Іздер. Мұхтар Әуезов


Тікшелеу жасыл беткейдің орта тұсына келе бере Несіпбай аттан түсті. Айналаға көз салған жоқ. Әлдеқандай ой басқан күңгірт жүзі бүгін бірде-бір рет көтеріліп, мынау кең дүниеге қараған емес. Көзін ылғи төмен салып, жүзі де салбырап тұқыра береді.
Сол еңсесін көтермеген бетінде атының ауыздығын алды. Құйрығын тірсегінен келтіре шорт кескен күдіс торы ауыздығы алына салысымен басты жерге салып, атқүлақ араласқан көк өлеңді борт-борт үзе бастады. Несіпбай мұны шаужайлай түсіп, тапжылтпай отырып шылбырмен тұсау салды. Аздан соң түрып сауырынан сол жақ алақанымен ақырын үрып қалғанда, торы ат өрге қарай секі-ре басып өрлей берді. Түсаумен секірген сайын ұзындау кекілі кө-теріле түсіп желп етіп, дөң басындағы әлдекімге торы аттың «здравствуйын» айта бара жатқан сияқтанады.
Ауыздық пен үзеңгі, түрман шылдырлап барады. Несіпбай қырын тұрған бетінде сол жақ иығына мойнын бұрып: «ер-тоқымын бүлдірер ме екен»,— деп ойлай түсіп, ұзап бара жатқан аттың соңына қарады. Баяу басатын сылбыр ой енді жиылып кеп бір байлау жасағанша ат үзай берді. Несіпбай дағдылы шабандықпен біраз дағдарып түрып қалса да ойын жеңген ол емес. Еш нәрсені абайламастан бетін қайта бүрып, енді ойға қарай аяңдады.
Жарқыраған, қызуы мол шағырмак май күні мынау. Бөктер қызгалдак атып, гүл шашып, көк майса шөбі иін тіресіп міне тұр. Мөлдіреп, жаудырап ағып жаткан көк каска бұран су анау. Соны бөктер. Әлі қылшығы кұрамаған. Бір тал шөптің мұрты сынбаған еген осы-ақ.
Ай, бірақ көпірді кім біледі?
Несіпбай көнілінде күдік көп. Сене алмайды. Запыс боп, зыр қағып қалған. Аяғын төмен карай бір басып, екі басып келе жатып, көзімен ылғи көк шөп ішін тінтіп келеді.
Көпір шытыр тағы шығып қала ма, қайтеді, сопаң етіп? Сескенгені сол.
Не де болса күдіксіз тау... Таудың өзі жақсы еді... Амал не? Көк тұман мен алыс ақ бұлттарға қоршалған ана бір айдын төскей, анау бір алып тауға көз қырын тастады.
Қарлы қыс етектен түре қуылып, қаңғып шығып, тау басына тізе бүгіп, артын малып отырып қапты. Жалынғаны меңіреу аспа-ны, сүйенгені суық бұлт.
Қыс пенен кектемде шаруаның қиыншылығымен бірге қабаттап арқадан қысып, әлекті салып ең... «Кетші, кете түсші»,— дегендей боп тау жотасындағы қыс белгісіне өшпенділікпен суық қарап ап, Несіпбай қайтадан аяқ астындағы шөптерге тесіле бастады.
Бір мезгілде аяғы тайып кетті. Оң жақта бір күдікті көрінген шөпке қадалып келе жатып аяғының астындағы тікше, тайғақ кемерді байқамай қапты.
Қол-аяғы сербеңдеп азғана калбақ қағып қалды да, бір мезгіле артымен жалп етіп отыра кетті. Шапанының етегі де лап етті. Қалдайған, қастекі қара бөрік басынан ұшқан бетінде ойдан ойды қуалаи төмен қараи зыр қақты.
Несіпбай есін жиғанша төменгі жағында бірдеме дүр-дүр етіп, жел күнгі өрттей лаулады... Есіне сонда түсті. Кемердің астында жусап жатқан қой-қозы бар екен. Құлағанда соны үркітіп, бей-берекет қылыпты.
Несіпбай көк шалғынды уыстай жұлып, өрге-қарай тырмысып қайта тұрды. Көкейін кескен өзге емес. Қүлар алдында бір күдікті , көзі шалып қалған. Сол араға келе бере шөге қалды.
Айтпап па ем пәле деп... Міне кәпір қүзғынның өзі деп, бір топ шытырды жұлып алып жерге атты. .

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге








Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Олжабай батыр» жырының тарихи-фольклорлық сипаты3 бет
Сәкен Жүнісов6 бет
Ыбырай Алтынсариннің педагогикалық идеясы мен ағартушылық қызметі7 бет
«Абай жолы» романындағы тарихи шындық эволюциясы7 бет
А. Байтұрсынұлы8 бет
Лирикалық проза.Қазіргі қазақ поэмаларының көркемдік философиялық мәні. Мемуарлық шығармалар6 бет
М.Әуезовтің «Абай жолы» роман – эпопеясы /жарыққа шығуы жайлы8 бет
Мағжан Жұмабаевтің шығармаларындағы тақырыптық идеялық негізі8 бет
Мың бір бояу іздеген адам - Шота Уәлиханов6 бет
Мұхтар Әуезов шығармаларындағы ұлттық тәрбие мәселесі7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь