ҚР банктік қызметті реттеу тәртібі

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

1. ҚР банктік қызметті реттеу тәртібі ... ... ... ... ... .4
2. Инспекциялау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..8
3. Банкті консервациялау ... ... ... ... ... ... ... ..11

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...16

Қолданылған әдебиеттер тізімі: ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .19
Экономикалық даму нарықтық қайта құру процессі кезінде жүргізілетін мемлекеттерде тұрақты, сенімді банктік қызметті қалыптастыру және дамыту негізгі, күрделі әлеуметтік-экономикалық мәселелердің бірі болып табылады.
Екінші деңгейлі банктер сәтті жұмыс істейтін нарықтық институттар қатарына қосылуы және экономикалық жүйе дамуының қозғаушы және ынталандырушы күші болуы, банктік қызметті реттеу мәселелеріне қызығушылық туғызды.
Банктік қызметті реттеу- экономикалық жүйенің барлық элементтері арасында сәйкестілікті орнататын тұрақтандырушы механизмге негізделеді. Реттеу маңыздылығы – банктік сектор капиталының ортақтану дәрежес імен экономиканың нақты сектор дамуына әсер етуінің жоғарғы мүмкіндігімен, сондай–ақ ұлттық және халықаралық қаржы нарықтарында жүргізілетін операциялардың көлемімен анықталады.
Банктік қызметті реттеу қаржы жүйесін сауықтандыру үшін маңызды болып табылатын мемлекеттің ақша-несие саясатымен тығыз байланысты.
Қазіргі жағдайда банктік қызметті реттеу монетарлық теория тұжырымымен жақын болып келеді. Банктік қызметті ретеу процесінің негізгі бағыты мемлекет экономикасының пропорционалды емес дамуын болдыртпау болып табылады. Осы жерде бұндай реттеудің қатаңдығы қойылған мақсатқа қол жеткізудің алғы шарты болып табылады.
1. "О Национальном банке РК". Закон РК от 30.03.95г. №2155.
2. "О банках и банковской деятельности в РК ". Закон РК от 31.08.95г. №2444.
3. "О валютном регулировании". Закон РК от 17.04.95г. №54-1

Оқулықтар мен оқу құралдары:

1) Банковское право РК.
2) Банковского система за 10 лет независимости Казахстана Нб РК. Алматы. 2001г.
3) Новиков, Чумаченко Б.П., Шалгинбаева Г.Н. "Стратегия и управление банковскими рисками".
4) Мақыш С.Б. "Коммерциялық банктердің операциялары". А. 2002ж.
5) Сейткасымов Г.С. "Банковское дело". А. 1998г.
        
        ҚР банктік қызметті мемлекеттік реттеудің теориялық негіздері.
МАЗМҰНЫ
Кіріспе.....................................................................
.................3
1. ҚР банктік қызметті реттеу тәртібі.....................4
2. Инспекциялау……………………………………8
3. Банкті консервациялау…………………………11
Қорытынды...................................................................
........16
Қолданылған әдебиеттер ... даму ... ... құру ... ... ... тұрақты, сенімді банктік қызметті қалыптастыру және дамыту
негізгі, күрделі әлеуметтік-экономикалық мәселелердің бірі ... ... ... ... ... жұмыс істейтін нарықтық институттар
қатарына қосылуы және ... жүйе ... ... ... күші ... банктік қызметті реттеу мәселелеріне қызығушылық
туғызды.
Банктік қызметті реттеу- экономикалық жүйенің барлық ... ... ... ... ... негізделеді.
Реттеу маңыздылығы – банктік ... ... ... дәрежес імен
экономиканың нақты сектор дамуына әсер етуінің жоғарғы мүмкіндігімен,
сондай–ақ ... және ... ... ... ... ... анықталады.
Банктік қызметті реттеу қаржы жүйесін сауықтандыру үшін маңызды болып
табылатын мемлекеттің ақша-несие саясатымен тығыз байланысты.
Қазіргі ... ... ... реттеу монетарлық теория тұжырымымен
жақын болып келеді. Банктік ... ... ... негізгі бағыты
мемлекет экономикасының пропорционалды емес дамуын болдыртпау болып
табылады. Осы ... ... ... қатаңдығы қойылған мақсатқа ... алғы ... ... ... ҚР банктік қызметті реттеу тәртібі
ҚР банктік жүйенің мемлекетсіздендіру прцесіне дейін банктік қызметті
реттеу мәселесі тиісті деңгейде ... ... ... ... ... нарықтық заңдарға сәйкес келмейтін жағдайларда жүзеге асырды және
өзінің табысын банктік ... мен ... ... ... ЕДБ ... ... несиелерді өзінің клиеттерімен
қатар еркін алды.Бұл банктер мемлекеттік мамандандырылған ... ... ... ... жеткіліктілігі, төлемқабілеттілігі
мен өтімділікке байланысты қиыншылықтар болмады.Мемлекеттік аппараттың
құрамдас ... ... ... қызметі, тек кәсіпорындардың
экономикалық қызметіне бақылау жасауда болды, ... ... ... арасында мүдделердің біріктірілуі орын алды. Бұндай жағдайларда
банктік ... ... ... ...... ... әлсіз
тексеру және несиелік ресурстардың директивті ... ... ету ... ... банктік қызметті реттеу жаңа қалыптасқан нарықтық
заманның талаптарына сәйкес өзінің ... ... Ең ... ... ... және ... қадағалау терминдерінің мәнін ашу кажет деп
ойлаймыз.
Банктік қызметті реттеу – бұл мемлекеттің ... ... ... ... ұйымдардың қызметіне активті түрде тәртіпке
келтіру ... ... ... ... [1]Банктік қадағалау – бұл
орталық банк тарапынан бақылау болып табылады.
Бұндай анықтамалар ... ... ... және қадағалау мазмұнын
толық ашпайды деп ойлаймыз. Бұл жерде ... ... ... ... ал ... категориясы біршама басқа мағынаға ие.
"Банковский портфель" кітабының ... " ... ... ... берген анықтамасы келесі экономистердің тұжырымымен ... ... ... ... ... ф., Ю.А. Бабичева және бұл ғалымдармен
келесідей анықтама берілді: " … банктік қызметті ... – бұл ... банк ... ... ... және ... қызмет етуін
қамтамасыз ететін шаралар жүйесі болып табылады."
Келесі ... ... және ... ... деп ... ... – бұл банктік қадағалау функциялары мен банктер қызметін басқару
жөніндегі ... ... ... ... Оның ... ... ықпал
ету шаралары, банктерді жою және банкрот жариялау процестері, банктерді ашу
және олардың ... ... ... ... мен
бейрезиденттер капиталының банк капиталына қатысу деңгейін ... ... ... ... арасында реттеу және қадағалау ұғымдарын, сондай-
ақ банктер қызметін бақылау ұғымдарын толығырақ ашатын тұжырымдар бар. [3]
Банктік қызметті реттеу ... ... ... ... ... заңдар
негізінде банктік бизнесті жүзеге асыру құрылымы мен тәсілдерін ... бір ... мен ... ... ... ... Ал
бақылау мақсаты – жеке банктердің сенімділігі мен ... ... ... ... ... бақылау – бұл банктік қызметке ұздіксіз
біртұтас қадағалауды ... ... " ... және ...... мен ... қызметті ұйымдастыру мен қаржылық шаруашылық қызметіне
мерзімді тексерістер мен тұрақты ... ... ... ... ... ... ... [4] Банктік қадағалау кең мағынасында –
банктерге қойылатын ... ... ... ... ... ... ... қадағалау – бұл мемлекеттің ... ... ... және ... ... ... несиелік ұйымдармен
орындалуына бақылау жасау болып табылады.
Банктік заңдар позициясынан банктік қадағалау – бұл ... ... және ... ... ... және ... нәтижелері бойынша нормативтік актілер мен ережелерді
банктермен орындауына бақылаулы ... ... ... ... ... ... яғни ... құрылған
қадағалау органының қаржылық өмірдің жеке аяларына ықпал ету тарапынан,
сыртқы ... ... ... ... реттеу – Орталық банктің, яғни ҚР ҰБ, ЕДБ қызметіне ықпал ету
және нәтижесінде мемлекеттің ... ... ... ... мен ... (ЕДБ) ... ... экономикалық қатынастар жүйесінің құрылуын
білдіреді. Сондай-ақ банктік өмірде өзін-өзі ... яғни ішкі ... ... ... – бұл ... ... кәсіпкерлік ұйым ішінде ҰБ заңдары
мен нормативтік құқықтық актілеріне сәйкес және ... ... ... ... ... ала ... жүргізілетін реттеу, бақылау, қадағалау
процесі.
Бұл жерде сыртқы және ішкі ... ... зор, ... ... ... ... бар: ... тұрақтылықты, қауіпсіздікті,
табыстылықты, қоғамдық тану, ішкі және ... ... ... ету және нарықтық қатынастардың қалыптасу кезеніне ... ... жою ... ... ... - ҚР ҰБ мен ЕДБ ... ... экономикалық
қатынастар жүйесі болып табылады, өйткені ... жүйе - бұл ... ... ... субъектілерінің жиынтығы. Ал банктер – бұл экономика
қызметін реттеу мен ... ... ... ... ... банкротқа ұшыраудың тізбегін ... ... ... ... ... алып келеді. ҚР ҰБ мен ЕДБ ... ... ... тиімді ұйымдастыру, мемлекет тарапынан
банктік ... ... ... және ҚР ҰБ ЕДБ ... ... табады.
Банк жүйесінің екі деңгеінің бірлесе жұмыс ... ... ... ... ... қамтамасыз етуге және мүдделердің
үйлесуіне ықпал етеді. ҚР ЕДБ қатысты мемлекеттің ... - ҰБ ... ... ... нұсқаулықтарына негізделеді және олар "ақылды" және
"экономикалық" ... ... ... ... – бұл банк ... мен қаржы институттардың
тұрақтылығы мен банктік тәуекелдерді төмендетуді қамтамасыз ететін ... ... – бұл ... ... ... ... мақсаттарына қол жеткізу.[6]
Банктік жүйе қоғаммен, Үкіметпен, экономиканың ... ... ... ... мен халықаралық ұйымдар арасындағы
өзара қарым -қатынастардың ортасында орналасқан. Әрбір ЕДБ және ... ... ... ... ... етуінің шарты болып тек банктың
бәсекелестік мүмкіндігі мен ... ғана ... ... ҚР ҰБ
тарапынан жүргізілетін реттеу ... ... ... ... ... ... ... банкроттықтың алдын –алу, ақша эмиссиясы мен
несиелерге бақылау жасау мен ... ... ... ... ... 30 ... ... «ҚР Ұлттық Банкі туралың ҚР заңының 7-
бабына ... ҰБ ... ... бірі банк ... ... ... актілерді қабылдау және олардың орындалуына бақылауды
жүзеге асыру арқылы банктердің клиенттері мен ... ... ... ... ҰБ осы ... ... келесідей қызметтерді жүзеге
асырады:
▪ банктердің ашылуына және ... ... ... ... ... ... ... банктік холдингтің ірі қатысушысы мәртебесін банк
–резиденттерге және ҚР территориясынан тыс жерде заңды немесе ... ... ... қағаздар нарығында кәсіби ... ... ... ... ... банктердің қатысуына; жеке банктік
операцияларды жүзеге асыруға құқық беретін лицензия алуға рұқсат береді;
▪ банк қызметіне қадағалау мен бақылауды жүзеге асыруды және ... және ... бір ... банк ... ... ... актілерінде қарастырылған санкцияларды қолданады;
▪ өз еркімен ... ... ... ... ... ... ... бақылауды жүзеге асырады;
▪ заң актілеріне сәйкес ҰБ өзінің бақылау және қадағалау қызметтірін
қамтамасыз ету ... ... ... банктер үшін қаржылық есепті
өткізу мерзімдерін және халықаралық стандарттарға сәйкес формалар тізімін
бекітеді;
▪ ҚР заңдарына сәйкес тағы да ... ... ... ... өз ... ... ... барысында келесідей реттеу және
қадағалау қағидаларына сүйенеді:
1. ҚР ҰБ банк ... ... мен ... жүзеге асырушы органы болып
табылады;
2. ҰБ реттеушілік қызметті ҚР ... ... ... ... банк кредиторлары, салымшылары және клиенттердің мүдделерін қорғауға
бағытталған;
3. Банк жүйесінің қызмет етуіне ... ... ... және ... ... қолдайды;
4. ҰБ банктердің оперативтік қызметіне араласпайды;
5. Банктік және қаржылық статистиканы ... және ... ... ... ... ... ... талап етуге құқылы;
Реттеу мен қадағалауды жүзеге асыруда ҰБ негізгі құзіреттері:
ҚР ҰБ ... ... ... және лицензиялауды жүзеге
асырады.
Осы мақсаттарға жетуде келесідей өкілеттіктері бар:
▪ Банктер мен олардың клиенттеріне ... ... ... актілерді қабылдауға;
▪ Лицензиялау процедуралары мен нормативтерді белгілеуге;
▪ Аудиторлық ұйымдарды қатыстыру арқылы ... ... ... ... және ... ... қызметін тексеруге және өзінің
бақылау және қадағалау функцияларын дұрыс орындауға қажетті ақпараттар
мен ... ... және ... ... ... ... етуге;
▪ Банктік заңдарда қарастырылған банктерге, олардың ірі ... ... ... мәжбүрлеу шаралары мен санкцияларды қолдану
туралы шешім қабылдауға;
▪ Банктік ... ... ... ... ... екінші деңгейлі банктердің қызметін реттеуді мынадай жолдармен
жүзеге асырады:
▪ Пруденциалдық нормативтер белгілеу;
▪ Банктердің орындауына міндетті нормативтік құқықтық актілерді шығару;
▪ Банктердің қызметін ... ... ... ... ... ... ... беру;
▪ Бактерге ықпал ететін шектеу шараларын қолдану;
▪ Банктерге ... ... ... ... санкциялар қолдану.
2. Инспекциялау.
Банк жұмысын инспекциялау - банк қызметін ... және жеке ... ... банк ... мен қызметкерлері жұмысының қазіргі заңдарға
сәйкестілігін, банктің нақты қаржылық және ... ... ... ... ... жүргізіледі. Банктердің қызметін
инспекциялауды ҰБ дербес түрде немесе басқа ұйымдарды ... ... ... ҰБ ... жалпы тексеруді (екінші деңгейлі ... ... ... ... (жеке мәселелер бойынша) тексеруді
жүзеге асырады.
Банк жұмысын тексеруді ҰБ тапсырмасында көрсетілген сұрақтар бойынша
жүргізіледі. ҰБ жүргізілетін ... ... ... ... ... бар, ... қатар тексерісті алдын-ала хабарлаусыз да ... ... ... ... ҰБ ... ... ... бойынша көмектесуге міндетті. ... ... ... мен ... ... ... мүмкіндігін және
тексеруге қажетті ақпараттарға қол жеткізуді қамтамасыз ету керек.
Банк жұмысына инспекциялауды арнайы ... ҰБ ... ... ... ... ... құжаттардың көшірмесін тексеріс-актісіне
қосады. Комиссия мүшелеріне банктердің қызметін инспекциялау ... ... ... ... үшінші бір адамдарға беруге тиым
салынады. ... ... ... комиссияның әрбір мүшесі жұмыс
есебін дайындайды. Одан кейін ... ... ... қорытынды есеп
дайындайды. Бұл қорытынды есеп ... ... ... екі ... ... ҰБ ... Қадағалау Депортаментіне, екіншісі –
инспекциялау ... банк ... ... ... банк және банк ... ... заң
бұзушылық немесе т.б. ... ... ... банк ... ... ... ... тиіс.
Егер ҰБ шектелген мәселелер төңірегіенде тексеріс ... ... ... ... ... дайындалады.
Банк қызметінің негізгі бағыттары ... ... ... ҰБ ... ... және банк ... қатысуымен
жиналыста талданады. Инспекциялау барысында алған мәліметтер негізінде ... мен ... ... ету ... ... ... ... ҰБ анықталған кемшіліктерді жою туралы жазбаша есеп беру мерзімін
белгілейді.
Банктің қаржылық жағдайы ... ... ҰБ оның ... ... ... ... қажеттігі туралы, басшылықты
ауыстыру немесе банкті қайта құру мәселесі ... ... ... ... ұсыныстар береді:
▪ Депозиттерді қабылдауды шектеу туралы;
▪ Жарғылық капиталды көбейту ... ... ... ... және ... ... Жеке филиалдар мен өкілдіктерді жабу және қызметкерлерді қосымша
жалдауды тоқтату ... ... ... ... ... туралы;
▪ Банктің кез-келген лауазымды тұлғалары мен ... ... ... туралы;
▪ Жоғары тәуекелді банктік операциялардың ... ... ... ... туралы.
Банктер пруденцилдық нормативтер мен орындалуы міндетті басқа да
нормалар және лимиттерді, сондай-ақ ҰБ ... ... онда ... ... ... мен ... ... қаржылық
жағдайына және тұрақтылығына немесе депозиторлары мен ... ... ... ... ... ... онда ҰБ ... ықпал
ету шараларының мыныдай түрлері қолдануы мүмкін:
а) Міндеттеме-хатты талап ... ... ... ... ... ... ... Орындауға міндетті бұйрық- хат беру;
Банкке қатысты шектелген ықпал ету шараларын қолдану туралы ҰБ ... ... ... ... Банкке шектелген ықпал ету шараларын
қолданса, онда банк ҰБ ... ... ... ... ... ... асырылытын шаралар туралы хатты 7 күн ... ... ... хатқа қоса шараларды жүзеге асыру ... ... ... қаржылық негіздемесін беруге тиісті.
Банктік Қадағалау Депортаменті банктің өзіне алған міндеттерін
орындауына бақылау жасайды.
Банктің міндеттеме-хатында ... ... бар ... және банк ... екі ай ... ... жою туралы мәліметтер
болу тиіс. ҰБ ... ... ... ... ... етуге
құқылы:
а) өтімділік коэффициентін бұзу, клиенттің ақша-қаражаттарын аудару
туралы тапсырмасын уақытында орындамау, есеп ... ... ... ... ... ... ... банктің
корреспонденттік шотына картотеканың ... ... ... ... орындалмауы;
в) ҰБ жазбаша сұрауына мәліметтерді немесе құжаттарды ... ... ... ҰБ ... банк ... ... өзінің лауазымды
міндеттерін бекітілген мерзімнен көп уақыт ... ... ... ... ... ... заңды
тұлғалардың жарғылық қорына қатысу;
е) шетел ... ... ... ішкі ... ... ... бұзуы;
ж) ҰБ есеп беру мен мәліметтерді ... ... ... ... келісім – анықталған кемшіліктерді дереу жою және онымен
байланысты бастапқы шараларды бекіту туралы банк пен ҰБ ... ... ... банк ... бар кемшіліктерді және заң
бұзушылықты қалыпқа келтіру үшін, ұзақ ... ... ... ... ... ... көрсетілген жағдайларға қоса төмендегідей кезде
қолданылады:
а) банк құрылтайшылары ҰБ тиісті келісімінсіз дауыс құқығы бар ... 25% ... ... ... жанама түрде иеленсе немесе басқарса;
б) банктің орталықтандырылған несиелік ресурстары бойынша мерзімі
өткен ... ... ... ... ... ... белгіленген мерзім
ішінде жоюға нақты шараларды қолдану қажеттілігі туралы банкке ... ... ... ... ... екіден кем емес есептік күнге меншікті қаражат жеткілігі және бір
қарыз алушыға ең жоғары тәуекел коэффициентерін бұзу, ... ... ... болған жағдайда;
б) бекітілген ең төменгі мөлшеріне жарғылық қор ... ... ... ... қоры ... ... ... фактілері анықталса;
г) банк міндеттеме-хатты немесе ... ... ... ... ... ... хаты – ҰБ банктік заңдылықпен ... ... ... ... ... ... ... жоғарыда көрсетілген жағдайларға қоса келісідей
жағдайларда беріледі:
▪ Жазбаша бұйрықтың ... ... ... ... ... кезде;
Банкке шектелген ықпал ету шараларының бір түрін қолдану, оған бұның
алдында ... ... ... ... қолданған ықпал ету шаралары мен қатар санкцияларды да
қолданады. Санкциялар ретінде ҰБ келесі шараларды жүзеге асырады:
а) ҚР заң ... ... ... айып-пұл салу және өндіріп
алу;
ә) барлық немесе бір банктік операцияларды жүргізуге лицензияларды
жою;
б) банкті консервациялау;
в) ... бір ... ... ... ... рұқсатты қайтарып алу.
3. Банкті консервациялау.
Банктер басқа коммерциялық ұйымдарға қарағанда көбірек өз ... ... ... Бұл ... ... тәуелді, мәселен несие
сапасына, банк активтерінің ... оның ... ... ... және т.б.
Банктың қаржылық жағдайын сауықтандыру және оның ... ... ҚР ҰБ ... ... ... ... ... режимін бекіту ҰБ коммерциялық банктерге қатысты
қолданатын ... ... ... ... келесі жағдайларда жүзеге асырылады:
▪ Ауыртпалыққа ұшырыған банк жалпы банк жүйесі мен ... ... ... ... ... ... деңгейін жеткілікті мөлшерге дейін жеткізуге нақты
мүмкіндігі болса.
Консервациялау режимін қолданудың міндетті шарты – ... ... ... ... ... ... ... Консервациялау – банктің
өзінің қаражаты есебінен жүзеге ... ... ... ... ... ... туралың Ережесіне сәйкес, ҚР ҰБ Басқармасы
Банктің Қадағалау Департаментінің ... ... Бұл ... ... ... рәсімделеді және келесі мәліметтерден тұрады:
▪ Банк атауы және мекен-жайы;
▪ Банкті ... ... ... Консервациялаудың басталу мерзімі мен консервациялаудың жалпы уақыты;
▪ Банктің қызметіне қойылатын шектеулердің тізімі;
▪ Уақытша ... ... және ... ... ... ... ... аппаратының қызметкерлеріне өзінің ... ... ... ... меншікті мүліктің болуы және мөлшері жайлы
мәліметтерді уақытша әкімшілікке тапсыру туралы талабы;
... ... ... ... ... режимін бекіту туралы шешімді қабылдаумен
қатар негізгі шаралардың тізімін қарастырып, ... ... ... ... ... режимін орнату мерзімі 1 жылға дейінгі
аралықты қамтиды. Банкті консервацялау шешімі қабылданған уақыттын бастап
банкті ... ... ... ... ... ... уақытша әкімшіліктің басқарушысына «қабылдау -
өткізуң актісі бойынша мөр, штамп, бланктер, құндылықтар, ... ... ... және ... басқа да мүліктері мен құжатарын
тапсырады.
Сондай-ақ ... ... ... мыналар жатады:
1. Банктік шоттардағы қаражат қалдықтарын анықтау, сондай-ақ ... ... ... ... ... қаржылық жағдайына талдауды келесі бағыттар бойынша жүргізу:
▪ Капитал жеткіліктігі;
▪ Активтерді талдау, соның ішінде өтімділіктің деңгейін, ... ... ... ... түрлері бойынша табыс пен шығынтарды талдау.
3. Негізгі құралдарды баланстық және ... тыс ... ... ... Мерзімі өткен ссудалық қарыздардың қайтарылуы бойынша шараларды
жүргізу, сотқа құжаттар дайындау;
5. Басқару ... мен банк ... ... ... анықтау;
6. ҰБ Басқармасына банктың нақты қаржылық жағдайы ... ... банк ... ... ... мен ... ... хабарлау.
Консервациялау мерзімі ішінде уақытша әкімшіліктің қызметіне бақылауды
ҰБ атқарады.
ҰБ келесідей құқықтары бар:
▪ Уақытша әкімшілікке ұсыныстар ... ... ... орындалуы міндетті болатын жазбаша бұйрықтар беруге;
▪ Уақытша әкімшіліктің қызметі жайлы кез-келген ақпаратты ... ... ... әкімшіліктің жүргізетін жұмысы туралы есепті тыңдауға;
▪ Концервациялауды аяқтау туралы ... ... ... келесі жағдайларда аяқталады:
▪ ҰБ шешімімен бекітілген консервациялау мерзімі аяқталғаннан кейін;
▪ ҰБ консервациялауды ... ... ... – ала ... қабылдаса.
Егер банкті консервациялау банктың қаржылық жағдайының жақсаруына
әкелмесе, онда ҰБ банктік заңдылықтарға ... ... ... деп ... ... мен ... мәліметтеріне сүйенсек, көптеген
банктердің жойылуы мен банкротқа ұшыраудың негізгі себебі, ... мен ... ... ... ... ... ... Қазақстанда банктік қадағалау жүйесі 1993 жылы күзінде ... жж ҚР ҰБ ... ... ... ... ... арқылы банктік қадағалау жүйесін нығайта бастады, ... ... ... ... ... жүйесін қайта құру жүргізілді.
Қайта құру жүргізілгенге дейін ҰБ ... ... ... 3 ... болды. Олар: Лицензиялау, Реттеу және Инспекциялау
Басқармалары.
1997 жылы 10 шілдеде қабылданған «ҚРҰБ ... ... ... ң №252 ... ... ... ... келесідей болды:
а) банктік қадағалаудың 5 басқармасы (№ 1,2,3,4,5,) және ... ... ... мен инспекциялау бөлімшелерінен тұрады;
б) методология бөлімі;
в) ақпараттық ... ... ... ... жүзеге асырады:
• Банкті ашуға қажетті құжаттарды қарастырады және қажетті жағдайда ... ҚР ... ... ашуға рұқсат беру туралы қаулының
жобасын дайындайды;
▪ Банк ... ... ... ... проспектісі мен
банктердің бағалы қағаздарды шығару туралы есебін, банкті ашуға берілген
рұқсат қағаз бен ... ... ... ... ... есептік тіркеуге алады.
▪ Банктерге банктік операцияларды жүзеге асыруға лицензияны беруге
құжаттарды ... ... ... ... қағазын қайталруға және ... ... ... ... ... ... ... ұсыныстар жобасын
дайындайды.
▪ Банктермен пруденциалдық нормаларды және ЕДБ орындауға міндетті ... мен ... ... ... ... ... ... пруденциалдық нормативтер мен минималды резервтік
талаптарды ... ... ... ... инспекциялауды жүзеге асырады;
▪ Банктік қадағалауды жүзеге ... мен ... ... ... ЕДБ есеп беру мен ... мәліметтерді өткізудің түрлерін, көлемін,
мерзімі мен ... ... ... ұсыныстарды ҰБ Басқармасына береді.
▪ Банктер қызметін ... ... ... және ... жинау, жүйелендіру, жинақтау жіне динамикасы негізінде
банктер қызметіне әржақты талдауды жүзеге асырады.
▪ Банктерге қатысты ақпаратты ... ... ҰБ ... ... ... ... ... құжаттар негізінде заңды немесе жеке тұлғаға банкке
бақылау жасауға немесе ... ... ... ... ... ... Банк қызметін аудиторлық тексеруге лицензия беруге ҰБ ... ... ... ... ... дайындайды;
▪ Халықаралық стандарттарға жету үшін банктің өзіне алған ... ... ... Банк ... даму ... мен ... зерттейді;
▪ Басқа мемлекеттердің Орталық Банктердің қадағалау органдарымен ... ... және ... ... ... көтеруге қажетті
ақпаратпен алмасуға құқылы;
▪ ҰБ құқықтық- нормаивтік актілердің жобасын дайындауға қатысады;
▪ Қарастырылуға түскен заңды және ... ... ... ... ... ... да қызметтерді жүзеге асыру;
ҰБ Банктік Қадағалау Депортаменті қашықтан ... ... ... ... ... Ірі бөлшектер мен банктік ... ... ... ... ... ... ... бойынша
қадағалау басқармасы және орта және ұсақ банктерді қадағалау басқармасы
сондай-ақ, депортамент құрамында ... ... мен ... секторы дамуының көрсеткіштерін ... ... ... ... банк қызметі бойынша нормативтік –құқықтық базаны
жетілдіруді қамтамасыз ететін арнайы мамандандырылған ... ... және ... басқармасы бар.
2001 жыл 1 маусым күні қаржылық ... ... ... жүргізу мақсатымен ҰБ қадағалау Депортаменті мен Сақтандыру
Қадағалауының Депортаменті біріктірілді.
Банктік ... ... ... (БСҚД) ҚР ҰБ жүктелген
міндеттер мен банктік операциялардың жеке түрлерімен айналысатын ... ... мен ... ... ... Әлем ... мен ЮСАИД ұйымымен қаржыландыратын бағдарламалар
бойынша жұмыс істейтін кеңесшілер көмегімен өзінің қызметін атқарады.
Қазіргі ... БСҚД ... ... ... ... Методологиялық бөлім;
3. Ақпараттық – статистикалық бөлім;
4. Несиелер мен ... ... ... ... ... ... ... құрамында инспекциялау және
пруденциялдық реттеу бөлімдері орналасқан.
Қорытынды
Қаржылық кризис көптеген ... және ... ... ... зиян ... қадағалау органдары үшін банкттік
жүйелерге мониторинг жүргізу маңызы ... ... ... қай ... ... ... ... маңызы сөзсіз үлкен. Сондықтан
қазіргі кезде банктік қадағалауды күшейту және сапасын ... ... бір ... ... ... келтіру – бірінші реттегі
мәселеге жатқызылады.
Тиімді банктік қадағадаудың негізгі ... ... ... ... маңызды халықаралық стандарты болып табылады.
Банкттік қадағалау бойынша ... ... ... ... ... бағдары болып табылады.
Негізгі принциптер 1997 жылдың қыркүйек айында жасалды және сол жылдың
қазан айында ... ... ... Банк пен ... Валюталық Қордың
жыл сайынғы отырысында "ондық" мемлекеттер мен 15 мемлекеттің, соның ішінде
Ресей мен ... ... ... өкілдерінің қатысуымен
қабылданды. Банкттік қызметті реттеу мен қадағалауды ... ... бұл 25 ... білу маңызды болып есептеледі.
Бұл құжатта тиімді қадағалауды жүзеге асыруға қажетті ... ... ... ... ... көрсетілген. Бұған
қоса құжатта капиталдың жеткіліктілігіне, несиелік және басқа тәуеклдерді
банктермен тиімді басқаруды жүзеге асыруға да ... ... ... ... ... ... мен ақпаратты тапсыру мәселелеріне
ерекше тоқталды.
Базель Комитетінің негізгі ... ... ... ... ... жүйелерінің нығаюына алып келеді.
Тиімді банктік қадағалауды ендіру үшін бастапқы келесі шарттар болу
керек:
□ Тұрақты және сенімді макроэкономикалық ... ... ... инфрақұрылым ( халықаралық стандарттарға сай
бухгалтерлік есептің қағидалары мен ережелері, ... ... ... ... ... және т.с.с ... Нарықтық тәртіп, яғни нарық қатысушылары туралы ... ... ... Банктердегі проблемаларды шешудің тиімді процедуралардың болуы;
□ Жүйелік қорғау немесе мемлекеттік сақтандырудың ... ... ... ... ... елдердің банктік тәжірибесі тиімді қадағалау жүйесінің келесі
негізгі шарттарын көрсетеді:
1) ... ... аз ... Банктер мен тексеру органдары арасында жақын байланыс орнату;
3) Банктік қадағалау органдары мамандарының жоғары біліктілігі;
4) Банктердің өз ішінде сапалы менеджменттің болуы;
5) ... ... ... ету үшін ақпараттың толық ашылуы және
қатаң аудиторлық және есепке алу тәжірибелерінің болуы.
ҚР ... ... ... ... және ... ... мен сәйкес қағидаларын жасау, халықаралық тәжірибенің дамуымен
қатар жүргізіліп келеді.
Қадағалау сапасы - ... ... ... ... үлгі ... мақсаттарға байланысты болып келеді. ҚР қаржы жүйесіндегі оңтайлы
өзгерістердің ... ... ... ... ... ... шешуге
жағдай жасады. Бұл жерде қаржы нарығын дамыту және қадағалаудың сапасын
көтеруге бағытталған шаралар жиынтығы ... сөз ... ... ішінде:
❖ Қаржылық қызметтерді тұтынушы тұлғалардың ... ... ... ... ... ... мен ... алдына қойған
мақсаттарын анықтау;
❖ Қаржы нарығының оптималды инфрақұрылымын қалыптастыру және ... ... ... ... ... ... Қаржы нарығындағы қызметті жүзеге асыру және қадағалау ... ... ... ... есеп беру ... ... ... ету жөнінде
жұмыстарды жүргізу;
❖ ҚР барлық территориясында ... ... ... ... ... жеделдету;
❖ Қаржы нарығында ақпараттың ашықтығын қамтамасыз ету;
❖ Банк жүйесінде өтімділікті реттеудің нарықтық ... ... ... ... қызметті реттеудің басқа нормалар ... банк ... ... ... ... одан әрі
жетілдіру.
Ақпараттық технологиялар мен электронды ... ... ... ... ... ... ... капиталдың
активті қозғалуы мен мемлекет пен халықтың мүддесін қорғау қажеттілігі
қадағалау органдарының міндеттерін жаңа ... ... ... ... етеді. ҚР ҰБ қадағалау органының міндеттерін жаңа
мемлекеттік органға беру орынды ... ... Бұл ... ... сақтандыру (қайтасақтандыру) ұйымдарына, зейнетақы жинақ
қорларына, ... ... ... ... ... және банктік
қызметтің жеке түрлерін асырушы ... ... ... ... мен ... мен ... құндылықтардың
инкассациясын жүзеге асырушы ұйымдардан басқа) қадағалауды жүзеге асыруға
тиіс. Ал ҚР ҰБ ... ... ... ... ... яғни
ақша-несие саясатын, валюталық реттеуді, төлем жүйесін ұйымдастыруды,
ақша-банктік статистиканы ... ... ... ... мен
болжауды жүзеге асыруға көшеді.
Сондай-ақ, коммерциялық банктердің өзін-өзі реттеуді дамыту актуалды
болып келеді. Бұндай реттеудің мақсаттары ... ... ... ... Ішкі және ... ... ... бәсекелестік қабілетті қамтамасыз
ету;
б) Халықтың сенімін өсіру;
в) Табыс пен пайда мөлшерін көбейту;
г) Жоғары ... ... ... ... ... ... ... Табысты операциялар масштабын кеңейту.
Ал банк бұл мақсаттарға жету үшін ... ... ... тиіс:
- Қадағалау органдарымен тығыз қарым-қатынас орнату;
- Банктың ұйымдастырушылық құрылымын жетілдіру;
- Тәуекелдерді басқару және бақылау бөлімін немесе жүйесін құру;
- Ішкі бақылауды ... ... және одан ... ... ... ... ... келеді:
1) Орындалуы міндетті нормалар мен лимиттерді бұзбау;
2) Стратегиялық жоспарлау, маркетингтік және ... ... ... Банк ... ... ... ... Ақпараттық - техникалық базаны қамтамасыз ету;
5) Халықаралық қаржы ұйымдары мен шетел банктермен қарым-қатынас орнатып
тәжірибе алмасу, ... ... ... ... мен ... ... қою және іске ... қаржылық тұрақтылығына, қоғамның сенімділігіне, үлкен табыс
пен дамудың жоғарғы деңгейіне, қаржы нарығында ... пен ... ... алып келетініне біз сенімдіміз.
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
Нормативтік-құқықтық актілер:
1. "О Национальном банке РК". Закон РК от 30.03.95г. №2155.
2. "О ... и ... ... в РК ". Закон РК от 31.08.95г.
№2444.
3. "О ... ... ... РК от ... ... мен оқу құралдары:
1) Банковское право РК.
2) Банковского система за 10 лет независимости Казахстана Нб РК. ... ... ... Б.П., ... Г.Н. ... и ... ... Мақыш С.Б. "Коммерциялық банктердің операциялары". А. 2002ж.
5) Сейткасымов Г.С. "Банковское дело". А. 1998г.
-----------------------
[1]Островская О.М. "Банковское ... ... ... М: ... АРВ ... Байбулатов Р.Ж. " О банковском дистанционном надзоре НБ РК " // ... №2 - ... ... В.П.6 ... Л.А. " ... и ... Центрального банка:
зарубежный опыт" М: Инфра 1996г.
[4] "Банковское дело" под редакцией Бабичевой М: ... ... ... Р.Ж. " ... ... совершенствования
законодательной базы банковского надзора" // Банки Казахстана № 3-2001г.
[6] Байбулатов Р.Ж. " Основные направления совершенствования
законодательной базы банковского надзора" // Банки ......

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Банкілік ресурстар: құрамдау көздері және реттеу жолдары39 бет
Транзиттік экономика166 бет
Экономикалық ұғымдар168 бет
Қазақстан Республикасындағы коммерциалық банктердің қызметі36 бет
Қазақстандағы банктік жүйе28 бет
Аймақтың инвестициялық тартымдылығын бағалау мен мемлекеттік реттеу45 бет
Валюталық реттеу және оның тәртібі9 бет
Шетел инвестицияларын қазақстан экономикасына тарту процесін реттеу9 бет
Қазақстан экономикасын реттеуге шетел инвестицияларын тарту22 бет
ҚР Екінші деңгейлі банктер қызметін реттеу тәртібі12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь