Меншік құқығының анықтамасы мен мазмұны

Кіріспе 3

1. Меншік құқығының анықтамасы мен мазмұны 5

2. Азаматтық кодекс бойынша меншік құқығының нысандары мен түрлері 8

3. Меншік құқығына және өзге заттық құқықтарға ие болу негіздері 11

4. Меншік құқығының тоқтатылуы 24

Қорытынды 30

Қолданылған әдебиеттер: 31
Әлемдік құқықтану доктринасы мен отандық заң ғылымы ментттік құқығын объективті жағдайдагы меншік құқығы және субъективті жағдайдағы меншік құқығы деп бөледі.
Материалдақ игіліктерді иелену, пайдалану және билік етуге байланысты қоғамдық қатынастарды реттейтін азаматтық құқық нормалары жөнінде (кодекс, зандар мен басқа да заңдық, нормативтік құжаггар) әңгіме болғанда - шын мәнінде объективтік мағынадағы меншік құқығы, яғни меншіктің құқық институтын құрайтын нормалардыњ жиынтығы екенін көреміз (мысалы, АК-тің 188-276-баптары). Меншік құқығыныњ объективті нормалары негізінде нақтылы меншік иесі өз қалауы бойынша өзіне тиесілі мүлікті пайдалануына және оған билік етуге құқылы екендігін, яғни сату-сатып алу, жалға беру және тағы басқа белгілі зањдық фактілерді жүзеге асыра алатындығын әңгіме еткенімізде меншік құқығыныњ субъективті жағына тап боламыз (АК-тің 188-бабы).
Азаматтық кодекстің 188-бабында қаралған меншік құқығының иелену, пайдалану және билік ету тәрізді құрамдас бөлік-терінен басқа оны заңмен қорғау да ескерілген. Мұндай құқық өзгенің құқығына тәуелді емес, меншік иесі өзінің мүлкін сақ-тауға, қорғауға, өзге адамдардың сырттан әрекет етаеуіне тыйым салуына хақысы бар. Егер осындай құқықтары бұзылып жатса, онда ол затты қайтарып алуға, қалпына келтіруге, келген залал-дыњ орнын толтыруға құқыны.
Азаматтық кодекстің 188-бабының 5-тармағына сәйкес меншік құқығының мерзімі шексіз болады. Мүлікке меншік құқығы Азаматтық кодексте көзделген негіздер бойынша ғана ықтиярсыз тоқтатылуы мүмкін.
Меншік құқығының мазмұнын меншік иесіне тиесілі иелену, пайдалану және билік ету тәрізді өкілеттіктер құрайды. Бүл өкілеттіктердің әрқайсысы меншік құқығыныњ қажетті элемент-тері болын табынады. Меншік иесі аталғандардыњ қай-қайсысын да үшінші бір түлгаға бере алады, тіпті үш өкілеттіктің бәрін де беріп жіберіп, өзі меншік иесі болын қала алады. Мысалы, ол заттарын "теміржол, әуежай және қонақ үйдің зат сақтайтын жеріне тапсырып, өз қарауындағы затты күзетшінің игілігіне береді.
1. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі: Жалпы бөлім 27 желтоқсан 1994 ж.
2. Ғ. Төлеуғалиев Қазақстан Республикасының Азаматтық құқығы. Алматы, 2001 ж.
3. Гражданское право Республики Казахстан. (Под ред.Тулеугалиева Г.И., Мауленова К.С., Сарсембаева М.А.) Учебное пособие(часть общая). Издание второе, дополненное и измененное Алматы,1999г.
4. Сергеева А.П., Толстого Ю.К. Төлеуғалиев Гражданское право т. 1,2и3.М., 1997-1998 г.г.

1. ҚР Конституциясы 30.08.1995 ж.
2. ҚР Азаматтық Кодексі /жалпы бөлім/ Қазақстан Республикасының Жоғарғы Кеңесі 1994 жылғы желтоқсанда қабылданған.
3. ҚР Заңы «ҚР Азаматтық кодексін /Ерекше бөлім/ күшіне енгізу туралы” 1999ж. 27 желтоқсан.
        
        ЖОСПАР:
Кіріспе 3
1. Меншік құқығының анықтамасы мен мазмұны 5
2. ... ... ... ... құқығының нысандары мен түрлері 8
3. Меншік құқығына және өзге заттық құқықтарға ие болу негіздері ... ... ... ... ... ... әдебиеттер: 31
КІРІСПЕ
Әлемдік құқықтану доктринасы мен отандық заң ғылымы ментттік құқығын
объективті жағдайдагы ... ... және ... ... меншік
құқығы деп бөледі.
Материалдақ игіліктерді иелену, пайдалану және билік ... ... ... ... азаматтық құқық нормалары жөнінде (кодекс,
зандар мен басқа да заңдық, нормативтік құжаггар) әңгіме болғанда - ... ... ... меншік құқығы, яғни ... ... ... ... ... ... көреміз (мысалы, АК-тің 188-
276-баптары). Меншік құқығыныњ объективті нормалары негізінде нақтылы
меншік иесі өз ... ... ... тиесілі мүлікті пайдалануына және оған
билік етуге құқылы екендігін, яғни сату-сатып алу, жалға беру және ... ... ... ... ... ... алатындығын әңгіме еткенімізде
меншік құқығыныњ субъективті жағына тап боламыз (АК-тің 188-бабы).
Азаматтық кодекстің 188-бабында қаралған ... ... ... және ... ету ... ... ... басқа оны заңмен
қорғау да ескерілген. ... ... ... ... тәуелді емес, меншік
иесі өзінің мүлкін сақ-тауға, қорғауға, өзге ... ... ... ... ... хақысы бар. Егер осындай құқықтары бұзылып жатса,
онда ол затты қайтарып алуға, қалпына ... ... ... ... құқыны.
Азаматтық кодекстің 188-бабының 5-тармағына сәйкес ... ... ... болады. Мүлікке меншік құқығы Азаматтық кодексте ... ... ғана ... ... ... құқығының мазмұнын меншік иесіне тиесілі иелену, пайдалану және
билік ету тәрізді өкілеттіктер құрайды. Бүл ... ... ... ... элемент-тері болын табынады. ... ... ... да үшінші бір түлгаға бере алады, тіпті үш
өкілеттіктің бәрін де беріп ... өзі ... иесі ... қала ... ол ... ... әуежай және қонақ үйдің зат сақтайтын жеріне
тапсырып, өз ... ... ... ... ... заң ... сәйкес меншік иесінен несие берушінің ... үшін ... ... ... ... онда ... иесі әлгі үш
өкілеттіктен де айрылады. Бірақ ол мұндай жағдайда меншік иесі ... ... ... өтегеннен кейін мүлкін сатқаннан ... ... ... ... ... кері қайтарғаннан соң оның пайдалану және билік
ету өкілеттігін қалпына келтіреді.
1. Меншік ... ... мен ... қай ... да сан ... ... мәселесі болып келді. Сондықтан
да меншік құқығы құқық институты ретінде ... ... оны ... ... категория деп тусіну керек.
Меншік дегеніміздің өзі материалдык игіліктерді — табиғаттың өнімдері
мен еңбекті — меншіктену әрі ... ... Ол ... ... ... арқылы пайда болады.
Сонымен, меншік затты иелену, меншіктену екен, оның өзі ... ... орай ... ... демек, оны меншіктенген соң өндіріс
барысында пайдаланып, оған билік етіледі. Меншіктің экономикалық ... ... ... ... құқығына айналады.
Меншік иесіне мүлікті иелену, пайдалану және билік ету ... ... ...... іс ... иеленудіњ жүзеге асыруды
зањ жүзінде қамтамасыз ету, яғни айтқанда ... өз ... ... ... ... иеленуді заңды, заңсыз, адал ниетті және арам ниеттінен бөледі.
Егер мүлікті иелену занды негізде ... онда ол ... ... ... Яғни ... ... ... құқығы жүзеге асырылуы тиіс. Затты
(мүлікті) заңсыз иелену, егер оны зорлықпен немесе заңнан жасырын ... ... ... ... ... иеленіп, оны қайтару жөніндегі
талапты құлағына ілмесе, бұл да құқық бұзу деп есептеледі.
Сондай-ақ иеленуші иеленген ... ... ... ... ... ... онда ол арам ниетті иеленуші делінген. Қарсы жақ өзінің
талабын дәлелдемейінше, зат иеленуші адал ... ... ... (АК-тің 261-
бабы). Ал, керісінше, егерде мүлік оны иеліктен айыруға құқығы болмаған
адамнан тегін алынып, алушы мұны ... және ... тиіс ... ... ... меншік иесі немесе меншік иесі мүлікті иеленуге берген адам
жоғалтқан не мұның ... де ... не ... иеленуінен бүрын
бұлардың еркінен тыс өзге жолмен шығып қалған ретте ғана ... иесі ... ... ... етіп аддыруға құқылы.
Пайдалану құқығы дегеніміз — мүліктен оныњ пайдалы ... ... ... одан ... ... заң ... қамтамасыз етілуі. Пайда
кіріс, өсім, жеміс, төл алу және өзге нысандарында болуы мүмкін (АК-тің 188-
бабының 2-тармағы).
Пайдаланудың өкілеттік ... жай ... ... білу ... ... құқығы — затты пайдалануға құқықты қамтамасыз ететін
меншік құқыгы субъектісінің өкілеттілігі. Пайдалану - осы құқықты жүзеге
асыру ... ... яғни ... ... ... немесе оны қашан кіріс
алғанша тұтыну.
Меншік иесі өзінің пайдаланудың өкілеттік құқығын қалай ... ... ... ... та, ... 6-бабын бұрмаламауы тиіс, яғни
меншікті пайдалану қоғамдық игілікке қарсы ... ... ... ... бар ... ... ... иесі тек өзінің ғана емес,
қоғамның да мүддесін ойлауына тура келеді. ... ... ... ... ... ... меншік иесі ретінде бұлдірмеуге ... иесі ... ... өзінің пайдалану құқығын беруіне хақылы (мысалы,
жалға, арендаға беру т.б.). Пайдалануға өкілеттік алған тұлға оны өзі ... ... ... ... пайдалану, өнім алу). Мұндай жағдайда
меншік иесі өзінің өкілеттігіне сәйкес ... ... ... ... ... ... түскен кірісті иеленеді, немесе ... ... ... ... ... ... да құқылық құжаттарға орай меншік иесі
өкілеттігінен айрылуы не ... ... ... ... ... үйді ... бір бөлігін тұрғын жай мақсатынан тыс пайдалану жағдайы заң ... ... ... үй ... туралы" Заңның 4-бабы).
Билік ету құқыгы дегеніміз - мүліктің заң жүзіндегі ... ... ... ... (АК-тің 188-бабының 2-тармағы).
Билік етудің өкілеттігі меншік құқығының ... ... ... жасауға өкілетті. Мысалы, меншік иесі өзінің меншік құқығын
өзгеге беріп, ... ... ... ... ... ... ... онда ол
билік құқығын жүзеге асырғаны болып табылады. Билік ету ... ... ... ... ... иесінің құқығы өзгеге толықтай не жекелеген
түрде өтеді (мысалы, арендаторға иелік ету және ... ... ... ... өкілеттігін жүзеге асырудыњ маңызды түрі меншік
иесінің ... өз ... ... ... ... ... болып табылады.
Нарықта өз орнын табу үшін меншік ... ... ету ... ... ... үшін ... Ауыстыру кезінде меншік иесінің кұқығы
сатушыњан сатьт алушыға ауысадьі. Сондықтан да сатушы тауардың меншік ... ... ... ... мүмкіндік алуы тиіс. Билік ету құқыгын
жүзеге асыру ... ... әр ... түрлеріне сәйкес келеді.
Билік ету құқығы затқа меншік иесі болын табылмайтын ... ... ... асады. Бұл заңның арнайы нұсқауымен болады, немесе меншік иесімен
жасалған келісім-шарт ... ... ... деп ... кездейсоқ жойылу немесе кездейсоқ
бүліну қаупін айтады. Иеліктен айрылған заттардың кездейсоқ жойылу ... ... ... егер заң ... ... шартта ол өзгеше
белгіленбесе, сатып алушыда меншік құқығы пайда болуымен бір мезгілде ... ... ... не ... ... ... ... мезгілде заң
немесе шарт негізінде сол мүлікті алушыныњ мойнына жүктеледі. Мысалы, шарт
жасаушылар ондай қауіпті шарт ... ... ... ... (сатып алу-
сату), ягни зат берілмей түрып, ... ... ... ... ауыспай
түрғанда мәселенің басы ашылуы тиіс.
Екінші бір жағдай ... өтіп ... ... ... егер
иеліктен айьфушы адам заттарды беру мерзімінің өткізіліп жіберілуіне ... ... ... ... оларды қабылдау мерзімінің өткізіліп жіберілуіне
кінәлі болса, кездейсоқ ... ... ... ... қаупін мерзімін
өткізіп жіберген тарап көтереді (АК-тің 190-бабының 2-тармағы).
2. Азаматтық кодекс бойынша меншік құқығының нысандары мен түрлері
Қазақстан ... ... ... ... мемлекеттік меншік пен жеке меншік танылады және ... — деп ... ... ... екі ... - жеке ... ... (192-бап) екендігін көрсетеді.
Конституцияда меншікті екі нысанға ... ... ... ... ... субъектісі ретіндегі қатынасыныњ белгісіне ойластырылған.
Осыған орай жеке ... ... емес ... ... ... Егер ... ... мемлекет болса (тікелей немесе ... ... ... онда әңгіме мемлекеттік меншік жөнінде болады. Ал субъект
мемлекеттік емес заңды тұлға немесе азаматтар деп танылса, онда жеке ... ... ... ... мемлекет, әкімшілік-аумақтық бөліністер,
заңды тұлғалар мен азаматтар бола алады.
Заң меншікті түрлерге де бөледі. ... ... ... ... ... және коммуналдық болып екіге бөлінеді (192-бап).
Конституцияның 87-бабында коммуналдық меншікті басқару жергілікті
атқару органдарының ... ... ... ... ... ... отырып, қарауындағы мүліктерді өзінің
органдары мен мемлекеттік ... ... ... ... ... азаматтық заңдармен реттелетін қатынастарға осы қатынастардыњ
өзге қатысушыларымен тең негіздерде кіреді.
Қазақстан Республикасыныњ мемлекеттік өкімет билігі мен басқа органдары
өздерінің осы ... ... ... заң ... және өзге де ... ... құзыреті шегінде Қазақстан
Республикасының атынан өз әрекеттері арқылы мүліктік және жеке ... ... мен ... ... ... жүзеге асырады, сотта өкілдік
ете алады.
Заңдарда көзделген реттер мен тәртіп бойынша Қазақстан Республикасының
арнайы ... оның ... өзге де ... ... ... мен ... ... ете алады (АК-тің 111-бабының 1 және 2-
тармақтары).
Азаматтық кодекстің 191-бабына сәйкес жеке ... ... ... емес ... ... мен ... ... меншігі
ретінде көрінеді. Сөйтіп, ұжымдық меншік пен азаматтардың меншігі "жеке
меншік" деген терминнің аясына ... ... ... ... ... ... бұл меншікпен жұмысты ыњғайлы үйымдастыруға байланысты,
мәселен, салық саясатын жүргізуге, немесе мемлекеттік әкімшіліх ... ... ... емес ... ... мен азаматтар өздеріне қарасты барлық
мүліктің меншік иесі ... ... ... ... ... белгілі бір бөлігі ... ... ... ... ... деп ... ... себебі ол жеке меншік болып ... жеке ... ... жеке дара ... ... ... ... Сонымен бірге, біздің пікірімізше ол азаматтардың меншігіне
деген жеке дара ... ... және жеке ... ... ... қажет.
Меншік иесінің құқығын жүзеге асыру, ягни оныњ иелік ... ... ... етуі ... ... мен ... орай зањға сәйкес шектелуі
мүмкін. Қазақстан ... ... үй ... ... ... 40-
бабында меншік иесінің үй-жайды, ортақ мүлікке қауіп төндіретін немесе оны
нашарлататын жүмыстар жүргізумен байланысты өзгертуіне, соныњ ішінде ... және ... ... ... ... ... ... түріне кондоминиум меншігі де жатады. Кондоминиум
ұжымдық меншік ... ... ... да ... үй ... ... 31-бабының 1-тар-мағы) біздің Азаматтық кодексте ... ... жоқ ... ескерте кеткен жөн. Үй-жай меншік иелерінің әрқайсысы
өзіне ... ... ... ... бойынша тиесілі үй-жайды өз қалауы
бойынша иеленуге, пайдалануға және оған билік етуге құқылы.
Үйдің ... ... ... ... бөліктері (кіре беріс,
баспалдақ, лифтілер, төбелер, ... ... ... тыс не үйге
ортақ инженерлік жүйелер мен жабдықтар, жер ... оныњ ... ... және ... пайдаланатын басқа да мүліктер) үй-
жай меншігі иелеріне ортақ меншік құқьіғы бойынша тиесілі болады.
Үй-жайдыњ әрбір меншік ... ... ... ... ... үлесі
оған тиесілі үй-жайға бөлек (өзіндік) меншікке бөлінбейді. ... ... ... иелерінің келісімінде өзгеше көзделмесе, бөлек (өзіндік)
меншіктегі түрғын үй- жайлардыњ ... ... емес ... пайдалы
алаңының бүкіл үйдің жалпы алаңына қатынасымен анықталады. ... ... ... беруге болмайды.
Кондоминиумныњ әр алуан түрінің құқылық тәртібінің ерекшеліктері ... ... ал ... үй ... туралы" Заңда тұрғын үй
кондоминиумы жайында айтылған.
Азаматтық кодекстің 209-бабына сәйкес екі ... ... ... ... оларға ортақ меншік құқығымен тиесілі болады.
Меншік құқығының түрлеріне сипаттама берген кезде мүлік-тің құқықтық
тәртібінің мазмұны мен ерекшелігі ... ... ... ... ... ... ... және өзге заттық құқықтарға ие болу негіздері
Меншік құқығын азаматтық құқықтың субъектілері әртүрлі негіздерде ала
алады. Азаматтық кодекстің ... ... ... ие ... ... ... та заң ... құқығын алудыњ негіздерінің түтасілікті
дәрежеде тізімін жасады ... ... ... ... 235-бабында
"тәсіл" ұғымы қолданылмайды (бір нәрсені жүзеге асыру кезіндегі әрекеттер
немесе әрекеттер жүйесі). Меншік ... оныњ ... ... ... ... ... ... алынуы мүмкін. Мұндай заңдық
фактілер негізделуімен көрінеді (АК-тің 7-бабы).
Меншік ... ... ... және ... ... ... өлшеміне
бір жағдайда еркіндік өлшемі, ал келесі бір ... ... ... ... оның ... ерекше баға беріледі.
Бастапқысына жататын талап деп мынаны айтамыз: зат бұрын болмады және
меншік құқығы оған ... рет ... ... зат ... болса, меншік
құқығы оған ... ... ... ... тәуелсіз жүзеге асады.
Сондықтан да Азаматтық кодекстің бастапқы негіздеріне мыналар ... ... ... ... ... ... құқығыныњ пайда болуы
(236-баптың 1-тармағы); өңдеу (237-бап); ... ... ... ... қараусыз жануарлар (246-бап); менпіік иесінен ... ... ... ... ... негіздер меншік иесі құқығын ... ... ... ... ... ... сипатталады. Жаңа меншік иесі пайда болуына
байланысты одан ... ... бір ... ... Алдымен
меншік құқығына ие болу негіздерінің жалпы сипаттамасына тоқталайық.
Меншік құқығыныњ туыңды негіздерінің пайда ... ... ... ... заем, несие және т.б), сондай-ақ мүрагерлікке (заң мен өсиет бойынша)
байланысты, ол заңды тұлғаларды қайта ... ... ... ... ... ... Туынды негіздерге сонымен қатар мүлікті тәркілеу
(АК-тің 249-бабының 4-тармақшасы), жекешелендіру (АК-тің ... ... ... ... ... ... жер ... алып
қоюға байланысты қозғалмайтын мүлікті иеліктен айыру (АК-тің 249-бабының 5-
тармақшасы), күтімсіз үсталған мәдени немесе тарихи қазыналар сатып ... ... ... ... қатысты және занда көзделген басқа
жағдайлар да оған жатады.
Жаңа меншік ... тек ... ғана ... ... ... осы ... ... мен міңдеттердің барлығы ауысады. Мәселен, үй сатып
алган адамға сол үймен ... ... ... ... ... ... Тағы бір ... мүраны қабылдап алған мүрагер мүра қалдырушыныњ
борыш-тарына өзіне ауысқан ... ... ... құны ... ... ... да меншік құқығына ие болудыњ туынды негізіне әрқашанда
мирасқорлық қасиет тән. ... ... ие ... ... жаңа ... бүрынғы меншік иесі еншілеген барлық өкілеттікті түгелдей өзіне алады
деуге ... ... бұл жаңа ... ... ... ... ауысуына
және оның иесі кім екендігіне (мемлекет, заң-ды тұлға немесе жеке тұлға),
жаңа иеленушінің меншік ... ... ... ... ... ... байланысты.
Меншік құқығыныњ бастапқы негіздері.
Азаматтық кодекстің 235-бабының 1-тармағы меншік құқы-ғын алудың
бастапқы негіздерінің ... ... ... ... ... ... ... құқығы бүрын болмаған затқа да пайда болады. Егер завда
өзгеше көзделмесе, ... ... не оны ... адам ... ... ... ... дайыңдалын, жасалған заттар қозғалатын, не қозғалмайтын
болуы мүмкін. Азаматтық кодекстің 236-бабына сәйкес салынып жатқан үйлерге,
құрылыстарға, өзге де ... ... ... өзге де ... ... ... мүлікке меншік құқығы осы мүлікті жасау ... ... ... болады. Егер заң құжаттарында немесе шартта құрылысы
аяқталған объектілерді қабылдап алу көзделген ... овда ... ... ... ... ... ... бастап аяқталған болып есептеледі.
Қозғалмайтын мүлік мемлекеттік ... тиіс ... оған ... құқығы
осынайша тіркелген кезден бастап пайда болады.
Қозғалмайтын мүлікті жасау аяқталғанға ... ал ... ... ... ... ... өткізгенге дейін мүлікке қозғалмайтын мүлік
жасалатын материадцар мен ... ... ... ... ... ережелер
қодданылады.
Заң бастаігқы негіздерге мүлікті пайдалану нәтижесінде алынған
жемістерді, ... ... ... ... ... ... Зат
күйіңдегі жеміс дегеніміз өздігінен өсіп-өнген органикалық дүние, ол затқа
айналып, өзінен табыс түсіреді. Жемістер табиғи ... ... (ол ... ... ... ... сондай-ақ оны таза табиғи өнеркәсіп өнімі деп
бөледі (бұйым, өнім және т.б.) ... ... көзі ... ... ... ақы ... ... пайыздар (және т.б.). Зат табиғи жемістер мен өнім
және табыс түріндегі жемістердің ара жігін атттып көрсетеді, бұл АК-тің ... ... ... пайдалану нәтижесівде алынған түсімдер
(жемістер, өнімдер, табыстар), егер зањдарда ... бұл ... ... шартта өзгеше көзделмесе, осы мүлікті занды негізде пайдаланушы
адамға тиесілі ... ... ... ... ... ... де ... (бір тұлға
материадды өндеп, одан екінші бір зат жасайды). Сонда әлгі ... ... оны ... адам ба, әлде ... ... иесі ме?1 Азаматтық
кодекстің 237-бабына сәйкес шартта өзгеше көзделмегендіктен, адам ... емес ... ... ... ... жаңа ... ... құқығын материадцардың меншік иесі алады. Алайда, егер ... ... ... ... асын ... жаңа затқа меншік құқығын адал
жұмыс істеп, өндеуді өзі үшін жүзеге асырған адам алады. Бүл екі ... ... ... ... ... ... немесе меншік иесіне
материалдыњ құнын өтеу мәселесі туындайды. Бүл сүрақтыњ шешімі мынадай: өз
материадцарынан ... ... ... ... ... ... иесі ол затш өвдеуді жүзеге асырған адамға оның ... ... ал ... жаңа затқа меншік құқығын алған ретте ... ... ... ... ... қайтаруға мівдетті.
Өндеуді жүзеге асырған адамның ықынассыз әрекеттерінің нәтижесінде
материалынан айрылған меншік иесі жаңа ... өз ... ... және ... ... ... ... талап етуге құқылы (АК-тің 237-
бабының 2, 3 тармақтары).
Меншік құқығыныњ ... ... ... ... өнімді жинауға
балық, аң аулауға арналған көгаішгік қолды заттарды меншікке ... ... ... мен ... ... ... ... иесі берген жалпы
рұқсатқа сәйкес ормандарда, бөгендерде немесе басқа ... ... ... ... аң аулауға, басқа нәрселерді жинауға немесе аулауға жол
берілген ретте, тиісті заттарға меншік құқығын ... ... және ... ... адам ... ... ... Мысалы, осы нормаға сәйкес
азаматтар мен завды тұлғалар өз ... ... ... ... ... ... (аң аулау, балық аулау және т.б.). ... ... ... ... ... тартылады.
Меншік құқығын алудың бастапқы негіздеріне Азаматтық кодекс түщыш рет
иелену мерзімін де енгізді. Бүл негізді қолдану ... ... ... орай ... ... ... ... 240-бабы). Кеңес үкіметінің
азаматтық кодексінде тек талал мерзімі ғана ... ... ... ... ... ... еді. ... Республикасы заңына иелену мерзімі
түщыш рет енгізіліп отыр. Иелену мерзімі деп қозғалатын мүлікке ... ... ... адал, ашық және үдайы иеленген құқығын ... ... ... - 15 жыл, ал ... ... - 5 жыл. ... немесе
басқа да мүліктерге меншік құқығы бұл мүлікті иелену мерзіміне сәйкес алған
тұлғада тіркеу кезінен бастап ... ... ... ... ... құқығын алудың қажетті жағдайы мынадай
болады: иелену, яғни "тура өзінің мүлкіндей көру", ... ... ... және ... ... ... көру" теңеуі тек мүлікті ұстау ғана емес, ... ... ... ... ... Мысалы, мемлекеттік меншіктегі жерді
пайдалану оны өз меншігіне алу дегенді біддірмейді. Бұл орайда ол оны мейлі
үзақ ... ... ... ... осы ... ... Яғни ... пайдалануға берілген екен, оны иеленуші өзіне меншіктемей, басқаның
мүлкі деп ... ... ... ... ... оны адалдықпен иелену, ягаи мүлікті
иеленуші өз иелігінің зандық ... ... ... ... тагы бір ... ... ашық және үздіксіз пайдалану
болып табылады. Ашық дегенді иелену ешқандай ... әділ ... ... түсіну керек, сондықтан да ол басқа тұлғалар тарапынан не зандық, не
әлдекімнің қолдан жасалған кедергілеріне үшырамайды. Міне, сол ... ... ... ... ... болын, оның иеленуіне орай талап
етілуі мүмкін мүліктер жөніндегі иелену ... өтуі ... ... ... қою ... бітуінен ерте басталмайды делінеді.
Үздіксіз пайдалану иелену мерзімінің шарты ретінде иелену ... ... ... ... ... ... ... Демек мұндай
құқық іс жүзінде де, заң жүзівде де ... ... ... ... ... ... үшін ... мүліктер үшін
- 15 жыл, ал қозғалатынына - 5 жыл ... ... ... ... ... ... заң-ды тұлға өздері құқықты мирасқорлары болын табылатын
тұлғаның осы затқа иелік еткен ... ... өз ... ... алуына
болады. Мысалы, мүрагерлер мүлікке заң және өсиет арқылы ие болып, ... ... ... ... ... ... ... (өзгенің заңсыз
иеленген өз мүлкін) талап ... ... қою ... ... ... ... 260-263, 265-баптары).
Заң мүлікке меншік құқығын алғанға дейін ... өз ... ... немесе заңды тұлға өз ... ... ... ... ... ... заң құжаттарында немесе шартта ... өзге ... ... ... ... құқығы жоқ үшінші жақтардан қорғаута
құқылы екендігін бекітеді. (АК-тің ... ... ... оныњ ... ... ... бас тартылған ретте
мүлікті иеленуші тұлға меншік иесіне айналады. ... ... ... ... ... заттарға меншік құқығын алу тәртібі мен негізі
көрсетілген. Меншік иесі жоқ немесе меншік құқыгынан бас тартылған ... ... ... ... 240-бабына сәйкес иесіз қозғалмалы затқа меншік
құқығы иелену ... ... ... ... ... иесі бас ... ... жөніңдегі ережені жоққа шығармайды (АК-тің 243-бабы), атап
айтқанда, бұл олжа (АК-тің 245-бабы), қараусыз жануарлар (АК-тің 245-бабы),
және көмбе (АК-тің 247-бабы) ... ... ... ... олар ... ... ... атқарушы
органныњ мәлімдеуі бойынша қозғалмайтын мүлікті мемелекеттік тіркеуді
жүзеге асыратын орган есепке ... ... ... затты есепке
алғаннан соң бір жыл ... ... ... ... ... ... ... затты коммуналдық меншіккке түсті деп ... ... ... ... ... ... ... сот шешімі бойынша танылмаған иесіз
қозғалмайтын зат оны тастап кеткен меншік иесінің иеленуіне, пайдалануына
және билік етуіне ... ... не ... ... ... ... меншікке алынуы мүмкін.
Меншіх құқығынан бас тарту мақсатымен меншік иесі тастап кеткен немесе
қалдырып ... ... ... ... ... 243-бабының 2-
тармағына сәйкес басқа тұлғаның меншігіне өтуі ... ... ... не ... жер учаскесінде жатқан заттарды, тіпті оның
құны жиырма ... ... ... кем бола ... да, ол тасталған
металл сынықтары ... ... өнім ... оны ... меншігіне
айналдыра алады. Сөйтіп, бұл заттарды меншік қатынастарына қарай керегіне
жаратады. Ал басқа тасталған заттар сол ... ... ... ... ... ... ... табылатын болса, иеленушінің менпіігіне
кіреді.
Азаматтық кодекс меншік иесі затынан бас ... ... ... ... ... ... ... тиесілі мүлікке меншік құқьіғынан бас тарта
алады, бұл жөнівде ол жариялайды, не бұл ... ... да ... ... ... ... мүлікті иеленуде пайдаланудан және оған
билік етуден шеттейтінін айқын дәлелдейтін басқа да әрекеттер жасайды. ... ... ... ... ... Бірақ та бас тартқан
бүрынғы иесі ... ... ... өз ... алуына дейін тиісті
құқықтары мен міндеттерін тоқтатуға әкеп соқтырмайды, ... ... ... ... ... бола ... кодекстің 244-бабына сәйкес өз бетімен құрылыс салуды ... адам оған ... ... ... ал өз бетімен салынған әлгі
құрылыс қозғалмайтын ... ... ... ... ол ... ... занды бүрмалаған-дықтан мемлекеттік тіркеуден өте алмайды. Мұндай
жағдайда меншік құқыгы тек ... ... ғана ... ... бекітілген тәртіппен осывдай мақсаттарға арнап белгіленбеген жер
учаскесіңде салынган, сондай-ақ қажетті рұқсаты алынбаган түрғын үй, басқа
қора-қопсы, ... ... өзге де ... ... өз ... ... болып табылады. Өз бетімен салынған құрылыс оны салушы адамның өз
күшімен немесе оның есебінен ... Сот ... ... ... жер
учаскесі өзінің занды пайда-лаңуывда болған ... өз ... ... ... құқығын тануы да мүмкін. Бірак; та сот өз бетімен құрылыс
салуда ... ... оны ... ... ... ... ... жер
учаскесінің иесіне тиесілі деп тануы мүмкін. Бүл ретте құрылысқа менпіік
құқыгы ... адам оны ... ... ... сот ... ... жұмсаған шығындарын өтейді.
Егер құрылысты сақтап қалу басқа адамдардың ... және ... ... ... ... ... не азаматтардың өмірі мен
денсаулығына қауіп төндіретін болса, аталған адамдардыњ өз бетімен ... ... ... ... ... жағдайларда әлеуметтік-экономикалық тиімділігі ескеріле отырып,
өз бетінше салынған ... сот ... ... ... ... коммуналдық меншікке берілуі мүмкін (АК-тің 244-бабы).
Олжа деп біреудің меншігіндегі, иелігіндегі жоғалған заттың екінші ... ... ... айтады. Табылған олжаны меншіктену үшін мынадай
жағдайлар болуы тиіс: 1) алдымен ... ... зат ... болуы керек.
Зат жоғалды деп оны ешкім иеленбегенін, ... ... да ... Мысалы, автобуста біреу портфелін ұмытын кетті делік, ... ... ... ... 2) ... зат табылуы тиіс. Егер оны біреу
тауып ... ол ... ... ... ... ... тауын алушы мен оның
өкілетті иесі арасында құқықтық қатынас пайда болады, сол арқылы ... ... ... меншік иесінің шаруашылығында жатып, оны иесі қайда ... ол рлжа ... ... Егер ... иесі ... ... түрде
бас тартра, онда ол иесіз мүлікке ... ... та оны олжа ... затты тауып алуиш бұл туралы оны жоғалтқан адамға ... ... ... ... оны ... ... бар өзіне белгілі ... ... ... ... ... затты оған қайтаруға міндетті.
Егер зат үй-жайдыњ ішінде немесе көлікте табылған болса, ол сол үй-
жайдыњ ... ... иесі ... ... адамға тапсыруға тиіс. Мұндай
ретте осы иеленуші затты тапқан адамның ... ... ... ... ... ... затты алуға құқығы бар адамның өзі не түрған жері
белгісіз болса, затты ... ... олжа ... ... ... ... органына мәлімдеуге міндетті.
Азаматтық кодекстің 245-бабының 3-тармағында тауын алу-шының ... ... ... ... алушы оны өзінде сақтауға не полицияның,
жергілікті атқарушы органның немесе олар ... ... ... ... Тез ... ... ... сақтауға кететін шығындары
оның құнына сәйкес келмейтін затты тауып алушы ... ... ... ... ... сата ... ... затш сатудан түскен ақша
сақталуға және затты алуға заңды құқығы бар адамға қайтарылуы ... ... өзі үшін ... ... пен ... ... адамдардың
меншігіне берілуге тиіс.
Затты тауып алушы оның жолғалтқаны немесе бұлдіргені үшін өзінің жасыру
ниеті болған немесе ... ... ... ... ғана және сол ... ... жауапты болады (АК-тің 245-бабының 3-тармағы).
Егер олжа туралы полициясга немесе жергілікті атқару ... ... ... алты ай ... ... ... ... занды құқығы
бар адам анықталмаса және затқа өзінің құқығы туралы оны тапқан ... ... ... жергілікті атқару органына мәлімделмесе, затты тауып алушы
оған меншік құқығын алады.
Егер затты тауып алушы ... ... ... ... бас ... ... ... өтеді (АК-тің 245-бабының 4-тармағы).
Осы орайда мына мәселеге де көңіл аудара кеткен жөн: ... ... ... ... ... ... бар ... қайтарып беруші ол адамнан затты
сақтауға, өткізуге, ... ... ... ... және ... ... құқығы бар адамды табуға кеткен шығындарды өтетіп алуға құқылы. Жаңа
кодекстің бүрынғысынан бір ерекшелігі затты ... ... ... сыйақы
беруді қарастырған, ягаи затты тауып алушы затты алуға құқығы бар адамнан
зат ... отыз ... ... ... ... құқылы. Егер табылған зат
оны алуға занды құқығы бар адам үшін ғана ... ... ... ... есептеп шығарған баға бойынша белгіленеді. Егер затты тауып ... олжа ... ... ... ... ... ... жасырын
қалуға өзге де әрекеттер жасаса, сыйақы алу құқығынан айырынады.
Қараусыз жануарларға меншік құқығын алу да ... ... ... ... өте ... ... (АК-тің 246-бабы).
Қараусыз немесе қалып жүрген немесе қожайыныныњ меншігінен әлдебір
себептермен адасын қалған мал, ... ... үй ... ... деп ... Егер мал, қолға үйретілген үй ... ... ... ... ... қосылса, оны жайылын адасып жүрген деп
есептейді.
Қараусыз немесе қаңғып жүрген малды және ... да үй ... ... ... ... үстап алған адам ... ... ... ал егер оныњ өзі ... ... жері ... болса, осындай
жануарларды үстаған кезден бастап үш күннен ... ... ... полицияға немесе жергілікті атқару органына мәлімдеуге міндетті,
олар өз кезегіңде меншік иесін іздестіру шараларын ... ... ... ... іздестіру кезеңіндегі жануарларды үстаушы
адам ... ... ... және ... қалдыруы, не ол бағу мен
паңдалану үшін ... ... бар ... ... ... ... ... алған адамның өтініші бойынша оларды бағу мен пайдалану үшін қажетті
жағдайы бар адамды іздеп табуды және оларға ... ... ... ... ... асырады.
Жануарларды меншік иесіне қайтарған ретте жануарларды үстап ... ... ... ... ... ... адам сол меншік иесінен жануарларды
пайдаланудан алган ... ... ... ... ... бағуға байланысты
өз шығын-дарына өтем алуға құқылы (АК-тің 246-бабының 4-тармағы).
Қараусыз немесе қаңғып жүрген малды, басқа да үй ... ... ... ... үстап алған адам олардың меншік иесінен осы
Кодекстің 245-бабының 6-тар-мағына сәйкес сыйақы төлеуді талап етуге құқылы
(АК-тің ... ... ... басқа адамның меншігіне көш-
кеннен кейін олардың ... ... иесі ... ... сол ... ... ... немесе жаңа меншік иесінің оларға қатал өзге
де мейірімсіз қарағанын дәлелдейтін ... ... ... ... ... меншік иесімен келісім бойынша белгіленетін шарттармен, ал келісімге
келмеген кезде — сот ... ... ... ... ... талап етуге құкдоы
(АК-тің 246-бабының 6-тармағы).
Қараусыз заттар құрамында ... де бар, ... ...... ... ... ... жасырылған, мешііік иесін анықтау мүмкін
болмайтын не зандарға сәйкес ... ... ... ақша ... өзге ... ... ... табылады (АК-тің 247-бабы). Бүрынғы азаматтық ... ... ... деп ... ал жаңа ... ... бойынша
көмбе жасырылған жер учаскесі иесінің немесе қозғалмайтын ... және ... ... ... егер ... ... шартта
өзгеше белгіленбеген болса, меншіііне тең мөлшерде бөлінеді.
Азаматтық кодекске орыс құқығында кездесетін көмбені бөтен біреудің
жерінен іздеуге ... ... ... ... Егер ... затты іздеу
мақсатында қазу не іздестіру жер учаскесін пайдаланушы немесе қозғалмайтын
мүліктің меншік ... ... ... ... ... ... ол сол жер
учаскесі иесінің меншіііне беріледі (АК-тің 247-бабыныњ 1-тармағы). Тарих
және ... ... ... ... ... ... ... олар Қазақстан Респуб-ликасының меншігіне берілуі тиіс. Бүл орайда
ондай көмбе табылған жер учаскесін пайдаланушы немесе ... ... және ... ... адам осы ... ... елу ... сыйақы алуға құқылы. Сыйақы бұл адамдар арасында осы ... ... ... ... қолданына отырын бөлінеді.
Меншік иесінен алынған мүлікті иелену меншік ... ... ... ... ... егер адам заң құжаттарында белгіленген тәртіп
пен жағдайлар бойынша меншік ... ... ... ... ... бұл адам ... ... құқығына ие болады. Оған ... ... ... ... ... ... міндеттілігі бойынша өтетіп алуын
айтуға болады, сондай-ақ бұған реквизациялау және т.б. қатысты.
Жоғарыда ... ... ... ... ... ... негіздері
мирасқорлыққа сүйенеді. Меншік құқығын алудың ең көп тараған туынды ... ... ... беру ... ... Осындай жағдайларда шарт бойынша
затты алуіпының меншік құқығы дәл ... ... ... ... маңызды.
Иеліктен айрылған заттардың кездейсоқ жойылу немесе кездейсоқ бүліну қаупі
сатып ... ... ... ... ... бір ... ... көшетін
болғандықтан, аталған мәселе іс жүзінде маңызды рөл атқарады (АК-тің 190-
бабы).
Азаматтық кодекстің 238-бабы шарт ... ... ... меншік құқығы,
егер заң құжаттарыңда немесе шартта өзгеше көзделмесе, зат берілген кезден
бастап пайда болатынын бекітеді.
Егер мүлікті ... ... ... шарт ... ... немесе
нотариалдық куәландыруға жататын болса, алушының меншігі құқығы ... ... ... ... ... ал шартты нотариаттың
куәландыруы да, мемлекеттік тіркеу де қажет болған жағдайда ол ... ... ... ... кодекстің 238-бабын диспозитивтік норма ... ... ... ... тұжырым меншік құқығы ауысар сәтте тараптардыњ
келісімімен немесе арнаулы заңмен ... ... ... мынадай
келісімге келе алады: меншік құқығы (шаруашылық жүргізу ... ... ... ... ... шарт ... ... басталады, заттың толық
құнын төлеу жеткізілгеннен кейін жүзеге асады және тағы басқа.
Азаматтық кодекстің 239-бабына сәйкес, заттардың алушыға ... ... егер ... ... ... ... ... жөнелтуі үшін көлік
үйымына өткізу және иеліктен ... ... ... ... ... салып жіберу үшін поштаға өткізу берілу деп
танылады. Егер затты иеліктен айыру ... ... ... ... ... ... ... зат оған сол кезден бастап жіберілген ... ... ... ... өзге де өкімші құжат беру заттарды беруге
теңестіріледі (АК-тің 239-бабының ... ... ие болу ... ... ... кодекстің 235-
бабында қарастырылған, бірақ ол бәрін ... ... деп ... ... ... ... кодекстің 235-бабыңда көрсетілген тізбелер қатысты:
атап айтқанда, мына ... ... ... ... үй-құрылыс, саяжай,
гараж немесе өзге) кооперативінің мүшелері, ... ... ... ... саяжай, гараж және кооператив осы адамдардың пайдалануына берген
өзге де үй-жай үшін өзінің ... ... ... ... ... ... мүліктің меншік құқығына ие болады. Демек, бұл заттарды иелену үшін
осы мүліктер үшін ... ... ... төлесе жетіп жатыр.
4. Меншік құқығының тоқтатылуы
Қазіргі Азаматтық қодекстің бұрынғысынан бір ерекшелігі 14-тараудағы
"Меншік құқдаы мен өзге де ... ... ... ... ... енгізілуі. Азаматтық кодекстің 249-бабы меншік ... ... үлгі ... ... ... құқығы меншік иесі өз мүлкін басқа
адамдарға ... ... иесі ... ... бас тартқан, мүлік қираған
немесе жойылған және заң құжаттарыңда көзделген өзге де реттерде ... ... ... жағдайца тоқтатынады.
Меншік құқығын тоқтатудың аталған негіздерінде меншік құқығынан бас
тартуды ерекше бөліп қараған жөн ... ... ... ... ... ... ... мына бір жагдайды есте ұстау ... яғни ... бас ... осы мүлікке басқа тұлға меншік құқышн алған кезге дейін
тиісті мүлжке ... ... ... ... мен ... ... соқтьфмайды. Айталық, азамат немесе занды тұлға өзше таесілі жер
учаскесіне меншік құқығынан бас тарга ... бұл ... ол ... ... жер учаскесіне қандай да болсын құқықтарын сақтау ... ... ... пайдаланудан және оған билік етуден ... ... ... да ... ... Жер учаскесінің меншік иесі немесе
жерді пайдаланушы меншік немесе жер ... ... ... ... ... ұзақ ... бойы ... және т.б.) бас тартатындығын
дәлелдейтіндей іс-әрекет жасаған жағдайда, бұл учаске иесіз мүлік ретінде
есептеле алынады.
Иесіз ... ... ... алынған күннен бастап бір жыл өткен соң
мұндай жер учаскесі ... ... ... талап етуі бойынша сот
шешімі негізінде мемлекет меншігіне қайтарынады ("Жер ... ... ... ... ... мүлікті ықтиярынсыз алуға байланысты қатынастарды
бүге-шігесіне дейін реттейді. Меншік құқығын алын қою үшін: а) негіз заңда
қарастырылған ... ... ә) ... ... ... ... кодекстің 249-бабының 1-тармағы меншік иесінің міндеттемелері
бойынша мүліктен ақы өндіріп алу қатынасы енгізілген. Мұндай ... ... ... өзгеше көзделмесе, тек сот шешімімен жүзеге асады (АК-тің 251
бабының 1-тар-мағы), бірақ бұл норма диспозитивті больт келеді. Ақы ... ... жолы шарт ... ... ... Ақы ... ... мүлікке
меншік иесінің меншік құқығы заңдарда ... ... ... ... көшетін адамның алып қойылған мүлікке меншік құқығы пайда болган
кезден бастап ... ... ... ... алын қою заң ... ... бір адамға тиесілі бола алмайтын жағдайда жүзеге асады (АК-тің 249-
бабының 2-тармағы). Егер заң ... жол ... ... ... ... ... ... өзіне тиесілі бола алмайтын мүлік оныњ
меншігінде болып шықса, бұл ... ... ... егер заң ... ... ... осы мүлікке меншік құқығы пайда болған кезден
бастап бір жыл ... ... ... тиіс. Егер меншік иесі мүлікті
көрсетілген мерзімде иеліктен айырмаса, ол сот ... ... ... тиіс, бұл орайда меншік иесіне мүлікті иеліктен айыру
жөніндегі шығындары шегеріліп, оның құны өтеледі.
Мұндай тәртіп мынадай ... да ... егер ... ... ... меншігіңде заң құжаттарымен жол берілген негіздер бойынша сатьт
алуға арнайы ... ... ... зат азаматтың немесе занды тұлғаның
меншігівде болып Іпықса, ал ... иесі оны ... бас ... бұл зат ... иесіне тиесілі бола алмайтын мүлік үшін белгіленген тәртіп бойынша
иеліктен айырылуға тиіс (АК-тің ... ... алып қою ... ... да жатады. Реквизициялау
дегеніміз дүлей апаттар, авариялар, жұқпалы аурулар, індеттер және ... өзге де ... ... ... мүлік қоғам мүддесі үшін
мемлекеттік билік және басқару органдарыныњ шешімі бойынша заң ... ... пен ... ... ... оған мүліктің құны төлене
отырып алын қойылуы болын табынады. Меншік иесіне реквизицияланған мүліктің
құны өтелген ... оныњ сот ... ... ... ... ... адам ... жүргізуге байланысты жағдайлар ... ... ... ... ... ... сот ... талап етуге
құқылы екендігін ерекше атап өткен жөн (АК-тің 253-бабыныњ ... заң ... ... ... ... ... иесінен
жасаған қылмысы немесе өзге де құқық бұзушылығы үшін ... ... ... ... алуы ... ... бідціреді (АК-тің 254-бабы).
Тәркілеу ... ... ... ... ... ... Қылмыстық кодексінің 51-бабында оған ... ... С ... ... ... сотталған адамның меншігі болын та-
бынатын мүліктің бәрін немесе бір бөлігін ... ... ... алу, ... ... ... ... ниетпен жасалған
қылмыс үшін белгіленеді және қылмыстық кодекстің Ерекше бөлімінің ... ... ... ғана ... мүмкін.
Мүлікті ықтиярсыз ақысыз сот шешімімен ... ... алып ... ... ... ... егер мәміле қылмыстық ... екі ... да ... ниет ... ... ... мәміле
бойынша алғандарының немесе алуға тиісті болғандарының бәрі сот ... ... ... ... тиіс ... 157-бабының 4-тармағы).
Аталған жағдайда кінәлі жақ алғанынан немесе ... ... ... ... ... ... да құр ... және басқа табиғи ресурстарды алын қоюға байла-нысты ... ... ... ... ... ... ... 255-бабына
сәйкес мемлекеттік органның меншік ... ... алып ... ... ... ... ... меншік иесіне тиесілі үй, өзге де қора-
қопсы, құрылыстар мен өсімдіктер бар жер учаскесін алып қою ... ... ... мүлікке меншік құқығының заң құжаттарымен
белгіленген реттер мен тәртіп ... ғана ... ... құны тең мүлік
беріп және өзге де ... ... өтей ... ... меншік
құқығының тоқтатылуынан келтірілген залалдарын толық көлемінде өтей отырын,
тоқтатылуына жол ... ... иесі ... ... ... әкеп
соқтыратын шешіммен келіспеген жағдайда оны дау сот ... ... ... ... ... ... қарау кезінде меншік иесіне
келтірілген залалдарды өтеудің барлық мәселелері де шешіледі.
Жер учаскесін алын ... қала салу мен жер ... ... ... ... сәйкес қала мен елді мекен салуға
арналған бас жоспар мен аумақты шектеу сызбасы негіз болады.
Қазақстан ... "Жер ... ... орай жер ... ... үшін ... алу тәртібі қарастырылған. Сатып алу туралы
шешімді құзыретті атқарушы орган қабылдайды және жылжымайтын ... ... үшін ... ... бойынша тіркеуге жатады. Жер
учаскесінің меншік иесіне немесе мемлекеттік емес жер пайдаланушыны ... ... ... ... ... жер учаскесі сатып алынардан кемінде бір
жыл бүрын ... ... ... ... ... ... иесі ... жер
пайдаланушы осындай хабар алған күннен бастап бір жыл ... ... ... сатын алуға меншік иесінің немесе жер пайдаланушының келісімімен
ғана жол беріледі ("Жер туралы" Заңның 67-бабы).
Мемлекеттік ... үшін ... ... жер ... үшін ақы ... алу ... оныњ мерзімі және басқа да ... ... ... жер ... ... белгіленеді. Сатын алу бағасын
белгілеу кезінде оған жер учаскесінің ... оны ... ... ... ... ... нарықтық құны, сондай-ақ үшінші тұлғалар
алдындағы өз міндеттемелерін мерзімінен ... ... ... олар
шеккен шыгынды қоса алғанда, жер учаскесінен айрылуына байланысты ... ... жер ... ... барлық шығындар енгізіледі
("Жер туралы" Заңның 69-бабы).
Меншік иесі ... ... ... әкеп ... шешіммен
келіспеген жағдайда оны дау сот ... ... ... ... болмайды. Дауды қарау кезінде меншік иесіне келтірілген залалдарды
өтеудің барлық мәселелері де шешіледі.
Сот мүлікті алып қою мәселесін меншік иесіне құны тең ... ... ... ... ... өтей отырып немесе меншік құқығының тоқтатылуынан
келтірілген залалдарын толық көлеміңде өтей отырын тоқтату ... ... ... 255-бабйиың 1-тармағы).
Жер учаскесш" алып қоюға қаралатын талап бір жыл ... соң, ... ... ... жер пайдаланушыға хабарлама жіберілген сәттен бастап
екі жылдан кешіктірмей қойылуга тиіс ("Жер ... ... ... шешу кезінде меншік иесіне келтіріжен залалды қал-пына келтіру
мәселесі де қаралады.
Осы баптың ережелері ... ... ... ... ... су айдыны учаскелерін және басқа учаскелерді алып қою ... ... ... ... ... ... ... тоқтатылған
кезде қолданылады (АК-тің 255-бабының 3-тармағы).
Күтімсіз ұсталған мәдени және тарихи қазыналарды сатып алу оны ... ... ... оныњ мәнін жоғалту жағдайына жол берген кезде ... ... ... Заң бұл объектілердің айрықша бағалы екендігін
және оның аса бағалы екендігін әрі ... ... ... ... сот шешімімен сатын алу немесе жария саудаға ... ... ... ... ... 249-бабының 3, 4-тармақтарына сәйкес меншік құқының
тоқтатылуы тізіміне жекешелендіру мен мемле-кет иелігіне алу көзделген.
Жекешелендіру дегеніміз ... ... жеке ... ... ... ... ... занды тұлғаларына сату болын табылады, ол
меншік иесі мемлекеттің ... ... ... ... іс-әрекет
шеңберінде жүзеге асады ("Жекешелендіру туралы" Президент ... ... ... алу ... азаматтар мен занды тұлғалардың жеке
меншігіндегі мүліктерді мемлекет қарауына ... ... ... ... заң ... негі-зівде жүзеге асады әрі Қазақстан Ресггубликасы
меншік ... ... заң ... қабылдаған ретте, осы құжаттарды
қабылдау нәтижесіңде меншік ... ... ... ... ... ... толық көлемінде өтейді (АК-тің 266-бабы).
Азаматтық кодекс мүліктің кездейсоқ ... ... ... ... ... ... құқығын тоқтатуды және оның басқа біреуге
ауыспайтындығын да ... Оған ... ... ... мәселелер де
жатады (мысалы, құрал-жабдықтардың тозуы, азық-түліктің бүлінуі және ... ... ... біреудің кінәсінен емес, аяқ астынан болатын
жағдайларға, төтеп бергізбейтін күштерге байланысты орьш ... ... ... ... де ... бермейді. Ал мүліктің кездейсоқ жойылуьша
меншік иесі жауапты болады (АК-тің 190-бабы).
Затты құртып жіберу ... ... ... де, еркінен тыс болуы да
мүмкін. Мысалы, мұндай жағдай табиғат ... ... ... ... ... ... ... қылығынан орын алады делік. Оның ... ... иесі ... мүліктік залалдың орнын толтыруды талап
етуге құқылы, ал егер мүлік сақтандырылып қойылса және апат ... онда ... ... өтейді.
Меншік иесі больш табылмайтьш тұлғаның заттық құқықтарьш тоқтату
Азаматтық ... 249-257 ... ... ... тоқтату ережелері
арқылы жүзеге асады, сондай-ақ заң ... ... ... ... меншік иесінің мүлік иесімен жасасқан шартында белгіленген тәртіп
бойынша меншік ... ... ... (АК-тің 258-бабы).
ҚОРЫТЫНДЫ
Меншік қай қоғамның да сан қырлы өзекті мәселесі болып келді. ... ... ... ... ... ... қараған кезде оны ... ... ... деп ... ... ... ... тұрғыдан қарағанда, өндіріс құрал-
жабдықтары мен оныњ ... ... ету ... ... ... қоғамдық
қатынастар. Және оған қаса, меншік қоғам өмірініњ негізі, яғни алғанда
базистік сипаттағы экономикалық санақ.
Азаматтық ... ... ... ... ... ... ... құқыгы дегеніміз – субъектінің заң құжаттары арқылы
танылатын және ... ... ... ... өз қарауынша иелену,
пайдалану және оған билік ету құқығы".
Қолданылған әдебиеттер:
1. ... ... ... ... ... ... 27 желтоқсан
1994 ж.
2. Ғ. Төлеуғалиев Қазақстан Республикасының Азаматтық құқығы. Алматы,
2001 ж.
3. Гражданское право Республики Казахстан. (Под ... ... К.С., ... М.А.) ... ... ... ... дополненное и измененное Алматы,1999г.
4. Сергеева А.П., Толстого Ю.К. Төлеуғалиев Гражданское право ... ... ... ҚР ... ... ж.
2. ҚР Азаматтық Кодексі /жалпы бөлім/ Қазақстан Республикасының Жоғарғы
Кеңесі 1994 ... ... ... ҚР Заңы «ҚР ... ... ... бөлім/ күшіне енгізу туралы”
1999ж. 27 желтоқсан.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Табиғатты пайдалану құқығы»22 бет
Жеке меншікке жалпы түсініктеме24 бет
Жерге меншік құқығы: түсінігі, түрлері, жүзеге асыру тәртібі23 бет
Меншік құқығының жалпы түсініктері20 бет
Корпорация қаржыларын ұйымдастыру98 бет
Алгебра және математикалық анализ бастамалары3 бет
Тәрбие беру4 бет
1 Стресс,анықтамасы,жіктелуі,себебі. 2 Домбығу немесе ісіну18 бет
HTML тілінде телефон анықтамасын құру35 бет
«Телефон анықтамасы» мәліметтер қорын жобалау73 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь