Тауарлық өндіріс

І. Өндіріс, оның мәні және факторлары.
ІІ. Қоғамдық өндірістің түрлері.
ІІІ. Тауарлы өндіріс.
ІV. Тауарлы өндірістің ролі.
V. Тауарлы өндірістің қасиеттері.
1. Өндіріс – бұл қоғамның дамуы мен өмір сүруі үшін қажетті материалдық және рухани игіліктерді құру процесі. Өндіріс ұғымы жалпы алғанда – бұл абстракция, бірақ ақылға сыйымды абстракция, себебі ол шын мәнінде жалпылама мағынаны білдіреді және өнеркәсіп, ауыл шаруашылығы, құрылыс сияқты жиынтық өндірісте көрінеді.
Өндіріс бір мезгілде тұтыну процесінде бола алады. Өнеркәсіп өндірісі жұмыс күшін, шикізат пен материалдарды тұтына отырып, материалдық игіліктерді ұдайы өндіреді. Тұтынусыз - өндіріс процесі жоқ. Өндіріс процесі – тек қана үш факторлардың – адамның жұмыс күші, еңбек заты мен еңбек құралдары - өзара іс-әрекеті арқылы (бұл К.Маркс бойынша) жүзеге асуы мүмкін. Бірінші фактор жеке түрде жүзеге асса, екінші мен үшіншісі - өндіріс процесінің заттық факторы ретінде іске асады. Осы жағдайды ескере отырып, К.Маркс былай жазған: «Қоғамдық өндіріс түрлері (нысандары) қандайда болмасын – жұмысшы мен өндіріс құрал-жабдығы үнемі оның факторы болып қалады».
Жұмыс күші – бұл адамның дене және рухани қабілеттілігінің жиынтығы және оны өндіріс процесінің материалдық игіліктер мен қызмет көрсетуінде қолданады. Өндіріс процесі жүзеге асуы үшін, жұмыс күші әрбір кезде іс-әрекетте болуы қажет, басқаша айтсақ, тұтынылуы керек.
Әрбір адам жеке жұмыс істейді, бірақ барлық еңбек процесі ұжымда, қоғамда жүзеге асады. Өндіріс әрқашан қоғамдық сипат алып, оның екі жағы болады: өндіргіш күштер және өндірістік қатынастар.
Өндіргіш күштер – бұл өндіріс құрал жабдықтары, ең алдымен еңбек құралдары, сонымен қатар материалдық игіліктерді өндретін адамдар.
Өндіріс процесінде адамдар бір-бірімен қатынаста болады. Бірақ бұл қатынастар әртүрлі болады. Бір жағынан, бұл қатынастар: ұйымдастырушы, адамдарды орналастыру – техникалық-өндірістік қатынастармен байланысты. Екінші жағынан, бұл қоғамдық-өндірістік, яғни экономикалық қатынастар. Олар меншік сипатымен, меншік қатынастарымен анықталады.
І. Шеденов Ө.Қ., «Жалпы экономикалық теория».
Ақтөбе – 2004 ж.
ІІ. Қожамқұлов Т., «Саяси экономия негіздері».
Алматы – 1991 ж.
ІІІ. Әубәкіров «Экономикалық теория».
Алматы – 1998 ж.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
Р е ф е р а т
Тақырыбы: Тауарлық өндіріс
Орындаған:
Тексерген:
Ж О С П А Р
І. ... оның мәні және ... ... ... ... ... өндіріс.
ІV. Тауарлы өндірістің ролі.
V. Тауарлы өндірістің қасиеттері.
1. Өндіріс – бұл ... ... мен өмір ... үшін қажетті
материалдық және рухани игіліктерді құру процесі. Өндіріс ... ... – бұл ... ... ... ... абстракция, себебі ол шын
мәнінде ... ... ... және өнеркәсіп, ауыл шаруашылығы,
құрылыс сияқты жиынтық ... ... бір ... тұтыну процесінде бола алады. Өнеркәсіп өндірісі
жұмыс күшін, шикізат пен ... ... ... материалдық
игіліктерді ұдайы өндіреді. Тұтынусыз - өндіріс процесі жоқ. ... – тек қана үш ...... ... ... ... заты мен
еңбек құралдары - өзара іс-әрекеті арқылы (бұл ... ... ... асуы
мүмкін. Бірінші фактор жеке түрде жүзеге ... ... мен ... -
өндіріс процесінің заттық факторы ретінде іске асады. Осы ... ... ... былай жазған: «Қоғамдық өндіріс түрлері (нысандары)
қандайда болмасын – жұмысшы мен өндіріс ... ... оның ... қалады».
Жұмыс күші – бұл адамның дене және рухани қабілеттілігінің жиынтығы
және оны ... ... ... ... мен ... ... ... процесі жүзеге асуы үшін, жұмыс күші әрбір кезде ... ... ... ... ... ... керек.
Әрбір адам жеке жұмыс істейді, бірақ барлық еңбек процесі ұжымда,
қоғамда жүзеге асады. Өндіріс әрқашан қоғамдық ... ... оның екі ... ... күштер және өндірістік қатынастар.
Өндіргіш күштер – бұл өндіріс құрал жабдықтары, ең алдымен ... ... ... ... ... ... адамдар.
Өндіріс процесінде адамдар бір-бірімен қатынаста болады. ... ... ... болады. Бір жағынан, бұл қатынастар: ... ...... ... ... жағынан, бұл қоғамдық-өндірістік, яғни экономикалық қатынастар. Олар
меншік сипатымен, меншік қатынастарымен ... ... мен ... ... ... өндіріс әдісін
құрайды. Әрбір өндіріс әдісіне ... ... ... ... ... Адамзат қоғамының тарихында қоғамдық шаруашылықтың (өндірістің) екі
түрі бар:
1) натуралды шаруашылық;
2) тауарлы шаруашылық;
3. Тауар ... ... ... ... жоқ. Ол ... ... ұзақ
мерзімінің нәтижесі. Шамамен біздің дәуірімізге дейінгі 5–6 мың жыл бұрын
пайда ... ... ... ... ... ... тауар айналысын
білмейтін тайпалар қалдығы бар.
Сонда тауар өндірісіне дейін дамудың жалпы ... ... ... ... түрі орын алды? Натуралды шаруашылық ... ... ... ... өнімін рынокқа сату үшін ... ... өтеу үшін ... ... ... ... ... шаруашылық формасы алғашқы қауымдық, құл иеленушілік және
феодалдық өндіріс ... ... ... Осы ... ... ... сондай-ақ жоғары дамыған кейбір ... сөз ... ... ... ... зат-бұйымдар өзінен-өзі тауар болмай адамдардың қызмет
әрекетіне байланысты тауарға айналғаны ма? Иә, ... ... ... ... бір ғана ... ... ... жылқы өсірумен шұғылданады ... ... ... ... ... ... шығармаса тауар болмайды.
Тауар болу үшін жылқысын ... ... ... ... ... ... ... түседі. Бұл жеткіліксіз. Өйткені сайгүлігін сыйға тартып
мінгізсе, ол тауар болмайды. ... ... ... рас, ... ... ... емес. Өйткені иесі сайгүлікті сатпады, сыйға
тартты, тегін берді, орнына ештеме де ... жоқ. Егер ... ... ... ... ... еді. ... тауар – арнайы сатылу үшін
өндірілген қандай да бір ... ... ... ... ... ... ... экономикалық қатынасқа түседі. Міне, осыны айырбас ... ... Оның мәні мен ... ... ... ... арасындағы қатынас деп тапқандарын (тауарды тауарға айырбастау),
Маркс адамдардың арасындағы қатынасын ашты. ... ... ... ... жеке өндірушілердің арасындағы байланысты көрсетеді». ... ... ... ... ... процесс. Олай болса
оның түпкі тамырын адам табиғатынан инстинктінен емес, олардың ... ... ... ... қатар өндіріс дегеніміз не, қашан пайда болды? «Тауар өндірісі
деп» өнімді оқшауланған, жеке өндірушілер өндіретін, оның үстіне ... ... ... ... ... сөйтіп қоғамдық
мұқтаждықтарды қанағаттандыру үшін өнімді рынокта сату және сатып алу ... де ол ... ... ... ... ... ... айтады.
Өнімін тек сату үшін шығаратын өндірісті тауар өндірісі дейміз.
Өндірістің ... ... ... қауымдық қоғамның ыдырауы мен ... ... ... ... ... ... ... және дамыды.
Тауар өндірісін құрайтын және қалыптастыратын экономикалық жағдайлар
алуан түрлі. Негізгілері: қоғамдық еңбек бөлінісі және ... ... ... осы екі ... ... болуы. Мәселе, қоғамдық еңбек
бөлісінің орын алуы жеткіліксіз. К. Маркс ертедегі ... ... ... ... дәрежеде орын алған қауымның бір түрін әңгімелейді. Онда
еңбек бөлінісінің ... 9 түрі ... ... ... ... ... бөлініп, ортақ меншікте болған. Кейінірек өндірілген өнім,
құрал-жабдықтар нақтылығы біреудің жеке меншігіне айналғанда ... ... Енді ... ... ... ... ... Мүлік иелерінен
тегін беруді талап ету мүмкін болмаған. Өйткені әсіресе әркімнің ... өтті ғой. ... ... ... ... ... мақсатында тауар–айырбас қатынасына түседі.
Басқаша жолы жоқ болғандықтан, бөтен ештеме істей алмайды. ... ... жеке ... ... ... біржолата қалыптастырады және даму
процесін жеделдетеді.
Натуралды шаруашылықтың жай тауар, ал оның ... ... ... ... ... ... аса ... процесс. Жай тауар
шаруашылығының капиталистік шаруашылыққа айналуының мәні жөнінде В.И.
Ленин: «Капитализм деп ... ... ... адам еңбегінің өнімдері
ғана емес сонымен қатар адамның жұмыс күші де товарға айналатын ... деп ... еді. ... ... біз – Т.Қ.). Осы ... алып ... ... шаруашылық күн сайын миллиард мәрте
қайталанатын тауар өндірісінің ең ... ... ... ... ... ... ... ретінде барлық
таптық қоғамда орын алады. Алайда олардың мазмұны мен мәні, сипаты қоғамдық
формаларға тікелей ... Бұл ... ... шешуші күш өндіріс
құрал–жабдықтарына деген меншік формасында. Алайда тауар өндірісі ... ... ... әдепке сатысындағы социалистік тауар өндірісінің
орнына экономикалық дамудың неғұрлым жетілген сапалық жаңа формасы өмірге
келеді.
Тауар ... түрі ... Жай және ... ... ... ортақ белгілерімен бірге өздеріне тән айрмашылықтары бар
(1 схема). Оны бірінші схемадан көруге болады.
Жай тауар ...... күре ... және даму ... күш. ... келгенде «Ұсақ өндіріс ... мен ... күн ... сағат сайын, стихиялы түрде және кең көлемде туғызып
отырады».
4. Тауар – ... ... ақша ... жай ... ... еңбекті қанауға негізделген капиталистік шаруашылыққа ұласады.
Карл Маркс капитализм қоғамына талдау жасауды тауардан бастайды. Неге олай,
мәні ... ... да ... ... және затты білу үшін оның ... және ... мен ... жете ... - ... ЖӘНЕ ... ТАУАР ӨНДІРІСІНІҢ ОРТАҚ БЕЛГІЛЕРІ МЕН
АЙЫРМАШЫЛЫҚТАРЫ.
алатын, бейнелеп беретін, табиғатын ... ең ... өмір ... басталады. Буржуазиялық қоғам әрдайым өзгерісте болатын тірі
организімге ұқсас. Оның экономикалық ... ...... Олай болса
клетканы (тауарды) жан-жақты терең зерттеу және ... ... ... ... ... ... және даму заңдылықтарын түсінуге
болады. Тауарды зерттеу капитализімнің табиғатын ашу деген сөз. ... ... ... ... да К. ... ... ... әдісі
үстемдік ететін қоғамның байлығы «аса көп тауар жиынтығы» түрінде, ал жеке
тауар осы ... ... жай ... ... ... ... зерттеуміз тауар анализінен басталады», - деуі тегін ... ... ... ... ... ... назар аударайықшы. Адамның
белгілі бір қажетін ... сату және ... алу ... үшін ... ... өнімін – тауар деп ... Ол ... сату және ... үшін ... еңбек өнімі. Осыдан заттың
қандай да бір қажетті өтейтіндігін аңғаруға болады. Адам ... ... Жеке ... ... да, құрал-жабдықтардың да түрлері аз емес.
Жеке зат ... ... бір ғана ... қанағаттандырады. Мысалы, ет
біздің тағам жөніндегі, кітап рухани, балға өндірістік қажеттілікті өтейді.
Сонымен заттың адамның нақтылы бір ғана қажетін қанағаттандыру ... ... құны деп ... ... ол ... пайдалылығы, адамның белгілі
бір ... ... ... ... Заттың бойында осындай
қасиеттің болуы жеткіліксіз. Тұтыну құны іс жүзінде пайдаланылуға тиіс, шын
мәнінде ... ... өз ... ... ... ... ... тұтыну құны
тауарға айналу үшін көптеген шарттарды міндетті түрде орындауы қажет.
Олардың негізгілері: ол адам ... ... өнім ... өндірушіден
басқа адамдардың қажетін етуге, яғни қоғамдық тұтыну құнына айналуы; сондай-
ақ ... құны ... ... тек ... бір ... айырбасталып
берілуі. Осы шарттарға сай келгенде ғана тұтыну құны тауар бола ... ... ... ... ... бәрі бірдей тауар емес. Өздеріңіз
ауаны және жерді немесе табиғаттың адамға берген ... ... ... ... ... құны бар. ... та ... емес. Өйткені жоғарыда
сөз болған тауар болуға үш шартты орындай ... ... ... бар. ... құны сол ... ... ... өндіруге шығындалған еңбек мөлшеріне байланыссыз,
қоғам ... ... ... тән ... категория. Тұтыну құны
қоғам дамуына сәйкес түрленеді және кеңейе түседі.
Өнімнің (заттың) ... ... үшін ... құны ... ... қоса бойында екінші қасиеті болуға тиіс. ... ... ... ... бұл ... айырбас құны деп атайды. Осының негізінде бір тауар
екінші бір басқа тауарға айырбасталады.
Айырбас процесінде ... да бір ... ... құны, басқа тектес
тұтыну құнына теңгеріледі. Ең алдымен сан қатынасымен белгіленеді. Сөз
болып ... ... ... өзгермелі болады. Бұл ... ... ... ... ... көрінбейтін құпия, ортақ бір нәрсе
бар. Сонда ... бұл ... не? Ол ... құны ... ... ... адам ... жемісі екендігінде. Демек, тұтыну құндарының біріне-бірі
теңгерілуі, оны жасауға сіңген ... ... ... ... тепе-
теңдігі. Тауарға сіңген еңбек оның ... ... ... ... құны да ... ... (шамада) деген сөз.
Осының бәрін жай көзбен көріп, қолмен ұстауға болмайтын жасырын құбылыстар.
Тауардың тұтыну құны – табиғи, ал құны – ... ... Құн ... ... зат ... ... қоғамдық еңбек мөлшері. Ол
адамдардың дән қауызымен бүркемеленген ... ... ... ... ... тауардың екі қасиеті, екі жағы: тұтыну құны және
құны болады. Осы жағдайда ғана тауарға ... екі ... ... ... ... ... еңбектің екі
жақты сипатына байланысты. Өйткені ... ... екі ... ...... абстракты еңбек жұмсалады.
Нақты еңбек жеке мамандардың тауар ... ... ... ... ... Тұтыну құнының қайнар бұлағы осы еңбек. Нақты ... түрі өз ... ... ... ... қосалқы материалдарды
пайдаланумен, қызметкердің кәсіби шеберлігі, олардың өнімді өндіру кезінде
атқаратын айрықша істерімен және әдістерімен, өзінің өндірістік ... ... ... ... және ... құны ... ... жасалады. Тек тауар өндірісіне тән
құбылыс. Адамдар рынокта түрлі тауарларды айырбастағанда нақты ... ... ... бір ... – дене және ... ... шығындағандығын
байқатады. Өзінің абстракты еңбек сіңіргенін көрсетеді. Бұл әртүрлі еңбекті
сапалық бір тектес ... ... ... ... жұмыстардың нақты
ерекшеліктерінен ақыл-ой энергиясын ... ... ... ... процесінде адам еңбегінің қоғамдық сипатқа ие болуы – абстракты
еңбек деп аталады.
Тауарға сіңген еңбектің екі жақтылығын тұңғыш ... Карл ... ... ... жеке және ... ... арасындағы қайшылық
бүркемеленеді. Абстракты еңбек тауар өндірушілердің өндірістік ... ... ... жеке ... ісі. Әр ... нар ... ... Сөйтіп еңбегі жеке сипатта болады. Дегенмен, жеке ... ... ... бір-біріне жұмыс істейтіндіктен олардың
еңбегі қоғамдық еңбектің ... бір ... ... ... Демек, еңбегі
қоғамдық сипатқа ие болады. Жеке ... ... ... ... ... ... ... мерзімде ғана анықталады. Жеке еңбектің ... ие ... ... да осы. Сөз ... отырған процестер әр кезде
бүркемеленіп тұрады.
Жоғарыда айтылғандарды схема жүзінде көрсетелік (2 ... ... ... ... ... Ол ... ... жұмыс уақытының мөлшерімен өлшенеді. Нақтылы бір ... ... ... қалыпты жағдайында және сол қоғамда еңбектің ... ... орта ... ... ... уақытты –
қоғамдық қажетті уақыт деп атайды.
Тауар құнының мөлшері еңбектің ... ... ... жұмсалған
еңбектің мөлшеріне тікелей пропорциялы байланыста болады.
Тауар өндіруге шығындалған еңбектің өндіргіш күшіне кері, ... ... ... ... байланыста болады.
Тауар өндіруге шығындалған еңбекті жай және күрделі еңбек деп ... Жай ... ...... ... қандай да бір
дайындықты қажет етпейтін еңбек. Күрделі еңбек – ... ... ... ... ... ... етеді. Күрделі еңбек – еселенген жай еңбек.
Өйткені белгілі бір мерзім мөлшерінде күрделі маманданған еңбек жай ... көп ... құн ... ... және оған сіңген еңбектің екі жақтылығы.
Қолданылған әдебиеттер:
І. Шеденов Ө.Қ., «Жалпы экономикалық теория».
Ақтөбе – 2004 ж.
ІІ. Қожамқұлов Т., «Саяси экономия ... – 1991 ... ... ... ... – 1998 ... ... өндірісі
Капиталистік тауар өндірісі
Айырмашылықтары
Өнім жеке еңбекпен жасалады
Капиталист жолдамалы жұмысшыларды қанайды
Адамды адам қанауы болмайды
Өнімге өндіруші емес капиталистер ... ... ... жасайды
Өнім жалдамалы еңбекпен жасалады
Ортақ белгілері
Белгілі бір арнайы өнім шығаруға мамандану
Өнімді сату үшін өндіру
Өндіріс-құрал жабдықтарына жеке меншік
Т О В А ... ... ... еңбек
Жеке еңбек
Қоғамдық еңбек
Е Ң Б Е К

Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпорын тауарлық қорын есептеу және талдаудағы ақпараттық жүйесін құру46 бет
Кәсіпорынның тауарлық стратегиясын құру жолдары29 бет
Маркетинг жүйесіндегі фирманың тауарлық саясаты29 бет
Рыноктың шаруашылық тауарлық өндiрiс дамуның жоғарғы баспалдағы ретiнде23 бет
Тауарлық балық шаруашылығы6 бет
Тауарлық бәсекелестік8 бет
Тауарлық- материалдық қорлар жайлы түсінік26 бет
Тауарлық-материалдық қорлар26 бет
Тауарлық-материалдық қорлар есебінің теориялық негізі55 бет
Тауарлық-материалдық қорлар жайлы21 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь