Қазақстан Республикасы банктердегі жарнама ролін жетілдіру

Қазіргі заманғы несие мекемелерінің жұмыс тиімділігі болашақта табылар пайда мен ұрынатын шығынды мүмкіндігінше дәл болжаумен тығыз байланысты. Себебі, бүгінгі банк рыногы қайсыбір несие мекемелері ұсынатын банк өнімдері ғана емес, сондай-ақ сол өнімдерді өткізу жоспарлары, банк институттарының ақпарат тақтасынан дұрыс тұжырым жасап, оңтайлы шешім қабылдау қабілеті тайталасқа түсетін сынақ алаңы болып табылады. Өйткені, жоспарлай элементтері кез-келген ұйымның қызметіне тән белгілердің бірі /38/. Бұл пікір ағымдағы жоспарлауға ғана емес, перспективалық жоспарлауға да қатысты, банк қызметінің табысты болуы жоспардың сапасына тәуелді.
Тоталитарлық шаруашылық билігін бастан кешірген елдердің бәрінде дерлік жоспарға деген жағымсыз көзқарастың үстем болғаны шындық. Ұсақ-түйекке дейін қатаң жоспарланатын жүйе қыспағынан құтылғаннан кейін еркіншілікке, іс-қимыл бостандығына бас қою түсінікті нәрсе. Алайда, ақиқат әдетте жуан ортада жатады. Тәуелсіз Қазақстанның соңғы жылдардағы тәжірибесі көрсетіп отырғандай, жоспарлау қажет, алайда ол қасаң қағида ретінде қабылданбауға тиіс. Жоспарсыз банк ұйымының ішкі тіршілігін қажетті арнаға түсіріп отыру қиынға түседі, жұмыстың түрлі бағыттарын қатар алып жүргенде қайсібірінің ақсауы ықтимал, істелетін істің барысын бақылапотыру мүмкіндігі кемиді.
Банк жұмысының тиімділігін басқарудың бірден-бір ұтымды құралы – стратегиялық жоспарлаубанк қызметін стратегиялық басқарудың құрамдас бөлігі болып табылады. Ұзақ мерзімге бағытталған мақсаттарды белгілеп, оларға қол жеткізу жолдары көрсетілетін ағымдағы қызмет жоспарларын жасау оның негізгі міндетіне жатады. Әдетте банктің стратегиялық жоспарында мыналар көрініс табады:
Бастапқы жағдай және банк жұмыс әстейтін ортаға баға беру;
Қаржының бөлінуіне әсер ететін рыноктың басымдықтары;
Банктің күшті сондай-ақ әлсіз тұстарын, мүмкіндіктері мен тосын қауіптерді бағамдау;
        
        3. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БАНКТЕРДЕГІ ЖАРНАМА РОЛІН ЖЕТІЛДІРУ
3.1. Коммерциялық банктер табысын ұлғайтуға әсерін тигізетін факторларды
күшейту
Қазіргі заманғы несие мекемелерінің жұмыс тиімділігі ... ... мен ... шығынды мүмкіндігінше дәл болжаумен тығыз байланысты.
Себебі, ... банк ... ... ... ... ... ... ғана емес, сондай-ақ сол өнімдерді өткізу жоспарлары, банк
институттарының ақпарат ... ... ... ... ... ... қабілеті тайталасқа түсетін сынақ алаңы болып табылады. Өйткені,
жоспарлай элементтері кез-келген ұйымның қызметіне тән ... ... Бұл ... ... ... ғана ... ... жоспарлауға
да қатысты, банк қызметінің табысты болуы жоспардың сапасына тәуелді.
Тоталитарлық шаруашылық ... ... ... ... бәрінде
дерлік жоспарға деген жағымсыз көзқарастың үстем болғаны ... ... ... ... ... жүйе қыспағынан құтылғаннан ... ... ... бас қою ... ... ... ақиқат
әдетте жуан ортада жатады. Тәуелсіз Қазақстанның соңғы жылдардағы
тәжірибесі ... ... ... қажет, алайда ол қасаң қағида
ретінде қабылданбауға тиіс. ... банк ... ішкі ... ... ... ... қиынға түседі, жұмыстың түрлі бағыттарын қатар алып
жүргенде қайсібірінің ақсауы ықтимал, істелетін істің барысын ... ... ... ... ... ... ... құралы –
стратегиялық жоспарлаубанк қызметін стратегиялық басқарудың құрамдас бөлігі
болып табылады. Ұзақ мерзімге бағытталған мақсаттарды белгілеп, оларға ... ... ... ағымдағы қызмет жоспарларын жасау оның негізгі
міндетіне жатады. Әдетте банктің стратегиялық ... ... ... ... және банк ... әстейтін ортаға баға беру;
Қаржының бөлінуіне әсер ететін рыноктың басымдықтары;
Банктің күшті сондай-ақ әлсіз ... ... мен ... ... ... ... асыру мақсатында стратегияға өзгерістер
енгізіп отыру;
Стратегиялық іс-әрекеттер уақытын таңдап алу;
Күтіліп ... ... ... ... ... инвестициялау басымдықтарын
анықтай отырып, банк ... ... ... ... ... ... қажет қаржы мөлшерін айқындау мұнымен бір мезгілде жүргізіледі.
Стратегияны ... ... түсу үшін ... ... ... олар ... отыратын нарықтық жағдайларға дер кезінде бейімделу мақсатын
көздейді. Сөйтіп, банк ... ... ... ойға алынып отырған
стратегиялық нысаналарға қажетті алғышарт жасалады.
Менеджмент атқарымдарының бірі болып табылатын стратегиялық жоспарлау
процесі банк міндетін (миссиясын) ... ... ... ... ... ... таңдаумен сәйкес келеді, маркетингтік қызмет те
осыдан бастау алады /39/. Банк ... ... оның ... міндеті банктің
жұмыс істеуінің айқын ... ... ... ... ... міндетіне сәйкес банк міндеттерінің тұтас бір ... ... ... ... сәйкес Қазақстанның көптеген банктері
стратегиялық жоспарлаумен көп айналыспайды. ... ... ... ... болмағандықтан, басқару саласының барлық шешімдері жоғары
басшылықтың жеке басының ... және оның ... ... ... ... ... әдетте күш-жігерді бөлшектеуге әкеліп соғады, ал бұл
өз кезегінде банк қызметіне ... ... ... менеджмент
әрекетінде дәйексіздіктің туындауы да ықтимал.
Өз қызметінің негізгі міндетін айқындаған банк ұсақ-түйек шаруалардың
шылауынан ... ... ... бар мүмкіндігін жұмсайтынын әлем
банктерінің тәжірибесі көрсетіп отыр. Мәселен, өз ... ... ... клиентурасына тұтыну несиесімен қызмет көрсетуді таңдап алған ... ... ... ... процентпен несие беру мүмкіндігін
қарастырмайды, себебі негізгі міндетті таңдау барысында банктің ... ой ... ... міне ... да банк өзге ... ... ... – стратегиялық жоспарлаудың өте жауапты кезеңі
болып табылады, бұл орайда міндеттің ауқымдылығына жиі назар аударып, ... бой ... ... Банк миссиясын белгілеу барысында клиенттерді
және олардың сұраныстарын анықтау мәселелері туындайды. ... ... ... сұраныстарын саналы түрде қанағаттандыру ғана банктің
күткен нәтижелерге жетуіне жәрдемдеседі, міне сондықтан мұндай ... ... ... ... ... әбден хақылы.
Миссия банктің әлуеті мен мөлшеріне қарай таңдалатынын есте ... Бұл ... ... жоғары болған сайын негізгі міндет те
ауқымдана ... ... ... ... ... ... ... әрі күш-жігерді шашыратпайтын миссия таңдағаны дұрыс. Әдетте
банктің миссия таңдауына бірқатар фактолар әсер етеді, ... ... ... мәдениеті;
Банктің ұйымдық құрылымы;
Басшылықтың сапасы.
Осы ретте объективті алғышарттармен қатар субъективті себептердің
белгілі бір рөл атқаратынын ... ... ... ... жеке ... нақты алғанда оның бағыты мен мақсаты мекеменің миссиясын
таңдауға әсер етіп қана ... ... ... ... ... Басшылықтың құнды бағдарламаларының ішінде ... ... ... ... ... банк қызметіне, оның стратегиялық
қозғалысына әрқилы әсер етеді, сондықтан да негізгі міндеттерді белгілеуде
есепке ... ... ... ... ... оның ... нарықтық сұранымдармен
қамтамасыз етуге, банктің тиянақталған даму бағдарламасы мен рыноктағы әс-
қимылын ... ... ... шешімдерін қабылдауға қажет негіз туғызуға
мүмкіндік береді.
Бұл ... ой ... ... банк ... ... және ... ... тұрғысынан жүргізілуі тиіс. Банк жұмыс істейтін сыртқы
жағдаяттар өрісі өте кең әрі мемлекеттік шаруашылық саясатының ... ... және ... ... ... ... банктің
бақылау рөлімен айқындалады.
Банк қызметінің ішкі жағдаяттарын ... оның ... ... ... ... ... ... банктің
рыноктағы стратегиялық әрекетін, жоспарлау жағдайын, ... ... ... біліктілігін бағамдауға, ақпаратпен
қамтылуын және маркетингтік ... ... ... ... ұйымдық
құрылымын сараптаға негізделеді /40/. Маркетинг процесі кезінде осы
көрсеткіштердің барлығы түрлі ... ... Ал ... ... ... ... ... жеткілікті мағлұмат бере алатын банк
балансын зерделеген орынды.
Біздің елімізде ... ... банк ... әлі де ... ... /41/. Оның ... ... депозиттер мен қарыз қаражаттың
жекелеген түрлерінің атүсті көрсетілуін айтар ... ... иөзі ... ... ... және жекелеген операциялады жүргізу кезіндегі
тәуекелді есепке алу процесін қиындатады. Банктердің көпшілігі реттеуші
баптарды баса ... ... ... ... сомасы әлдеқайда артады, ал
бұл банктің мүмкіндігін объективті түрде бағалайға бөгет жасайды.
Банк балансы ... ... ... жеке ... ... Бұл ретте тұтас талдау банк қызметінің барлық қырларын ... ... ... ... ... шектелген бөлігін зерттеуді
қамтамасыз етеді. Банк тиімділігін зерттеуде жиі қолданылатын тәсілдің бірі
баланс құрылымын талдау әдісі, ол ... ... ... сондай-
ақ банктің кіріс, шығыс және пайда құрылымын талдауда қолданылады.
Пассив операцияларының құрылымын талдау. Баланс құрылымын зерттеу
әдетте оның ... ... ... ... ... көздері банк
активтерінің құрамы мен құрылымын айқындайды. Ал қаржы көздері өзіндік,
қзге банктерден тартылған және ... ... ... ... Олардың
негізгі бөлігі өзге бөліктерден тартылған қаржыға тиесілі. Міне сондықтан
да қаржының қайдан және қандай мерзімге тартылытынын білу ... ... ... ... талдау. Өзге банктерден тартылған
қаржы құрылымы талдау кезінде сомасы ... ... ... ... ... жіктеледі:
Мерзімдік және талап етілітін депозиттер:
Мемлекеттік бюджеттің және бэджеттік мекемелердің қаражаты;
Шетелдік операциялар қаражаты;
Мемлекеттік қиымдардың қаражаты;
Ауыл шаруашылығы кәсіпорындарының қаражаты;
Жалгерлердің қаражаты;
Тұтыну ... ... ... ... ... қаражаты;
Айырым есептеріндегі қаражат:
Банктің өзге ұйымдармен есеп айырысуы;
Тапсырыстардың арнайы есептердегі қаражаты;
Филиаларалық айналым;
Корреспонденттік есептердегі қаражат.
Акциялар мен басқа да құнды қағаздарды сатудан ... ... және ... ... банктердің несиелері.
Осы топтардың әрқайсысының тартылған қаржының жалпы сомасындағы үлес
салмағын бағамдай отырып, банк пассивінің құрылымы турасында түсінік ... ... ... ... ... ... ... анықтау да керек. Мұны тартылған қаржының несие алымдарының жалпы
сомасына ... ... ... ... ... ... ... банктер
тартылған қаржыны несиелеу мұқтажына емес, сонымен бірге өзге де активтік
операциялардыи ... ... ... да ... ... ... ғана қатысты тиімділікті көрсетеді. Егер ... мәні 1-ден кем ... бұл ... қаржыны пайдалану
тиімділігінің кемдігін білдіреді; егер 1-ден асса, бұл ресурстардың бір
бөлігінің ... ... ... өзге ... берілгенін айғақтайды.
Банктің өзіндік қаржысын неттоға және бруттоға бөлуге болады. ...... ... – қаржыдан иммобилизация қаржысының мөлшерін азайту
арқылы ... ... ... өзіндік қаржы баланс активінде
көрсетіледі). Нетто сомасының нақты мәнін білу маңызды, себебі бұл ... ... ... ... Банктің нетто-қаржысы болмауы да
иқтимал, бұған иммобилизацияланған ... ... ... асуы
айғақ болады. Мұндай жағдайда банктің өзіндік шығындарын жабуға тартылған
қаржы жұмсалады, ... өзі ... ... ... ... ... отырғанын
көрсетеді /42/.
Иммобилизация сомасы банк қызметінің жағымсыз факторы ретінде белгілі.
Ол ... көп ... ... банк ... тиімділігінің деңгейі
төмендей береді. Оның үстіне ... ... ... де кері әсер етеді. Сөйтіп, осы ... ... ... ... және ... өсуіне бастайды. Міне, сондықтан ... ... ... ... ... Бұл орайда мыналарды есте ұстаған жөн:
Коммерциялық банк мекемелері арасындағы есеп айырысуда қаржының несие
сальдосы мұның соңғысының өзіндік қаржысы ретінде қарастырылуы ... ... ... мен ... ... ... даталарда өзіндік қаржы
ретінде пайдаланылуы ықтимал.
Негізгі қаржы қоры ... ... ... ... ... ... қаржы құрамына құйылған). Ғимараттар мен құрылыстарға ... ... ... ... да, ... ... көзі ... Экономикалық ынталандыру қоры өзіндік ... ... ... ... ... көрсеткішін айқындау кезінде өзіндік қаржы
шамасын фактор-банк ... ... ... өнім ... соманың төлемшілер қайтарған қаржы сомасынан асатын мөлшерге
азайту қажет.
Пассив операцияларын ... ... ... ... төленген
қаржылық қор сомасының жоғарыда ... ... ... сомаға
қатынасын айқындау маңызды болып табылады.
Актив операцияларының құрылымын ... ... ... ... ... мен ... зерттеледі. Ең алдымен несиелердің жалпы
сомасы анықталады, ол ссудалардың түрлері ... ... ... мерзімдік
және талап етілетін, сондай-ақ мерзімі өткен) және олардың берілу бағыттары
(түрлі контрагенттерге) бойынша нақтыланады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... көлеміндегі
мерзімі өткен борыштың үлесі, т.б. айқындалады.
Аталған талдау ауқымында ссуда ... ... ... ... және ... жалпы сомасындағы қамтамасыз
етілмеген несиелердің үлесін айқындаған абзал.
Құрылымдық талдау ... ... ... өзге ... кезінде қажет етіледі, сонымен бірге баланстан тыс есептердің
деректері де пайдаланылады.
Банк өнімдерінің ... құны банк ... ... ... ... Маркетингтік қызметтің бұл саласында мұны айқындау міндеті
дайындалмағанымен, оны жанама түрде ... ... ... ... тигізеді. Бұл ретте клиентке қызмет көрсетуге кететін
шығын ... ... зор, оны ... ... сомасын банк
клиенттерінің санына бөлу арқылы оңай алуға ... ... ... ... есте ... маңызды: банк қызметін,
яғни оның мүмкіндіктері туралы толыққанды ... алу үшін ... ... мен ... ... динамикасын бақылап отыру
қажет. ... бұл ... ... ... осы ... ... да оң болар еді. Құрылымдық талдаудың өзге де
түрлері сияқты, банк кірісінің құрылымын зерттеу ... ... ... ... Ол ... ... ... қызметтен түскен
кірістен және басқалай табыстардан құралады.
Операциялық кірістер мыналардан тұрады:
Есептелінген және ... ... және ... ... бойынша алынған комиссиядан;
Клиенттердің шығындарды жабуынан;
Валюта операцияларынан түскен кірістен.
Жанама қызметтен түскен кірістерге жататындар:
Кәсіпорындардың, ұйымдардың, банктердің қызметіне ... ... ... ... ... ... бөліктерінің жалпы сомадағы үлес салмағын
айқындау оның құрылымы ... ... ... ... ... ... ... банк қызметіне баға беруге және ... даму ... ... жағдай жасайды. Мәселен,
операциялық қызметтен және ... ... ... ... үлесіндегі
арақатынастардың мұның соңғысының пайдасына ... ... ... ... ... ... жалпы сомасындағы операциялық кірістердің үлес салмағын
айқындаудың да маңызы ... ... ... ... операцияларының
кірістілігін айқындауға мүмкіндігін береді. Сондай-ақ бір қызметкерге
шаққандағы банк кірісінің сомасын таба ... ... ... алуға болады.
Банк шығындарының жалпы сомасы операциялық шығындардан, банк қызметін
қамтамасыз ету жөніндегі шығындардан құралады. ... ... ... ... ... ... ... шығындар;
Клиенттердің пошта және телеграф шығындары.
Пайданың жалпы сомасы банктің кірістері мен оның шығыстарының жалпы
сомасының айырмасы ретінде айқындалады. ... ... ... ... ... ... құралады. Ол мыналардан тұрады:
Алынған қызметтердің төленген проценттерден асатын сомасынан;
Алынған комиссияның ... ... ... сомасынан;
Валюталық операциялардан түскен пайдадан.
Басқадай пайдаға жататындар: алынған және ... ... ... ... проценттері мен комиссиясының сальдосы. ... ... ... ... ... ... Алайда банк
қызметін салыстырмалы бағалау кезінде қазіргі жағдайға сәйкес инфляцияны
ескеру қажет.
Рентабельділіктің жалпы деңгейі ... ... ... ... береді және кіріс деңгейіне шаққандағы пайда мөлшерін ... ... ... ... ... ... тексеріледі,
олардың ішінде актив ... ... ... ... пайдалылығын бейнелейтін көрсеткіштер бар. Банк пайдасының
актив сомасына ... ... ... 1 теңгесіне шаққандағы пайда
деңгейін бағалауға мүмкіндік береді. Әлбетте, бұл ... банк ... ... алмайды, себебі кіріс әкелмейтін активтер бар (оларға
банк кассасындағы ақша ... ... ... ... есептерінде
сақталатын қаржы, сондай-ақ иммобилизацияланған өзіндік қаржы жатқызылады),
сондықтан да оларды актив сомасынан шегеру арқылы ... ... ... Осы орайда мынаған назар аударған жөн: осы екі көрсеткіштің
айырмасы рентабельділікті ... ... ... ... ... болатыны жөнінде сөз қозғауға мүмкіндік береді. Аталған айырманы
түрлі жылдар ... ... ... ... осы ... туралы түсінік алуға және банк ... әділ ... ... ... ... ... түскен
пайданы берілген несиелердің жалпы сомасымен салыстыру ... ... ... ... ... ... ... банк жарғылық қордың әр ... ... ... ... Банк қызметін жалпы тұрғыдан бағалау үшін бұл
көрсеткіш жеткіліксіз болғандықтан кең тұрғыдан қарастырғанды талап ... ... ... банк пайдасы мен оның шығындарының
арақатынасын көрсететін рентабельділік көрсеткіші пайдаланылуы мүмкін.
Рентабельділік ... ... ... банк ... ... ... айқындалады. Бұл үшін баланстың пассив
баптарын ... ... ... ... актив баптарын жүргізілетін
операциялардың кірістілігін кеміту бағытына ... ... ... ... деңгейінің неден құралатыны, қай активтің кіріс
бермеуі қандай ресурстардың арзандылығы есебінен жабылатыны айқвн көрінеді.
Рентабельділік деңгейі мен банк ... ... ... ... ұмытпау керек. Рентабельділіктің артуы өтімділіктің кемуіне алып
келеді және де керісінше. Бұл ... ... ... ... өсуі ... арттырып, өтімділікті кемітеді, өйткені
арзан ресурстардың өтімділігі төмен; сол ... ... ... өсуі ... ... ... ... балансы талдау банктің қызметі туралы алуан ақпарат беріп,
оның мүмкіндіктерін бағалауға қол жеткізеді. Алайда, мүмкіндіктерді ... ... үшін ... ... ... Атап ... ... ақпаттық қамтамасыз ету деңгейі туралы айқын тұжырымдар алу үшін
банктің құрылымдық бөлімдерінің жұмысы ой ... ... ... баға ... ... ... және ... дәрежесіне де беріледі. Алынған ақпарат негізінде ... ... ... ... түсінік қалыптастыруға болады /43/.
Банк тиімділігін арттырудың алғышарттары болып саналатын оның ... ... мен ... ... ... өлшем болуына
байланысты назардан тыс қалып отыратын мәселе – ынталандыру жүйесі. Бұл –
біздің еліміздің банк ... ... ... ғана тәжірибеге ене бастаған,
ғылыми әдебиетте әлі сөз етіле қоймаған тақырыптар санатына жатады /44/.
Банктің өнім өткізуі осы аталған ... ... ... ... сөз ... ... өтуін ынталандыру кешені Қазақстан
банктерінің бүгінгі тәжірибесі бойынша мынадай бөліктерден тұрады: ... ... ... ... ... ... жүйесінің әр
элементіне дербес әдістер мен тәсілдер тән болғанмен, олардың ... ...... ... ... ... асыруға
жәрдемдесу. Ынталандыру кешенінің элементтері көбіне коммуникация каналдары
деген атпен белгілі.
Сауда-өнеркәсіп ұйымдарынан бір ерекшелігі – ... ... ... ... ... кедергілерге кезігеді. Мұның себебі
банктер ... ... ... ...... ... оларды тұтынушыладың қолмен ұстап, көзбен ... ... ... ... ... ... оларды
тұтынған клиенттер алатын жеңілдіктерді айқын да анық жазып көрсетудің
маңызы арта түседі.
Мақсатты аудитория банкпен және ол ... ... ... ... ... оның ... ... дәрежесін зерттеуге баса назар
аударылады. Мұндай зерттеулердің ... ... ... жіне ... ... көзқарасты қалыптасыру науқанын бастауға берілетін белгі
іспетті. ... ... ... ... себептерін айқындап, оларды
жою жөнінде шара қабылдау қажет. Бұл ... ... ... ... ... оның ... имиджін қалпына келтіру, т.б. керек. Егер банкке деген
сенімсіздіктің нақты негізі болғанда жағдай қиындай түседі. Онда ... үшін ... ... ... ... ... және ол ... отырған өнімдерге деген оң көзқарасы қалыптасқан
аудитория бойынша коммуникация мақсаты банк ... мен оның ... ... ... аудиторяның оң ықыласта ... оның ... ... ... ... қабылдауына түрткі болады. Бұл
мақсатқа қол ... ... ... ... етенелік сезімін
қалыптастыруға негіз қалайды.
Мақсатты аудиторияныңетенелік сезімін қалыптастыру жөніндегі науқан ... ... ... ... ... және оның ... ... оқ бойы озық тұрғанын тұтынушылардың сезінуі
күшейе түседі.
Сонымен бірге тұтынушылардың бойындағы жалғыз ғана ... ... ... ... ете ... өйткені келесі қажетті қадам әлі
жасалған жоқ – ... ... нақ осы ... нақ осы ... ... ... ... қалыптастырылған жоқ. Міне сондықтан да осындай
жағдайда коммуникацияның ... ... ... ... ... ... ... сенім ұялату болып табылады.
Банкке белгілі бір сенімді қызметті орындату үшін ... бет ... ... ... ... ... ... қадам жасауға
батылы бармауы ықтимал. Мұндай жағдайда банк осы аудитория үшін өнімді
байқап көруге ... ... ... қоя алады. Бұл байқау
тұтынушыны енжарлықтан арылтып, қызмет көрсетудің ... мен ... ... ... осы ... ... қажеттілігін оятуға
жәрдемдеседі. Банкке нақты ... ... ... ... бар, ... ... байланысты қажетті қадам жасауды кейінге қалдырып жүрген
аудитория жөнінде өнімді алуға итермелеу ... ... ... қойылады. Мұндай науқан ауқымында банк осы ... ... ... ... беруі, өзгедей артықшылықтар қсынуы, ... ... ... ... етуі ... ... ... банкке белгілі бір қызметтерді алу жөнінде
ұсыныс жасағанымен, банктің көңіліндегідей етіп орындамаса, ... ... ... ... ... аз ... сату ... ұлғайту мақсаты
қойылады. Осындай қадамдардан кейін коммуникация ... ... ... аудиторияның экономикалық мінез-құлқын өзгерту ... ... ... коммерциялық банктер қызметінің тиімділігін арттыруға
тигізетін әсері
Банк жұмыс ... оны ... ... орта күрделі коммерция
жүйесімен шырмауықтай шырмалған: банк өзінің клиентурасымен, ... ... ... (Орталық) банкпен, түрлі байланыстағы аудиториямен
қоян-қолтық араласады. Оның ... ... ... сан ... ... ... ... жатады. Банктің міндеті ұсынылып
отырған өнімдерінің және өзінің жұртшылық алдындағы ... да ... ... ... ... ... ... банктің негізгі
міндеті өзінің коммуникациялық стратегиясын жүргізу барысында ақпараттық
кедергілерді жеңе отырып, ... ... ... аудиторияға
толықтай жеткізуге, оның жауап реакциясын туғызып, белгілі бір әрекеттерге
итермелеуге саяды.
Банктің ... ... ... ... ... ... ... және өнімдік қатар, баға, тарату жүйесі ... ... ... ала отырып жасалынады. Бірінші кезеңде
мақсаттық ... ... яғни ... ... ... ... белгіленеді. Олардың қатарына банктің
қазіргі және келешектегі клиенттері ғана емес, сондай-ақ жекелеген адамдар,
қалың жұртшылық өкілдері ... ... ... ... ... тиісті міндеттері
негізінде жүргізіледі, бұл сондай-ақ банк хабарланырулары ... ... ... жауап реакциясын қалыптасыруға ... ... ... ... мыналар жатқызылады:
Хабарлылықтың негізін қалау;
Қажетті ақпараттарды беру;
Тиісті имиджді қалыптастыру;
Жақын тарту сезімін ояту;
Имиджді бекіту;
Таңдау-талғамды орнықтыру;
Сенімділікті нығайтып, қалыптастыру;
Өнімді байқап көруге итермелеу;
Өнімді сатып алуға ... ... ... ... экономикалық мінез-құлқын өзгерту.
Әрбір мақсат көзделген мақсатты аудиторияның нақты жағдайына сай
келеді және осы ... ... ... ... бағытталады /45/.
Аталып өткен алғашқы мақсат банк жөніндегі, ... оның ... ... ... ... ... Бұл ... банктің атауы мен осы аудиторияға ... ... ... ... мақсатты аудитория банктің атауын және оның кейбір өнімдерін
білетіндей жағдайда ... ... ... ... ... ақпаратты
қосымша беру міндеті алынуы мүмкін. Бұл деректер аудиторияның банк қызметі
туралы ... ... ... ... Атап ... ... мақсатты аудиторияның банктің тұрған жері, оның
бөлімшелерінің желісі, оның ... ... ... ... клиенттерінің тобы, ұсынылатын қызметтердің негізгі түрлері
жөніндегі хабардарлығына қол ... ... ... мақсатты аудитория үшін банктің және
жекелеген өнімнің, (5сурет) қажетті имджін қалыптастыру міндеті қойылуы
мүмкін. ... ... ... ... алдында банктің мығым
беделді, сенімді ақтайтын ұйым-кәсіпорын ретіндегі бейнесі қалыптасады.
Коммуникация ... ... ... ... ... ... жасаудың кезекті сатысы коммуникация арналарын
таңдау болып ... ... ... лайықты арна бар: жекелей
сату, өткізуді ынталандыру, насихат немесе жарнама. Міне сондықтан да дұрыс
таңдау ... өте ... ... коммуникация науқанаының табысы банк мақсатты аудиторияға
жолдағалы отырған ... ... ... ... ... ... оның ... құрылымы мен формасы жөніндегі мәселелер
шешімін табады.
Хабарламаның мазмұны өте ... ... банк ... ... ... ... де ... құрастырылуына бола аудиторя,а
әсер ете алмауы ықтимал. Сондықтан да ең ... ... ... қай ... орналастыру қажеттігін шешкен орынды. Бұл ретте
мынаны есте ұстаған жөн: аудиторияның назары ... ... ... ... ал ... ... ... аудиторияның ықыласын аударғаннан кейін
ғана ұсынылуы керек. Сондай-ақ баяндау қисынын ешқашан өзгертуге болмайды,
өйткені мәні ұғынылмай қалуы мүмкін ... ... ... ... бір ... ... оған қарсы
уәждерді енгізу болып табылады. Мұның да қос қыры бар.
Мәселен қарсы уәждердің ... ... ... ... туындатуы
ықтимал, болған жағдайжа олардың көбісіне жауап беріледі. ... ... ... ... ... ... теріске шығарылатына қарамастан
аудиторияға жағымсыз әсер етуі мүмкін. Бұл ... ... көп ... ... ... ... ... сондай-ақ коммуникация
науқанының мақсаттарына байланысты болады.
Хабарлама құрылымы бойынша тағы бір ... ... ... ... ... пікір қажет пе, болмаса аудиторияның өзін ... жөн бе ... ... соған қалдырған дұрыс па? ... ... ... ... ... ... ... ол хабарламаның түрліше
жорылуын жоққа шығарады. Сонымен ... ... ... ... ешқандай
түйін түйілмеген хабарлама тиімді болып келеді. ... бұл ... өз ... тану ... таңдауға қысым жасау ретінде қабыл алатын
аудиторияларға қатысты.
Ақыр-аяғында хабарлама беретін әсер оның формасына байланысты болады.
Хабарламаның ... деп оның ... ... жеткізілетіні
түсіндіріледі. Ол ең ... ... беру үшін ... ... анықталады. Мәселен, теледидар мен ... ... ... ... және ... ... ... сөздер мен
мерзімді бюллетеньдердің арасында каммуникаторлар ұстанған мақсаттан басқа
ешқандай ... жоқ. ...... ... ... және
аудиторияныңхабарламаға назар аударту және ... ... ... ... ... ояту /47/.
Тиісті хабарламалар әзірленгеннен кейін ақпаратты ... ... ... ... ... Мұндай жоспарлау негізгі үш
кезеңнің болуын қадағалайды:
Ақпаратты тарату ... ... ... ... ... ... саласындағы қажетті шешімдерді қабылдау.
Кеңінен толғап айтқанда, ақпаратты тарату құралдарды жекеше ... ... ... ... мүмкін. Ақпаратты ... ... ... арқылы беру коммуникатордың құралдары болса мұндай
байланысты талап етпейді, ... өзі ... кері ... ... ... тарату құралдары, біріншіден, олардың жауапты хабарламаны
таратуға жарамдылығы тұрғысынан қарастырылады. ... ... ... ... шығындарды бағалау қажет. Үшіншіден,
ақпарат тарату құралдары қамтитын ауқымды зерттеген жөн. ... ... ... ... ... ... білу ... Ақыр-соңында бұл құралдардың барлығын икемділігі, коммуникациялық
хабарламаның ұзақтығы тұрғысынан талдау қажет.
Ақпарат тарату құралдарын бағалау олардың неғқрлым қолайлысын, ... ... ... ... ... ... ... құралдары
арасында таңдау клиентурамен тікелей байланыс жасайтын банк ... ... ... түсуі ықтимал; сондай-ақ қажетті ақпарат таныс және
жақын адамдардың пікірі, тәуелсіз ... ... ... ... ... екі ... хабарлама мақсатты аудиторияға күрделі ... ... ... ... ... ақпаратқа сенімі көбірек
болады. Көпше коммуникация құралдары расында бұқаралық ақпарат құралдарын
бөліп алған дұрыс, ... ... ... ... да, сондай-ақ
тұтынушылардың арнайы топтарын да қамтуға болады.
Ақыр соңында, ақпарат таратудың таңдап алынған құралдарын пайдалану
саласында бірқатар ... ... ... ... Бұл ... ... аудиторияға арналған коммуникациялық хабарламалардың жиілігі мен
саны, сондай-ақ нақты ... ... жер мен ... ... қатысты болады /48/.
Банк жасаған коммуникация стратегиясы банк жүргізетін ... ... ... ... ... жасалмайынша табысты
болмайды (12-кесте). Бұл жүйенің ... ... ... ... ... келіп түсетін ақпаратты жедел ... ... ... ... жіті ... ... және
коммуникациялық стратегияның кез-келген компонентіне қажетті ... ... ... ... мен ... ... ... ... ... ... ... |Кейінгі көпшілік| |Жалпы жарнама ... ... ... ... | ... ... ... сұраным|
Мысалға жүгінейік. Ынталандыру жөніндегі банк шараларының тиімділігін
зерттеу ... жаңа өнім ... ... ... ... 50%-і, яғни 5 миллионы (ынталандыру бағдарламасында 70%
немесе7 миллион ... ... ... ... 10%-і ... ... банкке келеді, ал 7 миллионның 25%-і, яғни 1,75 миллион адам ... ... ... ... 80%-і ... 40 мың адам ... 1,75 миллионның 60%-і, немесе 1,05 ... өнім ... ... ... туындайды. Банктің жаңа өнімге ... ... ... жорамалы толығынан расқа шықты, тіпті асып
түсті деуге болады. Сонымен бірге банктің ынталандыру бағдарламасы ... ... ... ... және оның осы өнімді іздеп
банкке келуге деген мүдделілігін қамтамасыз етуге жеткіліксіз болып шықты.
Осған орай ... ... ... элементтеріне тиісті
өзгертулер енгізу керек, мәселен коммуникацияның мақсатын ... және ... ... көруге итермелеу бағытында өзгерту ... ... ... ... ... ... ... хабарламаларды, ақпартты тарату құралдарын, хабарламалардың
жиілігі мен олардың көріну уақытын қайта қараған жөн, ... ... ... ... ... егжей-тегжейлі талдау аталған шаралардың
қайсысын өткізу керектігін, немесе осындай шаралардың тұтас кешенін ... ... ... ... ... ... осы аталған проблемаларды Қазақстан банктерінің мысалында
қарастырып көрейік. Қазір жаңа банк ... ... баға ... ... саласындағы бәсекеге (депозиттердің жаңа ... ... есеп ... жаңа ... жаңа ... ... /49/. Мәселен, “Темірбанк” мақсатты тұтынушылар тобын – ... ... ... ... ... ... меншік
формаларының корпоративті клиенттерін, жекеменшік салымшылар мен ... ... ... барлығы бойынша клиенттердің 30%-і) анкеталау
барысында банктің ... жаңа леп ... ... ... ... инновациялық және институционалдық дамуы банктің аймақтық
орталықтар мен өндірістің перспективалық ... ... ... мен тактикасын жасауды, имиджді нығайтуды талап етеді. Бұл
мақсатта филиалдардың және ... ... даму ... ... филиалдардың және клиенттер ... даму ... ... ... ... ... ... мақсатты топтарына
қызмет көрсетуге мамандандыру мүмкіндігі, филиалдарда жаңа ... ... және банк ... ... пен инфрақұрылымдық
маңызды оюъектілерін жекешелендіру процестеріне қатысуы жөніндегі қызметін
күшейту, кәсіпорындарды басқаруға беру ... ... ... ... ... ... ... дәйекті жұмыс жүргізу қажет.
Аталған міндеттер банк қызметін ... ... ... ... ... және ... ... өкілдерімен, халықаралық және отандық
қаржы мекемелерімен, іскер ... ... ... шығуға
бағыттауды талап етеді (мәселен, қаржы-өнеркәсіп топтарын құру ... ... ... ... бірі – ... ... ... ол клиенттерге инженерлік-экономикалық
сарап, ... ... ... қаржыландыру, клиенттердің
өндірістік-коммерциялық қызметінің тәуекелдерін ... ... ... түрлі кеңесшілік қызмет көрсетуден көрініс табады. Жалпы
алғанда, нарық коньюктурасын, банктің ішкі ... ... ... бағытталған банк идеологиясын ... ... ... ... мақсатында қаржыны ұтымды да ... салу ... ... ... ... ... талаптарына жауап беру қажет
/50/.
“Темірбанк” жарнама науқанының стратегиясы. Қазақстанда жарнама рыногы
қалыптасып, дамыған соңғы жылдардың өзінде қаржылық жағдайының ... ... ... ... ... ... кең ... шығын аз
жұмсалатын жарнама науқанын жүргізіп келді. Бұқаралық ақпарат құралдарында
көрініп отыруға бағытталған мұндай жарнамалық саясаттың ... ... еді. ... базасы тұрақты банк рыногы сегментінде ... ... ... емес еді. Қазіргі таңда ... ... ...... айналымы бар корпоративтік клиенттер үшін
бәсекенің күшеюі, банк қызметін әмбебептандыру саясаты, аймақтық ... және ... ... жеке салымдар рыногындағы қызметтің
жандануы, жаңа банк ... ... ... ... ... ... ... басы бос қаржысын
сенімді басқаруды;
Эмиссия проспектілерін тіркеген Акционерлік қоғамдар үшін акционерлер
реестрлерін жүргізуді;
Айырым есептерін қашықтықтан басқару; “Банк-клиент” ... ... ... мен ... ... жеке ... ... валютасымен жүргізілетін форварттық және ... Card, Euro Card, American Express, Visa ... ... чектерін;
Бағалы металдар рыногындағы операцияларды;
“Колледж”, “Демалыс”, “Блиц”, “Карт” ... ... ... ... ... ... қосу жарнама жөніндегі жаңа
көзқарасты талап ... ... ... ... ... ... ... оның мүмкіндіктері, банкте қалыптасып отырған бағыттар туралы
жұртшылықты құлағдар ету қажет.
Банктің 2001 жылға дейінгі жарнамалық науқаны үш ... ... ... (иландырушы), және қайталаушы.
Депозитке қаржы тартудың және имиджді бекітудің ең арзан әрі ... ... ... банк ... ... 2000 жылдың 1 жарты
жылдығында кемінде 100 мың АҚШ доллары болып отыр.
Ақпараттық ... ... ... ... банк ... жұршылық, ең алдымен белді клиенттер арасында байсалды да сенімді
әріптес имиджін ... Бұл ... ... ... және оның
қызметтеріне сенім ... ... ... жағымды стереотиптерді
қалыптастыруға, банк жөніндегі оң ... ... ... банктің
елдің, аймақтың әлеуметтік-экономикалық дамуына қосып ... ... ... ... Бұл ... ... нақты
секторындағы жұмыс, өнеркәсіп орындарымен арадағы байланыстарды бекіту, ірі
өндірістік бағдарламаларға ... ... ... ... ... ... ... баса айтылады.
Имидждік (иландырушы) кезең. Жарнамалық науқанның келесі - иландырушы
бағытына ... ... ... ... зор, ... дамып келе жатқан
қаржы мекемесі, ал оның ... ... ... де жібі ... ретіндегі оң бейнесін күшейте ... жөн. ... ... ... экономикалық өмірі және Қазақстанның банк
секторы, жаңа банк технологиялары мен банк ... ... ... ... ... ... даму ... туралы
баспасөзде сөйлеуі, басшылықтың ақпараттық теледидиар бағдарламаларына,
радиоға шығуы талап етіледі.
Банк жанамасы ... ... ... ... ... ... тиімсіз болуда, оған деген жұртшылық сенімі кемуде. ... – банк ... ... ... ... ... келеді /51/. Бұл ретте жарнамалық әсер зор, ал ... кем ... ... (мәселен, “Темірбанк кеңесі”) ұйымдастыра отырып,
қызметкерлердің жаңа банк технологиялары (вексельдік ... ... ... ... ... ... ... дербес есеп менеджері, тәуелді басқару тәсілдері, еліміздегі банк
жүйесінің жағдайы т.б.) туралы мақалаларын, сол тақырыптас ... ... ... ... ... өзі ... ... қалыптастыруға,
сондай-ақ “Темірбанк” білікті мамандардың жұмыс істейтінін оқырмандардың
көріп-білуіне игі әсер етеді.
Осы бағыттағы қызметті клиенттермен тікелей жұмыс ... ... де ... ... ... ... ... болады.
Тікелей почта жарнамасы да жалғасып келеді, оның барысында ықтимал ірі
клиенттер банктің жарнама материалдарының топтамасын алады.
1998 жылғы жарнама науқанында депозиттерге жарнамалық ... ... ... ... тікелей жіберу арқылы корпоративтік
клиенттерді тарту, банк қызметкерлерінің имидждік материалдарын ұйымдастыру
басты бағыттар ретінде қарастырылып ... Банк ... ... ... ... тоқталып өткеніміздей, банк мақсатты аудиторияларға тиімді
түрде әсер етіп, коммуникацияның пәрменділігін ... ету ... ... ... ... ... коммуникациялық құралдарды
пайдалану көп шығынды талап етеді. ... өнім ... ... ... жұмыс істеу осы көзқарас бойынша алғанда инвестициялық сипатта
болады /52/. Ал, ... ... ... ... ... Міне,
сондықтан да жарнаманың алдына қойылатын мақсаттар көбіне монетарлық,
экономикалық өлшемдермен бейнеленеді.
Нәтижесін ... ... ... ... өздерінің басқару
атқарымдарын орындамайды. Жарнаманың мақсаттары төңірегінде соңғы ... ... ... ... пікірталасқа көзқарасымыз
мынадай: алға қойылған міндеттердің жүзеге ... ... ... ... әңгіме тек сөз жүзінде қалады. ... ... ... табысы мен пайдасы сияқты басты көрсеткіштері болуға ... ... ... ... өткізілген өнім өзгерісіне барабар.
Жарнама пайдасы ... ... ... және жарнамаға кететін шығынның
айырмасы ретінде айқындалады.
Мұдай өлшемдердің артықшылығы ... ... ... ... ... көрінеді. Алайда жарнама табысын, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... қолданудың түйткілді
жақтары көп. Жарнаманың банк ... ... ... ... ... туындайды, атап айтқанда:
Банк өнімдерінің өткізілуі маркетингтің барлық құралдарының қатысуымен
жүзеге асырылады. Жарнамаға келетін болсақ, өнім өткізу көлемін ... шарт ... ... ... ... ... жету тек қана ... жағдайда жарнаманың өнім өндіруге немесе пайдаға енгізген үлесін
уақыт тұрғысынан бағамдау барысында көптеген ... ... ... ... көрген тұтынушы өнімді көп уақыттан кейін, оған
деген сұранысы қиындаған ... ғана ... алуы ... Мұны ... деп айтуға болады;
Жарнама тиімділігін айқындауға бір ... ... ... ... да ... ... ... қайсысының өтімді
болғанын сараптап отыру жарнама бюджетін үнемдеуге септігін тигізеді;
Сондай-ақ жарнама әсерінің ауысу ... де ... ... ... жарнама науқаны бастала салысымен өте бастамайды және науқан
аяқталған соң ... ... Міне ... да ... ... ... әсері қазіргі таңдағы ... ... ... етуі ... ... ... көлемінің өсуі банктің операциялық саясатына әсер
етіп, өнім құрылымдарын өзгертуі мүмкін.
Жарнаманың экономикалық ... ... осы ... ... және жарнама арқылы банк өнімдерін өткізуге ... ... ... ... ... банк ... ... мен зерттеуші ғалымдары арасында бұл салада негізінен алғанда
экономикалық емес индикаторларды, ... ... іске ... деген пікір туғызды. Бұл өлшемдегі сқраныстың пайда болуы, ... ... ... ... бой ... ... қызығу мен
оны алуға ниет білдіру жатады. ... емес ... ... ... ... емес ... ... жаңа өніммен, жаңа маркамен ... жаңа ... ... деңгейін арттыру;
Өнім тұтынудың қалыптасқан әдеттеріне әсер ету;
Тұтынушыларды хабардар етіп отыру (мәселен, бағаның өзгеруі жайында);
Белгілі бір ... ... ... ... ... ... банк ... келуге итермелейтін қызығушылықты
туғызу;
Банк өнімін пайдаланып келе жатқан ... ... ... ... ... ... және оның ... жөніндегі пікірді жаңарту;
Өз өнімін бәсекелес ... ... ... ... экономикалық емес тиімділігінің өлшемдері негізінен алғанда
психологиялық сипатқа ие. Банк ... ... ... және
“әмбебап имиджге ұмтылу” сияқты мақсаттар ... жиі ... ... алға қоятын басты міндеті – клиенттің жарнамаланып
отырған банк ... ... қол ... ... ... ... таңда
көптеген зерттеушілер жарнама тексеріле алатындай коммуникациялық мақсатқа
қоюға тиіс деген тоқтамға келуде.
Жарнаманың табысты болуын болжау жарнама науқаны ... ... жету ... ... ... ... бақылаудан көп
айырмаланады /53/. Жарнаманың табысын ... ... ... жолдамас
бұрын оның әсер ету-етпеуінің маңызды алғышарттары мен ықтимал табысын
айқындауға тиіс.
Жарнама ... ... ... тәсілдер пайдаланылады. Дайын
жарнама бастапқы сынақ нүктесі ... ... ... ... екі ... ... болжау тәсілдері
|Жарнама тиімділігін болжау |
|Субъективтік тәсілдер | ... ... ... ... | ... ... | |Ішінара тексеру | |Жалпы
тексеру | |
Пікірлерді тексеру | |Тұтынушылар жюриі | |Сыртқы бірлікті тексеру | |Ішкі
бірлікті ... | ... ... ... ... құралдарын субъективтік
бағалауына негізделетін тәсілдер субъективтік тәсілдер деп аталады.
Сарапшылар ... ... ... үшін репрезентативті болмауы
олардың кемістігі саналады. Сондай-ақ сарапшылардың жақсы жарнаманың ... ... ... өз ... ... ... ... да беретін бағасы жарнаманың сапасы ... ... ... мүмкіндік бермейді. Бұл әсіресе пікірлерді тексеру тәсіліне
қатысты, мұнда жарнаманың тексерілетін ... балл ... ... ... ... ... қойылады.
Тұтынушылар алқасы деп аталатын тәсілдің пікірлерді – тұтынушылар
тобына ауызша немесе ... ... салу ... өтетіндігінде. Бұл тәсілдің
басты кемшілігі – ... ... ... мүмкіншілігі қойылатын
талаптарға сай болмай шығу ... ... ... ... ... немесе
қанағаттанғысыз баға жарнама құралының жарнамалық жолдауды беру қабілетін
айғақтай алмайды. Сондай-ақ ... ... ... би ... ... ... құндылығы кемиді.
Бұл пікірлерді объективті тәсілдерді қолдана отырып шешуге болады.
Олардың көмегімен жарнама түрі мен интенсивтілігін айқындауға, ... ... ... қадам жасалады. Осы ретте бастапқы кезеңде бір элементте
(кескін, қаріп, сөйлеу мәнері, т.б.) ... ... ... ... ... Тұтынушылар назарын жарнама құралына аудару
үшін жарнама жеткізушілерді барынша мұқият таңдап алған жөн. ... ... ... ... ... іздестірілуде. Бұл орайда
мынадай мәселелер ... сол жақ ... оң жақ ... ма?
Зерттеулердің көпшілігі беттің оң жағында, әсіресе жоғары бөлігінде
орналастырылған ... ... ... ... ... ... бұған
беттің оң жағын әдетте танымал өнімдердің жарнамасы алатындығының да ... ... басы ма әлде соңы ... ... және ... ... материалдар жақсы
қабылданады, ортасында орналастырылғандардың әсер етуі орташа ... ... ... ... ... ... де ... Дегенмен,
мұқаба беттердің айрықша қабылдануы дау тудырмайды.
Мұндай проблемалар теледидар ... ... ... ... ... ... мүмкіндігіне қарай өз ролигін хабар басталар
алдында орналастыруға тырысады, себебі ... ... ... тоса ... ... ... ... ма, жұқасы ма?
Зерттеулер көрсетіп отырғандай, жұқа журналдар, әсіресе аз көлемді
жарнамамен ... ... де ... ... ... ... ... қатысты әдебиеттерде оңтайлы
редакциялық ортаның жағымды әсер ететіндігі туралы болжам айтылғанмен, мұны
зерттеушілердің ... ... ... еді. Біз өз еңбегімізді жазу
барысында газет-журнал, ... ... ... жұмыс істей
жүріп, осы және жоғарыда айтылған тұжырымдардың анық-қанығына іс барысында
көз жеткіздік. Журналистердің белгілі бір ... ... оң ... ... ... ... оқырман мен көрерменнің назарын аударатын
эмоциялық-сезімдік факторлардың бірі.
Тәжірибе көрсетіп отырғандай, орналастыру фактолары, шындап ... рөл ... ... ... өткен “артықшылықтар” іс жүзінде
қосымша ақы талап ... ... да ... ... ... өнімдерін
жасай отырып, жарнама тиімділігін арттыруға аудару дұрыс болады.
Банк жарнамасының тиімділігін қалай арттыруға ... ... ... ... ... ... ... толымды жауап бнруге болатын
еді. Дегенмен, біздің қолымызға тиген фактілік ... мен ... ... ... ... банк қызметіне қатысты ... ... ... ... өнім ... ... ... фирма пайдасын
көбейтуге бағытталады. Алайда жарнаманың жалғыз өзі ғана тауарды ... ... ... ... болмаса жатып қалуы оның сапасына, бағасына,
ұсынылуына, сатылғаннан кейін қызмет көрсетуіне, ақы төлеу ... ... ... ... ... ...... бір фирманың
(банктің, завод-фабриканың, т.б.) ұсыныстарын ықтимал тұтынушылардың оң
тұрғыдан қабылдануына қол ... ... ... Бұл ... ... ... ... фирма ұсыныстарын түрлі айғақтармен, дәлелдермен
қолпаштау арқылы жетуге ... ... ... ... ... деген мәселе туындайды.
Адамның сезім мүшелері толып ... ... ... ... ... ... соңғы зерттеулер көрсетіп берді. ... ... ... әсер ететін көп факторлардың біреуі ғана: тұтынушылар
кез-келген жарнама өз мақсатын ... ... ... ... да
жпрнаманың аргументін өмір тәжірибесі мен дос-жарандардың ақыл-кеңесі басып
кетіп ... ... ... тиімділігін айқындап, таразы басына салу
қиынға түседі. ... ... ... жарнама материалдарын почта арқылы
жіберу, болмаса жаппай сату ... ... ... ... ... мақсатын көздейді. Сондықтан да оның тиімділігін ... ... ... ... ... ... көздемейтін, олардың бойында
жақсы пікір, оң көзқарас қалыптастыруды нысана тұтатын ... ... ... оңай ... ... ... ұтымды да тиімді болғанымен өнім сапасының
нашарлығын, болмаса маркетинг бағдарламасының кемшілігін жаба алмайды /54/.
Оның ... ... ... ... ... деген жағымсыз көзқарасты
күшейтіп жіберуі ғажап емес, себебі тұтынушылардың көбісі ... ... алып ... да, ... жаман жағы телге жария болады. Бірақ,
банк ұсынып отырған өнім шынымен жоғары сапалы болса, ... оның ... ... ... ... тәжірибесі шаруашылық жүргізудің нарықтық жүйесіне
көшу Қазақстанның өзіндік ерекшеліктерін ... ... ... ... ... пайдаланбайынша мүмкін еместігін көрсетіп отыр. Мұның ең алдымен
рыноктық қызметке ... ... ... ... ... ... ететін маркетингке, көпшілікпен жұмыс істеуге тікелей
қатысы бар.
Қазақстан нарыққа дайындықтың тиісті сатылырының ... ... ... жоқ, ... да ... экономикасы бар елдердің тарихи
тәжірибесін өз ерекшеліктеріне орайластыра ... ... ... ... ... ... ... ТМД мемлекеттері сияқты біздің
елімізде де аралас экономика жүйесі қалыптасып ... Өмір ... оның ... дамуының ішкі қозғағыштары болып
жеке және мемлекеттік меншік, мемлекет иелігінен алу мен ... ... ... және ... емес секторлары бар ... ... ... ... ... дамып келеді.
Бұл құбылыс әлемдік даму ерекшеліктерінен бастау алып ... ... жаңа ... ... ... ... индустриялық қоғамнан
постиндустриялық қоғамға көшу жүзеге асуда. ... ... ... ... ... ... қалыптасып келеді. Сондықтан да
тоталитарлық-мемлекеттік жүйеден рыноктық жүйеге көшудің жаңа ... осы ... ... пайдаланбайынша, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ... еліміздегі, сондай-ақ өзге постсоциалистік мемлекеттердегі
әлеуметтік-экономикалық процестер ортақ нысана – ... ... ... ...... ... рынок ролінің өсуі
және меншік ... ... ... үлес ... артуы.
Өндірістің негізгі факторларын капиталдандыру негізінде рынокқа, рыноктық
экономикаға бетбұрыс жасау, атап айтқанда мемлекеттің, ... және ... ... астасуы бұлардың өзара байланыс жасау, атап айтқанда
мемлекеттің, ... және ... ... өз ... ... механизімін талап етеді.
Әрбір елдің өтпелі экономикалық мүдделері экономикалық саясатты ... ... ... ... мен даму сұраныстарын
ескеруді қажет ... Атап ... ... ... ... ... ... модельдеу, ұлттық экономиканың бәсеке қабілетінің
және ... ... ... мен бағыттарының “өсу
нүктелерін” іздестіру, инвестицияларды ынталандыру және экспортты қолдау.
Осы және басқа ... ... ... экономикада басым мәнге ие болуда.
Әкімшіл-әміршіл жүйеден демократиялық ... ... ... ... институттары мен қарым-қатынастарына
көшу жаңа нарықтық жүйе үшін ... да ... ... ... ... ... қатынастардың, институционалдық құрылымының жойылуы,
жаңалардың пайда болуы экономикалық тепе-теңдіктің бұзылуы, ... ... ... ... ... ... ішінде
Қазақстандық экономикалық реформалар рынокқа көшудің ... ... ... ... ... ... ... алуда, ортақ менталитет,
мәдениет және бір территориядағы тұрақты экономикалық ... ... ... білдіруде /61/. Олардың өзіндік ... ... ... жоғары формасы ұлттық ... ... ... ... ... рыноктық қатынастарға көшудің
проблемалары ... ... ... ... ... арқылы айқындалатын өзіндік стратегиясын жасау ... Н. ... “XXI ... ... атты ... ... негіздеді. Бұл идея нарықтық қатынастардың нақты ... ... ... одан әрі ... ... кезең үкіметтерінің инфляцияны ақша эмиссиясын қатаң реттеудің
тікелей ... ... ... ... реттеу, қаржылық
тұрақтандыру дегенді білдірмейді. Міне, осындай жағдайда жүргізіліп отырған
инфляцияға қарсы бағдарлама ... ... ... мен ... құрудан
қалыс қалып отыр. Мұның өзі өндірістік ... ... ... және ... ... ... аяқ ... келтіріп отыр. Осы тұрғыдан алғанда инфляцияны монетарлық реттеу,
атап айтқанда оны ... ... ... ... ... бұл
саясаттың күні таяу екендігі айқын болуда.
Міне, осындай өзгермелі дүниеде республикамыздың ... ... ... ... оның ... ... ... күрделенуі сөзсіз. Қалыптасып отырған саяси және ... ... ... ... ... кеміп, коммерциялық
құрылымдар арқылы жүргізіліп келеді. Мұның өзі қомақты қаржы ресурстары бар
кәсіпорындарды ... ... ... өз ... ... себепкер
болады /62/. Жаңа банктердің ашылуы бүгінгі таңда көптеген ... ... ... ... банктердің қызмет өрісі кеңеймек.
Қазақстан экономикасының нарыққа ... ... ... ... өз қызметінің формалары мен салаларын елеулі түрде өзгертуде,
құрылымдық жаңалықтар енгізіп, жаңа рыноктар ... ... ... ... ... ... жұмыс тәсілдерін, соның ішінде маркетингті игеруге
мәжбүр етіп отыр /63/. Егер күні кеше ғана ... ... ... зерттемей, болашақты бағдарламай-ақ өмір сүруге болады ... ... ... ... табу ... Маркетингке, көпшілікпен жанды
жұмысқа ғылым саласы, практикалық іс-қимыл басшылығы ретінде ... ... ... ... ... отыр.
Біздің зерттеуімізге негіз болып Қазақстанның, сондай-ақ бүкіл ТМД
қаржы кеңістігі үшін қызметтің жаңа түрі болып табылатын ... ... ... ... ... ... ... еңбек еліміздегі ғана
емес, сондай-ақ бұрынғы КСРО республикаларындағы осы ... ... ... ... ... ... зерттеудің негізінде мынадай қорытындылар мен ұсыныстар
жасалынды:
1. Қазіргі банк маркетингі ... банк ... ... ... ... зерттеп білумен ғана
айналыспайды, сондай-ақ осы қызметтерді тұтынушыларға барынша
жақындастыруды, ... ... ... ... ... банк
қызметтеріне деген сұранымды қалыптастыру мен демеп отыруды,
оның тиімділігін ... ... ... ... ... ... ... қағыс қалдырмайды. Бұл
үшін банк өз клиенттерімен қоян-қолтық жұмыс ... ... ... ... ... ... бір ерекшелігі оның клиенттермен
ғана емес, сондай-ақ өзге ... ... ... ... ... т.б. тығыз араласуы болып табылады. Міне
сондықтан да кез-келген банк үшін сыртқы және ішкі ... ... сай ... жетілдіруге тиісті өзара байланыстар
мен коммуникациялардың мінсіз жүйесін жасау ... ... ... ... ... ... іс ... қолданудың жоғарыдағы тармақтан туындайтын
тұжырымдары:
- Тұтынушылар жарнамаға өз мүдделері, наным-сенімі ... Міне ... да ... ... ... ... қабылданатынын ескеруге тиіс;
- Тұтынушының ой-пікірі оның өмірден алған ... ... ... ... да ... ... мен мүддесіне сай келмесе, сенімге ие бола ... Егер ... ... ... бір тауарға немесе қызметке
деген көзқарасвна үйлесіп жатса, оны қайталау қажет, ... ... ... да ... бұл жарнаманы
мезгіл-мезгіл кезіктіріп тұруы керек;
- Клиенттерді құлақтандыру және олардың жаңа қызметтерге деген
ынтасын арттыру қажет болған ... ... ... ... практикалық тәжірибесіне сай келетін жарнамалық
ақпарат иланымды болады;
3. Коммерциялық банктердің жарнамаға ... ... ... ақпарат құралдарындағы жарнамалық материалдарға
жасалған ... ... ... ... операциялық
қызмет тиімділігін көтеру көзі емес, жалпы тұрғыдағы ... ... ... ... ... жағдай мынадай себептерге байланысты орын алуда:
- Банктерді басқаруда ескі, консервативтік көзқарастар басым;
- Коммерциялық банктердің жаңа, нарықтық тұрғыдағы ... жоқ, міне ... да банк ... мен ... ... тікелей байланыстарға мән берілмейді;
- Коммерциялық банктер негізінен алғанда макроэкономикалық
міндеттерді шешуге бағытталып отыр.
5. ... банк ... ... ... ... ... ... қызметкерлерін қайта даярлау
жолымен;
- Еліміздің банк-несие институтының мәселелеріне арналған жеке
басылым шығару арқылы жүзеге асыруға болады.
6. ... ... ... ... ... ... ... бөлігі болуға тиіс. Республиканың саяси
және экономикалық тұрғыдан тәуелсіз дамуынның ... ... ... ... ... ... күш салған
жөн, ғылыми еңбектердің ... ... ... көрсету,
мемлекеттік тілдің экономикалық ғылым тіліне айналуына қамқорлық
жасау қажет.

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Банктік маркетинг жайлы75 бет
"Экономикалық теория негіздері."11 бет
«БИОС» жшс-ң қаржылық жағдайы мен экономикалық потенциалын талдау және бағалау63 бет
«Шағын және орта кәсіпкерлік»15 бет
«Қаржы нарығы және делдалдар» пәні бойынша негізгі дәріс материалдары75 бет
Аграрлық секторды мемлекеттік реттеудің қажеттілігі мен мүмкіндіктері20 бет
Бастауыш сынып оқушыларына математиканы оқытуда көрнекілік арқылы білім беру жолдары33 бет
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет
Билирубин4 бет
Депозит нарығының мәні, депозит нарығың мағынасы мен рөлі18 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь