Қылмысты ашу

І Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

ІІ НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1. ҚЫЛМЫСТЫҚ ҚҰҚЫҚ БОЙЫНША ҚЫЛМЫС ҚҰРАМЫНЫҢ ТҮСІНІГІ, ҚЫЛМЫС ҚҰРАМЫ МЕН ҚЫЛМЫСТЫҢ ТҮСІНІГІНІҢ ӨЗАРА ҚАТЫНАСЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
1.1 Қылмыс құрамының түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.2. Қылмыс құрамының белгілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8

2. ҚЫЛМЫС ҚҰРАМЫНЫҢ ЭЛЕМЕНТТЕРІНІҢ МАҢЫЗЫ ... ... ... ...14
2.1. Қылмыстың объектiсi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20
2.2. Қылмыстың объективтік жағы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..25
2.3. Қылмыс субъектісі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .29
2.4. Қылмыстың субъективтi жағы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..34

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..38
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .40
Қылмысты ашу өте күрделі жұмыстардың бірі болып табылады сол себептен де қылмыстың құрамын дұрыс анықтаудың аса зор құқықтық және тәжрибелік мәні бар деуге болады. Қылмыстың құрамын анықтап қылмыстық құқық нормаларымен белгіленген қылмыс құрамының белгілерін талдағанда сол қылмыстың объективтік жағының нақты қандай белгілерден тұратынын анықтаудың қажеттілігі туындайды. Егер заңгер қылмыс құрамын жете ажырат бiлмесе ол қылмысты дұрыс анықтай алмауы мүмкiн.
Мiне осы тұрғыдан алғанда менiң курыстық жұмысымның тақырыбына арқау болып отырған, яғни қылмыстың құрамына қатысты мәселелер Қазақстан Республикасының қылмыстық құқық саласының өзектi тақырыптардың бiрi болып табылады деп айтуға болады.
Мәселен кезкелген қылмысты іс-әрекет объективтік тұрғыдан алғанда қоғамға қауіпті. Оның қауіптілігі құқық қорғайтын қоғамдық қатынастарға қиянатпен қол сұғу арқылы немесе қол сұғу қаупін туғызу арқылы көрінеді. Іс-әрекеттің қоғамға қауіптілігінің дәрежесін ең алдымен келтірілген зиянның мөлшері, қол сұғылатын объектінің құндылығы арқылы анықталады.
Сонымен қатар соңғы жылдары елімізде қылмыстың оның ішінде аса қауіпті қылмыстардың өсуі, оның айла-әдістерінің күрделіленіп, қауіпті сипат алуы байқалады. Осының бәрі құқық қорғау, атап айтқанда, тергеу және жедел-іздестіру органдарының жұмыстарын одан әрі жетілдіруді және де қылмыстың алдын алу, оның болуына себеп болған жағдайларды дер кезінде жою үшін арнайы шаралар қолдануын талап етуде.
Мәслен, қылмыс субъектісін сипаттаған кезде оның жауаптылығын анықтауда және оған жаза тағайындауда қылмыскердің жеке басының белгілері маңызды роль атқарады.
Қылмыскердің жеке басына қатысты барлық қасиеттердің ішінен қылмыс субъектісі ұғымы өзіне қылмыскердің жеке басын сипаттайтын белгілердің ең аз ғана жиынтығын қамтиды
Мемлекеттік қызмет мүддесіне қарсы қылмыстардың және әскери қылмыстардың көпшілігінің субъектілері, тиісінше, тек лауазымды адамдар немесе әскери қызметкерлер, сондай-ақ әскери жиын кезінде запаста болған азаматтар болуы мүмкін.
Заңды түсіндіру жолымен қылмыстың арнаулы субъектісіне тән белгіні анықтай отырып, кейбір нормалар бойынша қылмыстың арнаулы субъектісін анықтау үшін заң шығарушы белгілі бір мемлекеттік жүйе қызметкерлеріне тән сипаттама беріледі.
Қылмыстық заң қылмыстық жауаптылыққа өзінің істеген іс-әрекетіне есеп бере алатын және өзін-өзі басқаруға қабілеті бар адамды, яғни есі дұрыс адамды ғана тарта алады. Адам қоғамға қауіпті іс-әрекет істеген кезде өзінің іс-әрекетіне есеп бере алмаса, яғни қылмысты есі дұрыс емес күйде істесе, онда ол адамның іс-әрекетінде кінәнің екі нысаны: қасақаналық пен абайсыздық жоқ деп есептеледі.
1. Учебник уголовного права. Общая часть. Под ред. В.Н.Кудрявцева. М., 1996г. стр. 81.
2. Наумов А.В. Осоновные концепции современного уголовного права. М., 1998г. стр. 123.
3. Уголовное право. Общая часть. М., 1994г. стр. 401.
4. Карпушин М.П. Уголовная отвыетственность и состав преступления. М., 1974г. стр. 199.
5. Блинова Л.И. Осоновные вопрсы общей части советского уголовного права. М., 1976г. стр. 101.
6. Курс советского уголовного права. Часть общая. В 6-ти томах. Т.1. М., 1970г. стр. 211.
7. Уголовное право КазССР. Общая часть. Алма-Ата, 1986г. стр. 296.
8. Ляпунов Ю.И. Советское уголовное право. Часть общая. М., 1968. Стр. 99.
9. Шавгулидзе Т.Г. Аффект и уголовная отвественность. Тбилиси, 1973г. стр. 192.
10. Уголовное право Республики Казахстан. Особенная часть. Алматы, 1998г. стр. 202.
11. Уголовное право Республики Казахстан. Общая часть. Алматы, 1998г. стр. 222.
12. Маньковский Б.С. Проблема ответственности в уголовном праве. Москва-Ленинград, 1949г. стр. 12.
13. Қайыржанов Е.І., а. заң. ғыл. док. проф., А. Жұмағали. з.ғ. кан. Қазақстан Республикасының мемлекеті мен құқығының негіздері. Оқулық./құраст. Е,Баянов. Алматы. 2003.570. бет
14. Брайнин Я. М. Уголовная ответственность и ее основание в советском уголовном праве. М.. 1963. С. 167.
15. Фроолов Е. А. Спорные вопросы общего учения об объекте преступления. Сборник научных трудов Свердловского юридического института. 1969, вып 10. С. 198.
16. Ляпунов. Ю. И. Основные теоретические проблемы уголовно-правовой охраны природы в СССР. Диссерт. доктора юрид. наук. М., 1976. С. 15
17. Каиржанов Е. И. Интересы трудящихся и уголовный закон. Алма-Ата. 1975. С. 56-57.
18. Наумов. А. В. Уголовное право. Обшая часть. Курс лекции. М., 1996. С. 149.
19. Ағыбаев А.Н. Қылмыстық құқық. Жалпы бөлiм. Оқулық. –Толық., 3-бас.-Алматы:. Жетi жарғы, 2001. 59-60. бет.
        
        Тақырып: Қылмыстың құрамы
ЖОСПАР
І
Кіріспе.....................................................................
..............................................3
ІІ Негізгі бөлім
1. Қылмыстық құқық бойынша қылмыс құрамының түсінігі, қылмыс құрамы мен
қылмыстың түсінігінің өзара
қатынасы....................................................................
.......................4
1.1 ... ... ... ... ... ... элементтерінің маңызы...............14
2.1. ... ... ... ... ... ... ... ... ашу өте күрделі жұмыстардың бірі болып табылады сол ... ... ... дұрыс анықтаудың аса зор құқықтық және тәжрибелік мәні
бар деуге болады. Қылмыстың құрамын анықтап қылмыстық құқық ... ... ... ... талдағанда сол қылмыстың
объективтік жағының нақты ... ... ... ... ... Егер заңгер қылмыс құрамын жете ажырат бiлмесе ол
қылмысты дұрыс ... ... ... осы ... ... менiң курыстық жұмысымның тақырыбына арқау
болып ... яғни ... ... қатысты мәселелер ... ... ... ... ... тақырыптардың бiрi болып
табылады деп айтуға болады.
Мәселен кезкелген қылмысты іс-әрекет объективтік тұрғыдан алғанда
қоғамға қауіпті. Оның ... ... ... қоғамдық қатынастарға
қиянатпен қол сұғу арқылы немесе қол сұғу қаупін туғызу ... ... ... ... ... ... ең ... келтірілген зиянның
мөлшері, қол сұғылатын объектінің құндылығы арқылы анықталады.
Сонымен ... ... ... ... қылмыстың оның ішінде аса қауіпті
қылмыстардың өсуі, оның ... ... ... ... ... ... бәрі ... қорғау, атап айтқанда, ... және ... ... ... одан әрі ... және де ... алу, оның болуына себеп болған жағдайларды дер кезінде жою ... ... ... ... ... ... субъектісін сипаттаған кезде оның жауаптылығын
анықтауда және оған жаза тағайындауда қылмыскердің жеке ... ... роль ... жеке ... қатысты барлық қасиеттердің ішінен қылмыс
субъектісі ұғымы ... ... жеке ... ... ... ... ғана жиынтығын қамтиды
Мемлекеттік қызмет мүддесіне қарсы қылмыстардың және ... ... ... ... тек ... ... әскери қызметкерлер, сондай-ақ әскери жиын кезінде запаста болған
азаматтар болуы мүмкін.
Заңды ... ... ... ... ... тән белгіні
анықтай отырып, кейбір ... ... ... арнаулы субъектісін
анықтау үшін заң шығарушы белгілі бір мемлекеттік жүйе қызметкерлеріне тән
сипаттама беріледі.
Қылмыстық заң ... ... ... ... ... есеп
бере алатын және өзін-өзі басқаруға қабілеті бар ... яғни есі ... ғана ... ... Адам ... ... ... істеген кезде
өзінің іс-әрекетіне есеп бере алмаса, яғни қылмысты есі ... емес ... онда ол ... ... кінәнің екі нысаны: қасақаналық пен
абайсыздық жоқ деп есептеледі.
1. Қылмыстық құқық ... ... ... ... ... ... ... түсінігінің өзара қатынасы
Қылмыс және қылмыс құрамы түсінігінің ... ... және ... ... ... элементі" және "қылмыс құрамы белгісінің"
маңызы ... ... ... ... ... ... береді. Ең алдымен
қарастырылатын мәселе терминологияға шамамен анықтау қажеттілігі туады. Бұл
қажеттіліктің пайда болу ... осы ... ... ... ... ... әдебиеттерде қылмыс ... ... ... ... бір ... ... ... «элементі»
қолданылса, екінші жағдайларда қылмыс құрамының «белгілері» ... ... ... ... және «белгі» түсініктерінің арасында
айырмашылық жоқ, мысалы, қылмыстық қол ... ... ... ... ... ... ... кейбір авторлар кейіннен
субъектіні сипаттайтын белгілер туралы ... ... ... ... ... ... "элементтердің элементі" туралы сөз болғанда
жағдай терминдерінің дұрыс қолдану талаптарымен, логикасымен ... ... ... ... ... құрамымен байланысты болған мәселелерді
анық айтып ... ... ... және ... ... органдары
қызметкерлерінің заң әдебиеттерін пайдалануын жеңілдетпейді.
Қылмыс құрамы туралы сөз болғанда белгілі, заңмен ... ... ... ... ... Белгілерді көрсете отырып, заңшығарушы
қылмыстық заңда ... ... және ... құрамын анықтайды. Адам жасаған
әрекет немесе әрекетсіздігінде белгілерінің қылмыстық ... ... дәл ... бұл әрекетте қылмыс құрамы бар деп санауға
мүмкіндік береді оның ... ... ... көрсетілген норма
бойынша дұрыс болып табылады. Бұл түсінікке енетін ... ... ... ... ... ... басшылыққа ала отырып, (белгілі
бір адамды қандай да бір жерде ... ... ... және ... ... жеке ... ... қылмыстың құрамдас бөліктері туралы айту
қаншалықты занды екендігі туралы сұрақ ... ... шын ... ... ... ... ... ретінде құрамдас бөліктерге беруге болмайды.
Қылмыс қоғамға қауіпті әрекет немесе әрекетсіздігінде бірыңғай ... ... ... ... ... ... ... талдау мақсатында
бұл біртұтастықты оның құрамдас ... ... ... қылмыс
субъектісі, қылмыстың объективтік және субъективтік жағы деп ... ... ... ... ... дегеніміз зерттелетін объектіні құрамдас бөліктерге
ойша бөлу және жаңа білімдерді алу ... ... ... ... сипатына байланысты талдау әртүрлі формаларда болады. ... ... бөлу ... ... құрылысын анықтауға
мүмкіндік ... ... ... ... ... ... бөлу
маңыздыны маңызсыздан ажыратуға мүмкіндік береді.
Криминалист ғалымдардың қылмысты оның ... ... ... ... сай ... Олар ... және ... күрделі болып
келетін жануарларды, олардың ағзаларын зерттей ... ... ... және ... алу ... ... жеке ... зерттейді. Өмірде
жануардың тірі ағзасының бірде бір мүшесі өздігінен жеке дара өмір ... Сол ... ... ... бөліктері, элементтері өзара тығыз
байланысты. Қылмыстың ... ... оның ... ... ... құрамдас бөлігі деген өзінің сапасынан айырылады.
Біз мұны қылмыстың құрамдас бөлігі, оның ... ... ... мысал келтірейік.
Қылмыс объектісі деп қылмыстық құқықта қол сұғушылық жүзеге асырылатын
белгілі бір қоғамдық қатынастарды айтамыз. ... ... ... ... ... ... жеке меншік қатынастарын айтамыз. келген
азаматтардың жеке меншігі, Конститутция ік берген оның осы ... ... ... ... ... өмір ... ... бір жағдайларда,
яғни бір адам өзіне ... ... ... ... жеке ... мүлікті
иеленгісі келіп, өз ауын мүлікті заңсыз иелену ... ... ... ... ... бола ... ... жағдайларда меншік заңда
қарастырылған нақты қылмыстың (ұрлық, шабуыл жасау арқылы тонау) объектісі,
элементі рөлін атқарады. Жеке қылмысты ... ... ... ... ... ... қылмыс объектісі болып саналмайтын қоғамдық
қатынастар ретінде өмір сүрген ... еді. ... ... ... ... оның ... тән қасиеттері және ... ... ... ... айту ... ... құрамы белгілерінің
көмегімен заңшығарушы қылмыстың кұрамдас бөліктерін, оның қасиеттерін және
қоғамдық қауіпті әрекет ретінде қылмыстың өзін сипаттайды.
1.1 ... ... ... ... нақты құрамдары қылмыстық құқық теориясында жалпы
белгілерімен біріктірлетін топтарға ... ... ... ... ... ... заңдылықтарын анықтау болып табылады.
Оларды сыныптау барысында төмендегідей негіздер басшылыққа алынады: іс-
әрекеттің ... ... ... құрам белгілерін сипаттап жазу
тәсілдері, құрам белгілерін сипаттап жазу ... ... ... қоғамдық қауіптілік дәрежесі ... ... ... ... ... ... ... береді, яғни белгілі бір
қылмыстың табиғатын сипаттайтын және оның әрбір жасалуы ... ... ... ... сол қылмыстың үлкенді немесе кішілі
қауіптілігіне куәлік беретін ... ... ... айырып
көрсетеді.
Мысалы ҚК-тің 96-бабы І-бөлімі адам ... ... ... мән-жайларсыз жасалған негізгі құрамын сипаттайды.
ҚК-тің 98-бабы қосымша бөлігі яғни жан күйзелісі жағдайында болған
кісі ... ... бұл ... ... күш ... немесе ауыр балағаттауынан не өзге де заңға қарсы немесе
моральға жат ... ... ... ... ... ... жан
күйзелісі жағдайында адам өлтіру туралы болып отыр. Сонымен бірге ҚК-тің 96
бабының ... адам ... ... ... жасалатын
түрлерінің құрамдары көрсетілген.
Қылмыстардың барлығы бірдей ... үш ... ... ие ... Кейбір қылмыстар тек ғана бір құрамда қарастырылған, мысалы, 112-
бап. ... ... Жас ... ... Кейбір қылмыстар екі
құрамда негізгі және ауырлататын мән-жайда ... ... ... ... ... сипатталып жазылған яғни басқа адамның ар-намысы мен қадір-
қасиетін әдепсіз түрде кемсіту, аталған баптың екінші бөлімінде ... сөз ... не ... ... ... не бұқаралық
ақпарат құралдарында жасалған нақ сөл әрекеттер қорлаудың сараланған құрамы
болып табылады. Кей ... ... ... басқаша тәсілмен
қарастырады: жай құрам – ауырлатылған мәністегі құрам – ерекше ауырлатылған
мәністегі құрам. ҚК-тің 120 ... ... 129 ... жала ... осындай тәсілмен бөлінеді.
Қылмыс құрамын сипаттаудың заңшығарушымен таңдап алынған ... ... ... жәй және ... ... бөлінеді.
Жәй құрам әдетте бір объектіге қол сұғатын бір іс-әрекетті сипаттап
жазудан тұрады. ... ... ... ... екі ... немесе
кінәнің екі нысанын, немесе қол сұғудың екі объектісін ... ... ... табылады.
Екі іс-әрекетпен жасалған құрамдарда қылмыстың объективтік жағы
күрделендірілген. Бұл жерде кінәлі адам екі ... ... ... ... аяқталған қылмыс орын алады.
Кінәнің екі нысаны қарастырылған құрамда қылмыстың ... ... ... абайсызда жәбірленушінің өліміне әкеп соққан
денсаулыққа қасақана ауыр зиян ... бұл ... ... ... ауыр зиян ... ... ... (қасақаналық) және
оның салдарынан жәбірленушінің қаза табуын ... ... ... ... ... ... ... іс-әрекет бір мезгілде екі
объектіге қол сұғады. Мысалы ҚК-тің 179-бабында қарастырылған қарақшылық
меншікке ... ... ... ... қол ... жеке ... өмірі мен денсаулығы да аталған қылмыстың объектісі ... ... ... ... ... ... және келте құрам болып бөлінеді.
Адамның кез-келген әрекеті соның ішінде қоғамдық ... ... ... бір ... ... ... іс-әрекетке дайындалу; іс-
әрекетті нақты жүзеге асыру; белгілі бір ... қол ... Заң ... ... ... ... аяқталу сәтін байланыстыруы
мүмкін. Қылмыс құрамдарын материалдық, ... және ... ... ... өзі осыған негізделген.
Егер заңшығарушы қылмыс құрамын оны сипаттайтын белгілер ... ... ғана емес ... ... олар арқылы келтірілетін қоғамдық
қауіпті салдарды кірістіре ... ... ... онда мұндай құрам
материалдық сипатқа ие болады. Адам өлтірудің, ұрлықтың және көптеген басқа
қылмыстардың құрамы осылай ... ... ... ... ... ... ... болып табылады. Егер ... ... ... ... ... ... іс-әрекет олардың болуына
алып келмесе онда аяқталған қылмыс құрамы ... және ... адам ... ... оқталғаны үшін жауапкершілікке тартылады.
Егер заң шығарушы іс-әрекеттің белгілерін сипаттаумен шектелсе ... ... ... ... салдарды қылмыс құрамы шеңберінен тысқары
қалдырса онда ... ... ... ... ие ... Бұл ... қылмыс болуы үшін құрамда көрсетілген іс-әрекетті толық жасаудың
өзі ... ... ... ... ... ... ... дайындалу әрекеттерін қамтитын немесе қоғамдық қауіпті салдарды
туындатуға бағытталған белгілі бір ... ... ... ... ... келте құрам болып табылады, бұл жағдайда аяқталған қылмыс
болуы үшін қоғамдық қауіпті салдардың болуы, іс-әрекеттерді ... ... кей ... ... ... өзін ... талап етілмейді.
Мысалы қарақшылық бөтен мүлікті иемдену мақсатында шабуыл жасауға ұшыраған
адамның ... мен ... ... күш ... ... ... күш ... деп қорқытумен ұштасқан шабуыл жасау. Қарақшылықтың
құрамы үшін шабуыл жасаушының мүлікке ие ... ... ие ... ие ... ... ... жасаудың өзі аяқталған қылмыс құрамын
құрайды. Қылмыстық Кодекстің ... ... ... бойынша
азаматтарға немесе ұйымдарға шабуыл жасау мақсатында тұрақты қарулы топ
құру, сол сияқты осындай ... ... ... яғни ... ... ... аяқталған қылмыс құрамын құрайды.
1.2 Қылмыс құрамы, қылмыс құрамының белгілері
Қоғамдық қауіпті іс-әрекетті ... ... ... мүмкіндік
беретін қылмыстық заңмен бекітілген белгілерінің жиынтығын қылмыс құрамы
деп атау қалыптасқан.
Әрбір қылмыс ... ... және ... ... ... ... қылмыстық-құқықтық норма талаптарының бұзылғандығын білдіреді.
Қылмысты заңда сипаттап жазу ... ... ... ... ... ... белгілейді. Қылмыс құрамы ... ... ... ... ... қауіптілігі және
қылмыстың құқыққа қайшылығы туралы пікірін білдіреді.
Қылмыс құрамының маңызы мынада, тек тұлғаның ... ... ... ... болғанда ғана оның қылмыс жасағандығын айтуға
болады және жауапкершіліктің сипаты мен көлемін анықтау ... ... Тек ... заң ғана ... жеке қылмыстық емес іс-
әрекеттердің ... шек ... заң ... ... лауазымдық тұлғалар және
азаматтар үшін міндетті болып табылады. Ендеше, қылмыс құрамына сәйкес іс-
әрекет ғана қылмыс болып ... ... ... ... ... бойынша
әділсоттылықты жүзеге асырудағы заңдылық қағйдасы басшылыққа алынған.
Қылмыстың әрбір ... ... ... ... ... ... субъективтік жағын сипаттайтын объективтік және
субъективтік ... ... ... ... ... барлық
белгілері өзара байланысты: әрбір белгі ... ... ... ... ... біреуінің болсада болмауы, тұтас алғанда
қылмыс құрамының жоқ екенін білдіреді.
Кез-келген қылмыстың құрамының ... тек ... ... ... ... ... ... әрбір диспозициясында
қылмыстар сипатталып жазылған. Мысалы, ҚК-тің 144-бабы, пациенттің ... ... ... ... етуі – дәрігерлік құпияны жария
еткені үшін қылмыстық жауаптылықты қарастырған. Алайда бірде-бір диспозиция
қылмыс ... ... ... ... жазбайды. Диспозицияда заң
шығарушы тек берілген қылмыс түрі үшін ... ... ... ... үшін ...... ... анықтауға және оны басқа
қылмыстардан ажыратуға мүмкіндік беретін белгілерді ғана сипаттап ... ... үшін ... ... табылатын басқа белгілер заңшығарушымен
Қылмыстық кодекстің жалпы бөлімінде көрсетіледі. Егер ... ... ... ... ... басқа нормалары және институттарымен
байланыссыз оқшау қарастыратын болсақ оның ... ... ... мүмкін
болмайды. Қылмыстың нақты құрамының белгілерін анықтау үшін Жалпы бөлім
нормаларында есепке алу және ... ... ... ... ... ... ... орнын дұрыс анықтау қажет
болады.
Мысалы ҚК-тің 175 бабы ұрлық құрамының белгілерін сипаттайды: -ұрлық,
яғни ... ... ... ... яғни бұл ... ... сипаты және
қолсұғушылықтың заты (объективтік белгілер) жазылады, бірақ бұл қылмыстың
субъектісі ... және ... да ... ... ... еш нәрсе
айтылмаған. Оларды анықтау үшін Жалпы бөлімге ... тура ... ... ... 2-бөлімі бойынша ұрлықтың субъектісі 14 жасқа
толған адам екенін, ал ... ... ... ол ... есі ... адам ... тиісті екенін анықтаймыз. Қылмыстық кодекстің 20-бабы мен
175-бабына салыстырмалы түрде талдау жасау ... ... тек ... ... ... ... Ерекше бөлім
жүйесіндегіорналасқан орны ... ... ... ... ... ... объектісі болып қылмыстық қол сұғушылықтан қорғалатын
меншік ... ... ... яғни ... ... ... пайдалану, және билік жүргізу құқықтарының заңмен
танылуы және қорғалуы. ... 175 және 260 ... ... ... ... және оның объектісін анықтай аламыз және ... ... ... ... ... және ... ... 10-
тарауындағы Халықтың денсаулығына және адамгершілікке ... ... ... ... ... немесе жүйеге әсер ететін заттарды
ұрлау не қорқытып алу) ... ... ... ... ... ... қылмыстың субъектісін, оның объектісін, объективтік
және субъективтік жақтарын ... ... ... анықтау болып табылады,
қарастырылған мысалда – ... ... ... ... қылмыстық-құқылық нормасында әдетте қылмысты
орындаушымен тікелей жүзеге асырылған аяқталған қылмыс белгілері ... ... ... ... ... ... ... қол сұғу
алдын-ала қылмыстың әрекеттер барысында (қылмысқа оқталу және қылмысқа
дайындалу) және тек ... емес ... да ... ... ... ... айдап салушы және көмектесуші). Алдын-ала
қылмыстық іс-әрекет ... ... ... ... ... келген немесе жасалуына қатысқан қылмыс құрамының барлық белгілері
болмайды. Алайда бұл қарастырылған ... ... ... ... ... ... білдірмейді. Көрсетілген іс-әрекеттер қылмыс ұғымына (ҚК-тің 9-
бабы) толық сәйкес келеді ал ... ... ... ... ... 24 ... (дайындалу және оқталу) және 28 ... ... ... ... ... ... ... Жалпы бөлімінде қылмыстық іс-әрекеттің бірқатар жалпы
белгілерін анықтау қылмыс құрамдарының ... ... ... ... ... ... заңда тікелей көрсетілген қылмыс белгілерінің
жиынтығын анықтау әдетте қылмыс құрамын толық ... үшін ... ... ... ... ... дәл ... түпкі нәтижесінде
ғылыми білімге негізделген, ... ... ... жолымен жүзеге
асырылады. Қылмыстық заңдарды және оларды ... ... ... қылмыстық құқық ғылымы қылмыстың әрбір құрамының барлыұ белгілерін
түпкілікті ашып көрсетуге тырысады. ... ... ... қылмыс құрамының
белгілерін қарапайым түрде анықтау туралы әңгіме болмауы тиіс: жетіспейтін
белгілер тек заңға негізделген ой қорытулар ... ... ... және оның ... бір-бірімен құбылыс және ол туралы ұғым ретінде ара
қатынаста болады. Қылмыс – ... бір ... ... ... яғни
көптеген дербестік ерекшеліктерімен ... оны ... ... айырып көрсететін, белгілі бір уақыт және орын ... ... бір ... ... ... болып табылады. Қылмыс
құрамы – белгілі бір түрдегі қылмыстар туралы ... ұғым ... оның ... және ... ... ... ... іс-
әрекет ретінде және оның қауіптілігінің деңгейін сипаттайтын белгілерінің
ғана ... ... бір ... түрінің көптеген белгілерінің ішінен
заңшығарушы барынша маңыздыларын іріктеп алады және осындай ... ... ... ... бір тұлғамен жасалған ұрлық екінші бір тұлғамен
жасалған ұрлықтан әрдайым белгілі бір ... ... ие ... ... ... ... ... ұқсас егер олардың әрқайсысы
жасырын түрде техникалық құралдарды пайдалану арқылы бөтен ... ... ... ... ... ... емес ұрлық жасалған деп
пайымдауға ... ... ... ... анықтай отырып заңшығарушы
әрқашан қылмыстың нақты маңызды емес белгілерін ... ... ... үшін ... демалыс бөлмесінің есігін сындырып магнитофон
ұрлағаны, ал Б-ның автокранның ... ... тиеп ... ... ... ие болмайды, ұрлықтың біреуі күндіз, ал
екіншісі түнде ... бір ... ... ... ... ... үй салу үшін ... т.б. ешқандай маңызға ие болмайды.
Ендеше қылмыс және қылмыс құрамының белгілерінің көлемі әртүрлі.
Қылмыс ... ... ... типтік белгілерінің жиынтығынан тұрады.
Сонымен бірге қылмыс ... ... бір ғана ... ... ғана ... бір ... ... қылмыстарды қамтығандықтан ол әрбір нақты
қылмыстан кеңірек болады.
Қылмыстың ... ... ... 9 ... және ... ... құрамы
бірі мен бірі жалпы мен жекенің ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік-құқықтық белгілеріне ие болады –
олардың қоғамдық қауіптілігі мен құқыққа қайшылығы көрсетіледі. ... ... ... ... ... белгілері нақтыланады және белгілі
бір мазмұнмен толықтырылады, себебі қылмыс құрамдарында қоғамға ... ... ... ... ... бір түрі кісі өлтіру, бұзақылық,
ұрлық және т.б. сипатталып жазылады. ... ... ... ... оның
қоғамдық қауіптілігін сипаттайтын белгілердің жиынтығын өзіне біріктіреді.
Қоғамдық қауіптілік қылмыс ... ... ... ... ... ... ... табылмайды, заңшығарушымен оны сипаттап жазу барысында
көрсетілетін қылмыстың жалпы ерекшелігі болып табылады.
Қылмыстың жалпы ұғымынан және ... ... ... ... ... ... ... құрамының жалпы түсінігі ұғымын да
пайдаланады. Қылмыс құрамының жалпы ... заңи емес ... ... ... Ол ... ... нақты құрамдарына тиісті белгілерді
теоретикалық жағынан қорыту нәтижесінде пайда ... Егер ... ... бір қылмыс түрі туралы заңи ұғым болып табылса, құрамның ... ... ... ... құрамдарының құрылымы және белгілері туралы
ұғым болып ... ... ... ... қылмыстық заңнамада
қарастырылған барлық ... ... ... ... ... және ... жағын сипаттайтын барлық белгілер
қортындылады. Аталған жалпы белгілер қылмыстық құқықтың ... ... ... ... құрамдары Ерекше бөлімде зерттеледі.
Қылмыс құрамының жалпы ұғымы қылмыс түсінігіне негізделгенімен онымен
бірдей ұғымды білдірмейді. ... ... ... ... қоғамдық
қауіпті, құқыққа қайшы іс-әрекет ретіндегі мәнісін түсіндіріп, қылмысты,
қылмыс ... ... ... ... ... қылмыс құрамының жалпы
ұғымы қылмыс ... ... ... ... ... жиынтығын және оларды ... ... ... ... ... мен ... нақты құрамдары әртүрлі
тағайынға ие болады. Қылмыстың нақты құрамы бұл – ... ... ... ... сипатталып жазылуы. Сондықтан да тұлғаның іс-әрекеттерінде
қылмыс құрамының ... ... ... ... ... ... ... негіздемесін білдіреді. Қылмыс құрамының жалпы
ұғымы – ғылыми абстракция ол ... ... ... бола ... ... ... ұғымы нақты құрамдары танудың құралы болып
табылады. Ол қылмыстың нақты құрамына ... ... ... ... ... ... құрастыру әдістеріне ғылыми талдау жасауға
құрамдарды және олардың белгілерін саралауға мүмкіндік береді.
Әрбір қылмыс – іс ... ... ... ... салдарды және
қылмыс жасаған тұлғаны – қылмыскерді ... оның ... ... ... белгілерінің бірлігі болып табылады. Теоретикалық талдау
қылмыстың құрамдық элементтері ... ... және ... және ... ... және бөлектеп қарастыруға мүмкіндік
береді.
Нақты құрамдарды сипаттау барысында, заң шығарушымен ... ... ... ... ... ... әрқашанда қылмыс
құрамының тиісті ... ... ... ... ... ... анықтылығы, оның элементтеріне анықтылық ... ... ... ... ... ... объектісіне, оның
объективтік ... ... ... және оның ... ... ... – бұл ... қол сұғатын, яғни қылмыстық заңмен қорғалатын
нәрсе. Қоғамдық қатынастар қылмыстың объектісі болып табылады. Әдетте ... ... ... ... ... ... ... Сондықтан олар, заңды түсіндіру, заңнаманың
жалпы ... ... ... ... ... оны басқа
нормаларамен салыстыру жолдарымен анықталады.
Қылмыстың ... ... ... көп жағдайда қылмыс
объектісінің маңыздылығына тәуелді. Қылмыс объектісін ... ... ... ... үшін ... маңызға ие болады.
Объективтік жағы қылмыстың сыртқы жағын сипаттайтын белгілерден
құралады. Атап айтқанда қылмыстың объективтік ... ... ... ... немесе әрекетсіздік), іс-әрекеттің салдары, қоғамға қауіпті іс-
әрекет пен салдардың арасындағы себепті ... ... ... тәсілі және жағдайы жатқызылады.
Қылмыс құрамының объективтік жағы ... ... ... ... толық жазылады.
Қылмыс субъектісі қылмысты жасау кезінде қылмыстық жауаптылыққа
тартылатын жасқа толған, есі ... яғни ... ... баға беріп,
оларды басқара алатын жеке тұлға болып табылады.
Қылмыстың барлық субъектілеріне тиісті жалпы белгілер заң ... ... ... ... ... ... қылмыс
нормаларының диспозицияларында қылмыс субъектісінің арнайы белгілері
көрсетіледі. Олар ... біз ... ... ... ... жағы қылмыстың ішкі (психикалық) жағын сипаттайды.
Қылмыстың ... ... ... субъектісінің онымен жасалған қоғамдық
қауіпті іс-әрекетке және оның қоғамдық қауіпті салдарына ... ... ... ... ... нысанындағы кінә;
қылмысты жасау барысында тұлға басшылыққа алған ішкі пиғыл; және қылмысты
жасау ... ол ... ... мақсатты жатқызамыз.
Кейбір нормалардың диспозицияларында заң шығарушы ... ... ... ... ҚК-тің 314-бабында; қызметтік жалғандық ... ... ... жалған мәліметтер енгізу, сол сияқты аталған
құжаттарға ... шын ... ... ... ... не әдейі
жалған немесе қолдан жасалған құжаттар ... егер бұл ... ... өзге де жеке мүддесіне ... ...... Басқа жағдайларда заң шығарушының тиісті қылмыс құрамында
кінәнің қандай нысанын көрсеткендігін анықтау қажет болады.
Қылмыс ... ... ... ... ... ... ... белгілерді негізгі және факультативті қылып бөлу
қалыптасқан.
Негізгі ... ... ... – бұл ... ... ... болып табылады. Әрбір қылмыста мына аталғандар анықталуы ... ... ... ... ... ... кінә, қылмыс
субъектісінің заңда көрсетілген жасқа ... және оның ... ... ... кез-келгенінің болмауы, ешқандай қылмыстың жоқ
екендігін білдіреді.
Факультативтік белгілер дегеніміз ... ... ... тән ... тек жекелеген қылмыстар болып табылатын ... ... ... ... ... ... ... (субъективтік белгілер),
қылмыстың салдары, іс-әрекет пен салдар ... ... ... бірге қылмыстың жасалу уақытын, орнын және тәсілін сипаттайтын мән-
жайлар (объективтік белгілер) жатады.
Құрамдардың белгілерін негігі және ... ... бөлу ... ... ... ... барысында ғана мүмкін болады. Қылмыстың нақты
құрамында ... және ... ... жоқ – бұл ... ... ... ... ... ... ... ұғымында пайдыкүнемдік
мақсат – бұл факультативтік белгі, себебі ол көптеген құрамдарда болмайды,
бірақ ұрлықтың құрамында ол ... ... ... ... оның болмауы
ұрлықтың жоқ екендігін білдіреді.
Қылмыс құрамының ... ... ... факультативтік белгі, белгілі
бір қылмыс үшін қажетті болып табылуы мүмкін, (тұлғаның лауазымдық ... ... ... ... қылмыстарда, адам өлтірудегі
жәбірленушінің қаза табуы және іс-әрекет пен ... қаза ... ... ... және т.б.) ... ... ... бір
түрлерін оның қоғамдық қауіптілігін күшейту немесе төмендетумен ... Заң ... ... ... ... және ... ... бар қылмыс құрамдарын жасақтау барысында ... ... ... ... ... ... мүмкін бірақ егер ол аса қатыгаздікпен
жасалса немесе көптеген адамдардың өміріне қауіпті ... ... онда ... ... ... сараланған құрамын ұрайды. Қылмыстық Кодекстің 134
бабында қарастырылған баланы ауыстыру әртүрлі мақсатпен ... ... ... ... ... ... өзге жамандық ниетпен жасалса
онда бұл әрекеттер баланы ауыстырудың сараланған құрамын құрайды
2. Қылмыс құрамының ... ... ... ... ... бөлу қажеттігін терең зеттеу үшін
оның қандай элементтеріне назар аудару туралы мәселені ... өзі ... ие. Заң ... ... төрт ... ... бөлу ... қылмыс құрамының белгілерін төрт топқа бөлу кең қолданылады. Бұлайша
бөлу дұрыс деп саналады. «Қылмыс құрамы дегеніміз сол ... ... ... ... ... қарсылық тудырады.
Біздің түсінігімізше белгілер қандай болуына қарамастан өздігінен
қылмыс құрай алмайды. Белгілер ... тек тек қана ... ... ... ... ... сипаттайтын құрам белгілерін жіктеу туралы
мәселе де белгілі анықтаманы талап етеді. Қылмыстың өзін төрт ... ... ... ... қылмыс элементін сипаттайтын құрам
белгілерін төрт топқа, ал ... ... екі ... ... болады:
А. Кез келген қылмыс құрамының негізгі (немесе жалпы) белгілері;
1. Қылмыс объектісін сипаттайтын белгілер, яғни қол ... ... ... ... ... ... ... белгілер, зиян тигізетін
немесе объектіге зиян келтіретін, зиян ... ... ... ... әрекет.
3. Қылмыс субъектісін сипаттайтын белгілер, яғни қылмыстық жауаптылық
жасы.
4. Қылмыстың субъективтік жағын сипаттайтын белгілер, кінә (қасақаналық
немесе абайсыздық).
Қылмыс құрамының негізгі ... ... ... ... ... кез ... қылмыс үшін міндетті болып табылады. Олар жасаған
әрекетті салаға жатқызу үшін қажетті ... ... ... әрекет
сипаттамасында көрсетілген негізгі белгілердің болмауы, тұлғаның әрекетінде
қылмыс құрамының жоқтығынан ... ... ... ... ... ала ... Қылмыс құрамының арнайы ... ... ... ... ... отырып, элементтерінің қасиеттерінің ... ... ... ... белгілерге қылмыстың тек қана осы түріне
тиісті белгілері жатады. [3;401]
Арнайы белгілердің көмегімен заңшығарушы көптеген жағдайларда ... ... ... ... ... ... сипаттап қана қоймай,
сонымен қатар оның басқа да қасиеттерін қосады. Арнайы белгілер нақты құрам
үшін қажетті және міндетті ... ... және бұл ... ... маңызы
қылмысты дұрыс жіктеу үшін үлкен маңызға ие, ал ... ... ... түсіну
заңдылықты күшейтуде зор маңызға ие болып табылады.
Қылмыстық жауапкершілікке негізделу туралы мәселені шешуде ... ... ... ... және ... ... есепке алу дұрыс
деп танылады. Құрамның белгілеріне жатпайтын басқа барлық белгілер жазаның
түрін және мөлшерін анықтауда есепке ... ... ... ... ... қылмыс немесе қылмыс емес екендігіне байланысты бағасын көрсетеді
немесе өзгерте алмайды. [4;199]
Қазіргі кездегі сот-тергеу ... ... жеке ... және ... ... ... ... белгілерде қылмыстың болуы
немесе болмауы туралы ... ... ... алу ... ... қатар, кінәлінің жеке тұлғасының мінездемесіне қатысты материалдар
жазаны белгілеуде, оның түрі мен ... ... ... ... ... ... ... тату туралы мәселені шешуде
және жауапкершіліктен босату мүмкіндіктерін есепке алуда пайдаланылатын
жағдайлар өте көп ... ... ... - бұл ... ... ... ... және субъективтік жағына жататын заңмен белгіленген
белгілердің ... ... ... ... ... белгілерінің тек қана
біреуін немесе бірнешеуін анықтау, барлық белгілері толық болмаған жағдайда
қылмыс құрамы ... ... ... ... Егер ... ... ... қылмыстық жауапкершілік үшін негіз де болмайды.
Қылмыс кұрамына заңшығарушы мемлекет үшін және ... да ... ... ... ... сипаттау үшін қажетті деп есептейтін
белгілер жиынтығы кіреді. Қылмыс түсінігі және қылмыс ... ... ... және ... маңызы бойынша бір-біріне өте жақын.
Сондықтан да оларды механикалық бөлуге болмайды. Қылмыстық ... ... және ... ... үшін қылмыс түсінігі және қылмыс ... деп ... екі ... ... ... шынайы қатынастарын
анықтау қажет. Бұл маңызды мәселені шешу үшін ең ... ... ... ... маңызды бөлуде қылмыс пен қылмыс құрамы түсініктері ... ... ... жою ... ... толық айтылып өткендей қылмыс құрамы
дегеніміз қылмыс ретінде мемлекет үшін нақты қоғамдық қауіпті әрекет ... ... ... объективтік және субьективтік белгілердің
жиынтығы. Бір жағынан қылмыстың, екінші жағынан қылмыс ... ... ... ... ... олардың түрлері анықталады. Нақтыланған
қылмыс түрлеріне: жала жабу, ұрлық, кісі өлтіру және ... ... ... нақтыланған түрлеріне: жала жабуды, ұрлықты, кісі өлтіруді
және құрамның басқа ... ... ... жиынтығы жатады.
Сонымен құрамдар қылмыстың жеке түрлерінің мазмұндарын нақты дәлелденген
белгілер арқылы ашып береді.
Қылмыс туралы ... ... ... және ... ... ... және
қылмыстың субъективтік жағының мәселелерін терең ... ... ... ... ... туралы жалпы окуда қылмыстың объект және объективтік
жағын, субъект және субъективтік жағын ... ... ... қажет. [5;101]
"Қылмыс" және "қылмыс құрамы" ... ... ... ... шешуші рөл атқарады, яғни
қатысушылық міндетті түрде сол ... үшін ... ... ... сол ... үшін ... ... кұрамы түсінігі мен қылмыс түсінігін араластыру және қылмыс
туралы оқу есебінен ... ... ... ... ... ... ... қылмыс құрамы түсінігінің мәселелерін зерттеуге, сондай-ақ оның
қылмыстық жауапкершілікті ... ... де ... ... келтіреді. Бұл
араластырулар мен әрекеттер заңдылықты бекіту міндеттерімен байланысты деп
табылғанымен, олар дәлелді бола алмайды. ... ... ... үшін ... ... да ... ... құрамы
заңшығарушының көзқарасы бойынша өзінің жиынтығынан берілген әрекетті
анықтайтын ... ... ... көрсетуі керек.
Қылмыс құрамы элементтерінің табиғатын түсіну үшін мыналарды еске алу
керек, яғни ... ... ... ... - бұл заң ... ... ... белгілер емес, сондықтан да ерекше бөлім нормалары
диспозициясына енгізіледі. Бұл белгілердің ... ... ... жазаланатын әрекет түзетіндей етіп заңшығарушы тарапынан түзілген.
Мысалы, ұрлықты заң үш ... ... ... құпия немесе ашық
түрде, 2. ұрлау, 3. азаматтардың мүлкін ұрлау;
Ал жала жабуды бес белгінің көмегімен ... 1. ... 2. ... ... 3. ... 4. басқа адамды масқаралайтын және т.б. Сонымен,
құрам элементі дегеніміз - жиынтығы мемлекет үшін ... ... мен оның ... ... ... ... ... болып табылады.
[7;296]
Заңдылықты бекітуде маңызды рөл ойнайтын қылмыстық әрекеттерді дұрыс
жіктеу, қылмыс ... ... ... ... және ... ... ... етеді. Демек, қылмыс кұрамы дегеніміз - жиынтығынан қоғамға
қауіпті қылмыстық әрекет ... жеке ... ... ... ... ... сөз ... өзі мүмкін емес, ал заң талап ететін
элементтер болмаса құрам болмайды.
Құрам элементтерін дұрыс ... ... ... әрекеттерді дұрыс
жіктеу үшін және заңдылықты бекіту үшін күресте ... шарт ... ... - бұл типтік түсінік, кез келген түсінік сияқты қылмыс
құрамы да жеке ... ... ... ... ... жеткізу - бұл қылмыс
құрамы туралы барлық мәселелерді дұрыс шешудің және ... ... ... ... бірі ... ... Қылмыс құрамын жіктеу мәселелерін
дұрыс шешу үшін ең алдымен объективтік және ... ... ... қажет. "Қылмыс құрамы қылмыстық құқықта ... ... ... мен ... әрекеттің объективтік және
субъективтік белгілерін қосып алады", деп профессор А. А. Герцен дұрыс атап
көрсетеді. Бұл ... ... ... ... ... ... жақтары анықталады. [3;303]
Қылмыс екі типті-жалпы және арнайы, ал кұрамдар да – екі типті жалпы
және ... ... ... деп айту қате ... еді. ... бұл ... түрлі екі түсінік араласқан, яғни, жалпы құрам түсінігі және ... ... ... Егер ... айтылып өткен қылмыстың
субъективтік және объективтік құрамдарын ажыратуда құрамның жалпы ... ... ... ... ... ... және арнайы құрамды ажыратуда,
нақты құрамнан жалпы ... алу ... ... ... ... бар. ... ... және нақты болғандықтан, жоғарыда аталған қылмыс құрамдарын
жіктеуге талаптану әрекеті жалпы құрамдарды ... ... ... ... ... шешім жасалады: жіктеу тақырыбы нақты ... ... ... ... ... ғана бола алады. Құрам біреу
және барлық уақыт ол заң сүйенетін нақты ... толы ... ... ... жетіспесе қылмыс құрамы болмайды; барлық ... ... ... құрамы болады. Жартылай және бөлшектенген құрамның
болуы ... ... ... жіктеу Ерекше бөлімді құру үшін негіз ретінде, қоғамдық
қауіптілік дәрежесі бойынша кұрамдардың жіктелуін көрсетеді.
Бір қылмыстың құрамдарын жіктеу кезінде ... ... ... ... үш түрін айыра білу керек.
1. Негізгі ... 2. ... ... ... 3. ... құрам. [10;192]
Қылмыстық құқықта қылмыс құрамының табиғатын түсіну үшін құрылысы
бойынша құрамдарды ... ... ... ... табылады. Заңшығарушы
құрамдарды қарастыру кезінде әртүрлі әдістерді қолданады. Бұл әдістерді
жүйелі зерттеу үшін және ... ... ... ... ету үшін ең
алдымен құрамдарды ажырата білу керек: 1. жай, 2. күрделі. Әрі ... ... ... ... ... ... әрбірі өзінің ... ... ... ... Жай құрамдардың ішінен
мынадай құрамдарды ажырата білу керек: 1. ... 2. ... ... ... ... болсақ, заңның тілі барлық уақытта
ұстамды, қысқа және дәл ... ... Бұл ... жай ... құрылысында көрініс табады. Мұндай құрамдардың элементтері
заңмен ... ... өте ... және дәл ... Жай ... ... ретінде ҚР ҚК 48 - бабында ... бас ... және ҚР ҚК 129 - ... ... ... қорлайтын жалған
мәліметтерді біле тұра әдейі тарату туралы жала жабуды келтіруге болады.
[11;202]
Бланкеттік ... ... ... ... ... ... ... туралы айтар болсақ, олардың бейнелейтін құрамдардан
айырмашылығы, бланкеттік кұрамдарды бейнелеу нормаларында заң ... ... ... ... ... ... ... нормалар қылмыс құрамын анықтайтын ... ... ... ... ... ... мен ... іздеу
қажет. Бланкеттік құрамдар өздерінің мазмұны бойынша өте күрделі ... ... олар ... нормаларға жіберіледі. Жай құрамдар ... ... ... ... ... ... ... ерекшелігі,
қылмыстық жауапкершілік үшін мұндай жағдайларда қылмыстық кодекстің ... ... ... кез ... ... болуы
жеткілікті болып табылады. Күрделі ... ... ... өте ... ... қатар, оларды талдау өте үлкен қиыншылықтар тудырады.
Заңшығарушылық ... ... ... ... үшін ... ... ... ажырата білу керек. Бұларға мыналар жатады, яғни,
а) Альтернативтік құрамдар, ә) Екі әрекеттен тұратын ... б) ... ... тұратын құрамдар, в) Екі объектілерден тұратын кұрамдар.
Бірінші топтағы альтернативтік ... ... ... ... ... түгел болуы үшін заң бойынша құрамдарды ... ... ... қажет. Альтернативтік құрамдардың ерекше топтарын
ажыратудың практикалық маңызы, бұл ... ... ... үшін ... ... ... ... қажет емес. Мысалы, ҚР ҚК 166-
бабындағы шпионаждың құрамы ... үшін ... ... ... ... ... құпия болып табылатын мәліметтерді беру немесе
ұрлау, мәліметтерді беру мақсатында ... өзі ... Бұл ... ... ... бір ... яғни ұрлауда, сақтауда
көрінетін ... ... ... ... Тек қана ... немесе
нәтижелер емес, сонымен қатар, құрамның басқа элементтері де альтернативтік
бола ... ... ... ... тобын белгілі әрекеттің жасалуын
қарайтын емес, ал екі немесе одан да көп ... ... ... ... ... ... ... құралуы мүмкін. Қылмыстың
күрделі құрамдарын көптік әрекет белгілері бойынша ... ... ... ... сөз ... Бұл ... акт, жеке әрекет туралы құрамды
түзбейді, мазмұны ... ... ... ... заңмен қаралған әрекеттің
жиынтығы ғана сәйкес құрамды түзе алады. [11;222]
"Екі әрекеттен тұратын құрамдарды қылмысты ... ... ... ... шешіледі. Бір әрекеттің болуын сипаттайтын жай түрдегі
құрамдарда қылмысқа дайындық, ... ... және ... бұл ... ... ... және дәрежесі бойынша ... Екі ... ... ... ... пайда болады. Бұл жерде бір аяқталған әрекет
сәйкес қылмысты жасауға дайындық болып табылады".
Кінәнің екі ... ... ... ... ... ... жалпы
ережелер бойынша (қасақананалық және абайсыздық) кінә әрбір құрамда жалғыз
болады. Бірақ, кейбір кұрамдарда кінәнің бір ... екі түрі ... ... бұл ... аса көп ... ... олар ... маңызды роль ойнайды және тиісті талдауды талап етеді.
Қол сұғушылықтың белгілі бір түрі (мысалы, жеке ... ... ... оның ... түрі ... ... ... сөз болуы немесе болмауына
қарамастан қол ... ... ... ... немесе түрлік көрініс
алады. Екі объектінің ... ... ... ... ... ... басқаша болады. Мына бір нақты ... ... ... ... қол сұғады, осыған сәйкес бір нақты құрам әртүрлі ... ... ... ... Екі ... ... күрделі
құрамдар қылмыстық құқықта жалғыз емес. Мұндай құрамдарға бұзақылықтан
басқа, объектілері жеке ... мен ... ... ... ... жасау
жолымен тонау және мәжбүрлеуді жатқызуға болады. Бұл құрамдардың ерекшелігі
ерекше бөлімнің жеке тараулары бойынша құрамдарды тарату жүйесін ... ... ... [12;12]
"Қылмыс құрамының элементтері өзінің мазмұны бойынша әр түрлі ... Заң ... ... және оның ... кылмыс әкелген
шығынды, қылмыскердің әрекет ету әдісін, оның ... мен ... ... ... ... ... терең зерттеу үшін
оларды мұқият жүйелендіру керек". ... ... ... ... құру керек? Жоғарыда атап өткендей, объективтік және субъективтік
белгілердің айырмашылығы қылмыс құрамы туралы жалпы оқуды құру үшін ... ... ... ол ... жеке ... ... үшін де ... алмайды. Бұл жерде объективтік және ... ... - ... ... оқуда ешқандай роль ойнамайды деп жалпылама
шешім қабылдау теріс болган болар еді. ... ... ... және субъективтік элементтер кіретін ... ... ... ... ... ... қылмыстың объективтік және субъективтік
белгілері болғандықтан, құрам элементтерін объективтік және ... ... ... қылмыс- құрамдарының дәлелді мазмұнымен және занды
табиғатымен толық сәйкестікте тұр деп ... ... ... құрамы элементтерін зерттеудің мұндай жүйесі зандылықты күшейту
ісіне қызмет етуге мүмкіндік ... ... ... элементтерінің жеке
топтарын құру кезінде мәселені шешуді қиындата түсетін мәнді қателерге жол
беріледі.
Объект, объективтік жағы, ... және ... жағы ... элементтері болып табылмайды, ... ... ... деген болмайды. Сондықтан да олардан кұрам құрылмайды. Құрамда
емес, қылмыста объект және объективтік ... ... және ... ... білу ... ... қылмыстың нақты мазмұнын ашатын ... ... ... және оның ... ... ... және субъективтік
жағын сипаттайтын элементтерді ажырату керек.
"Әрбір қылмыс құрамы: 1. қылмыс объектісінен; 2. ... ... ... 3. ... ... 4. қылмыс құрамының субъективтік
жағынан кұралады". Қылмыс объектісін сипаттайтын құрамның ... ... ... қылмыс әрекетте немесе әрекетсіздікте көрініс табуына
қарамастан, әрбір қылмыс белгілі бір объектіге қол ... ал ... ... ... өзі табиғатта болмайды.
2.1 Қылмыстың объектiсi
Қылмыс объектісі қылмыс құрамының міндетті элементтерінің біреуі (бір
тағаны). Объектісіз қылмыс болуы мүмкін емес. Кез ... ... ... ... қол сұғады, яғни не нәрсеге қол сұғылса, сол ... ... ... ... ... ... көпшілігінің пікірі
бойынша, қылмыстық заңмен қорғалатын қоғамдық қатнастар. Ол ... ... ... ... ... сәті) бір түрі. [13;570]
Қылмыстың объектiсiн дұрыс анықтау ұқсас қылмыстарды бiр-бiрiнен, қылмысты
қылмыс емес әрекеттерден ажыратуға жәрдемдеседi. ... ... ... ... да ... мәнi мен ... қарай ерекшеленген
маңызды қоғамдық қатынастар жатады. Объектi маңызды болса соған ... ... та ... ... саналады, соған орай оны қылмыстық-құқылық
қорғау да қатаң түрде жүзеге асырылады.
Қылмыстық құқық бойынша ... ... деп ... ... ... заң бойынша қорғалатын қоғамдық қатынастарды
айтамыз. Әрбiр iстелген ... ... бiр ... ... зиян ... ... зиян ... қаупiн туғызады. Сондықтан
да қылмыстық құқық ... ... ... ... барлық
қылмыстардың жалпы объектiсi деп таниды. Қылмыстың заңмен қол сұғушылықтан
қорғалатын ... ... ... ... оның ... айқындайтын 2-бабында атап көрсетiлген.
Қылмыстық заңмен кез келген қоғамдық қатынастар қорғала бермейдi. Мысалы,
мұрагерлiкке байланысты ... ... ... құқығының, бұзылуы
қылмыс болып табылмайды. Мұндай ретте олардың, құқықтары азаматтық заңмен
реттеледi. Қарыз берушi мен ... ... ... та ... ... ... ... арасындағы мүлiктiк қатынас та
отбасылық ... ... мен ... Жұмыс берушi мен еңбекшiнiң
арасындағы еңбек қатынастары еңбек туралы заңдар ... ... да ... ... ... ... мүддеге елеулi қауiп келтiретiн
немесе қауiп ... ... ... ғана ... ... ... қоғамдық қатынастар қылмыстың объектiсi болып табылады.
Қылмыстың ғылым теориясында қылмыстың объектiсiн жете бiлу үшiн оның
маңызын және ... ... ... ... ашу мақсатымен қылмыстың
объектiсiн жалпы, топтық және тiкелей деп бөлу ... ... ... ... ... танылатын қоғамдық қатынастардың ... ... ... отырады. Оның қатары жаңа құбылыстардың қылмыс болып
танылуына ... ... ... ... болып келген кейбiр нормалардың
күшiн жоюына байланысты тарылуы ... ... ... қылмыс қатарында
болмаған компъютерлiк ақпаратқа кiру, ЭЕМ үшiн ... ... ... және тарату (227-бап) бойынша қылмыс, ал бұрын қылмыс
болып саналатын екi ... көп әйел ... ... жаңа заң ... емес, яғни қылмыстық заң қорғайтын қоғамдық қатынастарға жатпайды.
Сондықтан да ... ... ... ... 2- бабының
екiншi бөлiгiнде “…осы Кодексте ... ... ... ... ... қоғам немесе мемлекет үшiн қандай әрекеттер қылмыс болып
табылатыны айқындалады” деп ... ... ... өзi ... ... заңдар бойьшша белгiлi бiр қорғауға алынған қоғамдық қатынастар
ғана қылмыстың ... ... ... табылатынын көрсетедi.
Қылмыстық- құқық теориясында қоғамдық қатынастардың мазмұнын құрайтын
элементтер жөнiнде әр түрлi пiкiрлер бар ... ... Б. С. ... ... ... ... ... қоғамдық қатынастың құрамында
“қоғамдық мүдде” орын алады деп санайды[15;29-131]. Профессор Я. М. ... ... ... ... ... ... басқа элементтермен
бiрге қоғамдық қатынастардың субъектiлерiнiң ... ... ... ... Е. А. ... ... қатынастардың, ядросы ” болады.
Профессор Ю. И. Ляпунов “мүдде — ... ... ... ... ... ... ... ғалым, заң ғылымының докторы, профессор Е. I. ... ... ... ... қоғамдық мүдде деген түсiнiкпен
алмастыруды ұсынған.
Профессор А. В. Наумов қылмыстың, жалпы объектiсiн ... ... кез ... ... деп ... ... ... материалдық, заттық, мүлiктiк,
басқа да игiлiктерi мен мүдделерiнiң жиынтығы болып табылады.
Осыған орай, қоғамдық қатынастар дегенiмiз ... ... ... қажеттiлiкке байланысты мiнез-құлықтары, iс-әрекеттерi мен
олардың, өзара байланыстарының, көрiнiстерiнiң ... ... ... ... бұл — өте ... және әр ... жан-жақты әлеуметтiк,
өз бойьша бiрнеше элементтердiң жиынтығын қамтитын құрылым болып табылады.
Оған жататындар қатынастардың ... ... ... ұйым және ... материалдық заттар, игiлiктер (заттар, құжаттар) қоғамдық қатынастың
өзара байланысы олардын, iс-әрекетi ... т. б. Бұл ... ... ... осы элементтердiң өзара бiр тұтас ... ... ... ... ... жасаған адам осы қоғамдық
қатынастардың белгiлi бiр элементтерiне қол сұғады. Ол қол ... ... ... ... бiрiне (заңды тұлға немесе жеке
тұлға) белгiлi бiр қауiп келтiрiлуi әсерi арқылы көрiнедi.
Қоғамдық ... ... ... өйткені математикалық қатынасқа
сандар қатысса, физикалық қатынасқа тек физикалық қасиеттер бар заттар түсе
алады, ал қоғамдық қатынасқа тек ... ғана түсе ... Оның ... ... қатынастың мазмұнын заттардың қасиеттеріне қарап анықтасақ,
қоғамдық ... ... ... ... ... мен ... қарап аңғарамыз. Бұл жерде әңгіме барлық ( моральдық, этникалық,
құқықтық т.б.) ... ... ... ал құқықтық қоғамдық
қатынастардың мазмұнын қатысушылардың құқықтары мен ... ... ... оның ... білмей түсіну мүмкін емес. Жоғарыда
келтірілген мысалдың өзінде оның үш элементі бой ... 1) сіз ... оны ... тілде субъектілер деп атайды; 2) сіздердің
әрекеттеріңіз ... ... ... ... 3) ... яғни
қатынастың ішкі объектісі, нысанын.
Кез келген қоғамдық ... ... ... қылмыстық құқықпен қорғалатын
қатынастар да, үш элементтен тұрады.
1. Қоғамдық ... ... Осы ... ... ... ... ... Осы әлеуметтік байланыс не үшін туындайды?-деген ... ... ішкі ... ... мұны ... деп ... қол сұғушылықтың, объектiсi болып табылатын ... ... ... де ... ... рет ... үшiн аса қажет. Осы белгiсiне қарай қылмыстық құқкықтың Ерекше
бөлiмiнiң тарауларының, сондай-ақ ... ... ... ... кейiн
екiншiсiнiн, орналасуы жүзеге асырылады. Қоғамдық қатынастардың
маңыздылығы, оған ... зиян ... ... ... үшiн, ... ... үшiн ... түрi мен мөлшерiн белгiлеу үшiн де аса қажет.
Қоғамдық қатынастар ... ... ... ... ... ... жетiледi. Қоғамдық қатынастар қылмыс заңы
арқылы жасалмайды, қылмыстық заң ... ... сай ... ... жетiлуiне, дамуына, нығаюына тiкелей әсер етедi. Қылмыстық
заң ең ... ... ... қатынастарды қорғауды өз мiндетiне алады.
Қылмыс объектісін қылмыстық құқықтық реттеу объектісінен ажырата
білген ... ... ... атынан сөйлейтін оның органдары мен есі
дұрыс, белгілі жасқа жеткен адамдардың ... ... ... кезінде туатын
қатынастар.
Қылмыс объектісі мен қылмыстық құқықтық ... ... ... ... ... ... объектiлерiнiң түрлерi. Бұрынғы Кеңестiк Одақтың қылмыстық,
құқығында қылмыс объектiсiнiң жүйесi жете қарастырылған деп ... ... ... үш ... ... ... ... олар:
жалпы, тектiк немесе арнаулы және "тiкелей" деп аталатын. Қылмыстың жалпы
объектiсiне оларды бұзғандық үшiн қылмыстық ... ... ... ... (жиынтығы) жататын, ал тектiк немесе арнаулы объекте ... ... ... бiр ... ғана ... ... ... қоғамдық
қатынастардың, белгiлi бiр бөлiгi немесе тобы жатқызылған.
Сонымен, қылмыстың жалпы объектiсi деп қылмыстың заң нормасы ... ... ... жиынтығын айтамыз. Қылмыстық заңда
көрсетiлген ... iс - ... кез ... ... ... ... қатынастардың барлық қылмыстардың жалпы объектiсi екендiгiн
көрсетедi.
Бiрақ ... ... ... ... нақты iс- әрекеттердiң
ерекшелiгiн бейнелеуде жеткiлiксiз болып табылады. Осыған ... ... ... ... қол ... ... және ... бөлiп, қарастырады.
Ал ендi "тiкелей" деп аталатын ... ... ... "қоғамдық
қатынастардың" жалпы категориясын қолдану iстiң ... ... ... Нақтылап айтар болсақ, барлық қылмыстық құқық
оқулықтары мен курстарындағы (1926 ... 1995 ... ... "кейбiр
жекелеген қылмыстар соған қарсы бағытталған нақты қоғамдық қатынастарды" —
"тiкелей" объект деп түсiну қажет ... ... ... ... ... Мұндай анықтаманың формальды екенiн байқау қиын емес. "Бiр
немесе бiрнеше қылмыстар тiкелей ... ... ... ... бағытталған
заңмен қорғалатын нақты қоғамдық қатынастарды" ... ... деп ... ... деген тұжырымдар да кездестi. Сонда, "тiкелей"
объект — ... ... ... ... ... қатынастардың жиынтығы болып
шығады. Осындайда "тектiк немесе арнаулы объектi мен "тiкелей" ... ... ... деген сұрақ өзiнен өзi туындайды.
"Тiкелей" объекi тек белгiлi бiр қылмыстық құрамды анықтау үшiн ғана,
алдын ала және сот ... ... жеке ... ... ... ... ... анықтау бұған жатпайды.
Басқаша айтқанда, қылмыстық-құқықтық нормаларда сипатталмаған қандай
да бiр ... ... ... тән ... ... сөз ... "тiкелей"
объект қолданылмайды.
Сонымен, топтық объект дегенiмiз қылмыстық қол сұғушылықтан қылмыстық
заң қорғайтын бiртектес немесе өзара ұқсас ... ... ... ... болып табылады. Мысалы, қарақшылық, басқа бiреудiң мүлкiн ... оны ... алу, бiр ... ...... ... ... байланысты қарсы қоғамдық қатынастарға қылмысты қол сұғуды
бiлдiредi.
Қылмыстық құқық теориясында ... ... және ... ... ... ... көрсетiледi.
Негiзгi тiкелей объект деп бұл қоғамдық мүдденi қорғау үшiн ... ... ... және осы басты белгiсi бойынша Қылмыстық кодекстiң
тиiстi тарауына орналастыруға негiз болатын ... ... ... негiзгi тiкелей объектiсi— бөтен бiреудiң мүлкi болады.
Қосымша тiкелей объект дегенiмiз қылмыстық заң бойынша ... ... зиян ... ... зиян ... қаупi болғанда жол-
жөнекей оған да қауiп туатын, тағдыры ... ... ... байланысты
объектiнi айтамыз. Мысалы, қызмет өкiлеттiгiн терiс пайдаланып, ... ... ... Бұл ... ... ... объектiсi болып
пакты мемлекеттiк кәсiпорындардың, ұйымдардың, мекемелердiң, дұрыс,
бiрқалыпты ... ... Ал жеке ... мүддесi, мемлекет т. б.
мүдделерiне зиян келтiрiлуi арқылы қосымша тiкелей объектiлерге де қылмысты
қол сұғылады.
Факультативтi тiкелей объект ... ... ... ... зиян
келтiрiлу қаупi туатын, бiрақ ... ... ... элементiне
жатпайтын, қылмыстық заңмен қорғалатын қоғамдық қатынастарды айтамыз.
Мысалы, бұзақылықтың ... ... ... ... ... ... та ... әрекетi көп жағдайларда қоғамдық тәртiптi бұзу ... ... ... ... сонымен бiрге қоғам мүшелерiне,
оның меншiгiне, жеке басқа қарсы әрекеттермен де ұштасады. Бұл ... ... ... ... ... және факультативтi
объектiлердiң қылмысты саралауға әсерi болмағанмен олар ... ... еске ... ... ... ... объективтік жағы дегеніміз қорғалатын объектіге қол сұғатын
қоғамға қауіпті әрекеттің ... ... ... ... көрсетілген
белгілердің жиындағы, сондай-ақ сол қол сұғушылыққа ... ... ... орын ... ... объективтік жағы қылмыстық-құқықтық нормалардың
диспозицияларында көрсетілген қылмыстық әрекеттердің ... ... ... ... ... ... ... ішкі және сыртқы белгілер
болады.
Нақтылы қылмыстық-жазаланатын әрекеттер әркезде де жеке-дара сипатта
болады. Бұл жерде адамның жай дене ... ... оның ... ... ... ... Адамның мұндай қызметі — егер онда онын ойы,
сезімі немесе көңіл-күйі емес, тек ... ... ... ... ғана ... да бір қылмыстық заң нормасына сәйкес келеді және ... ... ... ... құрамының объективтік жағы — оны қоғамға қауіпті және
қылмыстық, құқыққа қарсы деп ... ... оны ... ... ... қажетгі белгілердің ғана жиынтығын құрайды.
Ўрлықтың объективтік жағы (ҚК-тің 175-бабы) — бөтеннің мүлкін жасырын
ұрлау; зорлаудікі —- күш ... ... ... ... ... ... ... адамдарды қорқыту немесе жәбірленушінің
дәрменсіздік жағдайын пайдалану (ҚК-тің ...... анық ... ... азаматтарға қарсы
күш қолданумен не оны қолданамын деп қорқытумен, сол ... ... ... ... бүлдірумен не ерекше арсыздықпен ерекшеленетін әдепсіз іс-
әрекет жасаумен ұштасқан ... ... тым ... бұзушылық (ҚК-тің
257-бабы), және т.б.
Кылмыс құрамының объективтік жағы мыналарды ... ... ... ... қоғамға қауіпті салдар (зардап);
— әрекет (әрекетсіздік) пен салдар арасындағы себепті байланыс;
— қылмыстың жасалу уақыты, орны, жағдайы, тәсілі, құралы және қаруы.
Адамның ... ... ...... ... ... ... қауіпті салдар, себепті байланыс, қылмыстың жасалу ... ... ... ... және құралы қылмыс құрамының объективтік
жағының факультативтік белгілері болып табылады, өйткені олар ... ... ... көрсетілген жағдайларда ғана
міндетті белгілер ролін атқарады.
Қылмыстық ... зиян ... ... ... белгісі болып
табылатын “қоғамға қауіпті зардап” деген ұғымды білдіреді.
Қоғамға ... ... пен одан ... ... ... ... себепті байланыс деп атайды. Сонымен, қоғамға
қауіпті іс-әрекет, қылмыстық зардап, себепті ... ... ... белгілері болып табылады. Адамның мінез-құлқының ... ... ... ... іс-әрекет белгілері бір кеңістікте және ... ... ... ... ... ... Қылмыстық құқықта кеңістік деген
ұғым нақты іс-әрекеттің істелген орны ретінде қарастырылады. Сондықтан да
қылмыстың объективтік ... ... ашып ... белгілер катарына
қоғамға қауіпті іс-әрекет, істелген орын және ... ... ... заң ... ... ... кұрамының белгілерін анықтаға 11 -да
қоғамға қауіпті іс-әрекеттің белгілі бір жағдайда ... ... да ... ... ... ... объективтік жағының бір белгісі болып
саналады. Кез келген қоғамға кауіпті іс-әрекет белгілі бір тәсілмен, ... ... ... мен ... ... ... ... асырылуы
мүмкін. Мысалы, кісі өлтіруде бірнеше тәсіл қолданылуы мүмкін: кісіні
өлтіру үшін ... ... ... у дәрі ... адамды тұншықтыру,
қылғындыру немесе автокелікпен әдейі қағып кету арқылы да өлтіреді. Қылмыс
жасаудың тәсіліне алдау ... ... ... ... ... ... ... қылмыстарында) болуы мүмкін. Осы ... ... ... ... құрал және қару-жарақ деген ұғымдар да ... ... ... ... ... ... ... Сонымен,
жоғарыда айтылған белгілердің барлығы да қылмыстың объективтік жағының
белгілері болып ... және осы ... ... ... ... айқындалады. Кез келген жеке қылмыс құрамы үшін объективтік жақ сол
нақты құрамның төрт элементтерінің бірі ... ... ... ... ... ... белгілерін талдағанда сол қылмыстың
объективтік жағы нақты қандай белгілерден ... ... өте ... құқықтың Ерекше бөлімінің нақты нормаларын талдағанда, жоғарыда
көрсетілген қылмыстың объективтік жағынын барлық белгілері түгелдей ... ... ... ... ... жағдайларда қоғамға қауіпті іс-әрекеттен міндетті тұрде
туындайтын зардаптың (мысалы, ауыр ... өте ауыр емес дене ... ... ... атап ... ... ... заң шығарушы объективтік
жақтың— уақыт, орын, жағдай, тәсіл немесе басқа да ... ... ... ... ... қауіпті іс-әрекетті атап
етумен ғана шектеледі. Мысалы, пара беру (3 12-бап), ... ... ... ... ... ... ... істелген орны,
уақыты немесе жағдайы тура көрсетіледі. Яғни, қылмыстың объективтік жағының
мазмұнына тән бір топ ... ... тек ... ғана ... ... ... ... кез келген қылмыс құрамының объективтік жағының
міндетті, қажетті белгісі, ал қалған белгілерінін барлығы да факультативтік
белгілер болып табылады.
Қылмыстың ... ... ... біріншіден, оның белгілерін дәлме-
дәл анықтау арқылы істелген қоғамға қауіпті іс-әрекетті дұрыс саралаудын
негізі болып ... ... ... ... белгілері арқылы
өзара жақын, ұксас қылмыстарды бір-бірінен ... ... ... ... ... ... ... т. б,). Осыған байланысты
қылмыстың объективтік жағы қылмыс ... ... ең ... ... ... ... ... түсінігі. Іс-әрекет кез келген қылмыстың
объективтік жағыны, қажетті белгісі ... ... ... іс-әрекет бұл адамның құқыққа қайшы, саналы, ... ... ... қоғамдық қатынастарға зиян келтіретін ... ... ... табылады.
Кезкелген қылмысты іс-әрекет объективтік тұрғыдан алғанда қоғамға
қауіпті. Оның ... ... ... ... ... ... сұғу ... немесе қол сұғу қаупін туғызу арқылы көрінеді. Іс-әрекеттің
қоғамға қауіптілігінің дәрежесін ең алдымен келтірілген ... ... ... ... ... арқылы анықталады.
Іс-әрекеттің қоғамға қауіптілігінің міндетті белгілерінің бірі оның
құқыққа қайшылығы болып табылады. Мұндай белгінің ... ... ... ... ... жол ... ... болады және заңдылықтың,
қатаң сақталуын қамтамасыз етеді.
Әрекет — адамның белсенді қимылы. ҚК-те көзделген ... ... ... ... ... мінез-құлықтың нақты нысандары әркелкі. Олар Қылмыстық
құқықтың Ерекше бөлімінде қарастырылады. Нысанның ... ... көп ... ... қылмыс құрамының объективтік жағының
қажетті сипаты деп танылады. ҚК-те ... ... ... барлығына
жуығы бірінен-бірі негізінен, қоғамға қауіпті әрекеттің тәсілі ... ... ... ... онын ... тәсіліне қарай, жеке түрлерге
ажыратады: ұрлық — бөтеннін мүлкін жасырын ұрлау; тонау — бөтеннің ... алу; ...... ... ... ... шабуылға
тап болған адамның өмірі мен денсаулығына қауіпті күш көрсетіп немесе күш
көрсетемін деп қорқытып ... ... ...... ... ... қиянат жасап бөтеннің мүлкін иемдену немесе сол мүлікке ... ... оның ... ... ... Сондықтан да ол саналы
түрде және белгілі бір ... жету үшін ... ... Әрекеттің сипаты,
ол еркімен жасалған болса да, адамның кінәсінің бар-жоғын алдын ала білдіре
алмайды. Кінәнің бар-жоқтығын анықтау адамның өз ... ... ... білу ... біле алу мүмкіндігіне байланысты шешіледі немесе қылмыс
құрамының объективтік ... ... ... ... бір ... ұғыну
немесе ұғына алу мүмкіндігіне байланысты шешіледі.
Осыған байланысты ... ... дене ... ... жатқан адамның қимылын адамның іс-әрекеті деп қарауға болмайды,
себебі ол әрекеттер адамның өз ырқына бағынбайды. Ырық ... ... ... ... ... ... ... адамның саналы іс-әрекетінің
өзі кейде қылмыстық-құқықтық мағынасын жоғалтады. Осындай жағдайда жасаған
адамның іс-әрекеті немесе ... ... ... ... саналмайды, яғни
қылмыс емес, себебі ол ез ырқына қарсы әрекет (әрекетсіздік) ... ... ... ... ... жетпегендіктен, күш-қолдану мүмкіндігінен
айрылғандықтан (мысалы байлаулы жатқандықтан т.б.) өзіне жүктелген міндетті
орындай ... ... адам оны ... алмайды деп танылуы мүмкін;
сондықтан, егер мұндай жағдайда адам өз ырқымен әрекет ... ... ... қоғамға қауіпті іс-әрекет оны жасаған адамның қылмыстық
жауаптылығын болдырмайтын мән-жай ретінде саналуы ... өзін ... ... ... іс-әрекет (әрекетсіздік)
жасаған болса қылмыстық жауаптылықтан құтылмайды, ... ... ... бет келу оны өз ... әрекет жасау мүмкіндігінен айыра алмайды.
Бұл жерде психикалық ... ... ... ... ... ... ... бару, жалпы алғанда қылмыстық
жауаптылықтан босатпайды. Кейбір жағдайларда ... ... ... ... ... ... Өлтіремін деп қорқытқандықтан
қаруланған қарақшыға ақша беруге мәжбүр болған кассир ... ... ... ... ... тартылуға тиісті емес. Қылмыстық, әрекетсіздік
— жасауға болатын және жасалуға тиісті қандай да бір ... ... ... ... ... ... құрамдары онша көп
емес. Әрекетсіздік жолымен жасалатын ... ... ... ... таза ... ... әрекет жасамау) жатады. Олар заң қылмыс
құрамын зиянды зардаппен байланыстырмаған жағдайларда ғана болады. ... ... ... ауру ... ... ... т.б. Әрекетсіздік
арқылы жасалатын қылмыстардың басқа тобын аралас ... ... ... ... ... сеніп тапсырылған материалдық
құндылықтардың сақталуына шара ... ... ... бүлінуі.
Мұндай қылмыстың құрамы үшін адамның ... ... ... шарт.
Әрекетсіздік құқыққа қарсы болғанда ғана қылмыстық-құқықтық мәнге ие
болады, яғни әрекет ... ... ... ... туындайды.
Әрекетсіздік үшін жауаптылық адамның міндеттерімен қатар әрекет жасау
мүмкіндігінің бар екендігімен де ... ... ... ... ... ... кезде адамның сол нақты жагдайдағы мүмкіндігі де
ескерілуге тиіс. Көп ... ... ... ... бір ... ... ... таза субъективтік қасиеттеріне де байланысты
болып келеді. Кейбір жағдайларда іс-әрекет жасау ... ... ... заңның өзінде де арнайы белгіленіп отырады. Мысалы, өмірі қауіпті
жағдайда қалған адамға көмек көрсету міндеті (ҚК-тің 119-бабы) сол ... ... ... ... ... субъектісі болып қоғамға қауіпті іс-әрекет ... ... ... сол үшін ... ... кетеруге қабілетті адам
танылады. Қылмыстық кодекстің 4, 6, 7-баптарының талаптарына сай ... ... ... күші ... ... ... Республикасының аумағындағы азаматтығы жоқ
адамдарға, сондай-ақ ... ... ... ... ... қауіпті іс-әрекет үшін қылмыстық жауаптылыққа тек қана тірі адам ... ... ... жануарлар дүниесі, табиғат күштері келтірген зиян
үшін олар қылмыстық жауапқа ... яғни бұл ... ... ... ... Егер адам ... ... табиға күштерді
пайдалану арқылы қасақана немесе абайсыздықпен басқаға зиян ... ... ... сол ... өзі ... ... ... итке
адамды қаса-қана әдейілеп қаптырса, онда сол адам ... ... ... ... үшін ... ... мәселесі қарастырылады, ал
мұндай жағдайда итқылмыс субъектісі емес, қылмысты істеудің құралы ... жеке адам ғана ... ... бола ... 14-бабының бірінші бөлігінде айтылған жеке адамдар - ... ... ... жоқ ... және ... азаматтары;
бұл ҚК-тің 6 және 7-баптарының мазмұнынан ... ... ... тек жеке ... тану — заңды тұлғалар,
яғни мекемелер, кәсіпорындар, ұйымдар, ... ... ... ... бола ... ... білдіреді.
Қылмыс субъектісінің қажетті белгілерінің бірі — ... ... ... дұрыстығы.
Есі дұрыстық — қылмыстық заңда көзделген қоғамға қауіпті әрекетті
жасаған кезде адамның өз әрекетінің (әрекетсіздігінің) іс ... ... ... ... ... ... ие болу ... дұрыстық — адамды қылмыстық жауапқа тартудың және оны ... ... ... ... заң ... ... өзінің істеген іс-әрекетіне есеп
бере алатын және өзін-өзі басқаруға қабілеті бар адамды, яғни есі ... ғана ... ... Адам ... қауіпті іс-әрекет істеген кезде
өзінің іс-әрекетіне есеп бере алмаса, яғни қылмысты есі ... емес ... онда ол ... ... ... екі ... қасақаналық пен
абайсыздық жоқ деп есептеледі. Қоғамға ... ... ... ... ... ... естілікпен істеген есі дұрыс адам ғана қылмыс
үшін кінәлі деп танылады.
Қылмыс субъектісінің есі ... ... және бір ... ... ... жасаған кезде адамның заңда белгіленген жасқа толуы. Өз іс-әрекетін
дұрыс бағалау, жасаған әрекетінің әлеуметтік маңыздылығын ұғыну, ... болу ... ... бір ... пайда болады, ол кезде адам ... ... ... ... ... ... (14 жасқа
толмағандарда)"Мұндай қасиеттер болмайды, сондықтан олар қылмыс субъектісі
деп танылмайды.
Адамның ... ... және ... ... ... ... толуы
қылмыс субъектісінің жалпы заңдылық белгілері ... ... ... ... құрамдары үшін міндетті, бұлардың ең ... ... ... қылмыс құрамының жоқ екендігін көрсетеді.
Қылмыс субъектісін сипаттаған кезде оның жауаптылығын ... ... жаза ... қылмыскердің жеке басының белгілері ... ... ... субъектісі" және "қылмыскердің жеке басы" ұғымдары бірдей
емес. ... жеке басы — ... ... ... кең ... ... жеке басы ... -қылмыскерді жалпы адам ретінде
сипаттайтын барлық әлеуметтік ... ... ... ... оның ... ... ... тұрмыстык, отбасылық
т.б.) байланыстары; өнегелік-саяси қасиеттері ... ... ... ... мен ... ... қасиеттері, сезімдік ерекшеліктері, қызбалығы); демографиялық және
дене жаратылыс ерекшеліктері ... ... ... ахуалы); өмірбаяны,
өмір тәжірибесі, білімі, қоғам алдында сіңірген еңбегі және ... жеке ... ... ... ... ... қылмыс
субъектісі ұғымы өзіне қылмыскердің жеке басын сипаттайтын белгілердің ең
аз ғана жиынтығын қамтиды (есі ... ... ... ... ... бұл ... ... құрамы болмайды.
Жалпы субъектінің осы белгілермен қатар жекелеген қылмыстың құрамының
ерекшелігіне қарай қосымша, арнаулы белгілерді қажет ететін адам қылмыстың
арнаулы ... ... ... ... мемлекеттік қызмет мүддесіне
қарсы қылмыстың барлығы ... ... ... ... ... Бұл ... ... қызметші арнаулы субъект болып табылады,
әскери қылмыстарды тек әскерп қызметшілер істейді, ... ... де ... ... ... болып табылады.Қылмыстық заңда
есi дұрыстықтың анықтамасы берiлмейдi, ол есi ... ... ... Жеке ... қоғамға немесе мемлекетке зиян ... не ... ... ... қылмыстық заңда тыйым салынған әрекетті жасаған
адам қылмыстық жауапқа тартылып ... үшін оның есі ... ... керек.
Аталып өткендей, есі дурыстық дегеніміз — адамның қоғамға қауіпті
әрекет жасаған ... өз ... іс ... ... қоғамға
қауіптілігін ұғына алатын, оған ие бола алатын қабілеті. Есі дұрыстық пен
кінә ұғымдары өзара тығыз байланыста. Есі ... ... ... ... ... маңызы зор. Тек есі дұрыс адам ғана айыпты
деп танылады. Сондықтан да, есі ...... ... ... ... оның санасы мен еркі анықтайды және солар
бақылайды.
Сана мен ерік — ... ... ... ... бір ... ... жүріп тұлға ретінде қалыптасатын қоғамның ... ... өмір ... ...... ... ... Алайда, сыртқы ортадағы жағдайға мұндай
байланыстылық, ... ... ... ... алдын ала
анықталғандығын білдірмейді, ол адам санасы мен еркінің белсенді ролін,
оның табиғатқа, ... ... ... және оның ... ... ықпал жасайтындығын жоққа шығармайды.
Адам санасы мен еркінің белсенді ролі, ... ... ... әрекет
жасау қабілеті, оның сол езі жасаған іс-әрекеті үшін, онын ішінде қылмыстық
заңда тыйым салынған әрекеттері үшін де жауап беруін ... ... Өз ... ... ... ... қылмыстық заңда көзделген әрекетті жасау
кезінде оған басшылық ... ... жоқ ... ... ... ... ... субъектісі бола алмайды.
Мұндай адамдар есі дұрыс емес деп ... ... ... ... алғы шарты — кінә жоқ. Есі дұрыс еместік ұғымы және
оның ... ... ... ... ... ... көзделген қоғамдық қауіпті әрекетті жасаған
кезде есі ... емес ... ... яғни ... психикалық ауруы,
психикасының уақытша бұзылуы, кем ақылдығы немесе психикасының өзге ... ... ... ... ... ... іс
жүзіндегі сипаты мен қоғамдық қауіптілігін ұғына ... ... оған ... алмаған адам қылмыстық жауапқа тартылуға тиіс емес.
2. Есі ... емес деп ... ... сот осы ... ... ... мәжбүрлеу шараларын қолдануы мүмкін,—делінген.
Есі дұрыс еместіктің ұғымын ашып ... ... ... ғылымы
екі белгіні: медициналық (биологиялық) және заңдылық (психологиялық)
белгіні ... ... ... ... сот ... ... іс-әрекетті
істеген адамның өзінің іс-әрекетіне есеп бере алатынын және оны ... ... ... ... есі ... емес деп тану үшін ... және заңдық
критерийлердің жиынтығы қажет. Тек ... ... тек ... ғана ... да ... есі ... емес деп тануға негіз бола
алмайды.
Кез-келген жеке тұлға есі дұрыс болса да, егер заңда керсетілген жасқа
толмаса ... ... бола ... ... ... бәлігінде "есі дұрыс, осы Кодексте
белгіленген жасқа толған жеке адам ғана қылмыстық ... ... ... 15-бабының бірінші бөлігіне сәйкес қылмыс жасалған кезде ... ... ... адам қылмыстық жауапқа тартылуға жатады.
Заңда анық көрсетілген кейбір қылмыстар үшін ғана қылмыстық жауаптылық
он төрт жастан бастап көзделген.
Сондықтан қылмыстық заң өзі ... ... ... ... ... ... және жазаға тартуға ... ... ... жас ... және оларды қылмыс субъектісі деп тану
мәселесі Қылмыстық кодекстің 15-бабында арнайы көрсетілген. Осы бап бойынша
қылмыстық жауапқа қылмыс ... ... ... он алты жасқа толған адамдар
тартылады.
Қылмыс жасаған кезде он төрт ... ... ... кісі өлтіргені (96-
бап), денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтіргені (103-бап), ауырлататын мән-
жайлар ... ... ... ... ... зиян ... ... II бөлігі), зорлағаны (120-бап), жыныстық сипаттағы күштеу
әрекеттері (121-бап), ... ... ... ... ... ... тонағаны (178-бап), қарақшылық істегені (179-бап), қорқытып ... ... ... ... ... ... өзге де ... ұрлау мақсатын көздемей заңсыз иеленгені (185-баптың II- ІІІ-ІV
бөліктері), ауырлататын мән-жайлар ... ... ... ... ... (187-баптың ІІ-ІИ беліктері), терроризм ... ... алу ... ... ... жарылғыш заттар мен
жарылғыш құрылғыларды ұрлағаны не қорқытып алғаны (255-бап), ... ... ... ІІ-ІІІ бөлігі), вандализм (258-бап),
ауырлататын мән-жайлар ... ... ... ... ... ... жерленген жерін қорлағаны (275-бап, II бөлік), көлік ... ... ... ... ... еткені (299-бап) үшін қылмыстық
жауапқа тартылуы тиіс.
Бұл ... ... ... ... ... оны кең мағынада
талқылауға болмайды. Осы көрсетілген қылмыстардың қоғамға ... ... ... ... адам сезеді, өз әрекетіне есеп береді, сол себепті де
заң шығарушы ... ... үшін ... ... ... ... ... отыр.
Қылмыстық заң қылмыстық жауапқа 16 жастан, ал кейбір заңда арнаулы
көрсетілген қылмыстардың түрі үшін 14 жастан ... ... ... мәнінін ерекшелігіне және субъектінің ерекше белгілеріне
қарай, қайсыбір қылмыстардың субъектісі ... жасы ... ... ғана ... ... кәмелетке толмаған адамды қылмыстық іске
тарту — 131-бап, ... ... ... ... ... ... жасы 18-ге толған адамдар ғана танылады. ... ... ... ... ... ... айы-күні дәлме-дәл анықталуы қажет.
Адамның белгілі бір жасқа (14,16,18,25) толуы дәл ... ... ... ... ... ... ... Кәмелетке толмағандардың жасы
сот-медициналық сарапшының қорытындысы бойынша анықталғанда, оның ... ... сол ... ... ... ... соңғы күні (31 желтоқсан)
танылады.
Кәмелетке толмағандар жөніндегі істерді қарағанда ... ... ... оның ... және өмір сүру шарттарын, ... ... ... ... мен жағдайын толық есепке ала отырып, оларға
тәрбиелік сипаттағы шараларды қолдануды немесе жаза ... ... ... ... ... Соты пленумының 1999 жылдын ... ... жаза ... ... ... заңдылықты сақтауы
туралы” № 1 қаулысында осындай мәселелерге ерекше назар ... ... ... онша ... емес ... ... он сегіз жасқа ... ... жаза ... ... ... деп ... сот ... қылмыстық жаза болып табылмайтын басқа шара-ларды қарастырады. Жас
өспірімдер ... істі ... сот ... жеке ... ... ... өмір сүру және ... жағдайларын, қылмысты
істеуінің себептері мен оған әсер еткен мән-жайларды, әрекеттердің олардың
қылмысқа ... ... ... ... ... ... ... тәрбиелік әсері бар мәжбүрлеу шараларын да қарастыруы керек”
делінген.
Егер кәмелетке толмаған адам осы ... ... ... ... көзделген жасқа толса, бірақ психикасынын, бұзылуына байланысты
емес психикалық даму жағынан артта қалуы салдарынан кішігірім немесе ... ... ... ... ... іс-әрекетінің
(әрекетсіздігінің) іс ... ... мен ... ... толық
көлемінде түсіне алмаса не оған ие бола алмаса, қылмыстық жауапқа тартылуға
тиіс емес (15-бап, 3-бөлігі).
2.4. ... ... ... ... және ... тек қана ... ... үшін, яғни
қылмыстық заңда көрсетілген, қоғамға қауіпті іс-әрекетті ... ... ... адам ғана ... ... ... жауаптылық
туралы сөз болуы мүмкін емес. Кінәнің нысандары қылмыстық заңда қасақаналық
(тікелей немесе жанама), абайсыздык, ... ... ... ... бөлінеді. Тікелей немесе жанама ниетпен жасалған әрекет қасақана
жасалған қылмыс деп ... адам өз ... ... ... ... ... оның қоғамдық қауіпті зардаптары болуының ... ... ... ... алдын ала білсе және осы зардаптардың болуын тілесе,
қылмыс тікелей ниетпен ... ... деп ... адам өз іс-әрекетінің (әрекетсіздігінің) қоғамға қауіпті екенін
ұғынып, оның қоғамдық қауіпті ... ... ... екенін алдын ала
білсе, осы зардаптардың болуын тілемесе де оған ... ... жол ... ... ... ... қылмыс жанама ниетпен жасалтын деп танылады (20-
бап).
Менмендікпен немесе немқұрайдылықпен ... ... ... ... деп ... адам өз іс-әрекетінің (әрекетсіздігінің) қоғамға ... ... ... ... ала ... ... бұл ... жеткілікті негіздерсіз
жеңілтектікпен болғызбау мүмкіндігіне сенсе, қылмыс менмендікпен жасалған
қылмыс деп танылады.
Егер адам кажетті ұқыптылық пен ... ... ол ... болжап
білуге тиіс және болжап біле алатын бола тұра өз ... ... ... ... ... мүмкін екенін
болжап білмесе, қылмыс немқұрайдылықпен ... ... деп ... ... ... ауыр ... қарамастан, егер оны істеген
адамның іс-әрекетінде кінәнің белгілі бір түрі ... ол ... да, ... да ... қылмыс та, жаза да жок.
Қылмыстың тағы бір міндетті белгілерінің бірі қылмыстық ... ... ... ... ... дегеннің өзі, қылмыстық заң
жазамен қорқытып тыйым салған әрекетнемесе ... ... ... өзі ... ... ... ... басқадай құқылық актілерде емес,
тек қылмыстық заңда ғана ... және осы ... үш ... заңның санкциясында жазалау қатері қарастырылатынын керсетеді.
Бұл ... ... ... қылмыс үшін қолданылатын жаза мен қылмыстық құқық
нормасынын санкциясында ... ... ... ... ... ... ... болмайды. Жазалау қатерімен қорқытып тыйым
салу қылмыстың белгісі болып табылады. Нақты қылмыс ... ... ... ... оны қылмыстық жауаптылықтан және жазадан босатып, оған
қоғамдық ықпал ету шараларын қолданғанда, оның іс-әрекеті қылмыс қатарынан
шығып қалмайды. ... ... ... ... ... ... ... үшін жаза тағайындалуы мүмкін екендігін, сол себепті қылмыстық
заңға қайшы іс-әрекеттерді істеуге жазалау қатері ... ... ... ... істелгенімен, егер ол ашылмай қалса оған жаза тағайындадмай
қалады. Кейде қылмыс ашылғанымен, сот ... ... ... ... жаза тағайындауды қолданбауы да мүмкін. Демек, қылмысты жазалау
қатерімен тыйым салу қылмыстың белгісі, ал жаза ... ... ... зардабының керінісі болып табылады.
Сонымен, біз қылмыстың қоғамға қауіпті, кінәлі, құқыққа қайшы және
жазалаушылық сияқты қажетті белгілері бар ... әсте ... ... Осы ... ... ... іс-әрекетті басқа да құқық бұзушылықтан
ажыратамыз.
ҚК-тің 19-бабының. екінші бөлігіне сәйкес, объективті айыптауға, ... зиян ... үшін ... ... ... жол берілмейді.
Осы баптың үшінші бөлігіне сәйкес, қасақана немесе абайсызда әрекет жасаған
адам ғана қылмысқа ... деп ... ... ... ... ... ... Қылмыстың зардабы қаншалықты ауыр болғанына
қарамастан, егер оны істеген адамның әрекетінде кінәнің белгілі бір ... ол ... ... да, ... жазаға да тартылмайды.
(Демек, жазалау қатерімен тыйым салу қылмыстың белгісі ... ... ... ... ... ... ... әрекеті (әрекетсіздігі) үшін
тартылуға тиісті. Кей жағдайларда жазалау қатерімен ... ... жаза іске ... ... да мүмкін (ескіру мерзімінің өтуіне
байланысты қылмыстық жауаптылықтан босату, рақымшылық ету т.б.). ... ... да ... езінің қылмыс екендігін, қылмыстық сипатын
жоғалтпайды.
Қасақаналықпен жасалатын қылмыстардың ... ... ... ... қауіптілік сипаты едәуір ауыр. Мысалы, кісіні
ауырлататын жағдайда қасақана өлтіргені үшін 10 жылдан 20 ... ... бас ... ... не ... ... ... немесе онсыз
өлім жазасына, не ... ... ... ... ... өмір бойы ... ... жазаланады (96-бап, 2-белігі), ал абайсызда кісі
өлтіру (101-бап, 1 ... үш ... ... ... бас ... жазаланады. Кінәнің ... ... ... ... сипатын осылай белгілеуде манызды роль атқарады. Қылмыстың
қоғамға қауіптілігінің сандық жағын анықтағанда көптеген ... ... ... ... ретте келтірілген зардаптың ауырлығын (аса көп мөлшерде,
көп, едәуір мөлшерде) қылмыстық ... ... ... ... қылмыс) қылмысты жеке немесе бірлесіп қатысу арқылы істеу,
қылмыс істегенде қандай тәсіл қолданылды, кінәнің ... ... ... ... ... іс-әрекеттің істелу уақытына,
жағдайына баса ... ... ... ... ... қасақана ауыр зиян
келтірудің (103-бап) денсаулыққа қасақана орташа ауырлықтағы (104-бап)
немесе ... ... ... ... зиян ... ... қауіптілік
дәрежесі едәуір жоғары. Қарақшылықтың (179—2) ұрлықтан (175-бап) дәрежесі
жағынан қоғамға қауіптілігі жоғары. Өйткені шабуыл жасап, ... ... ... ... ... ... қауіпті тәсіл шабуылға
ұшыраған адамның өміріне немесе денсаулығына күш жұмсаумен ұштастырылады.
Қылмыстың қоғамға ... ... ... ... ... ... да анықталады. Мәні женінем екі ... ... ... ... сол ... ... белгіленген
санкцияларды салыстыру қажет. Ауырырақ жаза ... ... ... ... дәрежесі де жоғары болып табылады. Қылмыстын, қоғамға
қауіптілік дәрежесі бойынша қоғамға қауіптілік ... ... ... ... болады.
Қорытынды
Сонымен қарастырып өткен тақырыпқа қатысты ... ... ... ... дегеніміз қоғамға қауіпті әрекет немесе әрекетсіздікті
қылмыс қатарына жатқызуға мүмкіндік ... ... ... ... ... кұралатын белгілерінің жиынтығы болып табылады.
Қылмыс кұрамындағы белгілері бар ... ... ... ... ... ... және ... істің қатарына
жатады. ... ... және оған ... ... ... ... ... ... ... сол ... ... ... ... өздігінен көрініп, белгілі болып тұрады.
Қылмыстық ... ... төрт ... таппайынша, қылмыстың
кұрамы туралы сөз қозғауға ... ... ... ... істі
қылмыс қатарына жатқызу немесе оны ... ... ... Сондықтан, әрбір қоғамда ол құрам болу үшін ... ... ... құрамдарында тікелей аталып көрсетілген немесе көрсетілмеген,
бірақ сол құрамда өздігінен ... ... ... бірдей маңызды
саналады. Қылмыс құрамының белгілерінің біреуі болмаса, қылмыс ... ... ... ... элемментердiң ерекшелiктерi мынада,
қылмыстық құқық бойынша қылмыстың объектiсi болып ... қол ... заң ... ... ... ... табылады. Әрбiр
iстелген қылмыс ... бiр ... ... қатынастарға зиян
келтiредi немесе зиян ... ... ... ... ... құқықпен қаралатын барлық қоғамдық
қатынастардың жиынтығы.
Қылмыс объектiсiнiң түрлерiне мыналар ... ... ... ... және ... объектiлер.
Арнай объект белгiлi бiр саладағы тегi бiр (бiр тектес) туысқан
қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... деп, қылмыстың әрекет арқылы қол сұғылатын ... ... ... бұл анықтаманың ақсап тұрғандығын аңғару ... ... жағы ... ... объектіге қол сұғатын
қоғамға қауіпті әрекеттің сыртқы ... ... ... ... ... сондай-ақ сол қол сұғушылыққа ... ... ... объективтік жағы қылмысты істеген ... ... ... көрінісін білдіреді.
Қылмыстың объективтік жағының мазмұны көптеген белгілерінің
жиынтығынан ... Ең ... ... заң ... заң ... ... қиянатпен қол сұғатын және оған қол сұғу ... ... ... ... ... немесе әрекетсіздік).
Әрбір қылмыстық әрекет (әрекетсіздік) — қылмыстық заңмен ... ... ... ... ... ... мүддесіне қиянат
келтіріп, қол сұғады. Әрекетсіздік құқыққа қарсы болғанда ғана қылмыстық-
құқықтық мәнге ие болады, яғни ... ... ... қылмыстық-құқықтық
нормалардың талаптарынан туындайды
Кылмыс құрамының объективтік жағы мыналарды қамтиды:
— әрекет немесе әрекетсіздік',
— қоғамға қауіпті салдар ... ... ... пен ... ... ... байланыс;
— қылмыстың жасалу уақыты, орны, жағдайы, тәсілі, құралы және қаруы.
Қылмыс субъектісі болып тек және адам ... ... ... қылмыс
субъектісі бола алмайды. Қылмыс субъектісі жай ғана жеке адам емес, ақыл-
есі ... ... ... заңды есі дұрыстықтың анықтамасы берілмейді, ол
есі дұрыс еместігі түсінуден шығады. Қоғамға қауіпті әрекетті жасаған ... ... ... ... уақытша бұзылуы, кемақылдылығы
немесе ... ... ... мен ... қауіптілігін ұғына
алмаған немесе оған ие бола алмаған адам есі ... емес деп ... ... іс-әрекет істеген кезде есі дұрыс емес күйде, өзінің
іс-әрекеті жөнінде өзіне есеп бере алмайтын, өз әрекетін басқара ... ... ... бола ... Яғни, қылмыстың субъектісі болып кез
келген адам ғана ... тек есі ... адам ... Бұл ... ... ... болып табылады.
Қылмыстың субъектісі жалпы және арнаулы ... екі ... ... ... заңда белгіленген жасқа толу және жеке адам болу сияқты белгілер
барлық ... тән, ... ... субъективтiк жағы, яғни егер адам өз ... ... ... ... ... оның ... ... болуының мүмкін екенін немесе болмай қоймайтынын алдын ала білсе
және осы зардаптардың ... ... ... ... ... ... ... танылады.
Егер адам өз іс-әрекетінің (әрекетсіздігінің) қоғамға қауіпті ... оның ... ... ... ... ... ... алдын ала
білсе, осы зардаптардың болуын тілемесе де оған саналы түрде жол берсе, ... ... ... ... ... ... жасалтын деп танылады
Менмендікпен немесе немқұрайдылықпен жасалған ... ... ... деп танылады.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Учебник уголовного права. Общая часть. Под ред. В.Н.Кудрявцева. М.,
1996г. стр. ... ... А.В. ... ... современного уголовного права. М.,
1998г. стр. 123.
3. Уголовное право. ... ... М., 1994г. стр. ... ... М.П. Уголовная отвыетственность и состав преступления. М.,
1974г. стр. 199.
5. Блинова Л.И. ... ... ... ... ... ... М., 1976г. стр. ... Курс советского уголовного права. Часть общая. В 6-ти томах. Т.1.
М., 1970г. стр. 211.
7. Уголовное право ... ... ... Алма-Ата, 1986г. стр. 296.
8. Ляпунов Ю.И. Советское уголовное право. Часть общая. М., 1968. Стр.
99.
9. Шавгулидзе Т.Г. Аффект и ... ... ... ... ... Уголовное право Республики Казахстан. Особенная часть. Алматы,
1998г. стр. 202.
11. Уголовное ... ... ... Общая часть. Алматы, 1998г.
стр. 222.
12. Маньковский Б.С. Проблема ответственности в уголовном праве. Москва-
Ленинград, 1949г. стр. 12.
13. Қайыржанов Е.І., а. заң. ғыл. док. ... А. ... з.ғ. ... ... ... мен ... негіздері.
Оқулық./құраст. Е,Баянов. Алматы. 2003.570. бет
14. Брайнин Я. М. Уголовная ответственность и ее ... в ... ... М.. 1963. С. ... ... Е. А. ... вопросы общего учения об объекте
преступления. Сборник ... ... ... ... 1969, вып 10. С. ... ... Ю. И. Основные теоретические проблемы уголовно-правовой
охраны природы в СССР. Диссерт. доктора ... ... М., 1976. С. ... ... Е. И. Интересы трудящихся и уголовный закон. Алма-Ата.
1975. С. 56-57.
18. Наумов. А. В. Уголовное право. Обшая часть. Курс ... М., ... ... Ағыбаев А.Н. Қылмыстық құқық. Жалпы бөлiм. Оқулық. –Толық., 3-бас.-
Алматы:. Жетi ... 2001. 59-60. бет.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 48 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Компьютерлік қылмыстың пайда болу формалары20 бет
Криминалистикалық сипаттамаманың элементтері67 бет
Сезікті мен айыпкерден жауап алудыњ жалпы ережелері7 бет
Сот сараптамасы бойынша есептер152 бет
Құқықтық экология9 бет
Қылмыстарды ашуда арнайы білімдерді қолдану тіркеу қызметін жетілдіру30 бет
Заң психологиясы жайлы түсінік3 бет
Пропион қышқылының ашу процесі16 бет
Сауат ашу35 бет
Сауат ашу кезеңі - бала тілінің дамуы процесіндегі ең жауапты да күрделі кезең29 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь