Салықтық бақылау туралы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
І САЛЫҚТЫҚ БАҚЫЛАУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ

1.1 Салық бақылауы ұғымы мен түрлерi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .8
1.2 Салықтық бақылау механизмі және оны жүргізу қағидалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .12

II САЛЫҚТЫҚ БАҚЫЛАУДЫҢ АТҚАРЫЛУЫ МЕН ОНЫҢ НЫСАНДАРЫН ТАЛДАУ

2.1 Салықтық бақылаудың түрлері мен нысандары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...19
2.2 Салық қызмет органдарының салықтық бақылауды іске асыру
қызметін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .25
2.3 Салықтық бақылаудың кейбір дамыған шетелдердің іс.тәжірибесі ... 30
III САЛЫҚТЫҚ БАҚЫЛАУДЫҢ ЖЕТІЛДІРІЛУ МӘСЕЛЕЛЕРІ МЕН ОНЫ ШЕШУДІҢ КЕЙБІР ЖОЛДАРЫ
3.1. Салық төлеушілерді таңдаудағы статистикалық әдістерді қолдану қажеттігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .38
3.2. Салықтық бақылаудың басқа мәселелері мен оларды шешудің кейбір жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..47
3.3 ҚР.сы Президентінің 2008 жылғы халыққа Жолдауы негізінде салық жүйесін жетілдіру барысы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...53

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 57
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 59
Диплом жұмысының өзектілігі. Қазіргі таңда Қазақстан Республикасы егемендік алып, дербес мемлекет болған және белсенді түрде рыноктық экономикаға өту кезінде салық жүйесі елеулі орын алады. Өзінің тәуелсіздігін және дербестігін алған кез-келген мемлекетке тұрақты, әрі күшті қаржылық база қажет. Дамыған елдердің тәжірибесі көрсетіп отырғандай нарықтық экономика жағдайында мемлекеттің қаржылық негізі шаруашылық субъктілерден және халықтан жиналған салық болып табылады.
Салықтар біздің өмірімізде бұрыннан үйреншікті жағдайға айналған. Олар күрделі бюджеттік мәселелерді шешудің негізгі құралы болып табылады. Мұнда коперативтік табыс салығы да маңызды рол атқарады.
Салық – нарықтық қатынастардың құрамды бөлiгi және мемлекеттiк саясатты жүзеге асырудың құралы. Бұл орайда салықтың әлеуметтiк-экономикалық мәнiн түсiне бiлудiң, оның iс-әрекет етуiнiң ерекшелiктерiн терең ұғынудың, Қазақстан экономикасын тиiмдi және тұрақты дамыту мақсатымен салық жүйесiн неғұрлым толық және ұтымды пайдаланудың әдiстерi мен амалдарын көре бiлудiң маңызы зор.
Салықтар дүниежүзіндегі барлық адамзаттың өмірінде кездесіп отыратын құрал болып келеді, себебі әрбір тұлғаның сатып алатын, тұтынатын заттарының барлығының құрамында салықтың белгілі бір мөлшері тұрады, яғни салықтар кез-келген заңды немесе жеке тұлғаның өмір сүруіне керек, оның физиологиялық, әлеуметтік немесе қауіпсіздік қажеттіліктерін қанағаттандыру барысында тұтынатын қызметтері, жұмыстары мен тауарларының іске асуы кезінде пайда болатын міндетті төлемдер болып келеді. Салық бүкіл қоғам үшін жасалған игілік, ал салықтық саясат экономикалық қатынастарды реттейтін маңызды құрал болып табылады. Аумақтық бюджетті қалыптастырудағы негізгі қайнар көзі-салықтардың арқасында әлеуметтік-қоғамдық бағдарламалар қаржыландырылады.
Үкіметтің бюджет кірістерін басқару құралдарына, яғни оның заңға сәйкес дұрыс реттелуі, бөлінуі, жүйелі түрде қадағалануы тікелей салық органдары қызметтеріне тәуелді түрде жүзеге асырылады. Мемлекеттің бюджет кірісіне түсетін салықтық түсімдер мен басқа да міндетті төлемдері салық бақылау қызметі негізінде жүргізіледі. Салықтық бақылаудың негізгі қызметі мен жүргізілу нысандары арқылы оның мақсаттары жүзеге асады. Ал басты мақсаты мен міндеті – салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің дұрыс есептелуі мен уақытылы төленуін бақылау. Мемлекеттің алдына қоятын мақсаттарының бірі кіріс көздерін қалыптастыру болып табылады.
1. «Қазақстан халқының әл-ауқатын арттыру мемлекеттік саясаттың басты мақсаты» Н.Назарбаев 2008 жылғы Қазақстан халқына Жолдауы. – Астана, Ақорда, 2008 ж. 5 ақпан.
2. Қазақстан Республикасының «Салықтар және бюджетке төленетін басқа міндетті төлемдер туралы» Кодексі 12.06.07ж. №209-11
3. Қазақстан Республикасының Президентінің 2006ж. 28 маусымынан №931 «Қазақстан Республикасының мемлекеттік органдар жүйесінің келешектегі жетілдірілу шаралары туралы» Жарлығы
4. Қазақстан Республикасының үкіметінің 2006ж. 30 қазанынан №1631 «Ірі салық төлеушілердің мемлекеттік мониторингінің еңгізілуі туралы» Қаулысы
5. ҚР үкіметінің 17.04.06ж. №448 «Республикалық мониторингке жататын салық төлеушілердің тізімін бекіту туралы» Қаулысы
6. МКМ 23.04.08ж. №452 «Аймақтық мониторингке жататын салық төлеушілердің тізімін бекіту туралы» Бұйрығы
7. Белобжецкий И.А. «Финансовый контроль и новый хозяйственный механизм» – М: Финансы и статистика, 2006.
8. Бурцев В.В. «Государственный финансовый контроль: методология и организация» – М: Информационно-внедрический центр “Маркетинг”, 2006.
9. Глазырина И.Б. и др. «Современные информационные технологии и сети» – М.: СГУ, 2008.
10. Дробозина Л.А. (Под ред.) «Финансы» М.: Финансы, 2006.
11. Ермекбаева Б.Ж. «Салықтар және салық салу» – А.: Қазақ университеті, 2007.
12. Ермекбаева Б.Ж., Лесбеков Г.А. «Основы налогообложения» – А.: Қазақ университеті, 2008.
13. Ногина О.А. «Налоговый контроль: вопросы теории» – СПб.: Питер, 2006.
14. Пепеляев С.Г. «Основы налогового права» – М.: Инвест фонд, 2006.
15. Поляк Г.Б. (Под ред.) «Бюджетная система России: Учебник» – М.: Юнити-Дана, 2006.
16. Топорова И.В. «Налоговый контроль: проблемы и перспективы развития»: 15 қараша 2007.
17. Черник Д.Г. «Введение в экономико-математические модели налогообложения» – М.: Финансы и статистика, 2007г.
18. Черник Д.Г. «Налоги» – М.: Финансы и статистика, 2007.
19. Черник Д.Г. «Налоги: Учеб. пособие. – 3-е изд.» – М.: Финансы и статистика, 2007.
20. Черник Д.Г. «Основы налоговой системы» – М.: Финансы, 2008.
21. Шорина Е.В. «Контроль за деятельностью органов государственного управления в СССР» – М: Наука, 2006.
22. Евсюков А. «Автоматизация процессов налогового администрирования. Внедрение информационных систем МГД РК», Вестник МГД РК - №3(30) 2006.
23. Макашева А. «О практике аудита налогоплательщиков, пользовавшихся услугами подставных фирм» Вестник налоговой службы РК №10(37) 2007ж.
24. Мухамбетов Б. «Внедрение информационной системы РНиОН – новый этап совершенствования взаимодействия с государственными уполномоченными органами по обеспечению налогов и платежей в бюджет» – Бухгалтер и Налоги: Приложение «Программы и базы данных», №2-2006.
25. Саутов Г. «Основные схемы использования оффшорных зон казахстанскими компаниями» Вестник налоговой службы РК №10(37) 2006ж.
26. Төлегенов Н. «О результатах контрольно-экономической работы налоговых органов» Вестник МГД РК №3(30) 2006ж.
27. А.Исаева «Мемлекеттің дамуына әсер ету тұрғысындағы Қазақстанның қазіргі кездегі салық жүйесінің ерекшеліктері» // Қаржы-Қаражат, 2006, №6, 22-25 стр.
28. Статистический ежегодник. Алматы. – 2007г.
29. Бердибек Сапарбаев «Обзор макроэкономической ситуации в Казахстане и перспективы дальнейшего развития экономики страны» // РЦБК, №4, - 2007 г. 23-27 стр.
30. «О ситуации на финансовом рынке» // Банки Казахстана, №9, - 2007 г. 2-7 стр.

31. Закон Республики Казахстан от 26 июня 2006г. «О налогах и других обязательных платежах в бюджет».
32. Нормативные акты по финансам, налогам, страхованию, бухгалтерскому учету. – Алматы, 2006г. -№ 7, № 12; 2006г. - № 3.
33. Постановление Республики Казахстан от 21 июля 2006г. № 846 «О маркировке марками акцизного сбора».
34. Информационный бюллетень Министерства финансов Республики Казахстан. -2006г.
35. Внешнеэкономическая деятельность Республики Казахстан «Порядок применения НДС и акцизов в отношении товаров, ввозимых на территорию Республики Казахстан»
36. Постановление Республики Казахстан «О ставках на подакцизные товары» от 2июня 2007г. - № 753
37. Постановление Республики Казахстан «О ставках акцизов на подакцизные товары, производимые на территории Республики Казахстан, а также реализуемые на территории Республики Казахстан и игорный бизнес» от 28 ноября 2007г. - №137
38. Закон Республики Казахстан «О республиканском бюджете на 2007г. »
39. Об акцизах: письмо Городского Налогового Комитета от 7 янв. 2007г. -№ 12- 12-7/49
40. Экономика и право. –2007
41. Архипкин И. Акциз в период НЭПа // Финансовый бизнес. – 2007. - № 4-5. - с. 55
42. Абдукадыр М. Новейшие экономические исследования. – Алматы, 2008.
        
        Жоспар
Кіріспе.....................................................................
..................................................3
І Салықтық бақылаудың теориялық аспектілері
1.1 Салық бақылауы ұғымы мен түрлерi
.............................................................8
1.2 Салықтық бақылау ... және оны ... ... Салықтық бақылаудың атқарылуы мен оның нысандарын талдау
1. Салықтық бақылаудың ... мен ... ... ... органдарының салықтық бақылауды іске асыру
қызметін
талдау....................................................................
.................................25
3. Салықтық бақылаудың кейбір дамыған шетелдердің іс-тәжірибесі.... 30
III Салықтық бақылаудың жетілдірілу ... мен оны ... ... ... ... ... ... әдістерді қолдану
қажеттігі...................................................................
..............................................38
3.2. Салықтық бақылаудың басқа мәселелері мен оларды шешудің кейбір
жолдары.....................................................................
.............................................47
3.3 ҚР-сы Президентінің 2008 жылғы халыққа ... ... ... жүйесін
жетілдіру барысы
............................................................................
.......53
Қорытынды...................................................................
.........................................57
Қолданылған әдебиеттер
тізімі......................................................................
......59
Кіріспе
Диплом жұмысының өзектілігі. Қазіргі таңда Қазақстан Республикасы
егемендік алып, ... ... ... және ... ... рыноктық
экономикаға өту кезінде салық жүйесі ... орын ... ... және ... ... ... мемлекетке тұрақты, әрі
күшті қаржылық база ... ... ... ... ... отырғандай
нарықтық экономика жағдайында мемлекеттің қаржылық ... ... және ... ... салық болып табылады.
Салықтар біздің өмірімізде бұрыннан үйреншікті жағдайға айналған. Олар
күрделі бюджеттік мәселелерді шешудің негізгі құралы болып табылады. ... ... ... да ... рол ...... қатынастардың құрамды бөлiгi және мемлекеттiк
саясатты жүзеге асырудың құралы. Бұл ... ... ... ... ... ... оның ... етуiнiң ерекшелiктерiн
терең ұғынудың, Қазақстан экономикасын тиiмдi және ... ... ... ... ... ... және ... пайдаланудың әдiстерi
мен амалдарын көре бiлудiң маңызы зор.
Салықтар дүниежүзіндегі барлық адамзаттың өмірінде ... ... ... ... ... ... ... сатып алатын, тұтынатын
заттарының барлығының құрамында салықтың белгілі бір ... ... ... ... ... немесе жеке тұлғаның өмір сүруіне керек, ... ... ... қауіпсіздік қажеттіліктерін қанағаттандыру
барысында тұтынатын қызметтері, жұмыстары мен ... іске ... ... ... ... ... болып келеді. Салық бүкіл қоғам
үшін жасалған игілік, ал ... ... ... ... ... құрал болып табылады. Аумақтық бюджетті қалыптастырудағы
негізгі қайнар көзі-салықтардың арқасында әлеуметтік-қоғамдық ... ... ... ... ... яғни оның ... дұрыс реттелуі, бөлінуі, жүйелі түрде қадағалануы тікелей салық
органдары қызметтеріне тәуелді түрде жүзеге асырылады. Мемлекеттің ... ... ... түсімдер мен басқа да міндетті төлемдері салық
бақылау қызметі негізінде ... ... ... негізгі қызметі
мен жүргізілу нысандары арқылы оның ... ... ... Ал ... мен ...... және бюджетке төленетін басқа да міндетті
төлемдердің дұрыс есептелуі мен ... ... ... ... ... ... бірі ... көздерін қалыптастыру болып
табылады. Қазақстан Республикасында салық жүйесі 1991 жылдан бері қызмет
атқарады. ... жүйе ... ... ... және ... ... мәселелерін іске асыруды бақылау үшін қажет.
Салықтардың пайда болуы мен мемлекеттің пайда болуы бір ... ... да бір ... үшін ... бекітіп, оны жинау - ең маңызды
қажеттіліктерінің бірі. Себебі салықтардан түсетін қаржылық ресурстарсыз
мемлекеттің өмір сүруі, дамуы екіталай нәрсе.
Салықтық ... ... ... мәнділігі жоғары. Оның
себебі мемлекет шеңберінде, толығымен салықтық түсімдердің орындалуы ... ... ... ... органдарының бұл қызметі салық ... ... ... ... ... алып ... ... тұрғыда салық төлеуші заңды және жеке тұлғалардың алдындағы
міндеті анықталады.
Мемлекеттің салық органы басты ... ... ... ...... бақылау және оның жетілдіру жолдары
болғандықтан бұл қызмет арқылы салық механизмінің қызмет етуінің тиімділігі
бағаланады, қаржы ресурстарының қимылына ... ісі ... ... мен ... ... жетілдіру жолдары қарастырылады. Салықтық
бақылауды тиімді жүргізу арқылы салықтық тәртіпті қатаң ... ... ... сәйкес төлейтін салықтары мен алымдарын толық және
уақытылы бюджетке төлеп отыруын қамтамасыз етіледі.
Диплом ... ... мен ... ... ... ... ... салық бақылау органдарының қызмет ету
аясын талдау және оның ... одан әрі ... ... ... ... сәйкес төмендегі міндеттер анықталған:
- Салықтық бақылаудың экономикалық мәні мен маңыздылығын атау;
- Салық ... ... ... ... жүзеге асыруы
(Алматы қаласының Бостандық ауданы Салық комитетінің мәліметтері
бойынша);
- Салықтық бақылау қызметіне сипаттама беру және ... ... ... ... ... ... Республикасының салық органдарына салықтық бақылау
қызметінің жетілдіру жолдарын ұсыну.
Дипломдық ... жазу ... ... ... ... ... ... мен мемлекеттің Қаулылары, Елбасы Жолдауы және салық Заңнамалары
қолданылды. Тақырыптың теориялық жағын ашуда негізінен ... ... ... ... ... ал ... ... және 3-ші
тарауларын жазуда ғылыми мақалалар мен ... ... ... бақылаудың теориялық аспектілері
1.1 Салық бақылауы ұғымы мен түрлерi
Салықтар ... ... ... ... ... болды. Мемлекет
құрылымының өзгеруi, өркендеуi ... ... ... қайта құрылуымен
және жаңаруымен қабаттаса жүредi.
“Салық” ... әр ... ... әдебиеттерде әр түрлi
қарастырылады. Негiзiнен көптеген экономикалық ... ... ... ... ... бiр ... және ... бiр уақытта түсетiн мiндеттi
төлем ретiнде қарастырылады.
Салықтар дегенiмiз-мемлекеттiк бюджетке заңды және жеке ... бiр ... және ... ... мiндеттi төлемдер болып
табылады. Салықтар – шаруашылық жүргiзушi ... жеке ... екi ... ... ... ... көздерiн
құруға байланысты туындайтын ... ... ... ... ... ... мәнi мынада:
• Бiрiншiден, салықтар шаруашылық жүргiзушi субъектiлер мен ... ... ... қатынастардың бiр бөлiгiн
көрсетедi.
• Екiншiден, шаруашылық ... ... мен ... табысының
белгiлi бiр мөлшерiн мемлекет үлесiне жинақтап, жиынтықтардың қаржылық
қатынастарын көрсетедi.
Салықтар жалпы шығу тегi ... ... ... ... өмiр
сүруi мен дамуының негiзгi қаржылық көзi ... ... ... ... оның құрылуымен, жаңаруымен бiрге қалыптасады. әрбiр
мемлекетке өзiнiң iшкi және ... ... ... үшiн ... бiр
деңгейде қаржының көздерi керек екенi белгiлi. Ал ... ... ... ... ... қайнар көзi. Мемлекет салықтарды экономиканы
дамытуға, ынталандыруға және ... ... ... ... ... ... ... ретiнде пайдаланылады.
Осы салық салуға ... әр ... ... ... ... ... көптеген еңбектер жазған. Мысалы,
Ф.Аквинский “Салықтарды ұрлаудың рұқсат етiлген ... ... ... салу ... негiзiн салушылардың бiрi А.Смит “Салық төлеушiлер
құлшылықтың белгiсi ... ... ... деп ... ... ... түсiну үшiн олардың экономикалық маңызын
түсiну қажет. Ал салықтардың ... ... ... атқаратын
қызметiне тiкелей қатысты.
Сонымен, салықтардың жалпы экономика дамуында атқаратын келесiдей үш
қызметтерi бар:
• Фискалдық;
• Реттеушiлiк;
• Бақылаушылық.
Салықтардың ... ...... ... ... қызмет деп
аталады. Бұл салық қызметi арқылы ... ... кiрiс ... салықтардың қоғамдық мiндетi құрылады. ... ... ... ... ... ... әлеуметтiк, әскери,
қорғаныс, қоршаған ортаны қорғау және тағы басқа да ... iске ... ... ... 2001 жылы ... жүйесінде әділеттілікті, оның
тұрақтылығы және ... ... ... ... ... ... ... баланстылығын және салық жүйесінің экономикалық
процестерге қатысты бейтараптылығын қамтамасыз ... ... ...... ... ... болды.
Аталған заңнаманың негізінде салықтар мен басқа да міндетті төлемдер
санының қысқартылуы және ... салу ... ... ... ... халықаралық стандарттарға көшірілуі, салық жүйесінің
экономика талаптарына ... ... ... ... ... ... қызметінің тұрақталуына және
сәйкесінше мемлекеттік бюджетке ... ... ... ... ... ... ... ол реттеушiлiк[2] қызмет.
Реттеушiлiк қызметi салық механизмi арқылы iске асырылады. Оның ... ... ... ... мен ... ... ... тетiктерi тек қана өндiрiстiң дамуын реттеп қана қоймай, сонымен
қатар ақша және баға саясаты, ... ... ... ... орта кәсiпкерлiктi дамыту және қолдау шаралары, мемлекттiк маңызы бар
өндiрiстер мен өнеркәсiп салаларын ... ... ... ... табылады.
Әрине салықтық реттеу тетiктерi тиiмдi қызмет атқару үшiн олардың басқа да
экономикалық ... және ... ... байланыста болуы қажет.
Салық мөлшерiн көбейту мақсатында салық ... ... тыс ... ... ... ... ... кәсiпкердiң өз iсiне деген
ынтасын жоғалтуына және көлеңкелi ... ... ... ... ... бойынша табыс салығын салғанда салық ставкасының деңгейi
35-40 пайыздан аспауы қажет.
Салық механизмiмiн, оның ... ... ... ... ғалымдардың тұжырымдары мынаны дәлелдейдi:
• Егер төленетiн салық мөлшерi салық төлеушi табысының 50%-нан асып
кетсе, онда ол өндiрiстiң тоқтап ... ... ... Себебi,
рыноктағы кәсiпорындар өздерiнiң ... ... жаба ... Ешер ... ... ... ... табысының 45-50%-ы аралығында
болса, онда жай ұдайы өндiрiске әкеледi.
• Егер салық мөлшерi ... ... ... ... ... ... онда ұлғаймалы ұдайы өндiрiске әкеледi.
Қазақстан Республикасында корпорациялық табыс салығының қазiргi кездегi
ставкасы 30%, ал ... ... ... үшiн ол шама ... болып отыр.
Шаруашылық субъектiлер мен халықтар табысының бiр бөлiгiн мемлекеттiң
орталықтандырылған қаржы көздерiне айналдыру салықтардың ұдайы өндiрiстегi
қызметiн ... Бұл ... ... ... жалпы iшкi
өнiмдегi салықтардың алатын үлес салмағы арқылы ... ... ... ... ... ... ЖIӨ-гi салықтардың үлес салмағы
20% шамасында болып отыр.
Салықтардың экономикадағы келесi негiзгi қызметi ол ... яғни ... ... ... ... ... ... механизмiнiң қызмет ... ... ... ... қимылына баылау iсi жүргiзiледi, салық жүйесi мен ... ... ... ... ... - ... қызметi органдары жүзеге асыратын, Қазақстан
Республикасы салық заңдарының орындалуын ... ... ... ... ... органдарының лауазымды адамдары, ... ... өзге де ... мен ... ... ... бақылауына
қатысушылар болып табылады.
Арнайы білімді және дағдыны талап ететін мәселелерді зерттеу ... алу ... ... ... ... салық қызметі органы
салықтық тексеруге салықтық ... ... ... емес маманды
тартуы мүмкін.
Алға қойылған мәселелер бойынша маман ... ... ол ... ... қоса ... бақылауын салық қызметi органдары ғана жүзеге асырады.
Салық бақылауы мынадай түрлерге бөлiнедi:
1) ... ... ... ... ... зерттеу.
Құжаттық тексеру мынадай түрлерге бөлiнедi:
1) кешендi тексеру - салықтың және бюджетке төленетiн басқа да ... ... ... бойынша салық мiндеттемелерiнiң орындалуын
тексеру;
2) тақырыптық тексеру салық міндеттемесінің салықтың жекелеген түрлері
және бюджетке ... ... да ... төлемдер бойынша орындалуын;
салық міндеттемесінің салықтың және (немесе) бюджетке төленетін басқа да
міндетті ... ... ... ... орындалуын;
банктердің және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын
ұйымдардың осы Кодексте белгіленген міндеттерді орындауын;
трансферттік бағаларды ... ... ... ... ... тауарлардың жекелеген түрлерінің өндірілуі мен ... ... ... ... төлеушi мен оның дебиторлары арасындағы өзара есеп айырысуды
айқындау мәселелерi бойынша тексеру;
3) ... ... - егер ... ... ... ... салық
органында аталған тұлғаларға байланысты салық төлеушілердің жүргізген
операцияларының салық есебінде ... ... ... ... ақпарат алу
қажеттігі туындаса, үшінші бір тұлғаларға қатысты жүргізілетін тексеру.
Қайтаруға ұсынылған қосылған құн салығы сомаларының дұрыстығына салықтық
тексеруді ... ... ... ... ... тауарлар
бойынша камералық бақылауды жүргізу кезінде бұзушылықтар анықталған
экспортталған ... ... және ... ... ... қатысқан
тауарларды (жұмыстарды, қызмет көрсетулерді) беруші салық төлеушілерді
тексеру де ... ... ... ... ... тексеру - салық төлеушінің шағымында жазылған мәселелер
бойынша салықтық тексерудің ... ... ... ... ... ... ... еместің қосарланған салық салуды болғызбау туралы
халықаралық шарттың ережелерін қолдану ... ... ... қарау туралы өтінішін қарайтын ... ... ... ... ... ... ... салық қызметi органдары жекелеген салық ... ... ... Республикасы заңдарының жекелеген талаптарын,
атап айтқанда:
1) салық ... ... ... ... ... қойылуы;
2) фискальдық жады бар бақылау-касса машиналарын қолданудың дұрыстығы;
3) біржолғы талонның және өзге де рұқсат ету құжаттарының болуы;
4) салық ... ... ... ... акцизделетін
тауарлардың жекелеген түрлерін және қызмет түрлерін лицензиялау ережелерін
және өндіру, ... мен ... ... ... мәселелері бойынша
жүргізіледі.
Хронометраждық зерттеудi салық органдары салық төлеушiнiң нақты ... кiрiс ... ... ... ... анықтау мақсатымен жүргiзедi.
Хронометраждық зерттеу уәкiлеттi ... ... ... тәртіппен
жүргiзiледi.
Салық бақылауын жүргiзу, Қазақстан Республикасының заң ... ... ... ... ... ... ... органы заңды тұлғаның өзiне салық бақылауының ... ... ... ... бөлiмшелерiн тексеруге құқылы.
1.2 Салықтық бақылау механизмі және оны жүргізу қағидалары
Салық бақылауын жүргiзудiң мерзiмдiлiгi оның механизмімен анықталады.
1. Салық[5] бақылауы мынадай ... ... ... - ... бiр реттен жиi емес;
2) тақырыптық - салықтың және бюджетке төленетiн ... да ... ... бiр түрi ... акцизделетiн тауарлардың жекелеген
түрлерiнiң өндiрiсiн және айналымын мемлекеттiк реттеу мәселелерi бойынша,
сондай-ақ ... мен банк ... ... ... ... ... осы ... белгіленген міндеттемелерді орындау және
трансферттік бағалар қолдану кезіндегі мемлекеттік ... ... ... жылда бiр реттен жиi емес.
Шағын кәсіпкерлік субъектілерін тақырыптық салықтық тексеру жылына ... ... ... ... ... ... қолданылмайды:
1) заңды тұлғаны қайта ұйымдастыруға немесе таратуға және жеке
кәсiпкердiң ... ... ... ... асырылатын құжаттық
тексерудi жүргiзу кезiнде, ... ... ... ... ... құнға салынатын салық бойынша есептен алып тастаған жағдайда.
Бұл орайда тексеру салық ... ... ... ... ... ... ... жүргiзiлуге тиiс;
2) жер қойнауын пайдалануға арналған келiсiм-шарттың қолданылу мерзiмi
өтуiне байланысты жүзеге асырылатын құжаттық тексерудi жүргiзу кезiнде;
3) қарсы тексерудi ... ... ... ... ... ... ... ұсынылған қосылған құн
салығы сомасының ... ... ... ... ... ... бұзушылықтарды жою мәнiне;
резидент еместің қосарланған салық салуды болғызбау ... ... ... ... жөніндегі өтінішінің негізінде жүргізілетін
тақырыптық тексерулер жүргізу кезінде;
5) салықтық тексеру актісі бойынша хабарламаға ... ... ... ... ... салуды болғызбау туралы халықаралық шарттың
ережелерін қолдану заңдылығына қатысты мәселені қайта қарау туралы ... ... ... ... ... ... ... қосымша
тексерулер кезінде;
6) нақты салық төлеушiге қатысты уәкілеттi мемлекеттiк орган басшысының
бұйрығына сәйкес ... ... тыс ... ... кезiнде, сондай-
ақ Қазақстан Республикасының қылмыстық iс жүргiзу заңдарында көзделген
негiздер бойынша.
Салық ... ... ... ... ... көрсетiлетiн салық бақылауын жүргiзудің
мерзiмi, егер осы бапта өзгеше көзделмесе, ... ... ... отыз ... ... ... ... Құрылымдық бөлiмшесi бар заңды тұлғаға салық бақылауын жүргiзген
кезде ... ... ... ... ... ... ... жұмыс күнiне
дейiн ұзартуы мүмкiн.
3. Ерекше күрделi мәселелердi тексеру кезiнде салық ... ... ... ... жоғары тұрған органы құрылымдық ... ... ... үшiн елу ... күнiне дейiн, құрылымдық бөлiмшесi бар заңды
тұлға үшiн сексен ... ... ... ... ... Ерекше күрделi
мәселелер салық қызметiнiң жоғары ... ... ... ... ... жазбаша шешiмiмен расталады.
4. Салық бақылауын жүргiзу мерзiмi құжаттарды тапсыру ... ... ... ... ... беру кезi мен салық тексеруін жүргiзу
кезінде сұралатын ... ... ... ... етуi ... уақыт
кезеңiнде, сондай-ақ салық органының мәлiметтер мен құжаттарды сұратып алу
кезiнде тоқтатыла тұрады.
Салықтық тексе[6]ру мерзiмiнің ішінде халықаралық ... ... ... ... қызметі органдарының ақпарат беру және ол бойынша
мәлiметтер алу туралы сұрау салған кездерінің арасындағы уақыт ... ... ... ... ... ... мерзiмi уәкiлеттi мемлекеттiк
орган бекiткен хронометраждық ... ... ... сәйкес
белгiленедi.
 Салық бақылауын жүргiзу негiздемесi
1. Салық бақылауын жүргiзу үшiн ... ... ... ... ... ... күнi мен ... нұсқама шығарған салық органының атауын;
3) салық төлеушiнің толық атауын;
4) салық төлеушiнiң тiркеу нөмiрiн;
5) тексеру ... ... ... сондай-ақ осы Кодекске сәйкес тексеру
жүргізуге тартылған өзге де ... ... ... ... ... ... ... мерзiмiн;
8) құжаттық тексерулер кезiндегi тексерiлетiн салық кезеңiн қамтитын
нұсқама негiздеме болып табылады.
Рейдтiк тексеру тағайындалған кездегi нұсқамада ... ... ... ... ... ... ...  қосымша, қарсы тексерулер тағайындалған кезде нұсқамада:
салық және бюджетке төленетiн басқа да мiндеттi ... ... ... жарналарын жинақтаушы зейнетақы қорларына, әлеуметтiк
аударымдарды Мемлекеттiк әлеуметтiк ... ... ... және уақтылы
ұстап қалу және (немесе) аудару мәселелерi;
банктердiң және банк операцияларының жекелеген түрлерiн ... ... осы ... ... ... ... ... бағаларды қолдану кезiндегi мемлекеттiк бақылау мәселелерi;
акцизделген ... ... ... ... және айналымын
мемлекеттiк реттеу мәселелерi;
салық төлеушi мен оның ... ... ... есеп ... мәселелерi көрсетiледi.
Нұсқамаға салық органының бiрiншi басшысы немесе оны ауыстыратын ... ... ол ... ... ... ... расталуға және уәкiлеттi
мемлекеттiк орган белгiлеген тәртiпке ... ... ... ... ... ... және (немесе) тексеруді жүргізетін адамдардың
саны өзгерген және (немесе) тексерiлетiн салық ... ... ... ... ... онда бұдан бұрынғы нұсқаманың нөмiрi ... күнi, осы ... ... ... ... тартылатын адамдардың
тегi, аты, әкесiнің аты көрсетіледi.
Бiр ұйғарым негiзiнде бiр ғана салық бақылауы жүргiзiлуi мүмкiн.
Салық бақылауын жүргiзудiң ... ... ... ... ... нұсқама берiлген кез салық бақылауын
жүргiзудiң басталуы болып ... ... ... ... ... ... ... адамдары салық
төлеушiге (салық агентiне) қызмет куәлiгiн көрсетуге мiндеттi.
3. Салық органының салық бақылауын ... ... ... ... қоспағанда, салық төлеушiге нұсқаманың түпнұсқасын табыс ... ... ... ... ... агентi) нұсқамамен танысқаны
және оны алғаны туралы белгi қояды.
4. Рейдтiк тексеру жүргiзiлген ... ... ... ... ... ... ... және оның көшiрмесi табыс етiледi.
Нұсқамамен таныстырылғаны және оның көшiрмесiн алғаны ... ... ... Салық төлеушiнiң (салық агентiнiң) нұсқаманы алудан бас тартуы салық
бақылауын жүргiзудің күшiн жоюға ... ... ... Салық бақылауын жүзеге асыру ... ... ... салық есептiлiгiне салық төлеушiнiң өзгерiстер мен толықтырулар
енгiзуiне жол берiлмейдi.
Салықтық бақылауды жүзеге асыру барысында бақылау ... ... ... тәртіпті сақтауын, салық төлеуінің заңға сәйкестілігін,
мерзімі мен көлемінің дұрыстығын, жалтарудың бар, не жоқ болуын ... ... ... ... ... ... ... ресурстарға деген қажеттілігіне сәйкес келуін анықтауында ... ... ... ... жүргізу арқылы салық төлеушілердің заңға
сәйкес төлейтін салықтары мен алымдарын ... және ... ... ... ... ... ... бақылауды жүргізбес бұрын оның мәнін,
ережелерін ашайық, яғни ... ...... ... ... салық заңдарының орындалуын жинақтаушы зейнетақы қорларына
міндетті зейнетақы ... және ... ... ... ... аударымдардың толық және уақытылы аударылуын бақылауы. Ал
негізгі міндеті ... ... ... ... ... ... қаржылық ресурстарға деген қажеттілігіне сәйкес келуін
анықтауда болып[8] ... Бұл ... ... ... ашады. Ал
бақылау қызметінің маңызы – салық механизмінің қызмет етуінің ... ... ... ... ... ісі ... салық
жүйесі мен бюджет саясатын жетілдіру жолдары қанағаттандырылады.
Салықтық бақылау ... ... ел ... ... құруға,
өндірістің ұлғайып дамуына, саяси-әлеуметтік шараларды ... ... ... ... ... ... ... көздерінің негізгі
қызметі болып келеді, яғни салықтық ... ... ... тән ... ... ... болып табылады.
Салықтық бақылау маңыздылығы тек мемлекеттік бюджеттің толық орындалуы
емес сомен бірге заңның сақталуы және ... ... ... ... қоғамның тұрақтылығын қамтиды. Салықтық бақылау қызметі
салық комитеті мүддесінде жүргізілетіндіктен ол ... ... ... ... яғни ... ... бақылаудың
құрамдас бөлігі болып табылады. Ал салықтық ... мән ... ... ... ... ... бар. ... салық қызмет
органдарының негізгі қызметтерінің бірі ... ... ... экономикалық категория ретіндегі бақылау функциясының жүзеге
асырылу функциясының нысаны бола ... ол ... ... ... және ... ... процесінің ажырамас элементі болып табылатының
ұмытпау қажет. Салықтық бақылау салық механизмінің құрастырушысы және ішкі
жүйесі ретінде теориялық ерекшелігінің ... ... ... заңдарына бағынады, ол нақты экономикалық базис негізінде дамитын
ұдайы өндіріс қатынастарының құрамдасы болып табылады.
Жалпы ... ... ... ... да негіз, яғни салықтық
реттеу салықтық бақылау арқылы жүзеге асырылады, себебі ... ... және оның ... ... ... салықтардың фискалдық
тағайындалуын да, реттеушілік қызметінің жүзеге асырылуын да ... Бұл ... ... бақылаудың мемлекеттік билікті сипатқа ие болуы
және оның басты заңнамалық құжатта – ... ... ... ... сияқты ерекшеліктері анықталады.
Сонымен, салықтық бақылау мемлекеттік қаржылық ... ... ... – бұл салық қызметі органдарының ... ... ... және ... ... ... етуге
бағытталған, салық механизмін жетілдіру және салықтық тәртіптің сақталуын
тексеру мақсаттарындағы экономикалық ... ... ... ... ... ... ... асырылу механизмін шартты
түрде, салық төлеушілер мен мемлекет арасындағы заңнама шеңберінде әрекет
ететін, келесідей жалғасушы ... ... ... ... ... бақылану қызметі ретінде көрсетуге болады:
1. Салық қызметі органдарымен салық төлеушілер, олардың салық салу
объектілері және ... ... ... ... ... бір
ақпараттың алынуы;
2. Салық заңнамасына сәйкес тәртіпте жоспарлы түрде салықтық
тексерулерді жүргізу;
3. ... ... ... негізінде салық төлеушілердің заңнамаға
сәйкес салық ... ... және олар ... ... ... болмауы жағдайында: а) оның анықталуы үшін іс-шараларды
ұйымдастыру; ә) мұндай әрекеттер үшін адал емес төлеушілерге қатысты
қарастырылған жазалау шараларын қолдану;
5. ... ... ... ... Берілген ақпараттың бекітілген параметрлерге сәйкестілігін анықтау
және қажет жағдайда ... ... ... Тексерулер нәтижесінде белгілі бір ауытқулар анықталған жағдайда,
оларды бағалау;
8. ... ... ... ... мен ... ... ... жою және келешекте болдырмау мақсатында заңнамаға сәйкес
экономикалық жазалау ... ... ... ... ... тиімділігін бағалау;
11. Салық механизмінің тиімділігін бағалау негізінде салық заңнамасына
өзгерістер енгізудің қажеттігін анықтау, ... ... ... оның ... тиімді қызмет етуін қамтамасыз ету.
Мемлекет өзінің тіршілік етуінің барлық кезеңдерінде ең алдымен
өзінің қызметінің ... ... ... ... ... белгілі
бір талаптарға жауап беретін бақылау жүйесін қалыптастыруға ... ... ... ... ... оның ... ... етуі мемлекеттік
қаржылық бақылаудың арнайы жан-жақты жүйесінің болуынсыз мүмкін ... ... ... ... ... ... жүйесі мемлекеттің өзінің
қаржылық мүдделерін және оның азаматтарының ... ... ... жеке және ... ... ... қалыптастыра
және қолдай отыра қамтамасыз етеді.
Салықтық бақылаудың мемлекеттік қаржылық бақылаудан басты айырмашылығы
– бұл, мемлекеттік ... ... ... ... ... ... салықтық бақылау салық жүйесіндегі арнайы қаржылық
бақылауды білдіреді.
Қаржылық бақылау мен салықтық бақылау ... ... ... ... яғни ... тән қозғалысы мен ... ... ... ... бақылау – қаржылық бақылаудың саласы
болғандықтан қаржының және қаржылық бақылаудың мәніне ... ... ... ... ... ... бөлу және қайта бөлу процессінде табылған
ерекше экономикалық ... ... ... нәтижесінде қоғамдық
өндіріс субьектілерінің қарамағында ақшалай қорлар құрылады және қажетіне
қарай пайдаланылады. Бұл ... ... ... – құнның ақшалай формадағы
қозғалысының, ал қаржының қажеті қоғамның даму қажетінен туындайды.
Сонымен негізгі ... ... ...... бақылаудың
саласы ретінде қаржылық заңнаманың орындалуына және барлық экономикалық
субъектілердің ... ... ... арнайы құрылған бақылау
органдарының қатаң мазмұндалған қызметі болып, салық органдары мен салық
төлеушілер ... ... ... тиімділігін анықтайтын
мемлекеттік басқарудың элементі ретінде қарастыруға болады.
Салықтық ... ... мен ... ... ... ... жүргізілуінде маңызды болып табылады. Сондықтан, еліміздің
салық органдары негізделуге тиіс маңызды қағидаларды қарастыру дұрыс ... ... ... ... қағидалары болып анықтылық,
қарапайымдылық, үнемділік, әділеттілік болып табылады. Біз ... ... ... ... толық тоқталмаймыз.
Қазақстан Республикасының салық заңдары салық және бюджетке төленетін
басқа да міндетті ... ... ... ... ... ... ... жүйесінің біртұтастығы және салық заңдарының
жариялылығы қағидаларына негізделеді, ал салық ... ... ... салу ... ... келмеуге тиіс.
Салық салудың міндеттілігі[11]. Салық төлеуші салық заңдарына ... ... ... көлемінде және белгіленген мерзімдерде
орындауға міндетті.
Салық салудың айқындығы. ... ... ... ... ... ... да міндетті төлемдері айқын болуға тиіс. Салық
салу айқындығы салық ... ... ... ... және ... ... негіздері мен тәртібін салық
заңдарында белгілеу мүмкіндігін білдіреді.
Салық салудың әділдігі. Қазақстан Республикасында салық салу ... және ... ... ... ал жеке ... ... жеңілдіктерін
беруге тыйым салынады.
Салық жүйесінің біртұтастығы. Қазақстан Республикасының салық жүйесі
Қазақстан Республикасының бүкіл ... ... ... ... қатысты
біртұтас болып табылады.
Салық заңдарының жариялылығы. Салық салу ... ... ... ... ... ... міндетті түрде жариялануға
тиіс.
Біздің ойымызша, елімізде қолданылатын салық салу қағидаларымен қатар
салықтық ... оның ... ... ... ... ... қағидасы. Салықтық бақылаудың жүргізілуін ... ... ... ... ең ... ... және нәтижелі ұйымдастыру
үшін бақылауға жоспарлау жүргізіледі. Бақылау өз мақсатына жету ... ... ... көлемі мен ресурстарын анықтау салық
қызметкерінің ... ... ... табылады. Жоспарлаудың міндетті
болатын бақылау объектісінің болжамды ... оның ... ... іс-шараларының жүргізілуі және бақылау жоспары мен бағдарламасында
бекітілуі болып табылады.
Тәуелсіздік қағидасы. ... ... ... мен ... жағдайы оларға бекітілген мәселелер ... ... ... мен басқа да экономикалық әсерлерден тәуелсіздігі болып табылады.
Салық қызметкерлерінің мақсаты, іс-әрекеті мен қорытынды ой-пікірлері ... ... ... ... ... Тәуелсіздік қағидасы сомен
бірге ... ... ... қояды, ол өз кезегінде бақылау
органдарына қатысты болмауы тиіс (туысқандық пен ... да жеке ... ... ... мен ... дайындық үдерісіне кері ықпал
ететін қаржылық және ... ... ... ... ... ... ... жасау мен т.б.).
Тиімділік қағидасы[12]. Бұл қағида, салық органдарының ... ... ... ... ... ... ... яғни жоғары кәсіпқой мамандар, оларға берілген уақыт ... база және тағы ... ... ... ... ... ... Салықтық бақылау, оны ... ... ... ... ... бір ... ... тиіс.
Себебі алынған нәтижелер, оны жүргізуге кеткен шығындардан жоғары ... ғана ... ... ... ... ... етіледі.
Кәсіпқойлық қағидасы. Салық қызмет ... ... ... кезде өзектілікке ие болуда, яғни ... өз ісін ... ... білмеуі орынсыз болып табылады және
тәжірибе жүзінде көптеген тиімсіз жағдайларға әкеледі, ал ... ... ... ... іске ... мен ұйымдастырылуына тек жағымды
ықпалын тигізеді.
Жауапқа тартушылық қағидасы. ... ... ... ... және ... ... тікелей жүзеге асыру
барысында салықтық қатынастардың қатысушылары, әрқашан кеткен қателердің
немесе заң ... үшін ... ... ... ескеруі тиіс.
II Салықтық бақылаудың атқарылуы мен оның нысандарын талдау
1. Салықтық бақылаудың түрлері мен нысандары
Салықтар және басқа міндетті төлемдер ... ... ... көлемі көбінесе заңды және жеке тұлғалармен ... және ... ... актілерді дұрыс орындалуына тәуелді.
Нарықтық қатынастардың дамуына ... ... ... ... ... ... жүзеге асыратын жаңа
кәсіпорындар саны көбеюде. Олардың көбісі бухгалтерлік және салық заңнамасы
саласында қажетті ... ... ... ие ... Мұндай
кәсіпорындарда, әдеттегідей, есеп жүргізуде қателіктер ... ал ... ... ... ... ... да кездеседі. Мұның
барлығы салық салынатын базаның төмендеуіне және салықтық түсімдердің
бюджетке[13] ... ... ... Осы ... ... ... ... мен түрлерінің жүйелі және біртұтас сипатқа ие
болуы ерекше маңызға ие болады.
Нысан түсінігінің ... да бір ... ... ... ... жалпы теориялық сипатталуы, салықтық бақылау нысандары табиғатының
келешектегі талдануына негіз ретінде талдануы тиіс. Осы ... ... ... оның ... міндетін орындау ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастырудың, іске асырудың және оның ... ... ... ... ... деп анықтауға болады.
Еліміздің қызмет етуші ... ... ... ... ... ... ... асырылады:
- салық төлеушілерді тіркеу есебі;
- салық салу объектілері мен салық салуға ... ... ... бюджетке түсімдерді есепке алу;
- қосылған құн салығын төлеушілерді есепке алу;
- ... ... ... ... ... ... қаржы-шаруашылық қызметі мониторингі;
- фискалдық жады бар бақылау-касса машиналарын қолдау ережелері;
- акцизделетін ... ... ... таңбалау және акциздік
постыларды белгілеу;
- мемлекет меншігіне айналдырылған мүлікті есепке алу, ... және ... ... ... ... ... ... жасау.
Осы аталға салықтық бақылау нысандарының нәтижесі бойынша Қазақстан
Республикасының заңнамаларын бұзу ... ... ... ... ... ... ... хабарлама жібереді. Бұл салық қызметі
органдарының ... ... ... ... ... туралы жіберген
хабарламасы болып табылады.
Салық тексеру нәтижесі бойынша салық және бюджетке төленетін басқа да
міндетті ... ... мен ... хабарламасын салық
органдары салықтық тексеру акт қорытындысы бойынша ... ... ... бес ... күні ... ... ... жібереді. Ал камералдық
бақылау нәтижесі бойынша жіберілген қателіктерді жою хабарламасы анықталған
күннен бастап бес жұмыс күні ... ... ... ... ... ... ... есебі. Салық төлеушілерді мемлекеттік тіркеу
– бұл салық төлеуші туралы мәліметтерді салық төлеушілердің ... ... ... ...... ... ... органында есепке
қою, соның нәтижесінде салық төлеушінің тіркеу деректері, оның ішінде салық
төлеушінің тұрған ... оған ... салу ... мен ... ... ... тиесілігі; салық төлеушінің тіркеу деректерінің
ағымдағы өзгерістерін ... ... ... ... ... төлеушінің
тіркеу деректері салық төлеушіні мемлекеттік тіркеу (тіркеу есебіне ... оның ... ... ... ... ... салық төлеушілерді[14] мемлекеттік тіркеу
ретінде мыналар тіркелуге тиіс: орналасқан жері бойынша – ... ... ... ... ... асыратын шетел заңды тұлғалары, олардың
құрылымдық бөлімшелері, оның ... ... ... ... ... жері ... – тұрақты мекеме құрмай қызметін жүзеге ... емес ... ... ... ... ... жері ... бірлескен кәсіпкерлік нысанында жүзеге асыратын жеке кәсіпкерлер;
тұрғылықты жері бойынша салық төлеушіліер ... ... ... ... ... жері бойынша – белгіленген резидент емес жеке тұлғалар;
салық салу объектілері орналасқан және (немесе) ... жер ... ... ... ... резидент еместер; резидент банк орналасқан жері
бойынша көзделген негіздер ... ... ... жатпайтын, резидент
банктерде ағымдық шоттарын ашатын резидент ... ... ... ... ... ... салық төлеуші салық органдарында салық
төлеушілерді мемлекеттік тіркеу рәсімінен өткеннен кейін жузеге асырылады.
Бұл ретте салық төлеушіні ... ... оны ... ... ... рет
қою болып табылады. Салық төлеуші:
• заңды тұлға, оның құрылымдық бөлімшелері, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ... тұлғаның, оның құрылымдық
бөлімшесінің орналасқан орны ... ... салу ... мен салық
салуға байланысты объектілердің орналасқан және тіркеу орны ... жеке ... ... ... жеке ... ... ... – тұрғылықты
жері бойынша; резидент емеске ... орны ... ... ... ... салуға байланысты объектілердің орналасқан және
тіркеу орны бойынша; кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыру орны ... ... ... ... тұруға міндетті.
Салық салу объектілері мен салық салуға байланысты объектілерді ... ... ... жеке тұлғаларды салық салу объектілерінің ... ... ... ... ... ... ... салық салу объектілерін
есепке алуды және тіркеуді жүзеге асыратын уәкілетті ... ... ... жүргізеді. Бұл үшін мыналар: жылжымайтын мүлік (жер)
үшін – ... ... ... ... ... құралдары үшін – көлік
құралдарының мемлекеттік тіркелген жері, ал ондай жоқ ... ... ... ... ... (тұрғылықты) жері салық салу ... жері ... ... ... ... есебін жүзеге асыру кезінде салық қызметі
органдары мынадай: заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеуді, қайта ... ... ... асыратын; статистика жүргізетін; салық салумен
байланысты объектілерді және салық салу ... ... ... және
тіркеуді жүзеге асыратын; лицензиялар, куәліктер немесе рұқсат беру мен
тіркеу ... өзге де ... ... жеке тұлғаларды тұрғылықты
жері жері бойынша тіркеуді жүргізетін; азаматтық хал актілерін ... ... ... ... жасауды жүзеге асыратын;
қорғаншылық пен қамқоршылықты ... ... ... ... Республикасының Үкіметі белгілейтін басқа да ... ... ... ... ... түсімдерді есепке алу[15]. Бюджетке түскен түсімдерді
есепке алуды салық органдары салық және бюджетке ... ... ... ... ... ... мен айыппұлдардың есептелген
және түскен сомалары бойынша салық міндеттемелерінің орындалуын салық
төлеушінің жеке ... ... ... ... ... ... және ... басқа да міндітті төлемдердің түсуін есептеу бірыңғай бюджет
сыныптамасына ... ... ал жеке ... ... ... мемлекеттік орган белгілейді.
Қосылған құн салығын төлеушілерді есепке алу. Бұл нысан, қосылған құн
салығы ... ... ... қою ... белгіленген тәртіппен
айқындау және қосылған құн салығы бойынша төлеушіні есепке қою ... ... ... ... ... Салық тексеруі – бұл салық қызметі ... ... ... заңдарының орындалуын тексеру. Сонымен қатар, бұл
нысан салық ... ... ... ... ... ... ... тәсілі. Салық қызметі органдарының лауазымды
адамдары, салық кодексіне сәйкес ... ... ... өзге де
адамдар мен салық төлеуші салық тексерулеріне қатысушылар болып табылады.
Арнайы білімді және ... ... ... ... ... ... алу үшін салық қызметі органы ... ... ... ... емес ... ... ... қойылған мәселелер бойынша маман қорытынды жасайды, ол салықтық
тексеру актісіне қоса ... ... ... салық қызметі органдары
ғана жүзеге асырады. Ол ... ... ... ... ... ... ... хронометраждық зерттеу.
Құжаттық тексеру мынадай түрлерге бөлінеді:
1) кешенді тексеру – салықтың және бюджетке ... ... ... ... ... ... бойынша ... ... ... ... ...... және ... төленетін басқа
да міндетті төлемдердің жеке түрі ... ... ... мен банк ... ... ... ... ұйымдардың белгіленген
міндеттемелерді орындауын, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ... қарсы тексеру – егер салықтық тексеруді жүргізу кезінде салық
органында аталған тұлғаларға байланысты салық төлеушілердің
жүргізген ... ... ... ... ... ... ... алу қажеттігі туындаған жағдайда
үшінші бір тұлғаларға қатысты жүргізілетін тексеру.
Рейдтік тексеруді салық қызметі органдары жекелген ... ... ... ... ... заңдарының жекелеген талаптарын,
атап айтқанда:
- салық төлеушілердің салық органдарында тіркеу есебіне қойылуы;
- фискалдық жады бар бақылау-касса машиналарын қолданудың ... ... бір ... талонның және өзге де рұқсат ету құжаттарының
болуы;
- акцизделетін өнімді өндіру, сақтау және сату ... ... ... ... ... ... ... салық органдары салық төлеушінің нақты
кірісін және кіріс ... ... ... шығындарды анықтау мақсатымен
жүргізеді. Хронометраждық зерттеу бекітілген тәртіппен жіргізіледі.
Салық тексеруін жүргізу, заң ... ... ... ... ... қызметін тоқтатпауға тиіс, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... жүргізілуіне қарамастан заңды
тұлғаның құрылымдық бөлімшелерін тексеруге ... ... ... ...... ... берген
салық есептілігін және басқа да құжаттарды зерделеу мен талдау негізінде
тікелей салық органы, оның ... жері ... ... ... ... ... ... қателіктер тапқан, салық есептілігінде
келтірілген мәліметтердің арасынан ... ... ... ... ... үшін ... шарттарды асыра пайдаланған кезде салық
төлеушіге жіберілген қателіктерді өз ... жою ... ... ... ... ... белгіленген тәртібіне көшуі үшін ... ... ... мониторингі салық төлеушілнрдің нақты
салық салынатын ... ... және ... ... қызмет
көрсетулердің) өзіндік құнын қалыптастырудың негізділігіне талдау жүргізу,
қаржы, валюта заңдарын, ... ... ... ... мақсатында
салық төлеушілердің қаржы-шаруашылық қызметін байқау ... ... ... ... ... – белгіленген электрондық цифрлық қолтаңбамен
расталып, электрондық құжат нысанында ақпарат беретін ... ... ... мониторингі республикалық аймақтық деңгейде жүзеге
асырылады.
Фискалдық жады бар бақылау касса машиналарын ... ... ... ... ... ... асыру кезінде немесе
қолма-қол ақша, банктік төлем ... ... ... ... ... ... есеп айырысу міндетті түрде фискалдық
жады бар бақылау-касса машиналарын қолдану және ... ... ... беру ... ... жады бар ... машиналары тауарлар сату мен қызмет
көрсету кезінде тұтынушылармен ақшалай есеп айырысуды ... ... ... ... ... ... ... және энергияға
тәуелсіз ұзақ уақыт сақталуын қамтамасыз ететін, фискалдық жады ... ... ... және ... компьютерлік жүйелер.
Акцизделетін тауарларға бақылау жасау. Сыраны қоспағанда, белгіленген
тәртіппен және жағдайларда акциз ... ... және ... ... ... ... алымы таңбалары[18]мен және есептік-
бақылау таңбаларымен таңбалауға акцизделетін тауарларды дайындаушылар мен
импортерлер жауапты болып табылады.
Салық органы ... ... ... тауарлардың жекелеген
түрлерін таңбалаудың ережесін акцизделетін тауарларды дайындаушының
сақтауына бақылау ... ... ... ... акцизделетін
тауарларды өндіруді жүзеге асыратын салық төлеушінің аумағында ... ... ... ... ... есепке алу, сақтау, бағалау
және өткізу тәртібін сақтауға бақылау ... ... ... ... ... мүлікті есепке алу, сақтау, бағалау және өткізу
тәртбін сақтауға, сондай-ақ оны сатудан бюджетке ақша ... ... ... ... ... ... асырады.
Уәкілетті органдарға бақылау жасау. Салық қызметінің органдары
бюджетке төленетін ... да ... ... ... дұрыстығы,
оларды алудың толымдылығы мен уақтылы аударылуы жөніндегі мәселер бойынша
уәкілетті органдарға ... ... ... асырады.
Бақылаудың ұтымды болуының шарты – оның ғылыми негізделген ... ... ... ... негіздерін және жіктелу критерттлерін
сипаттау кезінде, оның жіктелуі жөнінде пікірлердің көптігі. ... ... ... ... ... түрлері жіктелуінің негізіне
түрлі критериилер жатқызылуы мүмкін: бақылау ... ... ... ... ... ... бақылау өкілеттіліктерінің
сипаты, бақытау субъектісі мен ... ... ... ... жүргізілетін басқару кезеңдері, бақылаудың құқықтық салдары.
Ал мемлекеттік қаржылық бақылаудың жіктелуін объектілердің, біртұтас
жүйеде жіктелінетін объектілердің, біртұтас жүйеде ... ... ... ... ... категориялардың, кластар
(разрядтар, топтар және басқа ... ... ... ... ... бөлінуі ретінде анықтауға болады.
Белгілі бір шарттылық дәрежесімен, ... ... ... ... ... жіктелуін ұсынуға болады:
1. Бақылау қызметін жүзеге асыратын субъектілерге байланысты:
- салық органдарымен жузеге асырылатын салықтық бақылау;
- белгіленген жаағдйлардағы ... ... ... асырылатын салықтық
бақылау.
2. Бақыланатын тұлғалардың сипаттамасына байланысты:
- шаруашылық субъектілердің салықтық бақылануы;
- жеке кәсіпкерлердің салықтық бақылануы;
- жеке ... ... ... жеке ... ... ... ... тұлғаның бақылануы қызметінің көлеміне байланысты:
- кешенді салықтық бақылау;
- тақырыптық салықтық бақылау;
- мақсатты салықтық ... ... ... ... ... мен тәсілдерге
байланысты:
4.1. Бақылау пәнінің қамтылу дәрежесіне байланысты:
- ... ... ... ... ... ... салықтық бақылау.
4.2. Ақпараттар мен мәліметтердің құралу көздеріне байланысты:
- құжаттық салықтық ... ... ... ... ... ... ... Салықтық бақылаудың іс-шараларының жүзеге асырылу кезеңдеріне
байланысты:
- алдын-ала жасалатын салықтық бақылау;
- ... ... ... ... ... ... ... Салықтық бақылаудың[19] іс-шараларының жүзеге асырылу орнына
байланысты:
- камералдық салықтық бақылау;
- ... шығу ... ... ... бақылау.
7. Бақылау жұмыстарының жоспарына байланысты:
- жоспарлық салықтық бақылау;
- жоспардан тыс ... ... ... ... ... ... ... жіктелуі, мұндай құбылыстың ... мен ... ... ... органдарының салықтық бақылауды іске асыру қызметін
талдау
Еліміздегі салық органдарының маңызды мәлелелерінің бірі ... ... іске ... ... ... Осы мәселе үшін салық
органдарының бақылау ... ... ... көрсеткіштерді
қарастырайық.
Салықтық бақылаудың[20] жағдайы мен жетілдірілу деңгейіне салықтардың
тек қана өзіндік бақылау функциясының іске асырылуы ... ... ... ең ... тағайындалуымен байланысты фискалдық функциясының
қажетті іске асырылуы тәуелді.Жалпы ... ... ... бюджет кірістерінің өсуіне келесідей негізгі факторлар әсер
етті:
... ... ... ... ... жүргізу деңгейінің жақсаруы;
• Салық органдарының бақылау-экономикалық қызметінің жақсаруы;
... баға ... ... күшеюі;
• ҚҚС-на әкімшілік жүргізудің жақсаруы;
• Экономиканың өсуі мен кәсіпорындардың қаржылық жағдайының жақсаруы,
сондай-ақ еліміздің ... ... ... ... ... ... ең жоғарғы орынды
корпоративтік табыс салығы алып отыр, оның ... 2006 жылы 34% ... ... құн ... бұл кезеңде 19% шамасында, ал әлеуметтік салық
17% шамасындағы үлеске ие ... Ал ... ... ... ... ... түсу жағдайына тоқталайық (Кесте-1).
1-кесте
"2006-2008жж. Алматы қаласы Бостандық ауданы бойынша салық комитетінің
құзіретіндегі салықтық түсімдер" *
| |2006ж |2007ж |2008ж |
| ... ... ... ... | | | | | |% ... ... ... |62553820 |100 ... |100 ... оның ... | | | | | | ... ... ... |8263485 |16,11 ... |18,41 |12547133 |17,25 |
|Корпоративтік табыс |11464238|22,35 |13136302 |20,93 ... |27,08 ... | | | | | | ... құн ... ... ... |20,49 |12074342 |16,63 |
|Акциз |353930 |0,69 |287748 |0,46 |654633 |0,91 ... ... ... ... |27,79 ... |26,58 |
|Басқа салықтық түсімдер|6293790 |12,27 |7506458 |11,92 |6728173 |9,25 |
* ... ... ... ... және ... ... міндетті төлемдер туралы» Кодексі 12.06.07ж. №209-11
Аталмыш салық органында салықтық түсімдер 2006 жылдан 2008 ... ... ... 51,3 ... ... 72,7 млрд. теңгеден астам сомаға дейін,
яғни 21,4 ... ... өсті ... өсу ... ... тең ... ... салықтық түсімдері 72,7 млрд теңгені ... және ... ... ең ... ... корпоративтік табыс салығы алып отыр,
оның үлесі 27,08% шамасында болды. Ұқсас ... ... ... ... ... салықтарының құрылымынан көруге болады (диаграмма-1). Салық
органының салықтық түсімдер ... ... ... ... 2007 ... тең болды.
1-диаграмма
"Бостандық аудандының салық комитетіне 2007ж. түскен салықтардың құрылымы"
Салық комитетінің құзіретіндегі салықтық түсімдер бойынша ... ... ... ... ... ... нақты
көрсеткіштердің болжамдылардан оң ауытқумен ... ... ... ... ... ... бойынша 752,4 млн. теңгені, 2007 жылы 4472,5
млн. теңгені ... ... іске ... ... ... ... ... төлеушілер
санының өзгеру жағдайы ие, себебі бұл көрсеткіш салық қызметі органдарына
түсетін ауыртпалықты ... ... ... және аудандық салық
комитеті үлгісіндегі салық төлеушілер санын қарастырайық.
2-кесте
2006-2008жж. Алматы қаласы Бостандық ауданы ... ... ... ... ... ... болжамды көрсеткіштердің орындалуы
(мың теңге)
| |2007ж |2008ж |
| ... ... ... ... ... комитетінің|58707451 |62553820 |3846369 |68264476|72737000 |4472524 |
|барлық ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... салығы|10757490 |11509903 |752413 |11775622|12547133 |771511 |
|Корпоративтік ... ... |1103224 ... |1207582 ... салығы | | | | | | ... құн ... ... |652972 ... |742439 |
|салығы | | | | | | ... |255236 |287748 |32512 |614380 |654633 |40253 ... ... ... ... |1013627 ... |1208196 |
Алматы қаласы Бостандық ауданы бойынша салық комитетіндегі ... ... ... ... өсу ... ие ... отыр (Кесте-
2). 2007 жылда тіркеуде 26890 салық төлеуші тұрды, оның ішінде 22765 ... және 4125 жеке ... ... жж. аралығында салық төлеушілер
саны 25,41%-ға өсті.
Қарастырылған салық органының салық төлеушілер[22] бойынша мемлекеттік
деңгейдегі үлесі 2008 жылы 6% ... тең. ... ... салық
органында тіркеуде тұрған салық төлеушілердің құрылымы заңды тұлғалардың
басымдығын айқындайды.
Ал енді, еліміздегі салықтық ... ... ... талдап
көрейік.
Егер 2006ж. 16559 заңды тұлғаларға тексерулер жүргізілген болса,
2007ж. ... саны 18996 ... Бұл ... ... ... ... саны ... жоғарлаған.
2008ж. салық органдарының бақылау-экономикалық жұмысы ... ... ... ... ... мен олар ... өндіріп алған
сомалардың өзгермегендігімен сипатталады.
Бір жұмысшымен жасалған есептелінген ... үлес ... ... жұмыс нәтижелері бойынша 2006 жылмен ... ... ... 1614,2 мың теңгеге тең.
2008 жылдың нәтижесі бойынша республикада жалпы саны 12635 ... ... ... ... ... ... әр қызметкеріне 20 заңды
тұлға келеді. Салықтар және бюджетке ... ... да ... ... ... ... әр ... 2779,8 мың теңге
болады, ал 2004 жылы бұл көрсеткіш қызметкер саны 10604 бола ... ... 4392 мың ... ... жылы ... ... ... күрт төмендеуі 2006 жылмен
салыстырғанда БҚО (80%), Алматы, Астана және Жамбыл облысы (60%) ... ... ... жылы ең ірі ... ... ... Алматы қаласы бойынша
салық комитетінің қызметкерлерімен жасалған - 5447004 мың теңге, Маңғыстау
облысы бойынша - 2985680 мың ... ... ... ... - 279613 ... Павлодар облысы бойынша - 231849 мың теңгеге тең.
Салық органының бір қызметкерінің жүктемесін талдау ... ... ... ең ... ... ... облысы - 817,7 мың
теңге, Алматы облысы - 977 мың ... ОҚО - 1198,6 мың ... ... облысы
- 1462,9 мың теңге сәйкес көлемінде байқалады.
2006 жылы тексеру ... ... 16354,1 мың ... ... ал ... 16205 мың теңге. Қосымша есептеулер бойынша ... тиіс ... ... ... 149 млн. ... ... 1%-ға төмендеді. Бірақ
өндіріп алу көрсеткіші (өндіріп алынған сомалардың қосымша ... 30%-ға ... ... ... ... ресурстарының тиімдірек
қолданылуына қол ... үшін ... ... ... ... ... тексерулерге қатысты салық төлеушілерді таңдаудың
әдістемесін жетілдіру қажет. Осыған ... ... төрт жыл ... ... бүтіндей салықтық бақылауды жетілдіру бойынша
маңызды шаралар қабылданғандығын айтып кету керек, ... ... ... ... ... ... ... үшін салық төлеушілерді таңдауды
жетілдірудегі ... ... және оның ... ... ... ... ... бақылауды іске асыру қызметін талданып отырған Алматы қаласы
Бостандық ауданы бойынша салық комитетінің үлгісінде бөлек ... деп ... ... бұл ... ... іске ... салықтық
бақылауының нақты мәселелерін тереңірек талдауға ... ... ... сұрақ осы мәселе төңірегінде болады.
3-кесте
"2006-2008ж. бірінші тоқсан аралығындағы Алматы қаласы Бостандық
ауданы бойынша салық ... ... ... ... ... |2006ж |2007ж |2008ж |2009ж. ... 2006 және|
| | | | |I ... ... ... ... |22198 |24755 |26890 |27671 |5473 ... саны, | | | | | ... ... | | | | | ... тұлғалар |2913 |3368 |4125 |4546 |1633 ... ... |19285 |21387 |22765 |23125 |3840 ... ... |142 |154 |170 |173 |28 ... | | | | | ... ... |156 |160 |158 |159 |176 ... ... | | | | | ... | | | | | ... ... |1725 |2011 |1985 |271 |260 ... ... | | | | | ... |331 |348 |262 |35 |-69 ... |428 |615 |336 |34 |-92 ... |416 |332 |635 |179 |219 ... ... |1175 |1295 |1233 |248 |58 ... |75 |64 |93 |23 |18 ... |475 |512 |659 |155 |184 ... ... ... ... ... мың | | | | ... ... | | | | | ... ... ... ... ... |
| | | | | ... ... ... |71506,3 |50989,1 |39691,3 |28613,1 |-31914 |
| | | | | ... ... ... |617236 ... ... |126663,7 |74535,4 ... мың ... | | | ... ... алу |0,37 |0,64 |0,48 |0,66 |0,11 ... | | | | |(+30%) ... ... |11602 |5116,9 |8490,8 |1101,5 |3111,2 ... ... | | | ... ... сомалары, | | | | | ... тг | | | | | ... ... ... ... ... ... №2-Н есебі, сондай-ақ өтілген өндірістік практиканың
материалдары және автордың өзіндік есептеулері негізінде құрастырылған.
3-кестеге сәйкес 2006ж. және 2009ж. ... ... ... ... ... ауданы бойынша салық комитетінде тіркелген салық
төлеушілер саны ... ... ... яғни 5473-ге өсті, оның ішінде
заңды ... ... ... дейін, яғни 3840-қа өсті, ал жеке
тұлғалар саны 2913-тен 4546-ғе дейін, яғни 1633-ке ... ... ... ... ... ... ... сәйкес комитетте 170 қызметкер
жұмыс атқарады. Сонда, сәйкес ... ... ... – бір ... ... ... Ал ... кестедегі салық қызметкерлерінің саны
қарастырылған мерзім аяғына 173, яғни 28 ... ... ... ... ... ... саны ... дейін, яғни 260-қа өсті. Олардың ішінде: кешендік тексерулер 331-
ден 262-ге дейін төмендеді, яғни 69 ... ... ... ... 336-ға ... ... төмендеу 92 тексерулерді құрады. Жалпы
тексерулер санының жоғарлауы негізінен қарсы тексерулерді ... ... ... ... саны ... ... яғни 219-ға ... 1,5-есеге
жуық өскендіктен орын алды. Нәтижесінде құжаттық тексерулер саны 58-ге
өсті. 2008 жылы ... ... саны 93 және ... ... 659 ... жалпы тексерулер санының өзгерісі оң мәнге, яғни 260-
қа тең ... ... ... 2007 ... ... ... ... салық комитетінде де байкалады, сәйкес ... ... ... ... 1,6 ... ... 0,78 млрд. теңгеге
күрт төмендеді. ... ... 2008 жылы ... ... ... Ал
бір жұмысшымен жасалған қосымша есептелінген сомалар 2005ж. 11602 ... 2008ж. 8490,8 мың ... ... яғни 3111,2 мың ... ... ... ... сомалар 617236 мың теңгеден 691771,4 мың теңгеге
дейін, яғни 74535,4 мың ... ... ... ... ... ... 0,37-ден 0,48-ге дейін өсті және 2008ж. бірінші тоқсанында бұл
көрсеткіш 0,66 ... ... ... ... ... ... іс-тәжірибесі
Салықтық бақылау процедурасын дайындау мен салық заңдарын дайындау
жөніндегі ұсыныстарды жасауда Қаржы ... ... ... дамыған нарықтық экономикасы бар шет елдердің ... ... зор. ... Қазақстан экономикасының даму кезеңін ескере
отырып, бұл ... ... ... ... ... ... ... қазіргі халықаралық стандарттар мен талаптарға сай
үйлестіруге ... ... ... ... ... – мемлекеттің конститутциялық
қызметтерінің бірі. Ол салық ... ... мен ... ... ... ... етеді. Француз салық жүйесінің
негізгі сипаттарының бірін атап өту ... ... ... ... ... ... үшін мәліметтерді өзі алып келеді, оған қоса салық
сомаларының 90 пайызы өз ... ... ... ... – кез-келген
салық төлеуші әділ, осы тұжырымға сәйкес, ... ... да ... бұл тәжірибені Қазақстанда да қолдануға болады.
Салықтан жалтарумен күресудің барлық қажетті шаралары Францияның Салық
Кодексінде қарастырылған. Мұндай толыққанды құжат бірнеше елдерде ғана ... ол ... ... Заң ... ... жыл сайын толықтырылып
тұрады. Кодекстің екі томдық түсіндірмесі бар (жыл ... ... МСБ ... ... жыл ... ... жалтарудың
салдарынан қазынаға жылдық жиынның 15-тен 25 пайызына дейін түспей қалады.
Мысалы, 2008 жылы ... 250 ... ... ... ... ... деп
жоспарланған, бірақ, іс ... 50 ... кем ... ... ... ... шаралардың нәтижесінде жиналмай қалған
соманың бір бөлігі бюджетке түседі.
Францияда оффшорлы зонаға кез-келген ақша ... ... ... ... ... ... ... маңызы – ақша-қаражатын жуып-
шаюда. Зоналармен қаржы-экономикалық қарым-қатынас жалпы ... ... ... ... ... мұндай ереже Францияның
Салық кодексіне ертеден бастап енгізілген. Бұл ережені Ұлыбританиядан өзге
ЕО-қа мүше елдердің ... ... ... ... ... ... ... оффшорлы зоналар арқылы кететін болғандықтан,
бұл тәжірибе бүгінгі күні ... үшін ... ... ... жеке ... ... салық, тек Францияда алынған
табысқа ғана салынады. Салық отбасының жинақталған ... ... ... салынатын бірлік отбасы болып табылады. Салық салу
мақсатында ... ... ... ... ... жұмыс[27]
істейтін балаларының табысы, еңбекақы, дивиденттер, коммерциялық ... ... ... ... ... ... ... Егер қандай да бір
табыс түріне салық салынса, мұны есепке ... ... жүйе бар. ... жыл ... (1 ... ... отбасының барлық мүшесінің мекен-
жайына түскен түсімдерді көрсетіп, декларация тапсыруы тиіс. ... ... саны көп ... ... салық көлемі де аз
болады.
Табыс көлеміне қарамастан, декларацияны барлық жеке ... ... ... мен ... аз ғана сома ... ал ... ... деңгейдегі (салықты жинақтап алғанда жыл сайынғы ... 50 ... ... ... ... 15 миллионнан астам адам мүлде салық
төлемейді. Мұндай жандар қалалық ... ... ... ие (тегін
көлік, тұрғын үймен көмек).
Францияда салық тексеруін ... ... ... ... салық
орталықтары жүргізеді. Олар салық төлеушілерге хабарлама ... ... ... декларацияларды тексереді. Салық қызметкерлері екі
түрлі тексеру жүргізеді.
Өз жұмыс ... олар ... ... істейді (камералды
бақылау). Францияда жыл сайын шамамен 50 мың декларация тексеріледі: ... ... ... болса, 5-мыңы жеке тұлғалардыкі. ... ... ... ... ... бұл ... жиі ... және инспектор салық төлеушіге қажетті түсінік
беруі үшін ... ... Егер бұл ... ... инспекциясын
қанағаттандырмаса, олар салықтың қалған сомасын ... ... ете ... ... да ... ... болу үшін өзге ... бөлімшелерге
жібереді. Орыннан барып бақылау жасау, әдетте үлкен табыс сомасын жасырып
қалған жағдайда ғана ... ... ... ... ... үш ... ... тексерудің жиілігі туралы арнайы ереже жоқ. Өте сирек
болмаса, бір кезеңде қайталап тексеру жүргізілмейді. ... ... ... ... ... негізінде, көптеген критерийлерге
сәйкес таңдайды. Біріншіден, үнемі тәіртіп ... ... ... ... ... ... орынға барып тексеру белгілі бір қиын ... ... ... ол туралы 8 күн бұрын хабарлануы тиіс. Ескертілусіз, бірден
болатын тексеру, кәсіпорынның салықтан жалтарғаны туралы бұлтартпас мәлімет
болғанда ғана жүргізілуі ... ... ...... ... ... кіші-гірім кәсіпорындар үшін үш айдан көп емес, ал ... үшін ... ... Мұнда жеке тұлғаларға байланысты
шектеу бар: оларды тексеру 12 айдан аспауы тиіс. ... ... ... ... ... ... ... көруге
рұқсат алуы тиіс. Тексеру аяқталғаннан кейін салық төлеуші, өз тарапынан
жою талап етілетін, ... ... ... ... жою ... ... ... ал 30 күн ішінде ол ... ... ... Осы ... ... отырып, тексеру нәтижесі бойынша ... ... ... ... ... салық төлеуші алдымен,
тексеруші бөлімшенің жетекшісімен, ал содан ... ... ... – сотқа
шағымдана алады. Салық ... мен ... ... арасындағы қарым-
қатынас – пікір алмасу формасында құрылады: әр тарап ... ... ... Қазақстандық салық әкімшілігі үшін, мына факт қызық болуы
мүмкін, Францияның салық ... ... ... ... бұл жазбаларды өзін
қорғауға қолдану үшін, салық төлеушінің сұрағына жазбаша түрде жауап беруге
тиіс.
Тексеру барысында он жағдайдың тоғызында декларацияның ... ... ... салық органдары түрлі шаралар қолданады. Декларация
тапсырудың мерзімін өткізгені үшін мерзімі өткен сомадан жылына 9 ... ... ... ... қалу ... ... дұрыс емес
бухгалтерлік мәлімет үшін ... 80 ... ... ... ... ... мүмкін. Салық төлеушілердің өз міндетін ұдайы төлемеуі кезінде
салықтар еш ... ... ... ... ... ... салық төлеушінің әрекеті әдейі ме, әлде әдейі емес ... ... ... ... көмектесе ме, жоқ па соған байланысты.
Қарапайым қате болса, жұмсақ жазалар қолданылады. ... ... ... ... ... ... төлеуші тарапынан тексеруге қарсылық болған
кезде және өзге де маңызды хұқық ... ... ... ... өте көп мөлшерде айыппұл салады және ... ... ... ... ... ... ... қарастыратын болсақ, бұл елде ... ... жоқ ... ... ... ... инспекциялары қаржы
жүйесіне енеді, мұнда бұл құрылым мүлде өзгеше. Ол мемлекеттің ... ... ... ... ... ... және Жердің қаржы
министрлігі. Әрбір жерде, сонымен қатар Жоғарғы қаржы дирекциясы бар (Бас
қаржы басқармасы), ол ... және Жер ... ... ... Жоғарғы қаржы дирекциясына салық инспекциясы мен кедендік орындар
бағынады. Федералды қаржы министрлігінде жоғарыда аталғандармен қатар, өзге
де басқармалар бар: баж және ... ... және ... ... мен Жерлердің арасындағы қаржылық өзара байланыс. Олар ... де ... ... ... ... бере алмайды. Жер Қаржы
министрлігінде жеке салықтар бойынша бөлімшелері бар, ... ... ... ... ... орган болып табылатын Жоғарғы қаржы
дирекциясында, дирекцияның федералды бөліміне қарайтын, ... ... ... пен баж және жер ... ... ... ... салық
бөлімі бар. Федералды және жер мемлекеттік ... ... ... ... ... бар. Олар ... ... емес, бірақ министрлік олардың қызметіне лицензия ... ... ... ... ... Бұл өте ... ... өйткені,
Германияның салық заңы өте күрделі.
Құзырына елдің салық саясатын іс жүзінде жүзеге ... ... ... ... ... ... ... салық полициясы –
штойфа («steufa») ... ... ... ... мен ... ... ... жалтару мен табысын жасырып қалумен байланысты
хұқық ... ... ... және ... ... ... саладағы түрлі қылмыс түрлерін, ашып жолын кесіп және ескерту
үшін шұғыл шараларды жүзеге асырады.
Атап кету керек ... ... ... салық салу
саласындағы хұқықбұзушылықтар үшін жауапкершілікті ... тек ... ғана бар. ... ... хұқы мен ... ... ... бұзушылықтар мен қылмыстарды жасағаны үшін бірнеше
жауапкершіліктің түрін Германияның ... ... ... ... ... ... ... Қаржы
министрлігі бекіткен қаржылық тексеру жүргізу туралы Ережеге сәйкес, ... ... ... бар, істің мән-жайын білу мақсатында ... ... ... бұл қосымша салықтарды іздеу үшін ... ... мен ... ... ... ... ... ісіне аз араласу, тексеруге жұмсалған құралдардың ... ... ... ... ... ... оның ... көлемі туралы шешімді өздерінің қалауы бойынша қабылдайды.
Бақылаулық тексерулер жүргізу жөніндегі салық органдарының ... ... ... ... жыл сайынғы және тоқсан сайынғы,
басқылаулық тексерулердің жоспары негізінде ұйымдастырылады. Ал одан жоғары
салық органдары бұл ... ... іс ... араласпайды.
Бірақ, оларға әдетте, көп салалы өндірістік құрылымы бар, біршама ... ... ... ... Жеке ... ... өз
алдына жеке тексеру жүргізу хұқы берілген.
Германияда сондай-ақ, бақылаулық тексерулерді жүзеге асыратын салық
қызметкерлерінің жұмысын ... ... ... Баллды нормативті
көрсеткіш ең бастысы салықтық тексеру бөлімдерінің жетекшілерінің қызметтік
және ... ... ... ... ... ... ... бағалаудың мәні
мынада: Тексерілген кәсіпорнның категориясына сәйкес (ол ... ... ірі, ... кіші және ұсақ ... ... ... ... 1-ден 8-ге дейін баллдың белгілі саны есептеледі. Сөйте ... жыл ... ... ... ең аз ... 34 балл ... ... бұл
басшыға қызметтік сәйкестілік туралы қорытынды жасауға негіз бола алады.
Біздің ойымызша Германиялық ... ... ... тәжірибесі
Қазақстанда қолданылуы мүмкін еді, өйткені көптеген салық испекторларының
жұмысы көңіл ... ... ... ірі ... ... ... жөніндегі хабарламаны
ол басталмастан 4 апта, орта кәсіпорындар – 3 ... кіші және ... 1 апта ... ... ... ... мен ... күні, маңызды себептер болып жатса, басқа уақытқа ауыстырылуы
мүмкін. Басқылаулық тексерулердің орташа ... ... ірі ... – 25-30 ... ... ... – 15 ... кіші және ұсақ кәсіпорындарда – 6- 8 күн.
Италияда жыл ... ... ... ... декларацияның 3-тен 5
пайызына дейін ... ... ... мен кәсіпкерлердің арасындағы
өзара байланыс, тура ... ... ... ... жылдық декларацияны
толтыру сәтінен басталады. Мұндай декларациялардың салықтық жүйеде
бекітілген ... ғана түрі бар. ... ... ... ... декларацияның
қарапайым түрі. Өзге де табыс көздеріне иелік ететін (мұнда жалданып жұмыс
істеп жүрген немесе ... жан) және ... ... салық төлеуші осы үлгіні толтырып, өзінің жұмысберушісіне немесе
салық салу мәселесінде бірігіп жұмыс істеу жөніндегі автоматты ... ... ... ... пен ... ... мен зейнетақыны беруде
компенсацияланатын болады.
Келесі үлгісі табыс ... ... ... кең таралған түрі,
ол өндірістіктік қызметтің нәтижесінде немесе табыс әкелетін ... ... ... ... Оның ... жеке ... және еркін кәсіпорын тұлғалары болып табылады. Бұл үлгіде
мәліметтер нақты және ... ... ... керек: кәсіпорындардың
табысы туралы, үй шаруасымен айналысатындар мен жер иеленушілердің ... өз ісі бар және ... ... ... ... ... түскен табыс туралы. Мұнда сонымен қатар табыс әкелу үшін ... ... да ... ... ... ... ... тастау бойынша таңдау,
өзге де себептер бойынша болып бөлінеді (жоғары салықтық ... ... ... мен қызметтің ерекше түріне, ... ... ... ... ... органдары тарапынан бақылау жүргізу туралы
дәстүрлі хабарлама, салық басқармалары жүргізген табыстарды ашу жөніндегі
даудың ... ... ... ... ... ... қолданатын бақылаудың негізгі ... ... ...... ... декларацияда көрсетілген
мәліметтерге бухгалтерлік жазбалардың негізінде өзгертулер енгізеді. Оның
бөлінбес ережесі дұрыс және нақты бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... бұл түрі ... бухгалтерлік жазбалары мен
барлық құжаттарын тексеруден өткізуді талап етеді.
2. егер ... ... ... ... көрсетілмесе, бірқатар,
бухгалтерлік жазбалар болмаса, бухгалтерлік есеп тәртібінде маңызды ... ... ... ... ... ... ... салықтөлеушілердің реестрі бойынша
жүргізіледі. «Жобаланған табыс ... ... ... ... ... жекелеген бақылаудың тәжірибесі бола алады.
4. Қысқартылған бақылаудың мәні мынада, салық төлеушінің табысы туралы
декларациясында көрсетілген[31] мөлшерден де ... ... ... ... ... салық бюросының көрсетілген жинақталған табысқа
қажетті өзгертулер ... ... ... ... ... табыс туралы декларацияға бақылау
жүргізетінін салықтөлеушіге хабарлаудың мерзімін ... ... ... соң, 5 ... ... 31-ші ... дейін
жіберіледі. Мысалы: табыс туралы декларация 1989 жылы тапсырылған, салық
төлеуші ... ... ... 1994 ... 31 ... ... Егер ... бекітілген мерзімде тапсырылмаса, онда
бақылау туралы хабарлама оны тіркеген соң 6 ... ... 31 ... ... Хабарламаны арнайы муниципалды хабарламашы тапсырады,
салықтөлеуші ... ... ... ... ... ... есептеледі
де, тіркеуден өткен соң, муниципалды мұрағатқа сақтауға беріледі.
Салық басқармалары салықтарды төлеу ... ... күн ... ... ... ... реестерде тіркеу арқылы
қамтамасыз етеді. Реестр, салықтық міндеттерінің мазмұнына қатысты барлық
заңға бағынатын салықтөлеушілерге ... ... бере ... Егер
салық төлеу, реестрде көрсетілген мерзімде жүзеге аспай қалған жағдайда,
уақыты өтіп кеткен төлем туралы хабарламаны ... ... ... ... агенттік оны күшпен жинап алу жөнінде шаралар қолдана алады. Егер
төлемді кешіктіргені туралы хабарламадан ... де ... ... ... ... бекіткен соманы төлемейтін болса, салық агенттері оның мүлкін
қолдануына тиым сала ... Егер ... ... ... ... өтеу
үшін ешқандай шара қолданбаса, қолдануға тиым ... ... ... ... ... ... ... мына жағдайларда
өте ауыр болып есептеледі: 50 млн.лирден жоғары табыс жағдайында декларация
толтырылмаса; ... ... ... фиктивті есеп-
фактураларды қолдану мен жазу; табыс көлемін азайтып көрсеткен ... ... ... ... ... тексеріліп, барлық
тексеру актілері, алдын ала тергеу ... істі ... беру ... шешім
қабылдауы үшін, сот орындарына жіберіледі.
Заңды және жеке тұлғалардың салық төлеуін ... ... ... ... ... немесе салық полициясы маңызды рөл
атқарады. Ол 200 ... аса ... бойы өмір ... ... оған 1881 жылы
елдің барлық салық салу жүйесін бақылау тапсырылған ... ... ... ... мен ... 1959 ... заңмен бекітілген
болатын. Ол Қаржы министрлігінің құрамына ... және жеке ... ... ... ... бар. ... ... тек қана табыспен айналысады, оның құрамына салықтық және
кедендік органдар енеді. ... ... ... арасындағы өзара
байланыс іскерлік байланыс пен ақпарат алмасу негізінде жүзеге асады.
Ақпараттық ... ... ... ... ... ... саласының жұмысшыларының сауда палатасы, салық полициясы,
салық мұрағаты және салықтөлеушілердің ... тура ... ... ... қосылған құн салығын есептейтін департамент,
азаматтық транспорттық құралдардың автокөлік реестрінің органы.
Франция, ... және ... ... ... ... ... ... бақылау жүргізу үшін салықтөлеушіні таңдау салықтық басқару
жүйесін рационалды ұйымдастыру үшін өте ... ... көз ... ... ... ғана ... органдары мамандарына біршама ауыртпалық
түсіру жағдайында бюджетке аударылғанға дейінгі ... алып ... ... ... ... әсер ету ... қарасақ та,
тексерулердің көп нәтиже беруін қамтамасыз етеді.
Осылайша, ... ... ... салық қызметінің тиімді жұмыс
істеуіне мүмкіндік жасайтын факторлар ретінде, төмендегілерді атап айтуға
болады:
• салық салудың ... ... ... қатар салықтық заңдық
қатынастарда тараптардың шынайы тепе - теңдігі нақты жазылған анық, бөлек-
бөлек детальдармен ... ... ... салалық салық қызметін ұйымдастыруда қызметтік әдісті игеру.
Қызметтік принцип ... мен ... ... ... ... ... және кешенді әдіс пен
мамандандырудың есебінен еңбек өнімділігін арттыруға мүмкіндік
береді. Бұл принцип салық ... ... ... ... органдарының қызметіне шағымдануда, салық төлеушілердің
ескертпелерін қарастыруда біртұтастықты қамтамасыз етеді;
• Салықтық бақылау тұжырымының болуы бақылаудың ... ... ... концентрациялау, кең көлемді ақпараттық
базаның ... ... үшін ... ... кәсіпорындарды
таңдау;
• Нақты критерийлердің негізінде салық қызметі жұмысшылары мен
бөлімшелердің жұмысын ... ... ... ... үшін ... ... ... табу.
III Салықтық бақылаудың жетілдірілу мәселелері мен оларды шешудің кейбір
жолдары
3.1. Салық төлеушілерді таңдаудағы статистикалық әдістерді қолдану
қажеттігі
Дипломдық жұмыстың екінші бөлімін орындау ... яғни ... ... ... ... ... ... еліміздің салық
органдарының оперативті ресурстарының тиімдірек қолданылуына қол ... ... ... ақпараттық технологияларды ескере отырып,
тексерулерге қатысты салық ... ... ... ... оны іске асыруда халықаралық тәжірибені және оның ... ... ... ... еді. ... ... ... салық
ж­йелерінде қазіргі кезде қолданылатын және ... ... ... ... ... әдістері сияқты ... ... ... ... іске ... ... шарттар
Кәсіпорынды таңдау процесін жақсы статистикалық негізге қою үшін үш
негізгі құрамдас бөлікке ие болу керек: сәйкес ... ... ... ... ... мол тәжірибесі бар мамандар және
статистикалық ... ... ... ... қолдануда, салықтық
тексеруді жүзеге асыру кезінде немесе ... ... ... ... ... ... бұрын тексерілген кәсіпорындар туралы
ақпаратпен салыстырылады. ... мәні ... ... ... ... дейін белгілі болған ақпарат пен оның ... ... ... ... ... ... табу табылады. Басқаша
айтқанда, бізге белгілі кәсіпорын туралы ... ... ... есептеулермен байланысты анықтайтын ... ... ... ... мәліметтер[33] болып, салықтық тексеру нәтижесінде қандай
қосымша салық сомалары есептелінгендігі (мәліметтер әрбір салық ... жеке ... ... ... ... (аудитті) жүргізуде мол тәжірибесі бар мамандар
салық төлеушілерді таңдаудағы статистикалық әдістерді ... ... ... ... ... олар ... ... және басқа да стандартты есеп-қисаптарының ... ... ... ... көрсеткіштері қызмет ете алатынын айта алады.
Екіншіден, компьютер көмегімен ... ... ... ... бұл ... ... беріледі, олар
өз кезегінде тізімнің қай салық ... ... ... ... ... эксперт-жіктеушілер талдаудың негізінде тексеру
жүргізетін ... ... ... ... ... ... салық
салудың қандай мәселелеріне немесе олардың қызметінің қандай бағытына көңіл
аудару керектігін айтады. Бұдан ... ... ... ... ... құруда, ақпаратты статистикалық өңдеуде тәжірибесі
мол, сондай-ақ ... салу ... ... мамандар қажет.
Салық төлеушілерді таңдау үшін берік статистикалық негіз ...... ... ... ... ... модель әрбір
салық төлеуші туралы мәліметтерді қарастыруға м­мкіндік беретін өзіндік бір
«терезе» ретінде қызмет етеді және бұл ... ... ... ... ... табылатындығы немесе табылмайтындығы туралы
шешім қабылдауға мүмкіндік береді.
Төлеушілерді таңдаудың статистикалық ... және ... ... таңдаудың статистикалық моделдерінің көбісі екі типке
бөлінеді: бинарлық моделдер және регрессиондық ... ... ... бір ... тексеру қосымша есептеулер беретіндігі
ықтималдығының қаншалықты жоғары екендігін көрсетеді, ал ... егер ... ... ... ... ... ... к­туге болатындығын көрсетеді. Кәсіпорынды тексеру ... ... ... үшін ... екі ... де ие болу ... ... модель математикалық түрде келесідей жазылады:
ехр (Вт X) / [ 1 + ехр (Вт ... Х = (X1, Х2, ... , Xn) – ... ... ... = ... ,Bn) – тұрақты коэффициенттер векторы;
т- транспонирлау белгісі.
Өткізілген барлық ... ... ... немесе математикалық
формуланы қолдану арқылы салықтық тексеруді жүргізуге потенциалды кандидат
салық төлеушілер немесе кәсіпорындар тізімін құруға болады.
Салық ... ... ... ... ... аралас
модель (бинарлық және регрессиондық моделдер) тиімді болып табылады. Екі
модель нәтижелерін ... ... ... тексеру нәтижелігінің
бағалануын аламыз, яғни есептеулер сомасының күтілетін бағалануын. Осындай
ақпарат қай кәсіпорындарды тексеру ... ... ... ... ... қажет, сондай-ақ ол салықтық түсімдерді болжамдауға мүмкіндік
береді. Кәсіпорындарды тексеруге арналған ғанша каражат ... ... ... ... жүргізілгенге дейін қосымша есептеулер сомасын алдын-
ала анықтауға мүмкіндік туады.
Статистикалық моделдерді құру және ... ... ­шін бес ... ... ... ... ... үшін түсіндірушілер рөлін орындайтын
көрсеткіштер тізімін құрастыру қажет. Бинарлық ... бұл ... ... ... бар ... яғни салық салынатын ... ... ... ... ... ... ... тиіс салық сомаларын, яғни салық ... ... ... көрсетеді.
Екінші кезеңде арнайы әдістеме көмегімен, бірінші ... ... ... ... ... үшін ең жақсы «жұмыс
істейтін» көрсеткіштер ... яғни ... ... ... қазіргі күнге дейін моделдердің қандай әдістемесі ең жақсысы
жөнінде ... ... жоқ. ... ... өте көп, ... негізгілердің
барлығы үшеу – енгізу әдісі, шығарып тастау әдісі және ... ... ... ... арнайы және бағаланған моделдер, ... ... ... анықтау үшін ... ... ... Ең ... ... алған декларациялар
тексеруді жүргізуге кандидаттар ретінде қарастырылады.
Төртінші кезеңде таңдалған салық төлеушілер тізімі кәсіпқой ... ... ... Ол ... ... олар бойынша сәйкес шешім қабылдайды.
Бесінші кезеңде таңдалған салық төлеушілер тексеріледі ... ... ... базасына енгізіледі. Бұл кеңейтілген
мәліметтер базасы келесі жылда ... ... ... жаңартылуы
үшін қолданылады.
Салық және бюджетке[35] төленетін басқада міндетті төлемдердің
белгілеу, ... және ... мен ... ... жөніндегі қатынастарды,
сондай-ақ мемлекетпен салық төлеуші арасындағы салық ... ... ... ... «Салық және бюджетке төленетін
басқада ... ... ... салық кодексі және «Мемлекеттік қызмет»,
«коррупция туралы» заң нормаларына сәйкес жүргізілуі тиіс.
Құжаттық тексеру келесі тәртіптер ... ... Ең ... ... ... ... бұрын, тексеретін кәсіпорынның заңдық іс
қағаздарын алып, оны зерттеп және ... ... ... ... тексеру жүргізеді, бұның алдында тексеру ... ... ... ... ... ЖҚС, ... тамақтану орындары)
қандай екенін анықтау керек. Одан кейін осы объектіні тексеруге аттанады.
Осы ... ... ... ... ... ... ... керекті нұсқама мен таныстыру керек. Нұсқама екі ... Бір ... ... ... ... және осы ... ... алғаны жөнінде белгі (жауапты тұлғаның ... ... ... объектінің басшысы хабардар болғаннан кейін бекітілген
бағдарламаға сай тексеруді ... ... ... ... ... ... ... тексеруге қажетті ... ... ... ... ... ... түрде расталуы талап
етіледі. Тексеруді жүргізу барысында есептік құжаттардың барлығын беруді
талап ... ... ... ... ... ... және ... керек. Егер алғашқы құжаттардың жоқ ... ... ... кезде немесе шот фактураларды қате толтырған жағдайда
осы бұзушылық пайда болған ... ... ... ... опис жүргізу
керек немесе көшірмесін алу қажет. Кәсіпорында бюджетке төленетін салық
және басқада міндетті ... ... ... бар ... ... ... жеңілдіктердің қолданудың заңдылығын тексеру қажет.
Тексеру жүргізу барысында ... ... ... салығы, күмәнді
талаптар және қосымша құнға салынатын түзетулер сомаларына көп ... ... ... ... жағдайда қарсы тексеруді қолдану керек.
Тауарлы материалдарды ... ... ... және материалды емес
активтер қалдықтарының ... ... ... ... тарату кезінде тексеру актісіне салық салынатын объектінің
жаңа ... ... ... ... ... ... заңдылықтарын бұзушылығы анықталған жағдайда бұған жеке
акт толтырылуы керек.
Тексеруді аяқтау барысында тексерілген материалдарды алғашқы ... ... ол ... ... ... қолы қажет емес.
Егер даулы сұрақтар болған жағдайда заң ... ... ... ... ... ... заң ... растайтын құжаттар
көшірмесі арқылы ... және ... ... ... ... кейін акт рәсімделуі және оған тексерілген ... ... ... және ... ... ... ... екінші
данасын алғаны туралы келісімін талап етеді.
Салық тексеруі актісінде көрсетілген нәтижелер кезінде салық тексеруін
аяқтау бойынша, салық ... ... слық ... 31 ... ... мерзімде салық төлеуцшіге жіберілетін салық және бюджетке
төленетін ... ... ... есептелген сомалары өсімпұлдар мен
айыппұлдар туралы хабарлама шығарады. Салықтық және ... ... ... төлемдердің, өсімпұлдар мен айыппұлдардың ... ... ... ... ... ... егер салық тексеруі
нәтижелеріне шағым жасамаса, оны хабарламада белгіленген мерзімде ... ... ... ... Біріншіден тексеруді
жүргізген орынымен уақыты, ... ... және ... ... тексерудің түрі (құжаттық, кешенді, тақырыпты, қарсы, рейттік,
хронометраждық зерттеу). Одан кейін тексеруші салық инспектордың аты ... ... ... ... ... ... салық төлеушінің тіркеу
номері, банк шоттарының номері немесе қызмет көрсететін ... ... ... ... ... аты ... тексеру кезеңі
тексерудің бастау және аяқтау кезеңі. Тексеру объектісінің ... ... және ... және оның мекен жайы. Шаруашылық етуші
субъектінің қай ... ... ... және ... ... және номері болуы керек. Бұның алдында жасалған тексерудің датасы
және тексеруді жүргізген инспектордың аты жөні және ... ... заң ... ... ... тексеру жөніндегі нақты
мәліметтер, ауытқу сомасы, ауытқудың ... не ... ... ... ... фактісі әр-бір салық түрі есеп беру ... ... ... Осы ... ... ... ... және мүмкін болатын
қателер және ... емес ... ... бұл ... факт ... ... ету ... жеткіліксіз дәлелдемелер негізіндегі тексеруші субъектінің
болмауын талап етеді. Сонымен ... осы ... ... ... және жер ... сатушы және сатып алушы жөнінде барлық
қозғалыстар толығымен айқындалуы қажет. Акт ... ол ... ... ... ... сонымен бірге оның ішінде көп сөз ... ... ... ... ... тексеру, оны салық органдары жекелеген салық ... ... ... Республикасының заңдылықтарының ... ... ... ... жүргізіледі:
1) салық төлеушінің салық органында тіркеу есебіне қойылуы;
2) фискалды жады бар ... - ... ... ... ... ... лицензияның және өзгеде рұқсат ету құжаттарының болуы;
4) акцизделетін өнімді өндіру, сақтау және сату ... ... ... ... ... ... салық төлеушіге танысу үшін нұсқаманың
түп нұсқасы көрсетіледі және оның көшірмесі ... ... ... ... ... ... айналысуын тексеру үшін
бақылау сатып алуын жүргізеді. Салық[37] ... ... ... ережесінің сақталуын тексереді. Тексеру барысында салық төлеушінің
қызметі тоқтатылмайды оның барысында салық органдарында ... ... ... жәнеде жеке кәсіпкер ретінде салық есептілікке дер
кезінде қойылуын тексеру, қызметі бойынша ... ... ... ... ... ... актісі рәсімделеді. Акті бойынша
сұрақтарды қарастыру үшін тексерілген объектілер басшысы (жеке ... ... ... ... мерзімде. Заң бұзушылық болған кезде
тиісті хаттамалар рәсімделеді, олар салық органдар тіркеліп және ... 30 күн ... ... жиналған материалдар сот органдарына
табыс етіледі.
Хронометраждық тексеру салық органдары салық төлеушінің нақты кірісін
және ... ... ... нақты шығындарды анықтау ... ... ... ... ... оны ... ... салық орган басшыларының ұйғарымды алады. Хронометражды
жүргізетін ... ... ... ... ... ... құрылымдық бөлімшелерінде тіркейді. Хронометраждық
тексерудің ... ... ... ... ... ... тиісті
акт рәсімделеді. Фискалды жады бар ...... ... алады.
Хронометраждық зерттеу тексерілетін объектінің бүкіл жұмыс режимін
қамтиды. Хронометраж ... ... ... ... ... ... және басқада өнімдерді сатуын қадағалайды. Жұмыстың
аяғында салық инспекторы алған фискалды ... ... ... ... есептейді. Алған мәліметтер хронометражды жүргізу бойынша журналға
енгізіледі. Егер хронометраждық зерттеу келесі күні ... онда ... ... ... ... ... игіліктердің заңдығы есептеледі
жәнеде жаңа жұмыс күніне журналға тиісті жаңа ... ... ... ... кейін хронометраждық тексерудің
мәліметтері салық ... ... ... ... Өзгерістер анықталса, салық органдары тиісті іс шараларды
қолдануға құқылы.
Маниторинг негізіндегі салық бақылауын ... ... ... ... асырылады.
Республикалық маниторингке[38] жататын салық төлеушілерге, ... ... ... ... салық төлеушілердің мониторингтік
басқармасы хат ... онда ... ... ... және ... ... дұрыс есептелгендігін.
Осы салық төлеушіден жазбаша түсініктеме алғаннан кейін, қажет болған
жағдайда оның тіркеу есебінде тұрған ... ... хат ... ... ... ... үшін ... сәйкес белгілі бір іс – шараларды
қолдану керек екендігі жөнінде.
Салық органы осы алған хат негізінде көп кешіктірмесе ... ... беру ... ... отырып салыстырмалы тексеру жүргізіп осы
салық төлеушінің орналасқан жеріне хаттама жібереді, онда ... ... ... күнен бастап бес жұмыс күні ішінде осы анықталған
қателіктерді жою керек.
Салық төлеуші ... ... өз ... жоюдан бас тартқан
жағдайда сонымен қатар, салық төлеушілер мониторингтік басқармасының салық
бақылау нәтижесіндегі қабылданған ... ... ... республикасы қаржы министрлігінің құрылымдық бөлімшесіндегі салық
комитетіне салық төлеушілерді құжаттық тексеру барысында ... ... ... ... ... ... қарама-қайшылықтар мен
алашақтықтар көрсетілген салық есеп қисабын жібереді. Салық органы аймақтық
мониторингке орналасқан салық төлеушілерге көрсетілген есеп ... ... ... ... салыстырмалы түрде жүзеге асырады.
Салық бақылау барыснда заң ... ... ... әкімщілідік
кодекске сәйкес, келесі мөлшерлерде айыппұл есептелінеді.
Салық органында есепке[39] тұру мерізімін бұзу кезінде 90 күн ... ... ... ... жеке ... 5-10 ... есептік көрсеткіш (АЕК)
мөлшерінде , заңды тұлғалар 20-50 АЕК мөлшерінде лауазымды адам 10-20 АЕК
мөлшерінде ... ... ... асып ... жеке ... 10-20 АЕК, ... ... 40-100 АЕК
лауазымды адам 10-40 АЕК:
Қосылған күн салығы бойынша жіберуге тұрмаса: жеке ... 50 ... ... ... айналымнан әр бір ай үшін, лауазымды адамға 10-
20 ... ... ... ... ... жеке ... 10-20 АЕК ... тұлға
бойынша төленуге тиіс бірақ төленбеген сомадан 10 %, ... ... ... ... ... ... уақыт аралығында жеке ... 20-40 АЕК, ... ... ... 50 % ... ... ... адам 70-50
АЕК;
Салық салу объектілерін жасырса: жеке тұлғалар 5-10 АЕК ... ... ... ... 50%. Егер ... ... жеке тұлғаға 10-
20 АЕК мөлшерінде, ... ... ... ... құнынан 100%
мөлшерінде айыппұл есептелінеді.
Салық салу объектілерін және ... мен ... есеп ... ... салу ... ... табыстар есептілігініңі болмауы
тұлғалар үшін есепке алынбаған тауарлар құнының 10%, лауазымды адамдар ... ... ... ... ... үшін есепке алынбаған
тауарлардың құнынан 10 %, лауазымды адамдар үшін 50-70 % АЕК.
Заң ... ... ... ... үшін ... алынбаған
тауарлардың құнынан 20%, лауазымды адам үшін 50-70 % ... ... ... жеке ... үшін 5-10 АЕК, ... ... үшін
төленбеген соманың 50 %, жеке кәсіпкер үшін 50 АЕК.
Декларациядағы шығындарды көбейту заңды тұлға үшін көбейтілген сомадан 50%.
Ағымды төлемдердің ... ... ... тұлғалар мен жеке кәсіпкерлер
үшін 50 % төмендетілген сомадан.
Жоғарыда ... ... мен ... ... ... ... бір ... ғана және олардың қолдану негізділігіне
қарай көп түрлері бар. Бұл негізінен мемлекеттің қызығушылығын қамтамасыз
ететін ... ... ... ... салық төлеушілерге белгілі бір
жағдайға байланысты заң бұзушылықтар болған жағдайда жасалатын іс ... ... Ал енді ... ... тарапынан, егер салық тексеру
актісі бойынша хабарламаға салықтық айыппұлдардың ... ... және ... ... әрекетіне және әрекетсіздігіне сотқа
шағымдануға құқылы екенін айтып өту керек.
Шығым салық төлеушілерге, ... ... ... ... 10 ... ... ... тұрған салық органына беріледі. Шығым жазбаша түрде беріледі,
мұның көшірмесі тексерген салық органға ұсынады. Шағымды беру ... ... ... ... өз ... ... мән жайларды
растайтын құжаттарды ұсынады. Салық ... ... ... ... ... тіркелген кезден бастап 15 жұмыс күні ішінде дәлелді
шешім шығарады. Егер ... ... ... ... ... ол ... ... немесе уәкілетті мемлекеттік органға немесе сотқа
салық органының әрекетіне шағым ... ... Осы ... ... ... ... алған күннен бастап 5 жұмыс күні ішінде беріледі. Ал ... ... ... 15 ... күні ... шағымды қарап және нақты шешім шығарады.
Салық төлеушілердің салық бақылау[40] нәтижесіне шағым ... ... ... өз ... ... алу мүмкіндігін және салық заңдылығы
бойынша өз құқықтарымен міндеттері бойынша сауаттылығын көрсетеді. Осы
шағымдану ... ... ... ... ... ... ... жылдың 9 айдың нәтижесі бойынша жалпы республикадағы ... ... ... ... ... нәтижесіне
шағымданудың көлемі төмендегенін көруге болады.
Аймақтық салық оранының барлығында салықтық даулардың жалпы саны ... ... ... ... ... яғни 47 %. Осы 16 ... комитетерінің 15 –сі де шағымдар саны төмендеген. Осы бойынша ең
алдымен ... ... ... ... ... ... Онда 2001 ... 9 айына шағымдардың саны 23 құраса, 2002 жылдың 9
айына бір ғана ... ... яғни 95,7 % ... ... болады. Ал
Қызылордада бұл көрсеткіш келесіде, 2001 ... 9 ... ... саны 14 ... 2002 ... 9 айында, шағымдану бір рет болған, оның
төмендеу пайызы 93 құрайды. Осындай көрсеткіш ... ... 90 ... 85%, ... 77%, ... 68% атап ... болады. Ал Шығыс Қазақстан
облысында 2001 жылдың 9 айындағы шағымдардың жалпы саны 140 құрайды, 2002
жылдың 9 шы ... бұл ... 36 ... ... ... 74,3 ... ... қатар Атырау облысында 67 % төмендесе, ... ... 63 % , ... 58% , ... 52% , ... ... Бұл ... жасау сандарының ауытқуларымен пайыздың төмендеулерін,
сонымен қатар 2 жылда болған шағымдадың жалпы сандары туралы ... Б ... ... ... ... орын алуы бір жағынан салық тексерулер нәтижесіне
шағымдану тәртіптерінің[41] өзгеруінен болса. ... ... ... ... ... заң нормары туралы білімділігінің жоғарылағанын,
сонымен өздерінің салық тексерушілерге дұрыстығын ... және ... ... ... ... ... ... шағым жасаулары тұлғасын және сәйкесінше есептелген
салық сомалары төмендеген.
Республикадағы ... ... ... ... 2002 ... ... ... сомалар 1687,2 миллион теңге төмендеген, ал 2001 жылдың
осы ... ... ... 2458,2 ... ... ... 25 %
мөлшерінде төмендегені байқалады.
2001 жылдың бірінші жартысында ... ... ... ... Бұл ... ... органдарының бақылау жұмыстарының
жақсарғандығын көрсетеді.
Егер төмендеген салық сомаларының ... ... ... салық сомаларының нәтижесімен салыстырсақ, онда келесіде
Салықтар мен басқа да міндетті төлемдердің бюджетке ... ... ... жеке ... ... ... аудару мақсатында ҚР Ұлттық
Банкі Басқармасының 205 жылғы 12 желтоқсандағы №156 ... ... ... ... банктерде және опреациялардың жекелеген
түрлерін жүргізетін ұйымдарда кассалық, сейфтік ... ... ... және құндылықтарды инкассациялау операцияларын
жүргізу ережесін бекіту туралы» ҚР ... ... ... 2001 ... ... №58 ... ... бактердің мемлекеттік органдардың
өкілдерінен бюджетке салық және басқа міндетті да ... ... ... ақша ... ... өзгерістер мен толықтырулар енгізілді.
Аталған қаулының 14-тармағына сәйкес банктер ҚР ... ... және өзге де ... ... ... ... барлық
реквизиттер сақталған жағдайда қолма-қол ақша жариялау нысандарын салықтар
мен басқа да міндетті төлемдерді, салықтық емес және өзге де ... ... ... ... ... ақша ... сондай-ақ кассалық қызмет көрсетуге жасалған ... ... және ... да есеп ... ... үшін ... мекемелердің
өкілдерінен қолма-қол ақша қабылдау кезінде ... ақша ... ... ... өз ... ... органдардың бюджетке салықтар мен басқа да түсімдер төлеу
үшін ... ақша ... ... өкіл осымен бір ... ... коды ... ... ... ... Осы ... реестрінің
негізінде банк МТ102 форматында төлем хабарламасын құрастырады.
Сонымен қатаң есептіліктегі құжаттардың ... ... ... ақшаны мемлекеттік органдар өкілдерінің банктерге және
жекелеген банктік ... ... ... ... ... ... мен өзге міндетті төлемдер төлеу үшін ... ... ... ереженің 2-1 қосымшасында қарастырылған нысан бойынша
Төлем реестрін банктерге тапсыруы қажет.
Қазынашылық ... МТ102 ... ... ... ... банктерге жолданатын аталған Төлем реестріне сәйкес төленген
сомалар ... ... ... көрсетілген СТН бойынша бюджеттік жіктеме
кодтарымен салық төлеушінің жеке шотына ... ... ҚМ ... ... Төрағасының 2003 жылғы 23 желтоқсандағы №530
бұйрығымен бекітілген жеке шоттарды ... ... ... бюджетке салықтар мен басқа да міндетті төлемдердің ... ... ... ... ... органға жүктелген жағдайда салық
төлеушінің жеке шоттары уәкілетті органдардан тиісті құжаттар ... ... ... ... ... басқа міндетті төлемдердің есептелген сомасын салық
төлеушінің – заңды және жеке ... жеке ... ... ... ... ... ... ҚР Мемлекеттік кіріс министрінің
2001 жылғы 28 желтоқсандағы «Бюджетке төленетін салықтар мен басқа ... ... ... мәліметтер нысанын бекіту туралы» № 1793
бұйрығына ... ... ... ... мен ... да міндетті
төлемдер жөніндегі мәліметтердің негізінде жүргізу қажет.
Баяндалғанның ... осы ... ... және ... ... және уәкілетті органдардың қолма-қол ақша жарнасын
жариялауды, сонымен ... бір ... ... ... ... түрде
салық төлеушінің жеке шотына аудару үшін бюджеттік жіктеме коды ... ... ... ... ... түсіндірме жұмысын жүргізу қажет.
3.2. Салықтық бақылаудың басқа мәселелері мен оларды шешудің кейбір
жолдары
Қазақстан Республикасының егемендігі орнатылуының біраз уақыты ... ... ... ... өзгерістер мен толықтырулар енгізілді.
Бірақ бұл әрекеттердің барлығының мақсаты бір – ... ... ... ... салық төлеушілер[43] бүгінгі күнге дейін салық заңнамасын
тиісті орындамайды.
Салықтық бақылаудың тәжірибелік мәселелерін зерттеу барысында елімізде
көптеген ірі және ... ... мен ... орын алуы байқалады.
Бәрімізге мәлім, салықтық бақылаудың басты куресу объектісі – бұл салықтан
жалтару ... ... ... негізгі, жиі кездесетін және аса
күрделілерін қарастырып көрейік.
Салықтық бақылаудың қарапайым мәселелері
Жоғарыда ... ... ... ... ... салық
органдары, төлеушілермен жасалатын салық заңнамасының ... ... ... көп ... ... Бұл, ... ... бұзушылықтар және олардың анықталуы мен ... ... тез ... ұлғайтылуына мүмкіндік береді. Біздің қоғамда
салықтардан жалтарудың қаупі әлі ... анық ... Бұл ... ... ... ... қаражаттардың қажетті мөлшерде түспей
қалумен және ... ... ... ғана ... ... сонымен
қатар салық салудан жалтару рыноктық ... ... ... ... ... бар ... адал төлеушіге қарағанда ыңғайлы
жағдайларға қояды. Бұдан бөлек, бір ... ... ... ... ... ... ... асырылады: мемлекет мөлшерлемелерді жоғарылутаға
немесе салық салудың жаңа түрлерін еңгізуге мәжбүр болады.
Айталық, корпоративтік табыс салығын есептеу мен төлеудің өзінде ... ... ... ... ... орын ... ... жиынтық табыстың төмендетілуі;
- өткізілген өнімнің өзіндік құнын жоғарылату;
- шегерістерді құжатпен расталмаған ... және ... ... ... ... жоғарылату;
- өзінің қызметіне қатысы жоқ ... ... емес ... жатқызу.
Айтып кету керек, көптеген зерттеушілер салықтардан жалтарудың түрлі
жіктелуін келтіреді, бірақ ... ... ... ... ... ... ... және санасыз түрлерін қолданған дұрыс.
Саналы жалтару – салық заңнамасын нақты білу негізінде ... ... ... салықтарды толық және уақтылы төлемеуімен байланысты
заңсыз әрекеттері.
Санасыз жалтару – керісінше салық заңнамасын ... ... ... түсінбеуі негізінде салық төлеуші тарапынан жасалатын салықтарды
толық және уақтылы ... ... ... ... ... заңнамасының орындалуын қамтамасыз ету ... ... ... күрделене түседі.
Бұл мәселелерді шешудің басты жолы деп, біздің ойымызша, салық
заңнамасын тек қана ... ... ... тарапынан емес, сондай-ақ салық
төлеушілер оны жетік білуі қажет. Сондықтан салық төлеушіні ақпараттандыру
мәселесінің орын алып ... ... ... Бостандық ауданы бойынша ... ... ... болсақ, заңды тұлғалар бойынша салық ... ... ... ... ... келесілер:
▪ салық органына салық есеп-қисаптарын[44] уақтылы өткізбеу;
▪ салықтардың және бюджетке төленетін ... ... ... тұлғалар бойынша салық салудағы әкімшілдік құқық бұзушылықтардың
ішінде негізгілері ... ... ... ... ... ... өткізбеу;
▪ фискалдық жады бақылау-кассалық машиналардың қолданылуын бұзу.
Оффшорлық аймақтардың заңсыз қолданылу мәселесі
Iрі қазақстандық бизнес әлемдік экономикаға ... бір ... және ... ... ... қолдануда, соның ішінде
салықтық жоспарлаудағы оффшорлық аймақтарды қолдану тәжірибесі.
Кеден статистикасының мәліметтері бойынша, ... ... ... ... ... ... 51,26%, ал 2006 жылдың
ұқсас мерзімінде бұл көрсеткіш 54,76% құрады.
Қазіргі таңда әлемде 100 жуық оффшорлық ... бар. Ол ... ... ... ... жүргізу үшін және сейф ретінде
қолданады. Мұнда салықтарды ... ... ... ... ... ... және ... қауіпсіздігін қамтамасыз ету
үшін әртүрлі қаржылық тізбектер құрылады. Бірақ бұл айтылғанның барлығы тек
қана ірі бизнеске ... ... ... ... он ... доллар
мөлшеріндегі қаражаттарды қажет етеді. Дәл осы себептен, бизнес ... ... ... ... ... таңдалады. Бұл жерде таңдау
шеңбері өте кең – ... ... ... ... Ресейдің Қалмық және
Алтайына дейін.
Капиталды шығару трансферттік баға құру механизмі ... ... ... баға – ішкіфирмалық есепте қолданылатын бағалардың
ерекше түрі. Ол трансұлттық ... ... ... арасындағы
мәмілеге қатысты өнімнің құнын білдіреді.
Трансферттік баға[45] құру осы ... ... ... шығындарын, рентабелділігі мен бәсекелес қабілеттілігін
едәуір өзгертуге мүмкіндік береді. ... ... жеке ... ... ие ... немесе корпорациялар қызметінің жалпы қаржылық
нәтижесіне зардап ... ... ... зиян шегуші болуы мүмкін.
Трансферттік баға құру ... ... ... ... ... ал ... тіпті
салық салынбайтын аймақтарда орналасқан ... ... ... ... ... ... үнемдеуге мүмкіндік береді.
Қазақстан Республикасының «Трансферттік бағаларды ... ... ... Заңы ... ... келесідей анықтама
береді: «Трансфертік баға – ... ... ... ... ... ... ... баға».
Қазақстандық кәсіпорындар оффшорлық аймақтарға капиталды шығарудың
келесідей сызбаларын ... ... ... ... импорттық бағалардың жоғарылатылуы;
- қызметтер импорты;
- тауардың сапалық көрсеткіштерін төмендету ... ... ... ... ... тұлға иелігіндегі мүліктік кешеннің
жалға алынуы.
Экспорттық бағалардың ... ... жеке ... ... ... ... оффшорлық
компаниямен контрактіге отырады.
Мұндағы тауардың бағасы төмендетіледі. Кейін ... ... ... тауарды нақты бағамен сатады.
Контрактіде анықталған қаражаттар Қазақстанға ... ал ... ... ... ... банктеріндегі шотарында қалады.
Импорттық бағалардың жоғарылатылуы
Жабдықтаушы шетел фирмасымен контракт жоғары бағалармен келісіледі.
Шетел компаниясы ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Екінші контракт өндірушіден тауарды ... ... сол ... ... ... оффшорлық компаниясы жоқ кәсіпкерлер осындай
операцияларға мамандандырылатын делдалдардың ... ... ... ... ... шығарудың өте ыңғайлы әдісі. Мысалы, келісілген баға
бойынша консультациялық қызметтер, қарыз капиталын және материалдық емес
активтерді беру үшін ... ... ... бақылауды іске асыру
тәжірибе жүзінде қиынға түседі.
Тауардың сапалық ... ... ... ... ... көрінісі келесідей.
Қазақстандық кәсіпорын қазақстандық банктерден несие алады. Несиені
өтеу үшін қаражат көзі болып асыл ... ... ... ... ... асыл металл-жартылай дайын өнім жеңілдетілген салық салу
аймағындағы қайта өңдеу зауытына жіберіледі. Қайта ... ... ... ... ... ... азайтады және ол ... ... ... ... ... ... зауытының берілген мәліметтері
бойынша шот-фактура жібереді. Кейін ол шығындардың көптігіне ... ... ... Бұл ... ... ... ... бірігіп қолдану бойынша келісетін басқа фирма құрылады. ... ... асыл ... өткізуден т­скен қаражаттар түсіп отырады.
Оффшорлық аймақта орналасқан ... ... ... ... ... кешені бар тұлға оны қазақстандық кәсіпорынға жалға береді.
Жалға үшін ... банк ... ... Шын ... бұл тұлғалар өзінің
бақылауындағы немесе келтірілген фирма арқылы қызмет істейтін барлығы ... ... ... ... ... ... ... сияқты
оффшорлық аймақтарда құрылатын трансұлттық компаниялар жасайтын ... ... ... ­шін арнайы заңнаманы енгізді.
Бәрімізге мәлім Салық кодексіне «Трансферттік бағаларды қолданудағы
бақылау» атты 73 бап ... және ... ... ... ... ... қолданудағы мемлекеттік бақылау
туралы» Заңы к­шіне енген еді. ... ... ... ... ... Халықаралық операцияларда трансферттік бағаларды ... ... іске ... ... ... нұсқама құрастырылған.
Бірақ бір бап шегінде ... ... ... шешу ... ... ... кету ... еліміздің ірі салық төлеушілері тарапынан осындай ... ... ... ... және капиталдың шет елге ағылуы сияқты
мәселе салықтық бақылаудың к­рделі міндетіне айналып отыр. Сондықтан ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ экспорт жә[47]не импорт операцияларымен айналысатын
ірі кәсіпорындардың ... ... ... ... бақылауының болуы
қажет деп есептейміз.
Салық төлеушілермен келтірілген фирмаларды пайдалану мәселесі.
Келтірілген мәселелермен қатар, еліміздің ішінде орын ... ... ... мәселелерге тоқталып көрейік.
2005-2006ж. аудиттелген салық төлеушілерге қатысты мәліметтердің
талдануы қазіргі кезде ең ... ... бірі ... ... ... болып табылатындығын анықтады.
Талдау қорытындысы мен мақсаттарын ескере отырып келтірілген фирмалар
арқылы жүргізілетін ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асатыны және осы мәселелермен тиімді
күресу жолдары мен ... ... ... ... ... ... олардың қызметін ... ... ... ... ... ... болып салық төлеуден жалтару
табылады.
Анықталған келтірілген фирмалар бойынша орташа тауар және ... ... 250-300 млн. ... ... ... ... және
корпоративтік табыс салығы мен қосылған құнға салынатын салықты ... ... алу ... ... фирманың қызметін пайдаланған тек
бір ғана фирманың салық базасын төмендету ... ... ... ... ... ... ... зияны 100-ден 120 млн. теңгені
құрады.
Бақылау жүргізудің негізгі қиындығы қосымша есептелген салық сомаларды
келтірілген ... ... ... ... ... ғана ... фирманың өзіне оларды анықтау қажеттігімен байланысты.
Салық кодексінің 92б. 2т. ... ... ... ... ... ... болуы жағдайында жасайды». Әдетте
салық төлеушілерде келтірілген фирмалардан тауарлардың немесе қызметтердің
келуі туралы құжаттары бар болады.
Сәйкесінше осы ... ... ... ... келесідей күрделі
мәселелер туындайды:
1. Анықтау керек:
- сомаларды шегеріске жатқызу, сәйкесінше қосылған құнға салынатын
салықты есепке жатқызу бойынша күмәнді ... ... ... ... ... ... ... мәмілеге
қатысушы келтірілген фирманың өзін анықтау.
2. Құжат негізінде жасалған шығындар шын мәнісінде жасалмаған-дығын
немесе нақты сол ... ... ... ... аталғанның барлығын жүзеге асыру тым қиынға түседі,
ол үшін ... ... ... және заңи ... ... ... ... жоғары шығармашылық потенциалы бар мамандардың
қатысуы қажет.
Аталмыш мәселені ... ашу үшін ... ... ... ... ... Ұқсас салықтан жалтарған субъектіні ЖШС «А» деп анықтайық.
Істің мәні ... ... ... кезінде ЖШС «А» және ЖШС «Б»
субъектілері арасында 500 млн. АҚШ ... ... сома ... жарнама
қызметін көрсету келісім шарты жасалғаны анықталды. Осы келісім шартқа
сәйкес ЖШС «Б» ЖШС ... ... мен ... жарнамалау қызметін
көрсетуге міндетті.
ЖШС «Б»-ға қатысты қарсы тексеру кезінде салық комитетімен ... ... мен ... бір ... екені анықталды.
Сондай-ақ бұл кәсіпорында жарнама қызметін ... ­шін ... ... материалды-техникалық базаның және қандайда бір мердігер
субъектілердің жоқ екені анықталды.
Сондықтан бұл жағдай бойынша ... ... ... ... болды: не
үшін осындай атақты компанияға ... ... ... ... ... болды, егер бұл қызметті оның өзі ... ... ... ЖШС «Б»-ң ешқандай мүлкі жоқ болғандықтан ... ... ірі ... ... ... ... алғандығы?
Бұл мәселе төңірегінде арнайы сот процесі ж­ріп, салық комитеті өзінің
сұрақтарына аталмыш мәміленің ... ... сот ... сәйкес заңды
жауаптар алды.
Сөйтіп, аталмыш мәселе төңірегінде ұқсас жағдайлардың қайталанатыны
мүмкін құбылыс болып табылады. ... ... ... ... ... мен бір қарағанда заңды әрекет – керісінше болып ... ... ... ... ... ... қызметі органдары бұл
мәселелер жөніндегі тәжірибесінің әрқашан молаюы және ... ... ... тұрақты түрде жоғарылатып отыруы қажет.
3.3 ҚР-сы Президентінің 2008 ... ... ... ... ... жетілдіру барысы
ҚР Президентінің 2008 жылғы халыққа Жолдауында[49] басты міндеттердің
бірі болып биылғы жылы Жаңа ... ... ... ... ... ... ... еліміздің экономикалық өсуінде оңөзгерістерге
әсер етіп, экономиканың ... рөль ... ... ... 170 ... ... ... бүгінгі таңда ел экономикасы үшін
тіпті кері әсерін ... ... ... осы ... дейін көптеген
кәсіпорындар өз шаруашылық қызметін осы аталған жеңілдікті салық төлеуге
бағыттап, экономиканың көлеңкелі ... жол ашып ... Жаңа ... ... ең ... осы ... басы ... жеңілдіктерін қысқартып, экономиканы ... ... ... ... ... ... шығуына
бағытталуын бұйырды.
Жолдауда Салық Кодексінің басты мақсаты еліміздің әлемнің дамыған елу
елінің қатарынан орын алуы үшін ең ... ... бір ... ... ... ... арылып, дамудың индустриялы-инновациялы
жолына көшу екендігін атап ... Осы ... ... ... ... емес салалардың салық ауыртпалықтарын төмендетуге, әсіресе шағын
және орта ... ... ... ... ... ... ... бюджетке түсетін салықтардың үлесін шикізат өндіруші салалар
негізінде ... ... ... ... ... Назербаев шағын бизнестің дамуын өз жолдауында
атап өтті: «Жаңа кодекс салық қызметтерінің оның ... өз ... ... ... ... мен ... ... үйлесетіндей тікелей іс-әрекет ету заңы сипатына ие болу ... ең ... ол ... ... емес ... әсіресе,
шағын және орта бизнес үшін жалпы салықтық ауыртпалықтардың төмендетілуін
қарастыруы керек. Бюджеттің күтілетін шығындарының орны ... ... ... арттыру есебінен өтелуі тиіс.
Экономикамыздың тиімділігі мен бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз
етудегі айрықша ... ... ... ... ... ... ... жөніндегі агенттік атқаратын болды.
Агенттіктің өкілеттіктерін кеңейту бағаға қатысты «ауызжаласуға», адал
емес бәсекелестікке, рынок ... ... ... ... ... бұра ... қарсы күресті қамтамасыз
етіп, қазақстандық бизнестің әлемдегі ұстанымын нығайтуға тиіс.
Ел[50]дегі кәсіпкерлік белсенділіктің ... ... ... ... туралы жаңа заң қажет.
Инфляцияға қарсы күресті күшейту қажет. Инфляцияның ... ... ... ... қысымның күшейе түсуінен де ұлғайып
отырғанын ескеріп, үкімет тарапынан ... және сол ... ... ... ... банк ... ... күресте айтарлықтай нәтижелерге қол
жеткізеді деп сенемін.
Жаһандық экономикалық тұрақсыздық жағдайында ... ... ... ... ... ... Ол үшін ... ресурстардың бәрі де бар.
Сондықтан, әлемдік эконогмиканың болжамды бояулары және бірқатар
экспорттық тауарлар бағасының төмендеуі мүмкін ... ... ... ... ... ... ... жедел жоспары болуға тиіс.
Бірінші кезекте, үкімет уақытша, қаржы секторындағы ... ... ... ... ... ... бағыттар мен
бағдарламалар бойынша мемлекеттік шығындарды қысқартуы керек.
Жоғарыда айтылған жоспарлардың бәрі осы ... ... ... тұра ... ... бәрі ... қажет. Бұл барлық өңірлерге де
қатысты. Мұндай үнем инфляцияға ... ... ... ... ... ... ... көздері мен шикізат ресурстарының бағасы төмендеген
жағдайда елдің резервтерін ұлғайтады
Қазақстан ... ... ... өтуі ... құрылым орталықтандырылған жоспарлаудан нарықтық сипатқа
өтуіне байланысты ұлттық экономиканың, ондағы шаруашылық қызметтердің ... жеке ... яғни жеке ... ... өте бастады.
Нарықтағы кәсіпорындардың[51] барлығы ... ... ... асыру үшін мемлекетке белгілі бір мөлшерде салық ... ... ... болып табылады. Алайда экономиканың дағдарысты жылдары және
қазіргі дейін елімізде көлеңкелі экономика жоғарғы үлесте дамып отыр, ... ... ... ... ... мен ... әр ... жалтарулар арқылы немесе мүлдем мемлекеттік тіркеуге
алынбай астыртын әрекет ету негізінде ... ... ... Бұл ... жалтару және көлеңкелі экономика өз кезегінде жалпы
экономиканың дамуына кері ... ... ... ... алып келеді.
Салық төлеуден жалтару – салық төлемдерін толық немесе ішінара төлемеу
мақсатымен салық төлеушінің ... салу ... ... ... тауар
айналымын, мүлікті) әдейі жасыруы және азайтуы. Салық ... ... ... ... ... айтарлықтай нұқсан келтіреді. Оның
негізінде мемлекеттік бюджет едәуір қаражаттарды ... ... ... кірістерінің қосымша криминалдық көздері жасалынады, кәсіпкерлік
қызмет сферасында, ... ... және құн ... ... бұрмаланады.
Салық төлеуден жалтарудың себептері әр түрлі болуы мүмкін:
1) шаруашылық, кәсіпкерлік немесе өзге де ... ... ... ... елеулі салық ауыртпалығы; салықтардың көптігі және
жоғары мөлшерлемелері салық салынатын ... ... ... ... ... ... ... сонымен қатар оның анық еместігі,
нұсқаулармен ... ... мен ... ... ондағы толықтырулардың, өзгертулердің, түзетулердің
көптігі;
3) салық службасын ... ... ... ... мен біліксіздігі, экономикалық білімдер мен құқықтық
мәселелердің шектес салаларын жеткіліксіз білуі;
4) салық ... баю ... ... ... инвестициялау
мақсатымен субъектілердің оларды төлемеуге қасақана, әдейі ұмтылуы;
«Көлеңкелі экономиканың» орасан зор ауқымы басқа мемлекеттердің ... ақша ... ... қызметтің шын ауқымын, мүлік құнының
мөлшерін төмендету жөніндегі ... күш ...... ... ... аса ірі сомаларын шығарады.
Бүгінгі таңда кейбір мәліметтер бойынша Қазақстан астыртын ... ішкі ... 30 ... ... ... отыр. Астыртын экономиканың
тиімсіз жағы оның салық базасын мемлекеттің қаржы ресурстарын молайту үшін
пайдалануға мүмкіндік ... ... әр ... ... ... немесе есептеу
және төлеу кезіндегі стандартты емес ахуал ... ... ... қағидалармен салық органдары іс-әрекетінің нұсқалары ... ... ... ... жағдайда есеп-қисап құжаттарын жою
немесе жоғалту кезінде, мүліктің мөлшеріне сәйкес келмеуі жағдайында салық
салу объектісін ... ... ... ... ... ... ... заңдылықты түрде жоғарлауы, салық төлеушілердің санының өсуі,
салық органдарының ресурстарының шектеулігі және ... ... ... ... ... ... салықтық бақылаудың
жетілдірілу қажеттігі ерекше маңызға ие.
Салық органдарының бақылау жұмыстарының негізгі мақсаты болып ... ... ... ... ... алынуының ең жоғарғы көлемін
қамтамасыз ету табылады. Бұл жұмыстардың ұтымды және тиімді ұйымдастырылуы
қазіргі кездегі ақпараттық ... мен ... ... түрде
қолданылуын талап етеді.
Бақылау жұмысының барысында мемлекеттік салық ... ... ... ... ... нжәне көзделмеген бұзушылықтардың көп
санын анықтайды. Бұл, тәжірибеде жиі кездесетін бұзушылықтар және ... мен ... ... ... тез ... ұлғайтылуына
мүмкіндік береді. Біздің қоғамда салықтардан жалтарудың қаупі ... анық ... Бұл ... ... ... ... ... қажетті мөлшерде түспей қалумен және бюджет жетіспеушілігінің
өсуімен ғана байланысты емес, сонымен қатар салық ... ... ... ... бұзады, салық бойынша қарызы бар төлеушіні адал
төлеушіге қарағанда ыңғайлы жағдайларға қояды. Бұдан бөлек, бір ... ... ... салық төлеушілер есебінен жүзеге асырылады:
мемлекет мөлшерлемелерді ... ... ... ... жаңа ... мәжбүр болады. Бұл орайда салықтық бақылаудың автоматтандырылуының
негізгі мақсаты – ... ... ... және ... ... ... интеграцияланған, барлық құрылымдық бөлімдерді
бірегей есептегіш тор негізінде ... ... ... ... ... ... ... өсуі, салық салу жүйесінің күрделенуі
кешенді автоматтандырылған ақпараттық жүйенің қолданылуын талап етеді, ол
келесідей ... ... ... ... ... ... оперативтілігінің және өнімділігінің
жоғарлауы үшін;
- ... ... ... ... ... ... ... әрбір салық төлеуші және әрбір салық түрінің, оның кез-келген
топтастырылуы бойынша ... ... ... ... түрде алу;
- салықтық түсімдер динамикасының терең талдануы жәнеол динамиканың
болжану мүмкіндігі;
- салық инспекторларын ... ... ... ... ... ... және уақытылы ақпараттандырылуын қамтамасыз ету;
- қағаздық құжат айналымы көлемінің қысқартылуы;
- салық ... ... ... ... ... мен ... жоғарлауы.
Автоматтандырылған ақпараттық жүйе салық комитеті мен қаржы
полициясының және ... ... ... ... және ең бастысы,
салық бойынша қарызы бар төлеушілер жөнінде ... ... ... ... ... қолданылуы тиімді
ақпараттық технологиялардың жасалынуы мен ... ... ... жаңа ... ... ... ... кадрлардың
дайындалуын қарастырады. Ақпараттандырылу нәтижесінде салық ... ... ... ... ... ескі қайталанатын
операциялардан босатылады, мазмұнды және қызығырақ бола бастайды, ... ... ... ... жаңа ... ... ... бақылаудың автоматтандырылуының мәні салық салу
процесінің тиімді және ... ... ... ... ... Себебі
кез-келген ақпараттың жиналуы, өңделуі және берілуі, ... ... ... яғни ... ... қабылдауды көздейді.
Автоматтандырылу тарихи тұрғыда өндірісте басталды және кейін кеңсеге
таратылды, алдымен оның ... ... ... ... жұмысын жаңарту табылды.
Коммуникация құралдарының дамуы себебінен кеңсе ... ... ... ... ... жоғарлату
мүмкіндігін көрген мамандар мен басқарушыларды қызықтырды.
Кеңселік ... ... ... ... ... ... ... есеп-қисаптарды құрастыру, ізденіс жұмыстары,
ақпараттың енгізілуі және ... ... ... ... ... және ... орган арасындағы ақпарат алмасуы.
Келтірілген нміндеттерді орындауда қарапайым рәсімдер:
- енетін және шығатын ... ... ... ... талдануы;
- енген ақпараттың сақталуы (ақпаратқа қол жетудің тездігі және қажет
мәліметтің ... ... ... ... ... етеді: орындаушылар арасындағы
жұмыс координациялануы тиіс; құжат айналымы барынша оңтайлануы ... жүйе ... ... ... әрекеттесу мүмкіндігі болуы
тиіс.
Кеңсенің автоматтандырылуыперсоналдың қызмет ететін ... ... ... кеңесу, телефон соғулары мен бұйрық беру)
ауыстыруға тағайындалмаған, ал тек қана оны толытыруға. Бұл ... ... ... ... ... еңбегінің ұтымды автоматтандырылуын және
басқарушыларды ақпаратпен ең жақсы жабдықталуын қамтамасыз етеді.
Сонымен ... ... ... ... ... салықтық бақылаудың нақты түрерін жүзеге асыруға және салық
тексерулерін жүргізуге қажетті мсалық төлеушілерді таңдауды іске ... ... ... ... жүйенің қолданылу қажеттігі
салықтық бақылаудың ... ... ... табылады. Мұндай көзқарас
салықтық бақылаудың, оның ... ... ... жетілдірілуін
қарастырады. Бұнымен қатар тек қана салық саясатының сәтті жүргізілуіне
ықпал жасалмайды, ... ... ... ... әлеуметтік және
құрылымдық саясаттарға да ықпалы іске асады.
Салық қызметінің ақпарттық жүйелерінің ... ... ... мен
салық органдары қатынастарының жаңа деңгейге сапалы өтуі және объективті,
өзгермейтін ... ... ... ... ... ... көзейтін бастапқы қадамдарды және ... ... ... ... жүйелерді қарастырып көрейік.
Қазақстан Республикасының Президентінің ... ... ... ... ... және ... ... туралы” №573 16.03.2001ж. Жарлығын орындау мақсатында 2001-
2005жж. арналған ... бұл ... іске ... ... ... кезде Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігінің Салық
комитеті (бұдан кейін ҚР ҚМ СК) ... ... ... ... ... ИС НДС – ... құн салығы бойынша салық есеп беруінің ... ... ... ИСИД – ... ... ұсталынатын жеке тұлғалардың табыстары есебінің
жүйесі;
• ЭФНО – электронды түрде салық есеп беруінің ... және ... ЭКНА – ... ... және салықтық аудит;
• ИНИС – салық төлеушілердің тіркеу және төлемдерінің есебі жүйесі;
...... ... және ... салу ... ... жүйесі;
• СГДС – хабарларды кепілді жеткізудің жүйесі.
Салық ... ... ... ... ... ... салық әкімшілігін жүргізудің жұмыстық рәсімдерін нақты
функцияларға бөлу және сипаттау ... ... еді. Яғни ... ... ... ... ... органына келіп, есепке тұру ... ... ... ... және өңдеумен аяқталатын, нәтижесінде
камералдық тексеру ... ... ... ... өте көп және оның ... әрқашан ұлғайып тұрады. Сондықтан
ақпараттық жүйенің енгізілуі кезінде ақпараттық ... ... ... ... ... жою, яғни ... емес
жұмыстардан ең жоғарғы және оңтайлы босатылған жүйені құру, ... ... ... жою міндеті қойылған.
Мұндағы, ең оңай болып ведомстволық жүйені ... ... ... табылады: Ақпаратты жабдықтаушы – Ақпаратты қолданушы. Жабдықтаушы –
бұл салық төлеуші, министрлік немесе РНиОН щеңберіндегі ... ... ... ақпаратты беретін салық тексеру актісін толтырған
салық инспекторы. Немесе барлық жүйелер айталық екі ... ... ... Салық төлеуші үшін, РНиОН жабдықтаушысы үшін, жүйе клиентін тексеру
актісін енгізу бойынша салық инспекторы үшін;
2) Жұмысшы ведомстволық салық жүйесін.
Бұл ... тек қана ... және ... көмектердің кейбір
инструменттерін қолданатын электронды ... ... ... мүмкіндік бермейді, сондай-ақ салық төлеушілермен ... ... ... өтуге жағдайлар жасайды. Клиенке де, ... да ... ... ... ... ... ... және өңдеудің уақыты мен ... ... ... үнемділігі мен анықтығы, мәліметтерді ... ... және ... ... бұл процестің барлық қатысушыларының
мүдделері ескерілген.
Өндірістік емес төлемдер бойынша жұмыстың ... ... ... ... ... ... төлеушілер және салық салу
объектілерінің, оның ішінде өндірістік емес ... ... ... жаңа автоматтандырылған бағдарламасын жасау және өткізу туралы
шешім ... ... ... жеке ... (СТН, СИК, ... жүйенің тіркеу
нөмірі және т.б.) есебін жүргізетін барлық жүйелер олардың негізінде ҚР-ның
барлық субъектілерінің есебін жүргізуге ... ... ... ... ... ... ... идеясы – түрлі ведомстволардан –
заң, статистика, салық ... ІІМ, СІМ және ... да ... ... жеке ... туралы мәліметтерді біріктіретін біртұтас мәліметтер
базасын құру.
Өндірістік емес ... ... ... ... ... көзі ... табылады. Олардың рөлі және ... ... ... ... ... ... бастайды, әсіресе шағын ... емес ... ... ... ... өсуіне қол
жеткізу үшін салық есебінің уақытылы ... ... ... ... ... шараларының жасалуын талап етеді.
Өндірістік емес төлемдердің[56] түсуіне электронды ... ... ... емес ... салық әкімшілігін жүргізуді қамтамасыз
етуге бақылау жүйесін құру үшін, ... ... бар ... мәліметтердің
негізінде жан-жақты талдауды және бақылауды қамтамасыз ету үшін ... ... және ИНИС ... ... ... ... төлеушілер санының бүтіндей барлық аймақтарда өсуі, салық салу
жүйесіндегі маңызды өзгерістер РНиОН ... ... ... жету үшін ... ... ... төлемдердің түсуін жеделдету және ұлғайту;
• Салық әкімшілігінің сапасын жақсарту;
• Салық әкімшілігін жүргізу кезіндегі ... ... ... және ... жақсарту;
• Салықтардың түсу динамикасын терең талдау;
... ... ... ... ... ... және салық салу объектілерінің мемлекеттік тізімі
бастапқы кезеңде ҚМ ... ... ... ІІМ-мен, Табиғат
ресурстары және қоршаған ... ... ... және ... 10 ... ... ... алмасуды қарастырады.
Салық төлеушінің белгіленген мерзімде орындалмаған ... ... ... 1) ... ... және ... ... да міндетті төлемдер сомасына өсімпұл есептеу; 2) банк ... ... ... ... тұру; 3) салық төлеушінің салық
берешегі есебіне мүлікке билік ... ... ... ... ... ... мен ... берешегін өтеу бойынша салықтық міндеттемені
мәжбүрлеп орындату шараларын, сондай-ақ салық заңнамасын бұзғаны үшін
жауаптылықтың өзге де ... ... ... ... ... Өсімпұл салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер
төлеу мерзімі күнінен кейінгі күннен бастап, өткен ... күн үшін ... ... ... ... ресми мөлшерлемесінің 1,5 еселенген
мөлшерінде бюджетке төленген күнді қоса алғанда, мерзімі өткен ... ... ... ... ... ... комитеті салық төлеушіге мерзімінде
орындалмаған салықтық міндеттемені орындауды ... ету ... ... ... өндіріп алу шараларын қолдануға құқылы.
Салықтарды мәжбүрлеп ... алу ... ... банк шоттарындағы
ақшасының есебінен; қолма-қол ақшасының есебінен; дебиторлардың шоттарынан;
билік ету шектелген ... ... ... акциялардың қосымша
эмиссияларын мәжбүрлеп ... ... ... ... ... әр ... ... бар. Төте салықтарды
төлеуден жалтару жалтару кең тараған. Жанама ... ... ... алудың ерекшелігіне байланысты жасырыну қиынға түседі. Бірақ тауар
ақша операцияларын банктердің ... ... яғни ... ... ... ... іс ... жасыру акциздері, қосылған құнға
салынатын салықты ... ... ... ... салу ... жалтарудың неғұрлым сипатты әдіс
өндіріс немесе айналыс шығындарын арттыру арқылы ... ... ... ... ... ... жалған баға бойынша, мысалы,
оларды еркін бөлшек сауда бағасы ... ... ... ... жасау,
немесе тікелей жалған есеп-қисап құжаттарын жасау жолымен өнімнің өзіндік
құнына ... ... ... ... сомасын көтеріңкілеу
мақсатымен жабдықтың және басқа негізгі құқралдардың құны ... ... ... салудан жалтарудың тараған әдісі кәсіпкерлік қызметтен
түскен түсім-ақшаны кемітіп көрсету және ... қалу ... ... Бұл
бұзушылықтың анықталуы қиын, өйткені нағыз түсім ақшаны ... ... ... ... ... қозғалысымен байланыстырылатын
шоттары мүмкін көптеген баспа-бас ... пен өзге де ... ... ... ... ... төлеушілердің және олардың
операцияларын толық компьютерленбеуі салық төлеуді бұзушылықты ... ... ... етеді.
Салықтан жалтарудың мүмкіндіктері халықаралық қаржы-экономикалық
қатынастарында да ашылып отыр. Бұл үшін шетелден кең ... ... ... ... тарту саясаты жүргізілетін елдің «салықтан бас
сауғалауы» деп аталып жүр. Мұндай елде ... ... ... ... ... ... салық салудан алып шығуға мүмкіндік
жасайды. Салық сомасын төлемеу немесе ... ... ... ... ... органдардың және мемлекеттің өзінің беделін түсіру
жазасыздығының нәтижесін тудырады. Сондықтан салық төлеуден ... ... ... жұмысында зор маңыз берілуі тиіс.
Осы аталған салық төлеуден жалтару ... ... ... ... ... ... ... мен атқаратын қызметтері аясында,
Салық және Бюджет кодекстерінің тармақтары негізінде барлық салықтардың
дұрыс ... ... ... ... келіп түсуін және салықтан
жалтару шараларына бақылау жасайтын бірден-бір ... ... ... бұл ... ... бақылаудың теориясы мен тәжірибесінің
өзекті мәселелерін жан-жақты қарастыруға ... ... ... ... ... ... зерттелу дәрежесінің төмендігіне
байланысты, оның фундаменталды сұрақтарының қалыптастыру ... ... ... ... ... еңбек «салықтық бақылау» түсінігі
төңірегіндегі маңызды сұрақтарды, басымды ... оның ... ... ... ... ... ... ұғымының зерттелінуі
келесідей негізгі теориялық кесімдердің тұжырымдалуына мүмкіндік берді:
- салықтық бақылау мемлекеттік қаржылық ... ... ... ... салықтық бақылау салықтардың экономикалық категория ретіндегі
атқаратын бақылау функциясының жүзеге ... ... бола ... ... ... етуіне салмақты ықпал етеді;
- салықтық бақылаудың мәні ... ... ... ... ... етуінде;
- салықтық бақылау салық механизмінің құрылуындағы және ж­зеге
асырылуындағы объективті сипаттағы ... ... және ... салық механизмінің жетілдірілуін қарастырады;
- салықтық бақылау басқару теориясы тұрғысынан тиімді және ... ... ... элементі болып табылады.
Келтірілген теориялық кесімдердің негізінде оның анықтамасын қорытуға
болады, яғни ... ... ... ... ... ... ретінде – бұл салық қызметі ... ... ... ... және ... ... қамтамасыз етуге
бағытталған, салық механизмін жетілдіру және салықтық тәртіптің ... ... ... ... бақылануының кешенді
қызметі».
Бұдан бөлек, біздің ... ... ... ... асырылу
механизмін шартты түрде, салық төлеушілер мен мемлекет арасындағы ... ... ... ... ... ... ... сипаттайтын экономикалық қатынастар аясының бақылану ... ... ... ... ... салу ... ... дипломдық жұмыста
салықтық бақылауды ұымдастырудың ерекшелігін ескеретін келесідей ... ... ... ... ... ... ... қағидасы;
- Жауапқа тартушылық қағидасы.
Дипломдық жұмыста сондай-ақ салықтық бақылау нысандары, оның нақты
міндетін орындау бойынша ... ... ... ... сипаттайтын, салықтық бақылауды ұйымдастырудың, іске асырудың
және оның іс-шараларының нәтижелерін ... ... ... ... қарастырылған.
Салықтық бақылаудың жетілдірілу мәселелерінің ішінде келесілерді атап
өту қажет:
1. Салық төлеушілерді тексерулерге қатысты таңдау мәселесі;
2. Салықтық бақылаудың қарапайым мәселелерінің ең ... ... ... ... ... ... ... мәселесімен күресу;
4. Салық төлеушілермен келтірілген фирмаларды пайдалану мәселесімен
күресу.
Салықтық бақылаудың бұл мәселелерін шешудің кейбір жолдарын көздейтін
келесідей сәйкес ... ... ... Тексерулерге қатысты салық төлеушілерді таңдаудың статистикалық
әдістерін қолданудағы ... ... ... ... ... ... қарапайым мәселелерінің ең төменгі деңгейіне
қол жеткізу үшін барлық салық төлеушілердің салық заңнамасы ... ... ... ... Бұдан бөлек, салық органдарының
түсіндірушілік жұмысының және ... ... ... ... маңызды мәселе болып табылады;
3. Оффшорлық аймақтардың ... ... ... ... үшін басқа мемлекеттік басқару органдарының ... ... ... және импорт операцияларымен
айналысатын ірі кәсіпорындардың арнайы мониторингі ... ... ... ... деп есептейміз;
4. Салық төлеушілермен келтірілген фирмаларды пайдалану мәселесімен
күресу үшін ... ... ... органдарының бұл мәселелер
жөніндегі тәжірибесінің әрқашан молаюы және осыған байланысты
кәсіби ... ... ... жоғарылатып отыруы қажет. Өз
кезегінде, салық органдары қызметкерлерінің ... ... ... ... өзектілікке айналып отыр. Сондықтан бүтіндей
бұл мәселені шешу үшін ... ... ... ... ... ... және бұл салаға арналған мамандарды
дайындайтын оқу орындарының сапасын жоғарылату ... ... ... ... ... ... ... жаңа сапалы даму кезеңіне өтуіне әсер етеді, оны барынша
күшейтеді және ... ... және ... ... өз ... әдебиеттер тізімі
1. «Қазақстан халқының әл-ауқатын арттыру мемлекеттік саясаттың басты
мақсаты» Н.Назарбаев 2008 жылғы Қазақстан халқына ...... 2008 ж. 5 ... ... Республикасының «Салықтар және бюджетке төленетін ... ... ... ... ... №209-11
3. Қазақстан Республикасының Президентінің 2006ж. 28 маусымынан №931
«Қазақстан Республикасының мемлекеттік органдар жүйесінің ... ... ... ... Қазақстан Республикасының үкіметінің 2006ж. 30 қазанынан №1631 «Ірі
салық төлеушілердің мемлекеттік мониторингінің ... ... ҚР ... 17.04.06ж. №448 «Республикалық мониторингке жататын салық
төлеушілердің тізімін бекіту туралы» Қаулысы
6. МКМ 23.04.08ж. №452 «Аймақтық ... ... ... ... бекіту туралы» Бұйрығы
7. Белобжецкий И.А. «Финансовый контроль и новый ... ... ... ... и ... ... Бурцев В.В. «Государственный финансовый контроль: ... ... – М: ... ... “Маркетинг”, 2006.
9. Глазырина И.Б. и др. «Современные информационные технологии и ... ... СГУ, ... ... Л.А. (Под ред.) ... М.: Финансы, 2006.
11. Ермекбаева Б.Ж. «Салықтар және салық салу» – А.: Қазақ ... ... Б.Ж., ... Г.А. ... налогообложения» – А.: ... ... ... О.А. ... ... ... ... – СПб.: Питер, 2006.
14. Пепеляев С.Г. «Основы налогового права» – М.: Инвест фонд, 2006.
15. Поляк Г.Б. (Под ред.) ... ... ... ... – М.: ... 2006.
16. Топорова И.В. «Налоговый контроль: проблемы и перспективы развития»: 15
қараша 2007.
17. ... Д.Г. ... в ... ... – М.: ... и ... 2007г.
18. Черник Д.Г. «Налоги» – М.: Финансы и статистика, 2007.
19. ... Д.Г. ... ... ... – 3-е ... – М.: ... и
статистика, 2007.
20. Черник Д.Г. «Основы налоговой системы» – М.: Финансы, 2008.
21. Шорина Е.В. ... за ... ... ... в СССР» – М: Наука, 2006.
22. Евсюков А. «Автоматизация процессов налогового администрирования.
Внедрение информационных систем МГД РК», ... МГД РК - №3(30) ... ... А. «О ... аудита налогоплательщиков, пользовавшихся
услугами подставных фирм» Вестник ... ... РК ... ... ... Б. ... информационной системы РНиОН – новый этап
совершенствования ... с ... ... по обеспечению налогов и платежей в бюджет» – Бухгалтер и
Налоги: ... ... и базы ... ... Саутов Г. «Основные схемы использования оффшорных зон ... ... ... ... РК №10(37) 2006ж.
26. Төлегенов Н. «О результатах контрольно-экономической работы налоговых
органов» Вестник МГД РК №3(30) 2006ж.
27. ... ... ... әсер ету тұрғысындағы ... ... ... ... ... // ... 2006,
№6, 22-25 стр.
28. Статистический ежегодник. Алматы. – 2007г.
29. Бердибек Сапарбаев «Обзор макроэкономической ситуации в ... ... ... ... ... страны» // РЦБК, №4, - 2007
г. 23-27 стр.
30. «О ... на ... ... // Банки Казахстана, №9, - 2007 г. 2-7
стр.
31. Закон Республики Казахстан от 26 июня 2006г. «О ... и ... ... в бюджет».
32. Нормативные акты по финансам, налогам, страхованию, бухгалтерскому
учету. – ... 2006г. -№ 7, № 12; 2006г. - № ... ... ... ... от 21 июля 2006г. № 846 ... марками акцизного сбора».
34. Информационный бюллетень Министерства финансов Республики Казахстан.
-2006г.
35. Внешнеэкономическая деятельность Республики Казахстан «Порядок
применения НДС и акцизов в ... ... ... на ... ... ... Республики Казахстан «О ставках на подакцизные товары» от
2июня 2007г. - № 753
37. Постановление Республики Казахстан «О ... ... на ... ... на ... ... Казахстан, а также
реализуемые на территории Республики Казахстан и игорный бизнес» от 28
ноября 2007г. - №137
38. Закон Республики ... «О ... ... на 2007г. ... Об акцизах: письмо Городского Налогового Комитета от 7 янв. 2007г. ... ... ... и право. –2007
41. Архипкин И. Акциз в период НЭПа // Финансовый бизнес. – 2007. - № ... - с. ... ... М. ... экономические исследования. – Алматы, 2008.
-----------------------
1 Қазақстан Республикасының «Салықтар және ... ... ... ... ... ... ... №209-11
[1] Шорина Е.В. «Контроль за деятельностью органов государственного
управления в СССР» – М: ... ... ... Д.Г. «Основы налоговой системы» – М.: Финансы, 2008
[3] ҚР үкіметінің ... №448 ... ... ... ... ... бекіту туралы» Қаулысы
[4] Об акцизах: письмо Городского Налогового Комитета от 7 янв. 2007г. ... ... ... Д.Г. ... в экономико-математические модели налогообложения»
– М.: Финансы и статистика, 2007г
[5] Қазақстан Республикасының Президентінің 2006ж. 28 маусымынан №931
«Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... туралы» Жарлығы
8 Экономика и право. –2007
[6] Қазақстан ... ... және ... ... ... ... туралы» Кодексі 12.06.07ж. №209-11
10 Евсюков А. «Автоматизация процессов налогового администрирования.
Внедрение информационных систем МГД РК», ... МГД РК - №3(30) ... МКМ ... №452 ... ... ... салық төлеушілердің
тізімін бекіту туралы» Бұйрығы
[8] ҚР үкіметінің 17.04.06ж. №448 «Республикалық мониторингке жататын салық
төлеушілердің тізімін бекіту туралы» ... ... ... әл-ауқатын арттыру мемлекеттік саясаттың басты
мақсаты» Н.Назарбаев 2008 жылғы Қазақстан халқына ...... 2008 ж. 5 ... Бердибек Сапарбаев «Обзор макроэкономической ситуации в Казахстане и
перспективы дальнейшего развития экономики страны» // ... №4, - 2007 ... ... О ... на ... ... // ... Казахстана, №9, - 2007 г. 2-7
стр
[12] Архипкин И. Акциз в период НЭПа // Финансовый бизнес. – 2007. - № ... - с. ... ... И.В. ... ... ... и ... развития»:
15 қараша 2007
[14] Евсюков А. «Автоматизация процессов налогового администрирования.
Внедрение информационных систем МГД РК», ... МГД РК - №3(30) ... ... Г.Б. (Под ред.) ... ... ... Учебник» – М.: Юнити-
Дана, 2006
[16] Абдукадыр М. ... ... ... – Алматы, 2008
[17] Статистический ежегодник. Алматы. – 2007г
[18] Пепеляев С.Г. «Основы налогового права» – М.: Инвест фонд, 2006
[19] А.Исаева ... ... әсер ету ... ... кездегі салық жүйесінің ерекшеліктері» // Қаржы-Қаражат, 2006, №6,
22-25 стр
[20] Ногина О.А. «Налоговый контроль: ... ... – СПб.: ... ... Макашева А. «О практике аудита налогоплательщиков, пользовавшихся
услугами подставных фирм» Вестник налоговой службы РК №10(37) 2007ж
[22] Информационный бюллетень Министерства финансов ... ... ... Б.Ж., ... Г.А. ... ... – А.: Қазақ
университеті, 2008
[24] Дробозина Л.А. (Под ред.) «Финансы» М.: Финансы, 2006
[25] Глазырина И.Б. и др. «Современные ... ... и ... ... СГУ, ... ... В.В. «Государственный финансовый контроль: методология и
организация» – М: Информационно-внедрический центр “Маркетинг”, 2006
31 Төлегенов Н. «О результатах ... ... ... ... МГД РК №3(30) ... ... ... Республики Казахстан «Порядок
применения НДС и акцизов в отношении товаров, ввозимых на территорию
Республики Казахстан»
[28] Евсюков А. «Автоматизация процессов ... ... ... систем МГД РК», Вестник МГД РК - №3(30) 2006
[29] МКМ 23.04.08ж. №452 «Аймақтық мониторингке жататын ... ... ... туралы» Бұйрығы
[30] Қазақстан халқының әл-ауқатын арттыру мемлекеттік саясаттың басты
мақсаты» Н.Назарбаев 2008 жылғы ... ... ... – Астана,
Ақорда, 2008 ж. 5 ақпан
[31] Қазақстан Республикасының «Салықтар және бюджетке ... ... ... ... Кодексі 12.06.07ж. №209-11
[32] О ситуации на финансовом рынке» // Банки Казахстана, №9, - 2007 г. 2-7
стр
[33] Қазақстан Республикасының ... 2006ж. 28 ... ... ... ... ... ... келешектегі
жетілдірілу шаралары туралы» Жарлығы
[34] А.Исаева «Мемлекеттің дамуына әсер ету ... ... ... ... ... ... // Қаржы-Қаражат, 2006, №6,
22-25 стр
[35] Қазақстан Республикасының үкіметінің 2006ж. 30 ... №1631 ... ... ... мониторингінің еңгізілуі туралы» Қаулысы
[36] Саутов Г. «Основные схемы использования оффшорных зон ... ... ... ... РК ... 2006ж
[37] Мухамбетов Б. «Внедрение информационной системы РНиОН – ... ... ... с ... ... по ... ... и платежей в бюджет» – Бухгалтер и Налоги:
Приложение «Программы и базы ... ... ... А. «О ... ... ... ... подставных фирм» Вестник налоговой службы РК №10(37) 2007ж
[39] Закон Республики Казахстан от 26 июня 2007г. «О налогах и ... ... в ... ... акты по финансам, налогам, страхованию, бухгалтерскому
учету. – Алматы, 2007г. -№ 7, № 12; 2007г. - № ... ... ... ... ... ... в Казахстане и
перспективы дальнейшего развития экономики страны» // РЦБК, №4, - 2007 г.
23-27 стр
[42] Төлегенов Н. «О ... ... ... ... ... МГД РК №3(30) 2006ж
[43] Евсюков А. «Автоматизация процессов налогового администрирования.
Внедрение информационных систем МГД РК», Вестник МГД РК - №3(30) 2006
[44] ... ... ... от 21 июля 2007г. № 846 ... ... ... ... Саутов Г. «Основные схемы использования оффшорных зон казахстанскими
компаниями» Вестник ... ... РК ... ... ... бюллетень Министерства финансов Республики Казахстан.
-2006г
[47] Информационный бюллетень Министерства финансов Республики Казахстан.
-2006г
[48] Внешнеэкономическая деятельность Республики Казахстан ... НДС и ... в ... ... ... на территорию
Республики Казахстан»
[49] Внешнеэкономическая деятельность Республики Казахстан «Порядок
применения НДС и акцизов в отношении товаров, ввозимых на ... ... ... ... Казахстан «О ставках на подакцизные товары»
от 2июня 2007г. - № 753
[51] Постановление Республики Казахстан «О ставках ... на ... ... на ... Республики Казахстан, а также
реализуемые на территории Республики Казахстан и игорный бизнес» от 28
ноября 2007г. - №137
[52] Закон Республики ... «О ... ... на 2007г

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 78 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпорындағы салықтық бақылауды ұйымдастыру және басқару95 бет
Мемлекеттік салықтық бақылаудың құқықтық негіздері: құқықтық институт ретінде мән-жайы,мақсат міндеттері,қағидаттары16 бет
Салық қызметі органдарының салықтық әкімшілік ету қызметін ұйымдастыруды және құқықтық негiзiн кешендi зерттеу арқылы салық органдарының қызметiн талдау және жалпылау негiзiнде салық органдарының бақылау-экономикалық қызметiн жетiлдiруге байланысты тәжiрибелiк ұсыныстар75 бет
Салықтық бақылау62 бет
Салықтық бақылау жайлы42 бет
Салықтық бақылау жүргізу24 бет
Салықтық бақылау және оның жетілдіру жолдары48 бет
Салықтық бақылау және Қазақстан Республикасының салық жүйесіндегі маңызы30 бет
Салықтық бақылауды ұйымдастыру71 бет
Салықтық бақылауды ұйымдастыруды жетілдіру жолдары156 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь