Су тасқыны, су басу

Гидрологиялық болжамдар
Су басу кезіндегі әрекеттер
Сел қаупінің нышандары
Сел қауіпті аудандарда болғандағы қауіпсіздік шаралары
Оңтүстік Қазақстан облысында тасқын судан бірнеше көпір бұзылды. Бұл туралы Kazakhstan Today агенттігінің тілшісіне облыстық төтенше жағдайлар департаментінің баспасөз қызметінен хабарлады.
Баспасөз қызметінің мәліметтеріне сүйенсек, 27-наурызда Бесерек өзенінің тасқын суы Хантағы ауылындағы (Кентау мыңындағы) көпірді шайып кеткен. Соның салдарынан Назаров көшесіндегі 50 үй ауылдан үзіліп қалды. Құрбан болғандар мен бұзылған ештеңе жоқ. 28-наурызда жауған нөсер жауынның салдарынан Ащысай, Байылды және Қарнақ (Кентау маңындағы) ауылдарында екі көлік жолдары көпірінің қиябетін және құбыр көпірін, сонымен қатар өзен жағалауын су шайып кеткен.
Сонымен қатар, Төлеби ауданының Көксерек округінен, Досалы би көшесінде орналасқан бірнеше үйді арықтан лықсыған су басып бара жатқандығы туралы хабар келді.
Барлық хабарлар бойынша төтенше жағдайлар департаментінің қызметкерлері барып, Көксерек округінде трактор және басқа техникалардың көмегімен арық тазаланған, қазіргі уақытта су басу қаупі төніп тұрған жоқ.
Су басу негізінен ұзақ уақыт жауған қалың жаңбырдың немесе қысқа уақытқы нөсердің, қардың күрт еруінің, мұз кептелуінің, қатты дауыл желдің теңізден немесе өзеннен суды жағалауға қарай айдауының салдарынан болады.
Өзендердің жоғарғы жағында кептелген мұз немесе топырақ үйінділері жырылғанда ғана су кенеттен қаптайды. Ал басқа жағдайларда су басуға орай әрекет жасауға белгілі бір уақыт болады. Дегенмен көктемгі қауырт қар еру кезінде, ұзақ уақыт ауа райы бұзылғанда, өзеннің төмен жағалауларында мұз жүріп жатқан кезде жағалаудың маңына тоқтамаған жөн. Әсіресе қар еріп жатқан кез бен ұзақ уақытқа ауа райы бұзылған кезде үлкен шалшықтардан өту қауіпті. Судың қосымша мөлшері шалшықтан өтуді едәуір қиындатады, сондықтан бұрын тексерілген учаскенің өзі тез арада аса қауіпті, өткел бермес жерге айналады.
        
        Су тасқыны, су басу
Оңтүстік Қазақстан облысында тасқын судан бірнеше көпір бұзылды. Бұл
туралы Kazakhstan Today агенттігінің тілшісіне ... ... ... ... ... хабарлады.
Баспасөз қызметінің мәліметтеріне сүйенсек, ... ... ... суы ... ... ... ... көпірді шайып
кеткен. Соның салдарынан Назаров көшесіндегі 50 үй ауылдан үзіліп қалды.
Құрбан ... мен ... ... жоқ. ... ... нөсер жауынның
салдарынан Ащысай, Байылды және Қарнақ (Кентау маңындағы) ауылдарында екі
көлік жолдары көпірінің қиябетін және құбыр ... ... ... өзен
жағалауын су шайып кеткен.
Сонымен қатар, Төлеби ауданының Көксерек округінен, Досалы би көшесінде
орналасқан бірнеше үйді арықтан лықсыған су ... бара ... ... ... ... ... төтенше жағдайлар департаментінің қызметкерлері
барып, Көксерек округінде трактор және басқа техникалардың көмегімен арық
тазаланған, қазіргі уақытта су басу ... ... ... ... басу ... ұзақ ... жауған  қалың жаңбырдың немесе  қысқа
уақытқы нөсердің, қардың күрт еруінің, мұз кептелуінің, ... ... ... ... ... суды ... ... айдауының салдарынан болады.
Өзендердің жоғарғы жағында кептелген мұз немесе топырақ үйінділері
жырылғанда ғана  су кенеттен қаптайды. Ал ... ... су ... ... ... ... бір уақыт болады.  Дегенмен  көктемгі қауырт қар еру
кезінде, ұзақ уақыт ауа райы бұзылғанда, өзеннің төмен жағалауларында ... ... ... ... маңына тоқтамаған жөн. Әсіресе қар еріп
жатқан кез бен ұзақ ... ауа райы ... ... ... ... ... Судың қосымша мөлшері шалшықтан өтуді едәуір ... ... ... ... өзі  тез арада аса қауіпті, өткел
бермес жерге айналады.
Катастрофалық су ... ... ... ... ... тезірек
кетіп, рельефтің неғұрлым биіктеу жеріне  шығып, сол ... ұзақ ... ... тігу ... ... су басу ... ... көп ретте оған алдын ала
дайындалумен қамтамасыз етіледі. ... ... ... және ... ... су басу ... ондаған метр дәлдікпен
есептеп шығару қиын емес. Оның бер жағында, шағын су басулардың 5-10 ... су ... 20-25 ... бір өзен ... ... ... су басулардың 50-100 жылда, ал бірнеше өзен жүйесінің аумақтарына
тарайтын ... су ... 100-200 ... бір рет ... ... ... бір ... бар:
• Қысқа мерзімдік (10-12 тәулік);
• Ұзақ мерзімдік (2-3 айға дейін);
• Ұзақ мерзімнен астам  (3 айдан ары қарай).
Тек жағалаудағы ... ... ... ... не ... ... білу қажет.
Профилактикалық қауіпсіздіктің жеке шараларына мыналарды жатқызуға
болады:
• толқынның алғашқы ... ... ... ... ... ... ... барлық мүшелерін жүзуге үйрету;
• қайықтың болуы (екеу болса тіпті жақсы – бірі ... ... ... ... таяу ... ... биік нүктелермен таныс болу;
• жақындап келе жатқан күтпеген бақытсыздық туралы ... мен ... ... басу ... мыналарды істеу қажет:
• үйде газды, электр қуатын, суды өшіру;
• жанып ... ... ... сөндіру;
• бағалы үй заттарын ғимараттың жоғарғы қабаттарына немесе шатырдың
астына ... ... ... ... және ... ... қоқыс ішке кірмеуі үшін үйлердің
бірінші  қабаттарының  терезелері мен ... ... ... ... ... үй ... тұрған қоралардың есіктерін ашық қалдыру.
Кенеттен су басқанда өзіңізбен бірге су  өтпейтін жылы киімдеріңізді,
көрпеңізді, тамағыңызды т.б. ... ... ... су ... ... ... ... шығыңыз. Егер ондай жерлер болмаса жүзіп кету үшін ... ... жүзу ... даярлап қою қажет.
Су деңгейі түскеннен кейін  үзілген немесе салақтап тұрған ... ... газ ... сақ ... Үйге ... ... ... су толқындарының соққысымен   құлауға ... көз ... ...  Судан табылған азық-түлікті де, тасқын
судың өзін де  тағам ... ... ... - бұл ... ... ... ... жеке толқын секілді қысқа мерзімде
жүріп өтетін лайлы-тасты ... Сел ... ... ... ... ... ... көлдердің арнасын бұзуы салдарынан пайда болады. Бір
беткей мен екінші беткейдің ортасына тастан, қиыршық ... ... ... ... ... шыдамай,  өзен, бұлақ арнасымен аққан
сумен  бірге төмен қарай жөңкіледі. ... ... 10-20 ... ... 40-50 метрге дейін жетеді,  жылдамдығы тау өзенінің ағу жылдамдығына
(секундына 3-5 және одан да астам метр) жақындайды.  Сел ... ... аман қалу ... емес, сондықтан сел қаупінің алдын алудың ... ... ... белсенді сел алабы бар, онда шығу тегі
әртүрлі 600-ден астам сел оқиғасы тіркелген.  ... ... ... ... 80 ... ... пайда болатын селдің үлесі 15 пайыз, қардың
күрт еруі мен жер ... ... ... ... ... 5 ... неғұрлым сел қауіпті аудандары  Іле, Жоңғар,Талас Алатауы
жоталарындағы, сондай-ақ Қаратау, Кетпен және Тарбағатай тауларындағы таулы
өзендердің алаптары ... ... ... ... ... ... аудандарында сел тасқындары 
жылдың жылы мезгілінде (мамыр-қыркүйек) пайда ... ... ... ... Сел қауіпті алапта ұзақ мерзімдік нөсер жаңбыр жаууы.
2. Сел қауіпті өзендердің жоғарғы жағында  ауа температурасының күрт және
ұзақ ... ... ... ... ... асып ... мен
арнасын бұзып кету қаупін туғызады.
3. Көлде су деңгейінің күрт ... ... ... ... көл ... ... ... пайда болуы.
4. Көл бөгенінің бұзылуына әкеліп соғатын жер сілкінісі.
Сел тасқынының тікелей және жақын қаупінің нышандары:
1. Сел қаупі бар ... ... ... ... күрт азаюы, бұл
мореналық-мұздықтық кешенде судың жиналып жатқанын көрсетеді.
2. Сел қауіпті арнаның жоғарғы ... ... ... ... Сел ... ... тастардың соққысынан жердің солқылдауы.
4. Сел тасқыны соққысының алдында пайда болатын шаң бұлтының пайда болуы.
5. Суының көтеріңкі ... ... сел ... тасқынның
қалыптасуы.
Сел қауіпті аудандарда болғандағы қауіпсіздік шаралары:
1. Бұқаралық ақпарат құралдарының таудағы жағдай туралы хабарларын  ұдайы
қадағалаңыз.
2. Егер сел ... ... ... ... ... ... ... жауып 
жатса сел қауіпті арнадан кетіңіз.
3. Жылжып келе жатқан сел тасқынына 50-70 метрден ары ... ... ... мен тік ... ... тоқтамаңыз, өйткені сел
өтіп бара жатқан кездегі сілкіністен опырма болуы немесе тастар құлауы
ықтимал.
5. Сел арнасымен жүргенде ... ... 20-30 метр ... керек.
6. Сел қауіпті арналарға жақын жерге, көл ... жаны мен ... ... ... ... Сел ... ... байқай сала  сел арнасынан неғұрлым ары, тау
беткейлеріне шығып кетіңіз.
8. Сел ... өтіп ... ... сел арнасына  түспеңіз, өйткені  одан
кейін келесі тасқын жүруі мүмкін.
9. Сел жүріп өткеннен кейін арнаға түскенде  және ... ... ... кезде әсіресе  сел жырып кеткен ойықтар мен шұңқырларда барынша
сақ болыңыз.
10. Мореналы-мұздықты кешенге тек  сел тасқыны болу  қаупі жоқ ... ... суық ... ... мақұл.
11. Өзендердің орнықты орналаспаған  сынықтардан құралған және жылжып келе
жатқан мұздық ... қар ... ... ... жүрмеңіз.

Пән: ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Азаматтық қорғаныс мәселелерінің шешілу деңгейлері9 бет
Апаттардың табиғи сипаттамасы11 бет
Тіршілік қауіпсіздік негіздері95 бет
Қазақстанда өндеуші салалардың даму бағыттары32 бет
Cу тасқыны, одан қорғану жолдары11 бет
Су тасқыны жайлы4 бет
Сырдария өзенінің су тасқынынан жанындағы тұрғындар мен нысандарды қауіпсіздендіруді қамтамасыз ету30 бет
Іс қағаздары компьютерде басуда ескерілетін емле ережелері14 бет
Жер сілкінісі, сел, су тасқыны кезіндегі халықтың іс-әрекеті. қоршаған ортаның ластанушыларынан қорғану әдістері9 бет
Италия әдебиетінің басу ісінің шығу тарихы24 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь