шығынға тең болады.
Облигация мерзімік қарыз міндеттемесі болғандықтан оның ... ... ... ... ... Ол кепілдік эмитенттің банкротқа
ұшырып, өз міндеттемесін орындай алмаған кезінде – корпарация ... ... ... облигация ұстаушының құқы. Облигация да ... ... ... ең ... ... ... бұл екі ... бір бірімен түбегелі өзгешіеліктері бар. Ол өзгешіліктердің
маңыздылары мыналар:
1. облигация иемденушісі ... ... ... ... ... ... корпорацияны меншіктенушінің бірі. Акция ... ... ... Облигация иемдеушісіне сыйақы (мүдде) төлейді. Оның мөлшері
бекітілген және ... ... Бұл ... ... өзінде
көрсетілген белігілі бір анықталған уақыт аралығанда ғана кіріс
түсіреді. ... ... ... (мүдде) басқа өтелетін
двидендтерден бұрын төленеді. Корпорацияның ... ... ... ... оның ... деп ... тең. ... де
двиденд түрінде төлем алады. Бірақ двидендтің мөлшері тіркелмейді
және ол ... ... ... Егер корпорация двиденд төлем
туралы хабарламаса, демек төлегесі келмесе, онда ... ... ... шара ... алмайды.
3. Басқа несие беруші сияқты, облигация иесінің дауыс беру құқығы жоқ.
Ол акционерлер жинасысына, ... ... ... ... ... Оған ... ... иесінің корпорацияның мүліктік
мүддесін қорғауда иеленуші дауыс құқығы ... ... ... сыйақы (мүдде) корпорацияның шығынына жатады. Ол
салық төлейтін пайдадан төленеді. Ал ... ... ... ... таза ... өтеледі.
Займның мерзіміне қарай корпорация облигациялары:
. қысқа мерзімді –1 ... 3 ... ... орта мерзімді – 3 жылдан 7 жылға дейін.
. ұзақ ... – 7 ... да көп ... дейінгі болып үшке
бөлінеді.
Кей жағдайларда пайыздарды төлеу белгісіз ұзақ ... ... ... ... да ... ... ... пайсыздық және пайысыз, мақсаттық, еркін айналыстағы
немесе айналысы шектеулі және тағы басқа ... ... ... ... ... ... шарты – облигация эмитенттің
міндеттемелерінің ... ... ... Оның ... бір ... ... екінші белгілі ақша сомасын беруде. Мәшинені куәландыру үшін ... ... ... бір ... ішінде атаулы құнынан тіркелген
пайызды ... ... ... қажет тапсырылады. Тіркелген пайыз мөлшері
өзгеретін болса заңда көрсетілген оның нақты кезеңдері мен тәртібі болады.
Облигацияларды шығарудың келесі түрлері айналысқа жіберіледі:
. ішкі ... ... ... ... өзін-өзі басқару органдарының облигациялары.
. заңды тұлғалардың облигациялары.
. шетел әлименттерінің облигациялары.
Облигация бойынша ... ... ... ... пайда
купонға алмастырылады. Купон деп облигациядан жыртылып ... ... Онда ... мөлшері көрсетілген облигацияда бірсыпыра эмитенттер
көрсетіледі: купондық мөлшері, өтеу туралы нұсқау эмисси шарты, ... ... ... ... құны және ... төлейтін арнаулы қор
құрады. Ол қор траст номинациясының бақылауында болады.
Қамтамасыз етілген ... ... ... ... ... немесе мүлігі салынады. Егер корпорация тағайындалған
шегінде өз ... өтей ... оны ... ... ... сатуға құқығы бар. Қамтамасыз ... ... ... және басқа бағалы қағаздар салынады. Мұнымен қатар қамтамасыз
етілген ... ... Олар ... кепілдігі бар басқаша айтқанда
эмитенттің жақсы атағымен шығарылған қарыз міндеттемесі. Оны болашақтағы
шаруашылық ісінен ... ... ... ... ... бонкротқа
ұшыраған жағдайда ол облигацияларды арнаулы түрде өтейді.
Облигацияның рейтингі олардың ... ... ... бағалауы. Әлбетте облигациялардың барлық шығарылған сериясы
бағаланбай, тек екінші нарықта кең ... ... ие ... ... АҚШ-та мысалы, "Стэндарт энд пур" және "Мудис инвестор сервис"
екі компаниялары рейтинг ... ... Ең ... ... ... ... деп ... Төмен рейтингіні
облигациялар алып сатушылық деп есептеледі.
Облигациялар айырбасталымды ... және жай ... та ... Айырбасталымды облигациялар айырбасталымды акцияға
инвестордың қызығушылығын ... Ал жай ... ... ... ... ... ... облигациялар:
1.Кіріс облигациялары. Мұндай облигациялар бойынша пайыз корпорацияда
жеткілікті табыс болған жағдайда ... ... Олар ... ... ... бағамен
сатылады.
3.Өзгермелі пайызды облигация бойынша пайыздар банкілік пайыздар
ставкасына ... ... ... ... ... ... факторларға
байланысты. "Қарыз міндеттемелер кірісінің ... ... ... бірі олардың айналыс кезеңінің жалғастыратындығы. Қарапайым
экономикалық жағдайда ұзақ ... ... ... қысқа мерзімді
облигациялармен салыстырғанда жоғарылатылған пайыздарды әкеледі.
Қазақстан Республикасының заңдары ... ... ... тарту
қамтамасыз етілген облигациялардың келесі түрлерін шығару арқылы ... ... ... түріндегі кепілмен қамтамасыз етілген ипотекалық
облигациялар;
- бағалы қағаздарға салу облигациялары;
- эмитенттің қозғалмалы мүлігімен ... ... ... ... ... басқа біреу иемденуіне құқылы.
Кепіл облигацияларының бұл түрлері эмитентке тиісті мүлікпен қамтамсыз
етіледі және кепіл облигациясының ... ... ... ... салынған активтерге иелік етуге құқық береді. ... ... ... ... есептескен кезге дейін оның иеленушісінде
болады. Оны ... ... ... ... ... ... ... корпорация өз жұмысын акция шығарумен де, ... ... ... де ... Дегенмен, акциядан гөрі,
облигация шығару корпорацияға қауіпті. ... ... ... ... жыл ... ... ... бойынша төлем төлеуге ... ... ... ... ... ... ... емес. Егер компанияның
дивиденд төлеуге ақшасы болмаса, онда ол акционердің жеке сәтсіздігі.
Сонымен бірге облигация ... ... ... ... ол өте
арзан. Ұзақ мерзімде төленген дивидендтер сомасы жыл ... ... ... әлде ... көп ... деп ұйғарылады. Инвесторлар көзқарасы
бойынша ... ... ... ... ... тиімді. Сондықтан
тәуекелмен қосымша шығын шығарып алған акциялар жоғары пайда түсуіне көзі
жетпесе ... ... ... Егер ... ... ... екі түрінде
қатар шығарса, онда акционерлерге төлейтін төлем, облигация ... ... ... ... деген болжамға байланысты болып отыр.
3.3 Туынды бағалы қағаздар
Туынды бағалы қағаздарды биржалық активтерді сату немесе сатып ... ... ... ... куәландырылатын құжатталмаған
бағалы қағаздар деп айтуға болады. Туынды бағалы қағаздар – ол оның ... ... ... ... ... ауытқуынан пайда табу болып
табылатын бағалы қағаздардың классы.
1998 жылы ... де ... ... ... ... ... " заңында қаржылық заңдардың осы заманғы
тарихында ең алғаш рет ... ... ... ... аталып өтті, оның
ішінде Варрант да болды. Осы заңға сәйкес варрант - ол оның ... ... баға ... ... бір ... ішінде. Осындай
қоғамның тиісті бағалы қағаздарының ... бір ... ... алуға құқығын
куәландыратын туынды бағалы қағаз болып табылады.
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... тауарды сақтауды куәландыратын құжат ретіндегі
тауарлық құжаттарға қатынасы бар деп ... ... ... ... ... ... құжат болып табылады, мұндай тиянақтылық варрант
нысанының мазмұнымен дәлелденеді. Варрантта тауарды сақтау мерзімі және ... ... ... – қағазды ұсынушыға берудегі қойманың міндеттемесі
көрсетілуі керек. Варрантты беру табысталған жазба арқылы ... ... ... тауар басқарушылық құжат ретінде:
- қарыз міндеттемесін;
- варрантты беру орнында несие беруші мүлкінің болу фактісін;
- варрантқа ... ... ... айырбастау жолымен міндеттемені
орындау фактісін куәландырылады.
Сонымен қатар, тауарлық варранттың ... ... ... ... бұл ... ... ... және сыйға тарту және т.б. азаматтың
мәмілелердің пәні ретінде қолданылуы мүмкін құжат;
- ... ... ... "варранттың" материалдығында көрінеді,
яғни варрантсыз қоймада ... ... ... ... ... ... ... қазіргі таңда аккредитив, коносамент сияқты
бағалы қағаздардың түрлері ... ... ... қарызды
бағалы қағаздар құрамына кіреді және ... ... ... ... ... ... құжат түрінде маңызды роль
ойнайды.
Коносамент – теңізбен тасымалдау жүкті қабылдау фактісін куәландыратын
тасымалдаушының жүк иесіне беретін және оны ... ... ... ... ... Мәні ... ... қойма куәлігі
(варрант), квитанциялар сияқты роль ойнайды, бірақ ... ... ... ... ал ... ... басқа да көлік құралындағы
тауарды куәландырады.
Теңіз тәжірбиесінде коносаменттің келесідей ... ... ... ... ... Одағында кеме иеленушілер тасымалдау ... ... ... ... ... ... ... үшін каботаждық ... ... ... ... ... ... тек ... қол
қойылады.
Ал, тікелей коносаменттің маңызды оның жөнелтілетін порттан соңғы
тағайындалған портқа ... ... ... ... ... ... ортасында тікелей коносаменттер көліктің басқа
түрлерімен тасымалдауда да қолданылады. Сонымен ... ... ... ... ... ... ... нақты бір жол
бойына тасымалдау үшін шығарылады. Сызықтық ... ... ... ... қабылдап алушының, тасымалдаушының)
қатынастарын реттейді. Кемені жалға беруші мен ... ... ... ... ... тек ... қабылдаудағы қолхат болып
табылады, бірақ ол ... ... жол ... ... онымен
тасымалдаушының арасындағы қатынастар коносаментпен реттелінеді. Ал, жүкті
қайтару кезінде қызметтік коносамент жасалынады, ол жүктің әрбір ... ... ... жүк ... оны ... себептері туралы,
номері, күні және кімнің тапсырмасы бойынша жүктің қайтарылатындығы туралы
мағлұматтар көрсетіледі. ... ... ... ... бір бөлігін нақты
бір тұлғаға беру туралы нұсқауды қамтиды.
Осылайша, коносамент негізгі үш ... ... ... кеменің бортына тауарларды табыстау дәлелдемесі болып табылады;
- тасымалдау шартының жасалғандығы туралы дәлелдеме болып ... алу үшін ... ... ең ... рет 1997 жылы ... Акционерлік қоғам "Қазахойл Ұлттық мұнайгаз компаниясы туралы"
Үкімет қаулысында ... Одан ... ... ... ... ... ... 92-бабына сәйкес, "Қоғам органының шешімі бойынша
қоғам опцион тарапына қоғам шығаратын бағалы ... ... бір ... ... немесе сатуға артықшылықты құқық беретін опциондар жасасуға
құқылы ".
Л.Ф. Ибрагимовтың пікірі ... ... ... бағалы қағаз болып
табылады, егер опционың базистік активі – бағалы ... ... ... ... активі мүлік болса, онда опцион бағалы қағаз болып
табылмайды.
Ал, А.Т. Рахимжанов "бағалы ... бен ... ... ... түрлері деп танып, базистік актив опционды туынды бағалы ... ... ... ... ... ... да мүлік те болуы
мүмкін" – деп ... ... ... ... ... ... сол банктің кез келген мекемесінен
салым сомасын және ол бойынша проценттер алуға ... ... ... ... ... ... банктің жазбаша куәлігі банк
сертификаты деп танылады. Ол екі ... ...... және ... жылы ... ... сертификаттар "депозиттік сертификат
туралы" Ережемен реттелінеді. Бұл ережеде депозиттік сертификат "банк ... ... ... деп аталды. Ресей заңдарына сәйкес депозиттік
сертификаттар тек ... ... ол ... сертификаттар тек жеке
тұлғаларға берілуі мүмкін. Қазақстанда жинақтаушы сертификаттар жоқ.
Банк сертификатының кейбір негізгі ... және ... атап ... болады. Қазақстандағы банк сертификаты келесі
белгілермен ажыратылады:
-олардың айналысы банкілік заңдармен реттелінеді;
-бұл жазбаша банкілік құжат;
-айналыста болатын ... ... ... ... ... мен салыстырғанда есептеу
және төлеу қаражаты бола алмайды;
-шартсыз мазмаұндағы атқарушы құжат.
Оның экономикалық ... ... ақша ... банк салымшысының экономикалық құқықтарын куәландыратын құжат;
3) экономикалық айналым пәні;
4) эмитент – тек қана банк бола ... ... осы ... ... ... ... түрі аккредитив
ақшалай бағалы қағаз ... ... ... таңда Қазақстанда
аккредитивтер мен есептеу ... 1992 жылы 19 ... ... ... ... ... бекітілген. "Қазақстан
Республикасындағы қолма-қол ақшасыз есеп айырысу ... ... ... ... ... етіп ... заңдарға сәйкес
аккредитвтер төлем құжаты болып табылады.
Аккредитив бойынша мәмілелердің негізгі қатысушылары – эмитент ретінде
– банк, аккредитив ... ... ... және ... болады. Аккредитив
эмитенті – банк – бұл бұйрық ... ... ... ... ... ашу жолымен құжатталған аккредитивтерді ... ... ... ... беруші – ол өзінің бенефициарына аккредитив
ашатын банктің клиенті және ... – ол оның ... ... ашылған
және ол бойынша банкке ... ... ... ... берушінің
ақшаларын пайдаланушыларға құқылы тұлға. Аккредитивтердің негізгі ... мен ... ... оның есеп ... ... ... заңи қасиеттерге ие болады:
1)Айналыс қабілеттілігі;
2)төлемдерді немесе есеп айырысуды куәландыру фактісі;
3)ұсынушының алдындағы банктің ақшалай міндеттемесі;
4)ордерлік бағалы қағаз.
Өзінің мазмұны ... ... ... мен ... ... пікірі бойынша, аккредитив – ол эмитент – банк ... оның ... ... ... ... тұлғаға төлем төлеуге
міндеттемесін куәландыратын ордерлік бағалы қағаз болып табылады1.
Аккредитивтер кері шақырылатын және кері ... ... ... ... және ... ... және компенсациялық)
болады. Аккредитив – ол айналысы оның ... ... ... ... егер ол кері ... ... ... онда ол
айналымға қабілетсіз, себебі эмитент мұндай аккредитивті бенефициардың
ескертуінсіз ... ... жоя ... ... ... пайда әкелмейді).
Кері шақырмайтын аккредитив банк – эмитенттің "қатаң" ... егер ... ... ... бойынша төлемді қарастырса және
аккредитивпен анықталатын акцепті мерзімінде қамтамасыз етіледі.
Аккредитивтерге аккредитивке қатысты барлық ... ... ... ... ... ... теңіз тасымалдау, оның коносаменттері),
пошталық квитанциялар, сақтандыру сертификаттары және т.б.
Сонымен бірге экономикалық қатынастарда ... және ... ... Таза ... – ол басқадай коммерциялық
құжаттар көрсетілмеген ... Ал ... ... ... ... банктің арасындағы құқықтық қатынастарды анықтайтын, ... ... ... ... алғашқы акционерлік қоғамдар біздің елде 15.12.1990 жылы "Меншік
туралы" және 13.02.1991 жылы ... ... ... туралы Заңдарды
қабылдаумен пайда болды. Ал одан кейін қабаылданған 26.06.1991 ... ... мен ... ... ... және ... "Мемлекетсіздендіру мен жекешелендіру туралы" Қазақ ССР-нің Заңдарын
ресми түрде бекітіп, акционерлік қоғамдар мен бағалы ... ... ... ... ... ... кәсіпорындарды республика үшін
шаруашылық жүргізуші субъекті ... ... реті мен ... Яғни, акциоенрлік қоғамдар бізде ең алғаш мемлекеттік меншікті
жекешелендірудің бір түрі – ... ... ... ... тек қана ... ... 1993-1995 жылдардағы /ІІ
этап/ мемлекет иелігінен алу мен жекешелендірудің Ұлтық ... бұл ... ... ... ... қатынастардың дамуына
ереше көңіл бөліне бастады. Нәтижесінде ... ... ... дамуы жедел қарқынға ие болды. Бұл Қазақстандағы
жаппай жекешелендірудің ... ... ... ... ... ... жуық ... кәсіпорындар акционерлік қоғам фомасына өзгертілген.
Қазіргі күні нарықтық экономиканың қатаң заңдарына бейімделе алған тек
қана 5000-ға жуық АҚ-дар жұмыс жасайды. Бірақ, осы ... ... ... қандай, ол бастапқыда оған қойылған талаптарға сай келе ме: бағалы
қағаздар эмиссиясын ... ... ... ... ... ескере ме?
Алғашқыда АҚ-дар /бағалы қағаздар нарығының негізгі субъектісі
ретінде/ бағалы қағаздар ... ... ... әсер ... деп ... шындығында бағалы қағаздар нарығына қатысуда акционерлік қоғамдардың
көп бөлігі, ең жақсы дегеннің өзінде, тек қана ... ... ... шектеледі. Сонымен қатар, кейбір акционерлік қоғамдар тіптен акция
эмисссиясының мемлекеттік тіркеу құжаттарын да көрсетпеген. ... ... ... ... ... есеп ... де ... Мысалы,
2002 жылдың 1-ші қаңтарында тіркелген 5133 АҚ-ның 3040-ы ғана акция
эмиссиясын ... оның 1.65%-ы ... яғни 50 ... ғана ... нарықта саудаға түскен. Оның себебі неде?
Негізінде кез келген акционерлік қоғамның өмір сүру ...... ... ... және оның ... құны ... қатар, дивиденд
алуға құқық беруі тиіс, сондай-ақ акциоенрлік қоғамдар ... ... ... ... жасауы тиіс.
Сонымен қатар бiздiң республикамызда бағалы қағаздар нарығы ... ... күш ... әлi ... ... және ол ... ... елеулi роль атқарады деп ойлаймыз. ... ... ... ... ... нарығында Қазақстан
Республикасының бағалы қағаздар жөнiндегi Ұлттық коммиссиясының лицензиясын
алған эмитенттер, сенвесторлар, ... мен ... ... ... ... ... орын алуда.
Бағалы қағаздардың пайда болуы мен дамуының тарихына көз жүгiртетiн
болсақ, бағалы қағаздардың барлық уақытша еркiн ақша ... ... ... ... ... ... Олар ... мемлекеттiң төлем
айналымында үлкен роль атқарады және олар арқылы ... ... ең ... ... ... инвестициялық процесс
жүзеге асырылады.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Н.А.Назарбаев. Рынок и социально-экономичское развитие. ... ... А.И. ... ... Т.1. -С.-Пб.:1902.
3. Тарасов И.Т. Учение об акционерных компаниях. -М.:1998.
4. Маркс К. Капитал. Т 4.
5. ... П. ... ... с ... ... гражданского права.
-М.:1876.
6. Указ от 27 октября 1699 года /Свод Законов Российской империи /№1706/.
7. Метелева Ю.А. Правовые положения акционера в ... ... Г.Ф. Курс ... ... ... Кошанов А.К.,Рамазанов А.А., Бисембаев А.А. и ... ... ... в РК. ... ... Ж.А. Становление акционерной собственности в условиях перехода
экономики Казахстана к рыночной экономике. Канд. Дисс.А.:1995.
11. ҚР-ның Азаматтық кодексінің ресми ... және ... ... ... 2000.-59-65 б.
12. ҚР «Акционерлік қоғамдар туралы Заңы/16.05.2003/.
13. ... С.С. ... Р.Х. ... ... ... ... 2000.
14. С.С.Баймұхамбетова, С.С. Мұсаева, Р.Х. Шәріпова. ... ... ... ... ... М. Учение о ценных бумагах. М.Финстатинформ. 1993 г. 12 с.
16. Кещян. В.Г. Правовое регулирование рынка ... ... М: ... ... 1997 ... ... Ф.С. ... режим ценных бумаг в Казакстане. Ғылым. 1995 ж.
10 б.
18. Ф.Карагусов. Ценные бумаги и регулирование их обращения в Р.К. ... 1995 г. 10 ... ... М. ... о ... ... Н. 1997 г. 11 с.
20. Азаматтық және ... ... М. 1996 ... ... В. Ценные бумаги: правовая регламентация. М. 1993 г.
22. Кольбенберг. Ф. Вексельное ... ... 1993 г. 91-92 ... Марченко Т. Казакстанским корпоративным ценным ... не ... ... на ... ... биржи / Азия: экономика жизнь
№6. 1997 ж. 1 ... ... Г. ... ... бумаг: механизм государственного
регулирования. Алматы: Қаржы-қаражат, 1996 ж. 13 б.
25. В.Н. Дулович. Закон Р.К. о ... ... / ... ... ... ... ... и пройзводства " Алматы: ... 1999 г. №1. 208 ... Н.О. ... ... и ... ... в гражданском праве. М.
Статут. 2000 г. 210 с.
27. Белов. В. ... ... ... ... М. 1993 ... Алексеев. М.Ю. "Рынок ценных бумаг " М: Финансы и статистика, 1992 ... ... ... А.Т. ... ценные бумаги и финансовый кризис. Алматы.
2001 ж.
1 ... М.Ю. ... ... бумаг " М: Финансы и статистика, 1992 г. ... ... ... ... и их ... в Р.К. ... ... 7 с.
1 Шалгимбаева Г., Шалгимбаева К., Давиденном. Анализ жизенногоцинна ценных
бумаг. Азия экономика и жизнь. 1997 г. №6. 8 ... 1998ж. 10 ... ... ... ... " заң.
1 Шалгимбаева Г. Рынок ... ... ... ... ... Қаржы-қаражат, 1996 ж. 13 б.
2 В.Н. Дулович. Закон Р.К. о ... ... / ... ... семинара
"Актуальные вопросы заканадателства и пройзводства " Алматы: Адилет-Пресс,
1999 г. №1. 208 с.
1 Н.О. ... ... и ... ... в ... праве. М.
Статут. 2000 г. 210 ... ... М.Ю. ... ... ... " М: Финансы и статистика, 1992 г. 50
с.
1 ... Е. ... ... ... ... ... М.
1994 г. 42-43 с.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 36 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«АТФ банкінің» бағалы қағаздар операциялары31 бет
Азаматтық құқық объект жүйесіндегі бағалы қағаздар95 бет
АҚШ-тың бағалы қағаздар нарығы6 бет
Ақшалай қаражаттарды бағалы қағаздарды түгендеу19 бет
Бaнктердің бaғaлы қaғaздaр нaрығы62 бет
Банктің мемлекеттік бағалы қағаздармен операциялары: рәсімделуі, есебі және даму келешегі63 бет
Бағалы қағаздар32 бет
Бағалы қағаздар - қарыз міндеттемесі4 бет
Бағалы қағаздар азаматтық құқықтың объектісі ретінде.56 бет
Бағалы қағаздар есебін жүргізуде ақпараттық жүйені тиімді пайдалану және автоматтандыру18 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь