Мемлекеттік қаржылық бақылаудың артықшылықтары мен кемшіліктері


Мемлекеттік қаржы бақы¬лауы¬ның тиімділігін арттыру
Мемлекеттік қаржылық бақылаудың артықшылықтары
Мемлекеттік қаржылық бақылаудың кемшіліктері
Мемлекеттік қаржы бақы¬лауы¬ның тиімділігін арттыру ту¬ралы пікір көптен бері айтылып жүр. Әлемдік озық тәжірибені ес¬кере отырып, қаржылық бақы¬лау¬дың қазіргі және тиімді жүйесін қалыптастыруға бағытталған жан-жақты шаралар қабылдау қа¬жет¬тігі туралы да дүркін-дүркін сөз болып келеді. Мұны қаржы саласындағы нақ осы бақылау қызметінің на¬рықтық қатынастар жағдайында мемлекеттік қаржы ресурстарын тиімді басқару үдерісін қамта¬ма¬сыз етуге тиіс неғұрлым пәрменді тетіктердің бірі болып табыла¬тынымен түсіндіруге болады. Әңгіме, ең алдымен, мемлекеттік органдардың жұмысы мемлекет¬тің қатысуымен жүретін немесе мемлекеттің қызметіне байла¬ныс¬ты ұйымдардың қаржы және ша¬руа-шылық қызметін басқару жүйе¬сін ұйымдастыруды, мем¬ле¬кеттік бюджетті қалыптастырудың және бюджеттік қаражаттарды пайдаланудың ашықтығын қам¬тамасыз ету жөнінде болып отыр. Белгіленген тақырыптың баса назар аударылатын тұстары ту¬ра¬лы айту үшін жұмысты жаңадан бастауды ешкімнің де ұсынып отырмағанын қаперге салудың еш артықтығы жоқ. Өйткені, тәуел¬сіздік алғаннан бері респуб¬ли¬ка¬мызда нарықтық экономика та¬лаптарына сай келетін мемле¬кет¬тік қаржы бақылау жүйесін құру жөнінде жүйелі жұмыс жүргі¬зілу¬де. Осы орайда біршама тәжірибе жинақталды, алайда, бірқатар кем¬шіліктерге де жол берілді. Сон-дықтан қазіргі уақытта мемлекеттік қаржы бақылау ор¬гандары қызметінің тиімділігін арттыруға, олардың ойдағыдай жұмыс істеуінің құқықтық және әдістемелік негіздерін нығайтып, одан әрі жетілдіре түсуге бай¬ла¬нысты бірқатар проблемалардың төбесі қылтияды. Бұл ретте саны көп тексеру¬ші-лердің жұмысында белгілі бір мүдделердің қақтығысы бар еке¬нін жоққа шығаруға болмайды, өкінішке қарай, мұны бәрі бірдей көрсе де көрмегенсіп, жанай өт¬ке¬нді қалайды. Бұл неге бай¬ла¬нысты деген мәселеге келетін бол¬сақ, Үкіметтің бюджет қара¬жат¬тарын өзі бөлетіндігімен және олардың жұмсалуын да Қаржы министрлігінің Қаржылық бақы¬лау және мемлекеттік сатып алу ко¬митетінің атынан өзі бақы¬лай¬тындығымен байланысты екенін айтуға тиіспіз. Сыртқы және ішкі бақылауды жүзеге асыру жө¬ніндегі өкілеттіктерді заңнамалық бөлудің әлсіздігі салдарынан жұ¬мыс барысында бірін-бірі қай¬талау элементтері орын алып отыр. Атап айтқанда, Қаржы ба¬қылау комитеті заң бойынша ішкі бақылау қызметі бола отырып, іс жүзінде жергілікті бюджеттердің орындалуының ішкі бақылауын да жүзеге асырады, сөйтіп, мәс¬лихаттардың тексеру комиссия-лары¬ның функцияларын алмас¬тырумен айналысады. Оның үстіне бүгінде мемле¬кет¬тік қаржы бақылау орган¬дарында қалыптасып отырған штаттық құрылымы мен саны да бір-біріне бара-бар емес.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі:  Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге
Таңдаулыға:   




Мемлекеттік қаржылық бақылаудың
артықшылықтары мен кемшіліктері
Мемлекеттік қаржы бақылауының тиімділігін арттыру туралы пікір көптен бері
айтылып жүр. Әлемдік озық тәжірибені ескере отырып, қаржылық бақылаудың
қазіргі және тиімді жүйесін қалыптастыруға бағытталған жан-жақты шаралар
қабылдау қажеттігі туралы да дүркін-дүркін сөз болып келеді. Мұны қаржы
саласындағы нақ осы бақылау қызметінің нарықтық қатынастар жағдайында
мемлекеттік қаржы ресурстарын тиімді басқару үдерісін қамтамасыз етуге тиіс
неғұрлым пәрменді тетіктердің бірі болып табылатынымен түсіндіруге болады.
Әңгіме, ең алдымен, мемлекеттік органдардың жұмысы мемлекеттің қатысуымен
жүретін немесе мемлекеттің қызметіне байланысты ұйымдардың қаржы және
шаруашылық қызметін басқару жүйесін ұйымдастыруды, мемлекеттік бюджетті
қалыптастырудың және бюджеттік қаражаттарды пайдаланудың ашықтығын
қамтамасыз ету жөнінде болып отыр. Белгіленген тақырыптың баса назар
аударылатын тұстары туралы айту үшін жұмысты жаңадан бастауды ешкімнің де
ұсынып отырмағанын қаперге салудың еш артықтығы жоқ. Өйткені, тәуелсіздік
алғаннан бері республикамызда нарықтық экономика талаптарына сай келетін
мемлекеттік қаржы бақылау жүйесін құру жөнінде жүйелі жұмыс жүргізілуде.
Осы орайда біршама тәжірибе жинақталды, алайда, бірқатар кемшіліктерге де
жол берілді. Сондықтан қазіргі уақытта мемлекеттік қаржы бақылау органдары
қызметінің тиімділігін арттыруға, олардың ойдағыдай жұмыс істеуінің
құқықтық және әдістемелік негіздерін нығайтып, одан әрі жетілдіре түсуге
байланысты бірқатар проблемалардың төбесі қылтияды. Бұл ретте саны көп
тексерушілердің жұмысында белгілі бір мүдделердің қақтығысы бар екенін
жоққа шығаруға болмайды, өкінішке қарай, мұны бәрі бірдей көрсе де
көрмегенсіп, жанай өткенді қалайды. Бұл неге байланысты деген мәселеге
келетін болсақ, Үкіметтің бюджет қаражаттарын өзі бөлетіндігімен және
олардың жұмсалуын да Қаржы министрлігінің Қаржылық бақылау және мемлекеттік
сатып алу комитетінің атынан өзі бақылайтындығымен байланысты екенін айтуға
тиіспіз. Сыртқы және ішкі бақылауды жүзеге асыру жөніндегі өкілеттіктерді
заңнамалық бөлудің әлсіздігі салдарынан жұмыс барысында бірін-бірі қайталау
элементтері орын алып отыр. Атап айтқанда, Қаржы бақылау комитеті заң
бойынша ішкі бақылау қызметі бола отырып, іс жүзінде жергілікті
бюджеттердің орындалуының ішкі бақылауын да жүзеге асырады, сөйтіп,
мәслихаттардың тексеру комиссияларының функцияларын алмастырумен
айналысады. Оның үстіне бүгінде мемлекеттік қаржы бақылау органдарында
қалыптасып отырған штаттық құрылымы мен саны да бір-біріне бара-бар емес.
Мәселен, Есеп комитеті қызметкерлерінің саны 70 адамды, яғни барлық
бақылаушы қызметкерлер санының 4,7 пайызын құрайды. Барлық деңгейдегі
мәслихаттардың тексеру комиссиялары мүшелерінің саны – 287 адам (19,3 %).
Қаржылық бақылау комитетінде – 1051 адам (70,8 %), орталық мемлекеттік
органдардың ішкі бақылау қызметінде – 77 адам (5,2 %). Міне, сыртқы және
ішкі бақылау органдарында қызмет істейтіндер санының нақ осылайша
қалыптасуы ішкі бақылаудың заңнамамен өзіне берілген өкілеттіктерді
толыққанды жүзеге асыруына мүмкіндік бермей келеді.
Мына бір фактінің өзі назар аударуға тұрады. Тек қана 2005 жылдың өзінде
қаржы бақылау органдары бетін ашқан заң бұзушылықтар саны 2004 жылмен
салыстырғанда үш еседен астам дерлік, яғни 28,7 миллиард теңгеден 87,2
миллиард теңгеге дейін ұлғайды. Ал осы орайда Қаржы министрлігінің Қаржы
бақылау және мемлекеттік сатып алу комитеті саны жағынан ең ірі мемлекеттік
бақылау органдарының бірі бола тұра, Есеп комитетіне қарағанда заң
бұзушылықтарды 1,7 есе кем ашты.Жоғары қаржы бақылау органдарының
халықаралық ұйымына (ЖҚБОХҰ) мүше елдердің тәжірибесін зерделеу мемлекеттік
қаржы бақылаудың олардың басым көпшілігінде сыртқы және ішкі болып
бөлінетінін көрсетіп отыр. Халықаралық тәжірибеде бюджеттік үдерісті сыртқы
қаржылық бақылау құзыретіне кіретін мемлекеттік органды белгілеу үшін
қаржылық бақылаудың жоғары органы (ҚБЖО) деген бір ізге түсірілген атау
пайдаланылады. ҚБЖО-ның қызметі кейбір елдерде арнайы заңнамамен, тіпті
конституциялық заңдармен реттеледі. Көптеген дамыған елдерде мемлекеттік
қаражаттарды жұмсау аудитімен қатар, кірістерді есептеу, жинау және
жұмсаудың барлық аспектілерінің аудиті де жүзеге асырылады. Бұл орайда
олардың бюджетке қосылған-қосылмағанына қарамастан, мемлекеттің барлық
кірістері мен шығыстары аудиттік тексеруге жатады. ҚБЖО немесе жеке
аудиторлық ұйымдар жүргізген мемлекеттік қаражатты басқару тиімділігі
аудитінің нәтижелері міндетті түрде жұртшылық назарына ұсынылуға тиіс.
Бұдан басқа, әлемнің алпыстан ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Мемлекеттік қаржылық бақылаудың проблемалары
Мемлекеттік қаржылық бақылаудың принциптері
Эконмикалық жүйелердің артықшылықтары мен кемшіліктері
Нарықтық шаруашылықтың артықшылықтары мен кемшіліктері
Нарықтық экономиканың артықшылықтары мен кемшіліктері
Қаржылық бақылаудың мәні мен маңызы
Нарықтық шаруашылықтың артықшылықтары мен кемшіліктері жайлы мәлімет
Лизинг түсінігі және артықшылықтары мен кемшіліктері
Қаржылық бақылаудың сыныптамасы мен әдістері
Нарықтық шаруашылықтың артықшылықтары мен кемшіліктері жайлы ақпарат
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.



WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь