Қазақстан Республикасындағы коммерциалық банктердің қызметі

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

1. КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕР, ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ҚЫЗМЕТ ЕТУІНІҢ ТЕОРЕТИКАЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..7
1.1 Қазақстан Республикасында банктерді ұйымдастыру негіздері ... ... ...7
1.2 Қазақстан Республикасындағы банк қызметін реттеу қажеттілігі ... ..12
1.3 Банк кызметін реттеу әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .20

2. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БАНК ЖҮЙЕСІНІҢ ҚЫЗМЕТІН ТАЛДАУ ЖӘНЕ РЕТТЕУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 27
2.1 Қазақстан Республикасында банк жүйесінің қазіргі жағдайы ... ... ... 27
2.2 Қазақстан Республикасында коммерциялық банктердің қызметін реттеу құралдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...38

3. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ КОММЕРЦИАЛЫҚ БАНКТЕРДІҢ ҚЫЗМЕТІН ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ ... ... ... ... ... ... ...44
3.1 Банк қызметін экономикалық және құқықтық реттеудің жетілдіру жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 44
3.2 Банктік жүйелердегі бәсекелестік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..50

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...53

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...56

ҚОСЫМШАЛАР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...58
"Коммерциялық банк" термині, банкілер басымды жағдайда саудаға (commerce), тауар айырбасы операцияларына және төлемдерге қызмет көрсетуі кезіндегі банкі ісінің ерте кезеңінде пайда болды. Оның негізгі тапсырыскері сатармандар еді. Банкілер тауар айырбасымен байланысты тасымалдау, сақтау және басқада операцияларды несиелендірді. Өнеркәсіптік өндірістің өркендеуімен өндірістік циклді қысқа мерзімді несиелендіру бойынша операциялар пайда болды: айналым капиталын толықтыру, шикізаттар мен дайын бұйым қорларын құру, жалақы төлеу және т.б. несиесі.
Несиелер мерзімі біртіндеп өсе бастады, банк ресурстарының бір бөлігі негізгі капитал мен бағалы қағаздарға жұмсалым үшін қолданыла бастады. Соңғы уақытта Қазақстанның банкілік жүйесінің қалыптасуында маңызды өзгерістер болды. Банк-жетекшілер анықталды, банкілік мамандандырудың негізгі бағыттары қалыптасты, қаржы институттары арасында тапсырыскерлер қорын бөлу аяқталды.
Қазақстанның нарықтық экономикаға өтуін, оның жұмыс істеу тиімділігінің артуын, қажетті инфрақұрылымның құрылуын несиелендіру қатынасын қолданбай және оны ары қарай өркендетпей қамтамасыздандыру мүмкін емес.
Несие – қарызға ақша немесе тауар беру, ереже бойынша, процент төлеумен; құндық экономикалық категория тауар – ақша қатынасының бөлінбес элементі. Несиенің пайда болуы айырбас саласымен тікелей байланысты, бұл жерде тауарлар иелері экономикалық қатынасқа түсуге дайын, меншіктенушілер ретінде бір – біріне қарсы тұрады.
Несиенің пайда болу және өркендеу мүмкіндігі капиталдың ауыспалы айналымымен және айналымымен байланысты. Капиталдың негізгі және айналымды қозғалысы процесінде ресурстарды босатып алу жүреді. Еңбек құралдары өндіріс процесінде ұзақ уақыт қолданылады, олардың құны дайын өнімдер құнына бөлшекті беріледі.
Несие берудің негізгі алты принципі (алты «Си» ережесі)
Сипаттама (Character) Тапсырыскердің несиелік тарихы. Осы тапсырыскермен байланысты басқа несиегерлер тәжірибесі. Несие мақсаты, болжауды құрудағы тапсырыскер тәжірибесі. Несиелік рейтинг, сұранылатын несие бойынша, екінші қол қоятын немесе кепілдік беретін тұлғаның болуы.
Ақша қаражаты (Cash) Пайда, дивидендтер және бұрынғы сату көлемдері. Қолма – қол ақшаның жоспарланған ағымының жеткіліктілігі және өтімді бұйым қорының болуы.
1. Закон Республики Казахстан «О банковской деятельности » от 30 марта 1996 года.
2. "Правила выдачи, отзыва разрешения на создание, реорганизацию банка, лицензии на проведение банковских операций и иной банковской деятельности, их ануллировния и приостановления, дачи, отзыва согласия на открытие, слияние филиалов и открытие представительства банка" (29.02.04г.,постпновление N50);
3. "Положение о предоставлении права банкам второго уровня на открытие корреспондентских счетов друг у друга" (28.03.04г.,пр.№7);
4. "Положение об экономических нормативах" (28.03.03.,пр№7);
5. "Положение о классификации ссудного портфеля и порядке формирования резервов (провизии) для покрытия убытков от кредитной деятельности банками второго уровня Республики Казахстан"(20.05.04г., постановление N76);
6. "Инструкция о порядке предоставления банками Республики Казахстан данных для пруденциальных (экономических) нормативов" (20.07.04г.,постановление N95);
7. "Положение о пруденциальных номативах"(29.02.02г);
8. "Инструкция о порядке предоставления банками Республики К азахстан данных для пруденциальных (экономических) нормативов" (20.07.04г.,постановление N95);
9. "Положение о выдаче , аннулировании лицензии на право проведения аудиторской проверки банковской деятельности и требованиях, предъявляемых к уполномоченным аудиторам" (29.02.00.,пост.N49);
10. "Положение о пруденциальных нормативах"(29.02.02);
11. Нәумбетов Қ.С Вестник Каз НУ."Инспекциялық қадағалау механизмі"2005 ж, маусым. И4 (75);
12. Абильпейсова.А.А \Жедел жаңару жолындағы эканомикалық бағдарламалар.Халықаралық ғылыми тәрбиелік конференция материялдары."Пруденциялық нормативтер коммерциялық банктер қызметтерін реттеудің инструменті".2005жыл 18-20мамыр,271-278 бет.
13. "Перечень банковских операций, проводимых инвестиционным банками в Республике Казахстан"(19.10.04г.,постанавление И181);
14. Мақыш.С.Б. Қаз ҰУ хабаршысы.Коммерциялық банктер тәуекелін рейтингтік бағалау жүйесі.эканомика сериясы.2004 жыл,маусым.(И3,137-136);
15. "ҚР-ғы банктер және банктік қызмет туралы"ҚР заңы.31.08.1999ж.
16. Абдуллина.Н.К Банковская система за десять лет независимости Кахахстана,под редакцией.2001,стр 110;
17. Аралбаева.А.А Банки Казахстана."Бүгінгі таңдағы банктік қызметті реттеуге арналған заңдық дамуының кейбір мәселелері" 2005жыл И11,37-38бет;
18. Давыдов.М, Айманов.Д "Банковское право республики Казахстан":учебное пособие Жеті жарғы,Алматы 2003г.,352стр;
19. Абрамов.М.А Александрова.Л.С .Финансы,денежное обращение и кредит.М:институт международного права и эканомики,2004г;
20. "Временная инструкция о порядке прохождения экспертизы в Национальном банке РК проспектов на выпуск акций, облигаций, эмитируемых банками и организациями, осуществляющими отдельные виды банковских лпераций на территории РК" (18.05.00);
21. Турысова К.Т.,Есентугелов.А Экономические реформы, состояние экономики, пути и перспективы экономического развития.Алматы,2000г;
22. Колесникова.В.И, Кроливецеой.Л.П под редакцией\Банковское дело:М, Финансы и статистика 2001г;
23. Бралина.А.Г. Вестник Каз НУ,серия экономическая. Денежно- кредитная политика коммерческого банка.2005г,И2(48);
24. Информационный бюллетень.Национальный Банк Казахстана.2004г.И14;
25. Лаврушина.М.,Под ред\Банковское дело.,1992г,
26. Қазақстан Ұлттық банкінің стстистикалық бюллетенінен.2005жыл.,маусым.,И6(103);
27. Гражданско-правовое регулирование банковской деятельности. М.,Юринформ,1999.Гвирцман.М.В.Правовое регулирование банковской тайны\\Деньги кредит.2004г №6.С.57;
28. Банки Казахстана,Банктің хұқтық актілері, 2005жыл.,ақпан И5(45);
29. Қарымсақов. Ғ. С. Вестник КазНУ., Банкқызметіндегі тәуекелдік.2005жыл.,И3 (50);
30. Уткин.Э.А. Справочник банкира.2002г;
31. Қарымсақов. Ғ.С. “Вестник КазНУ”. Банк қызметіндегі валюталық пайыздық тәуекелдер. 2005ж.,№3 (70) ;
32. Павлодский Е.А. Прововое регулирование расчетных и кредитных отношении//право и экономика 2002 №3,4. стр.30.
33. Ефимова А.Г. Сборник оброзцов банковских документов. М: кодекс,2004г;
34. Қарымсақов Ғ.С. “Вестник КазНУ” Несие тәуекелдік 2005ж. №3 (55) ;
35. Новоселова Л.А. “Денежные расчеты в предпренимательской деятельности” М: Юринформ 1999г. Стр.145.
36. Ефимова Л.Д. Комерческий банк: предприятие или учереждение// хозяйство и прово. 2000г. №7. стр.100.
37. Жалгасов М.Ж. “Вестник КазНУ” Ақша несие саясаты. 2004ж. №6.
38. Закон РК от 30 марта 1995г. «О Национальном банке РК ».
        
        МазмҰны
кіріспе……………………………………………………………………………3
1. Коммерциялық банктер, және олардың қызмет етуінің теоретикалық
негіздері...................................................................
...........7
1.1 Қазақстан Республикасында банктерді ұйымдастыру
негіздері...........7
1.2 ... ... банк ... ... Банк ... реттеу
әдістері.................................................................20
2. Қазақстан Республикасының банк жүйесінің қызметін Талдау және
реттеу......................................................................
..............27
2.1 Қазақстан ... банк ... ... Қазақстан Республикасында коммерциялық банктердің қызметін реттеу
құралдары...............................................................
............................38
3. Қазақстан Республикасындағы коммерциалық банктердің қызметін жетілдіру
жолдары………………………44
3.1 Банк қызметін ... және ... ... ... ... жүйелердегі
бәсекелестік......................................................50
Қорытынды...................................................................
....................................53
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
ТІЗІМІ...........................................................56
Қосымшалар..................................................................
.................................58
іріспеасы рыќтыќ экономикасындаѓы
____________________________________________________________________________
________________
Кіріспе
"Коммерциялық банк" термині, банкілер басымды жағдайда ... ... ... операцияларына және төлемдерге қызмет көрсетуі
кезіндегі банкі ... ерте ... ... ... Оның ... ... еді. Банкілер тауар айырбасымен байланысты
тасымалдау, сақтау және басқада операцияларды ... ... ... өндірістік циклді қысқа мерзімді несиелендіру
бойынша операциялар пайда болды: айналым капиталын толықтыру, ... ... ... ... құру, жалақы төлеу және т.б. несиесі.
Несиелер мерзімі біртіндеп өсе бастады, банк ресурстарының бір бөлігі
негізгі капитал мен ... ... ... үшін қолданыла бастады.
Соңғы уақытта Қазақстанның банкілік жүйесінің ... ... ... ... ... ... ... бағыттары қалыптасты, қаржы институттары арасында ... бөлу ... ... ... ... оның жұмыс істеу тиімділігінің
артуын, қажетті инфрақұрылымның құрылуын несиелендіру қатынасын қолданбай
және оны ары қарай ... ... ... ...... ақша ... ... беру, ереже бойынша, процент
төлеумен; құндық экономикалық категория тауар – ақша ... ... ... пайда болуы айырбас саласымен тікелей байланысты, бұл
жерде тауарлар иелері экономикалық қатынасқа түсуге дайын, меншіктенушілер
ретінде бір – ... ... ... ... болу және өркендеу ... ... ... және ... байланысты. Капиталдың негізгі және айналымды
қозғалысы процесінде ресурстарды босатып алу жүреді. ... ... ... ұзақ ... ... олардың құны дайын өнімдер
құнына бөлшекті беріледі.
Несие берудің ... алты ... ... «Си» ... ... Тапсырыскердің ... ... ... ... басқа несиегерлер тәжірибесі. Несие мақсаты,
болжауды құрудағы тапсырыскер тәжірибесі. ... ... ... ... ... қол ... ... кепілдік беретін тұлғаның болуы.
Ақша қаражаты (Cash) Пайда, дивидендтер және бұрынғы сату көлемдері.
Қолма – қол ... ... ... ... және ... ... ... етілу (Collateral) Активтерді меншіктену құқығы, олардың
қызмет ... ... ... ... тозу ... Олардың
қалдықты құны.
Шарттар (Conditions) Саладағы ... ... және ... ... Тапсырыскер қызметінің нәтижелерін осы саланың басқа
фирмаларының қызметтері нәтижелерімен салыстыру.
Бақылау (Control) Банк ... ... ... және несиенің
сипаты мен сапасына қатысты ережелер.
Қазіргі кезде Қазақстандағы шағын бизнестің өркендеу жағдайы қоғамның
қажетсінуіне алыс ... ... Бұл ... ... ... ... ... Қазақстан экономикасын ірі ... ... ... ... ... құрды. Одан өзге, онымен қатаң және
компромиссіз ... ... ... шағын кәсіпкерліктің өркендеуі
социалогиялық идеология негізінің беделін түсіретін ... ... ... шағын кәсіпкерліктің тіркелген субъектілерінің
саны, бағалау мәліметтері бойынша, 440 мың шамасында болды, ал Бағдарламада
бұл ... 500 ... ... ... Осы ... ... ... 350 мың бірлігі қатарын құрады. Бағдарламада, сонымен
қатар, қызметтің өндірістік, қаржылық, ғылыми – технологиялық, ... ... және ... ... ... және орта кәсіпкерліктің
субъектілерінің тиімді қатынасын алу болжалған.
2004 ... ... ... ... ... нарықта белсенді
саясаты жалғасты. Банк несиелері бойынша экономикаға негізгі қарыздың ... 2004 ... ... 3,5% ... және 70,47 млрд. тенгені құрады
(4,6 млрд. жуық АҚШ долл.).
Орташа- және ұзақ мерзімді несиелер бойынша ... ... 0,5% ... 385,3 ... ... ... ал қысқа мерзімді несиелер бойынша -7,6%,
сөйтіп 311,0 млрд. тенгені құрады. Нәтижесінде орташа- және ұзақ ... ... ... 55,3% ... валютадағы несиелердің меншікті салмағы несиелердің ... 2004 ... ... ... ... ... 31,1%
құрады (2004 жылдың желтоқсанында - 31,5%). Осы кездегі шетелдік ... ... бір айда 4,2% , 479,9 ... ... ... ал ... бір айда 2,1 % және 216,3 млрд. тенгеге артты.
Банктердің шағын ... ... ... бір айда ... 144,3 ... ... ... қатар, Қазақстандағы несиелендірудің ... ... ... ... ... жатқызуға болады:
“Несиеге өмір сүруге” қорықпайтын тұрғындар саны көбейді;
банктердің сыйақылық ... ... ... ... жаңа ... ... ... өз қызметтерін едәуір
жандандырды;
Экономикалық өсудің жоғары қарқындылығы тұрақты түрде ақша қаражатының
жетіспеушілігімен қатар жүреді. ... ... ... жаңа несиелендіру спектрін кеңейтті және
берілетін ... ... ... ал ... беру ... көрсететін
қызметтерінің басымдылықты түрі болды.
Соңғы үш жылдың ішінде, ... ... ... көлемі
бірнеше есеге жоғарылады және 2004 жылдың ... ... ... млрд. тенгені құрады.
Қазіргі кезде банктер активтерінің 60% - ға ... ... ... банктердің (орта есеппен 32 млн. АҚШ
долларына жуық) жеткілікті ... ... еске ... ... қатынастары әмбебап банкілер үшін дұрыс, оның
активтеріндегі несиелер ... 60 – 65 % ... ... ... ... ... келесі беталыстармен
сипатталады.
Экономикадағы банктер несиелері бойынша негізгі қарыздың жалпы ... ... 4%-ке ... (жыл ... ... және 1 ... ... (7,3
млрд. АҚШ долл.) құрады.
2005 жылдың ішінде байқалған, ұлттық ... ... ... несиелердің артуына және соған ... ... ... ... ... ... бұл ... бұрын тенге
бағамының АҚШ долларына ... ... ... ... және орта бизнес секторындағы жұмыс жағдайын жақсарту үшін
Қазақстан Республикасының ... ... және ... ... ... келтіретін жетімсіздіктерді болдырмауға бағытталған
шаралар қабылданды.
Өзінің ... ... ... ... Н.А. ... ... сатылы шеше отырып шағын және орта бизнесті беріктендіру қажет:
- салықтық ... ... ... және активті жариялы ету;
- несие ресурстарына шығуды жеңілдету;
- әкімшілікті процедуралар мен рұқсаттарды күрделендірмеу;
- бюрократтықтан және бақылау – тексеру органдарынан қору;
- ... және орта ... ... ... ... құру,
маркетингтік зерттеу жүргізуде, ... ... ... ... ... ... ... мемлекет басшысының жолдауындағы ережелерге сәйкес,
қазіргі этапта агроөнеркәсіптік салалар басымшылықты ... ... ... және орта кәсіпкерліктің өркендеуінің басымды ... ... ... ... ... ауыл шаруашылығы
машинасын жасау, ... және ... ... ... ауыл ... ... келіп айтатын болсақ, шағын және орта ... ... ... ... қабылданған шараларға қарамастан, жүргізілген
зерттеулер экономиканың осы секторының өркендеуіне кедергі ... ... бар ... ... :
- ... және орта ... ... қолдауға бағытталған,
қабылданған заңдық және ... ... ... ... ... ...... қызмет үшін отандық өндірушіге
қажетті нарықтық инфрақұрылымның өркендемеуі;
- несиелік ресурсқа шығу қиындығы;
- өнімнің, жұмыстың, ... ... ... және ... ... жүйесінің жетілмегендігі, ол ... ... шет ... ... бірдей бәсекелесуге мүмкіндік
бермейді.
Шағын және орта ... ары ... ... ... ... осы секторында шығарылатын өнімнің бәсекелестік қабілетін
жоғарылатуға ба,ытталған сапалы өзгерістер жүргізілетін ... ... ... ... істейтін кәсіпорындардың, әсіресе ауыл
шаруашылығы өнімдерін өңдеу ... ... ... шығарушы
және металл бұйымдарын жасаушы, резеңке және синтетикалық шайырлар шығарушы
кәсіпорындардың.
Экономиканың қаралатын секторындағы жұмыстың күрт ... ... ... ... және орта бизнесті өркендету және қолдаудың ... ... осы ... ... ... ... ... Коммерциялық банктер, және олардың қызмет етуінің теоретикалық негіздері
1.1 ... ... ... ... ... ... ... өз қызметінде 1995 жылы 30 ... "ҚР ... ... және 1995 ... 31 ... ... "ҚР-
ғы банктер және банктік ... ... ҚР ... ... ... - ... ... екінші деңгейін білдіреді. Олар
банктік ресурстарды шоғырландыра отырып, ... және жеке ... ... ... ... мен қаржылық қызметтерді жузеге асырады.
Қазіргі коммерциялық банктер жүйесі 1990 жылдың аяғынан ... яғни ... ... ... ... он бес ... ... Коммерциялық банктердің соңғы сегіз жылдағы сандық құрамы ... ... - ҚР -ғы ... банктердің сандық құрамы кезеңнің басына
|Банктер түрлері |01. 00 |01.01 |01. 02 ... ... ... |44 |38 |36 ... ... | | | ... ... | | | ... |2 |2 |2 ... |1 |- |- ... капиталының | | | ... оның ... -| | | ... аса, оның |16 |17 |17 ... ... ... |9/6 |9/6 |10/4 |
| |11 |11 |10 ... банк еліміздің эмиссиялық және резервтік орталығы ретінде ақша-
несие және ... ... ... Оның қызметінің басты мақсаты пайда
табу емес, тек ақша-несие саясатын жүргізуге және еліміздің банк ... ... ... 48-49б/
Орталық банктің тарапынан ақша-несиелік реттеудің негізгі объектісіне
экономикамыздағы жалпы қолма-қол және ... ақша ... ... банк - бұл ... ... ... ... көрсетумен
айналысқан, қарапайым мемлекеттік банктен орталық, ... ... ... банкісі болып табылады. Іс жүзінде Ұлттық банкте барлық
кассалық резевтердің шоғырлануы және ... ... ... ... ... мекеме-лерінің коммерциялық банктер кассасын толтыру ... ... ... ... ... қолма-қолсыз есеп айырысуларды
Ұлттық банк мекемелері арқылы жүргізе отырып, қажет ... ... ... ала ... банк - бұл ... ... құрайтын, оған қоса меншікті
алтын валюта резервтерден, басқа да материалдық ... ... ие ... ... заңды тұлға.
Әлемдік тәжірибеде орталық банктің қызметін ұйымдастырудың әртүрлі
келесідей құқылық формалары кездеседі:
- ... 100% ... ... ... біртұтас банк
формасында (мысалға: Ұлыбритания, ГФР, Франция, Канада, Ресей, Қазақстан);
- ... бір ... ... тиеселі немесе мемлекеттің қатысынсыз
акционерлік қоғам формасында (Жапония, Белгияда);
- орталық ... ... ... ... ... ... (АҚШ-та).
АҚШ-та орталық банктердің мүлкіне ... ... ... ... ... жүйеге мүлік иесі болып келетін коммерциялық
банктердің қосқан жарнасынан тұрады.
Ұлттық банк өзінің атқаратын мәні жағынан біртұтас ұйым болып табылады,
ал ... тек оның ... ... ... Бүгінгі жарғылық қордың мөлшері
- 20 млрд. теңгені құрайды. Негізгі қорлары ғимараттардан, құрылғылардан,
құрал-жабдықтардан, көліктік құралдар мен ... ... ал ... банкке тиселі болып табылатын ... ... ... жылдан бастап, "Ұлттық банкі туралы" ҚР заңына ... ... мен ... ... ... ... ... міндеті -
еліміздегі баға тұрақтылығын қамтамасыз ету болып табылады.
Сол сияқты, Ұлттық банкке мынадай қосымша міндеттер жүктелді;
- мемлекеттің ... ... ... ... ... қызмет етуін қамтамасыз ету;
- қаржы жүйесінің тұрақтылығын қамтамысыз ету;
- банктік қызметті реттейтін нормативтік құқылық актілерді ... ... ... мен клиенттер мүддесін қорғау және олардың
орындалуына бақылауды жүзеге ... ... ... ... ... ... құралады:
- меншікті қаражат есебінен;
- басқа банктерден тартылған және Ұлттық банкте шартты ... ... ... ... ҚР ... ... қаражаттардан;
- арнайы мемлекеттік қорлар мен бюджеттің уақытша бос жатқан қаражаттар
есебінен.
Ұлттық банктің басқару құрылымы.
Қазақстанның Ұлттық банкі - ... ... ... біртұтас
орталықтандырылған құрылымды білдіреді. Ұлттық банктің басқару органына:
Басқарма және директорлар Кеңесі (Директорат) жатады.
ҚҰБ-нің жоғары басқару ... ... ... ... және басқармаға
келесідей негізгі қызметтер жүктеледі:
- мемлекеттің ... ... ... банк ... ... бар ... ... құқықтық актілерін
бекіту;
- Ұлттық банктің банктермен ... ... ... ... ... белгілеу;
- жекелеген банктік операциялар түрлерін жүргізуге лицензиялар беру
туралы шешім қабылдау;
- банктер үшін ... ... ... ... ... ... ... баскарудың негізгі қағидаларын анықтау;
- ҚР валютасының айырбас бағамын анықтау тәртібін ... ҚҰБ ... ... жылдық есепті қарау, қабылдау және Президенттің
бекітуіне беру;
- ҚҰБ-нің жылдық балансын және табыс мен зияны ... ... ... және
бекіту;
- ҚҰБ туралы нұсқауды, оның жарғылық капиталы мен резервтік қордың
қалыптасу тәртібі, негізгі құралдарды және өзге де ... ... ... көрсету, ҚҰБ-нің құрылымы және бюджеті, департамент
директорларын, филиалдардың, ... және ... ... ... ... ... актілерді бекіту;
- банктер үшін пруденциальдық нормативтер мен ... да ... және ... ... ... ... оған ақы төлеу жүйесі мен мөлшерін ... ... ... ... және ... да ... ... туралы шешім
қабылдау;
- Директорлар Кеңесінің (Директораттың) құрамын бекіту;
- ... ... ... ... ... ... ҚҰБ-не
арналған бухгалтерлік есептің саясатын және одістерін анықтау;
Ұлттық ... ... ... ... ... ... банктің
Басқармасының құрамына:
- ҚҰБ төрағасы жене бес лауазымды ... ҚР ... бір ... ҚР Үкіметінен екі өкіл кіреді.
Ұлттық банктің оперативтік басқару органы директорлар кеңесі болып
табылады. ... ... ... ... банк төрағасы, оның
орынбасарлары жене құрылымдық бөлімшелердің жетекшілері кіреді.
Ұлттық банк тек қана ҚР Президентінің алдында есеп ... Есеп ... ... Парламенттің келісімімен ҚР Президенті ҚҰБ-нің төрағасын 6 жылға
сайлайды және қызметінен босатады;
- ҚҰБ төрағасының ... да ҚҰБ ... ... ... 6 ... сайлайды және қызметінен босатады.
- ҚҰБ-нің жылдық есебін ҚР ... ... ... ... - теңгенің айшығының тұжырымын ҚР Президенті
бекітеді;
- ҚҰБ-нің ҚР Президентінің сұрауы бойынша ... ... ... ... отыруы.
Ұлттық банк өзінің негізіі қызметтерін жергілікті жерлердегі облыстық
басқармасы Алматы қалалық филиалы арқылы атқарады. Бұл ... ... ... ... ... ҚҰБ ... мен ... өз қызметтерін ҚҰБ
бекіткен өкілеттігі шегінде ғана ... ... ... функциональдық құрылымына департаменттер мен басқа да
бөлімшелерден тұратын орталық аппараты, филиалдары, ... ... ... ... ... ... мынадай департаменттер мен дербес
басқармалары бар:
- зерттеу және статистика ... ... ... ... ішкі ... ... монетарлық операциялар департамент;
- сыртқы байланыстар бөлімі;
- заң қызметі ... ... ... ... ... ... ... басқарма;
- инженерлік қауіпсіздік жүйесін пайдалану бөлімі;
- бухгалтерлік есеп департаменті;
- есептеу жұмыс орталықтарының департаменті;
- ... ... ... жүйесі басқарамсы;
- бақылау және аудит департаменті;
- персоналдармен жұмыс жасау басқармасы;
- халықаралық қаржы ұйымдарының ... іске ... ... ... ... және ... ақпараттар белімі. Сонымен қатар,
ҚҰБ құрылымына мынадай дербес
бөлімшелер де ... ... ... ... ... ... Ұлттық банк екілеттігі;
- Банкноттық фабрика;
- Монета сарайы;
- Қазақстан банкаралық есеп айырысу орталғы (ҚБЕО);
- Қазақстан ипотекалық компаниясы;
- Ипотекалық ... ... ... Процессингтік орталық;
- Актуарлық орталық;
- Банктік сервистік бюро;
- Ұлттық ақпараттар технологиясы;
- Автобаза./18,44б/
2004 жылдан бастап, Үкіметтің ... ... ... ... ... және қаржы ұйымдарының қызметіне ... және ... ... ... ... ... ... банктің қадағалау, бағалы қағаздар нарығын реттеу және
сақтандыру ұйымдарының қызметін ... ... ... ... ... ... банктің атқаратын қызметтері де
қысқарып, яғни тек қана ... ... ... банк ... ... қызметтерді атқарады:
- ақшаны эмиссялау;
- ақша-несие саясатын жүргізу;
- төлем жүйесін ұйымдастыру;
- төлем балансын құру;
- валюталық ... және ... ... ... банк мынадай
операцияларды жүргізеді:
- бірінші кластық эмитенттермен шығарылатын алты айлық ... ... ... ... мемлекеттік бағалы қағаздарды сатып алады және
сатады;
- депозиттік сертификаттармен қайтару мерзімі бір жылға ... ... ... ... ... және сатады.
- депозиттік және есеп айырысу операцияларын жүргізе отырып, бағалы
қағаздарды, басқа да құндылықтарды сақтауға және ... ... ... ... операцияларды жүзеге асырады;
- қажет кезінде банктерде және қаржы ұйымдарында шоттар ашады;
- чектерді жазып вексельдерді береді;
- ... ... ... өз ... сай келетін басқа да
банктік операцияларды жүзеге асырады.
Ақша-несие саясаты
Қазақстан Ұлттық банкі ... ... ... ... ... асыратын орган болып табылады.
ҚҰБ ақша-несие саясатының басты ... - ... ... яғни оның төлем қабілеттілігі мен басқа шетел валюталарына
қатысты тұрақтылығын қамтамасыз етуді көздейді.
Ақша-несие саясаты - бұл ... ақша ... ... ... ... ... өзгертуге, жалпы банк ... ... ... ... ... ... макроэкономикалық деңгейдегі субъектісі - Ұлттық
банк болып табылады. Ал ақша-несие саясатының Ұлттық банк ... ... ... ... және ... ақша ... жатады.
Шаруашылық конъюктурасының жағдайына байланысты ақша-несие саясатының
екі типі ... ... ... ... ... ... ... - екінші деңгейлі банктердің несиелік
операциялар көлемін шектеуге және қатаң шарт белгілеуге, сондай-ақ сыйақы
мөлшерлемесінің деңгейін ... ... ... жиынтығы.
Экспанциондық ақша-несие саясаты - несие беру ... ... ... ... ... ... және ... төмендеуімен байланысты шаралар.
Соңғы жылдардағы ақша-несие саясатының басты ... ... ... және ... ... ... ету. ... жетуде Ұлттық банк қатаң ақша-несие саясатын ... ... ... банк мынадай ақша-несие саясатының негізгі құралдарының
көмегімен реттеледі:
- Сыйақы мөлшерлемелерін белгілеу;
- Ең ... ... ... ... ... ... ... қағаздарын сатып алу және сатуы бойынша ашық
нарықтағы операцияларды жүргізу;
- банктерге және укіметке ... ... ... нарықта интервенциялау;
- кейбір жағдайларда, несиелік ... ... ... мен ... ... сандық шектеулер енгізу;
Қазіргі уақытта жоғарыда аталған құралдардың ... ... ... ресми сыйақы мөлшерлемелері, қысқа мерзімді
ноттарды эмиссиялау, ашық нарықтағы операциялар./19,221б/
Ұлттық банк ... ... ... ... ... ... сыйақы
мөлшерлемелерді белгілейді:
- ресми қайта қаржыландыру мөлшерлемесі;
- ресми есептік (дисконттық) мөлшерлемесі;
- РЕПО және кері РЕПО операциялары бойынша сыйақы мөлшерлемесі;
- "овернайт " ... ... ... мөлшерлемесі;
- күндізгі займдар бойынша сыйақы мөлшерлемесі.
Ресми қайта қаржыландыру мөлшерлемесі - ақша нарығының жалпы ... ... ... мен ... ... және күтілетін инфляция
деңгейіне байланысты белгіленеді. ... ... заң ... ... ... ... ... ҚҰБ Басқармасының жеке қаулылары
бойынша жүргізілетін заем операциялары бойынша қолданылады.
Ресми есептік (дисконттық) мөлшерлемесі - ақша ... ... ... ... ... пен ... ... байланысты
белгіленеді және Ұлттық банктің коммерциялық ... ... ... ... ... ... ... (дисконттық) мөлшерлеме жылдық
пайыздық мөлшерлеме болып табылады және ол ... ... алты ... ... ... қолданылады.
РЕПО және кері РЕПО операциялары бойынша сыйақы мөлшерлемелері - жылдық
пайыздық молшерлемелер, ішқі ... ... ... ... және ... ... ... операциялар жүрғізуде
қолданылады. РЕПО-ның мақсатты мелшерлемесінен ауытқу ... ... ... немесе тарту жолымен РЕПО нарығындағы сыйақы
мөлшерлемелерді реттеу ... ... ... елеулі ауытқуын
болдырмау./20,58б/
"Овернайт" заемдары бойынша сыйақы мөлшерлемесі - Ұлттық банктің екінші
деңгейдегі банктерге, олардың ... ... ... ... есеп
айырысуды дебеттік қалдықпен аяқтауы барысында бір түнге берілетін заемдары
"бойынша қолданылады.
Күндізгі заемдар бойынша сыйақы ... ... ... ... ... ... ҚҰБ-ғы теңгеде ашқан корреспонденттік шоттары
бойынша төлем жүргізуге немесе ақшалай аударымдар ... ... ... ... болмаған не жетіспеген ... ... ... банктің ресми сыйақы мөлшерлемелерін төмендегідей 3-кестемен
беруге болады.
3 кесте- Ұлттық банктің ресми сыйакы мөлшерлемелері пайызбен*
|N |Сыйақы ... |01.2003 ... ... ... | | | ... ... |14 |9 |7,5 ... ... |12,5 |8 |8 ... ... бойынша |20 |12 |9 ... ... | | | |
| ... | | | |
| ... ... | | | |
| ... |- |5 |5,5 |
| |1 жұма |6,5 |5 |5,5 |
| |1 жұма |5,5 |5,5 |5,5 ... ... ҚҰБ статистикалық бюллетенінен алынған.
Ескерту: РЕПО операциялары бойынша мөлшерлемелер 8.12.00 ... ... ... күн ... ... ... ... талаптар.
Ақшалай нарықтағы тепе-теңдікті қамтамасыз етуде, банктерге берілетін
несиелер көлемін реттеуде, банктің өтімділік деңгейін реттеуде және олардың
міндеттемелері ... ... ... сол сияқты банктің салым
иелері мен акционерлерінің мүдделерін қорғау мақсатында ... банк ... ... талаптар механизмін қолданады.
Резервтік талаптар ашық нарықтағы операциялар және ... ... ... банктерді жанама ақшалай-несиелік реттеудің негізгі
құралдарының біріне жатады. Қазақстан банк ... ... ... ... талаптар, бір жағынан, сақтандыру институттарының жоқ
кезінде, коммерциялық банктердін. депозиттерін сақтандыру қызметін, екінші
жағынан, экономикадағы ... ... ... ... ... ... бұл ... 1993 жылы 1 қаңтарда енгізілген "ҚР
коммерциялық ... және жеке ... ... ... ... ... ... резерв нормативі 18-20% мөлшерінде бекітілген
болатын. Қазіргі уақытта ол төмендеп, 6%-ды ... ... ... ... операциялар - бұл Ұлттық банктің айналыстагы ... ... ... ... ... ... нарықта мемлекеттің
бағалы қағаздарып сату және сатып алумен байланысты операциялары.
Бұл біршама ақша массасын, коммерциялық банктердің ... ... ... ... ыңғайлы әдістерінің бірі болып табылады. Оның
негізгі мәні ақша эмиссиясын тоқтату арқылы банктердің несиені ... ... ... банк ... бағалы кағаздарды сату арқылы оны сатып алушылардың
резервтік шоттарынан тиісті ... ... ... ... ... ... ... және ақша шығаруды ынталандыру мақсатында Ұлттық
банк бағалы ... ... ... да, ... ... ... ... қайта аударады.
Несиелік операциялар.
Несиелеу және қаржыландыру операцияларына соңғы жылдары Ұлттық банктің
қызметінің ... ... ... ... ... байланысты
тиісті шаралар қолданды. Қазіргі уақытта ... ... ... тек қана ... ... сақтау мақсатында жүзеге асырылады.
Бюджеттің тапшылығын жабу үшін ... ... беру ... ... яғни Ұлттық банктің республикалық бюджетті несиелеуден бас тарту
мақсатында жүргізілді. Жеңілдікпен берілетін ... беру ... ... үшін ... ... жасауын - қарастыру болған жоқ.
Ұлттық банктің несиелерін орналастыру аукциондар арқылы, банкаралық нарық
арқылы, сол ... ... ... ... ... асырылады.
Валюталық интервенция.
Ұлттық банктің валюталық интервенциясы - деп ұлттық валюталық багамына
эсер ету максатында орталық банктің ... ... сату және ... ... ... нарықтағы операцияларга араласуын айтады.
Ұлттық банктің валюталық нарықтағы интервенция дербес түрде кез келген
банктер және валюталық ... ... кез ... ... ... ... ... жүзеге асырылады./21,66б/
Ұлттық банк ақша-несие саясатының бағыттарын бір жылға ... ... ... ... ... үш жылға алдын-ала анықтау тәжірибесіне көшті
және әр жыл өткен сайын өзгерістерді ... оған ... банк пен ... біріге түзетулер енгізеді. Мұндағы негізгі мақсат біртіндеп
инфляциялық таргеттеу ... өту, яғни ақша ... мен ... ... ... ... инфляция бойынша мақсатты
көрсеткіштерге ... ... ... қана Ұлттық банктің инфляцияны төмендету
мақсатындағы саясатына толық жауап береді және сонымен ... ... ... ... рыноктың қатысушыларының үлкен сенемін
қамтамасыз етеді. Басқа ... ... ... ... ... ... ... факторлар негіз бола алады:
бюджеттің ... ... ... ... ... жүйесінің тұрақтылығы, Орталық банктің тәуелсіздігі, Орталық банктің
құралдары мен инфляция арасындағы өзара ... ... ... ... қаржы нарығының тұрақтылығын сактауға, сақтандыру
нарығының, бағалы қағаздар нарығының әрі қарай ... және банк ... ... экономиканың нақты секторын банктердің несиелеуін әрі қарай
өсіру үшін жағдай жасауға, сондай-ақ жинақтаушы ... ... ... ... ... ... ... саясатынын, негізгі
құралдарының біріне "ашық нарықтағы операция", оның ішінде РЕПО ... ... ... ... алу ... жатады. 2003 жылы Ұлттық
банк өзінің ресми мөлшерлемелерінің (оның ... РЕПО және ... ... мөлшерлемелері бойынша) ролін нығайту үшін шаралар қолданбақ. Бұл ... ... ... ... ... ... ... дайындық үшін қызмет етеді.
2003 жылы Қазақстан Республикасында валюталық режимді либерализациялау,
бірінші кезекте ... ... ... мен ішке ... ... ... мен реттеу шараларын жұмсарту, яғни ... ... ... ... үшін ... алып ... сияқты шаралар жалғасын табуда. Жалпы алғанда, валюталық режимді
либерализациялау үш кезенде өтеді. 2 ... ... 2005 ... ... ... ... ... жылға
аяқталады деп күтілуде.
Жалпы 2003 жылы ақша-несие саясатын ... ... ... ... етті, сонымен қатар елде жоғары экономикалық өсуді
сақтауға белгілі бір дәрежеде ықпалын тигізді.
2003 жылы орташа жылдық инфляция 6,4% болды. Жыл бойы ... ... АҚШ ... ... 12,4%-ға нығайды, ал еуро және ... ... ... және ... ... жылға арналған ақша-несие саясатының ңегізгі корсеткіштерінің
болжамы 4-кестеде беріледі.
4.кесте- 2004-2006 жылдарға арналған ... ... ... болжамы
|Көрсеткіштер |2003 |2004 |2005 ... ... | | | ... ... | | | | ... ... % | |4-6 |3-5 |3-5 ... (ТБИ) | | | | ... ... % |6,5 |5-7 |4-6 |4-6 ... ... | | | | ... ... % |7,0 ... |5,5 ... ... ... ... | | | | ... АҚШ ... |4852 |5156 |5679 ... % |54,5 |6,3 |10,1 ... ... | | | | ... ... |312 |411 |495 |574 ... % |50,0 |31,6 |20,3 ... ... | | | | ... ... |1026 |1325 |1607 ... % |34,2 |29,1 |21,3 ... жүйесіндегі резиденттердің | | | | ... | | | | ... ... |780 |972 |1183 ... % |29,4 |24,6 |21,7 ... ... ... ... | | | | ... ... |940 |1225 |1520 ... % |39,8 |30,3 |24,1 ... ... ... ... |10,0- |9,0- |8,0- ... ... ... өлшемді |11,0 |10,5 |9,5 |9,0 ... % | | | | ... ... берілген теңгедегі |14,5 ... ... ... ... | |13,5 |13,0 ... % | | | |0 ... ... ... ... ... арналған ақша-несие
саясатының басты мақсаты орташа жылдық базалық йнфляцияны - 2004 жылы 4-6 %
және 2005-2006 жылдары 3-5 % ... ... жылы ... ... таза ... резервтері 58%-ға 4958,9 млн.
долл. дейін ұлғайды, бұл 4,8 айдан астам уақыт тауарлар мен қызмет көрсету
импортының орнын ... ... ... ... халықаралық резервтері
тұтастай алғанда 69,3%-ға 8565,2 млн. долл. ... ... ... таза ... ... өсуі ақша ... алып келді: ақша базасы: -52,2%-ға 316,9 млрд. теңгеге ... ... - ... 969,9 ... ... дейін, қолма-қол ақша 47,6%-ға 238,7
млрд. теңгеге ... ... ... 2003 жылы экономиканы
монетизациялау 17,3%-дан 22%-ға дейін өсті.
2003 жылы қаржы секторының негізгі сегменті - банк ... ... ... ... жылы ... ... ... жиынтық активтері 46,5%-ға 1,7
трлн. теңгеге ... (11,7 ... АҚШ ... жуық), ал жиынтық меншікті
капиталы - 45,1%-ға 233,9 млрд. теңгеге дейін үлғайды. 2003 жылы халықтын
(резидент ... ... ... осуі жалғаса түсті, олар 33,4%-
ға 343,2 млрд. тенгеге дейін (2,4 млрд. АҚШ долларына жуық) өсті. 2003 ... ... ... ... өсуі банктердіц экономикаиың
нақты секторына берген несиелерінің 45,5%-ға 978,1 млрд. теңгеге дейін ... ... ... ... ... етті./23,41-52б/
2.2 Қазақстан Республикасында коммерциялық банктердің қызметін реттеу
құралдары
Есептік мерзім ішінде банкте кредиторлар мен ... ... ... міндеттемелері болса, өтімділік нормативі орындалмаған болып
саналады.
Банктер ағымдағы өтімділік коэффициентін есебімен қатар активтер мен
міндеттемелердің мерзімдері бойынша ... ... ... ... (4-
кесте келесі бетте).
Аталған активтер мен міндеттемелерді мерзімдеріне қарай салыстыру
кестесін толтырғанда өрбір активтер ... үшін ең аз ... және сол ... ... банк ... ... ... орындауын талап етуге құқы бар. ... ... ... ... ... ... ... арналған
резервтерді (провизияларды) шегермей-ақ қамтиды.
Активтердің, міндеттемелердің және шартты ... ... ... 1 мен ... ... өсу ... ... 5 және 6-жолдардың ... ... ... ... ... ... салыстырылады. "Барлығы" деген графа мен
жіктелген активтер ... ... ... ... нәтижесінің
алшақтығы банктің құрған резервтерінің (провизияларының) сомасына сәйкес
келуге тиіс.
5.кесте- Банктің ... мен ... ... ... ... ... ... ... | | ... | | |ер ... ... төменгі мөлшері |1 |0 |0 ... ... ... ... (кі) |2 |3 |0 ... ... ... коэффициенті (к2) |2 |5 |0 ... ... ... бір ... ... |6 |1 |1 ... ... ... ... (кЗ.1) | | | ... ... ... бір қарыз алушыға келетін|5 |1 |0 ... ... ... (кЗ.2) | | |1 ... ... ... |3 |3 |0 ... | | | ... негізгі құралдарға және қаржылық емес |3 |2 |0 ... ... ... ... | | | ... (к5) | | | ... ... ... ... |7 | |0 ... ... бузушы банктердің саны|29 |15 |1 |
* ... ... ... ... ... N 6 (103) маусым
2005 жыл
Пруденциялық нормативтерді бұзатын банктердің санының азаюы Халықаралық
стандартқа екінші деңгейдегі банктердің етуіне ... ... ... ... банктердің капиталдану деңгейінің ... ... ... ... ... ... банк заңдарының
бүзылуъша жол берген екінші деңгейдегі банктерге ідектелген ықпал ... мен ... ... банк заңдарына сәйкес жузеге асырылды.
Банктер пруденциялық ... мен ... ... ... да
нормалар жэне лимиттерді, сондай-ақ Ұлттық банктің нормативтік-құқықтық
актілерін бұзса, олардың лауазымды ... мен ... ... жағдайына және ... ... ... ... ... қауіп тондіретін заңсыз әрекеттер жасаса, онда
Ұлттық банк ... ... ету ... ... ... қолдануы
мүмкін:
а) міндеттеме-хатты талап ету;
б) ескерту жасау;
в) орындауға міндетті ... хат ... ... ... келісім жасау;
Міндеттеме хаты - банктің бар кемшіліктерді ... банк ... ... ... ... мерзім ішінде жою бойынша дайындығы.
Жазбаша келісімі - анықталған кемшіліктерді дерсу жою және ... ... ... ... ... банк пен Ұлттық банк арасындағы
кслісімі.
Ескерту хаты - Ұлттық банктің банктік заңңылықпен ... ... ... ... ... ... хат - ... банктің айқындалған кемшіліктерді белгіленген
мерзімде ... ... ... қолдану қажеттілігі ... ... банк ... ... ... ... ... аталған ықпал ету
шараларының біреуін немесе бірнешеуін қолдануы мүмкін./27,59б/
Ұлттық банк шектелген ықпал ету шараларын қолданумен ... ... ... ... ... ... ... де
пайдаланады.
Банкке шектелген ықпал ету шараларының бір ... ... оған ... ... ... ... де банк ... қолданған шектейтін ықпал ету шаралары қарастыратын
мівдсттерді орындамаса, Ұлттық банк оған қосымша банктік ... ... ... беруге немесе филиал ашуға рүқсат ... ... ... ... банк банкке қолданған ықпал ету шараларымен қатар
санкциялар ... ... ... ... банк төмендегідей шараларды
жүзеге асырады:
а) Қазақстан Республикасы зан ... ... ... айыппүл
салу және ендіріп алу;
ә) барлық немесе жеке бір ... ... ... ... ... ... белгілі бір негіз бойынша банктің ашылуына рүқсатты ... ... ... коммерциалық банктердің қызметін жетілдіру
жолдары
3.1 Банк қызметін экономикалық және құқықтық реттеудің жетілдіру жолдары
Нарықтық экономикаға көшу жағдайында ... ... банк әр ... ... кезінде өзіне қабылдайтын тәуекелдік бақылау
дұрыстығының маңызы артады.
Қазақстанның нарықтық ... ... оның ... ... тиімділігінің
артуын, қажетті инфрақұрылымның құрылуын несиелендіру қатынасын қолданбай
және оны ары қарай ... ... ... ... қатынастардың қалыптасуына байланыеты тәуекелдік түсінігі
банктер өміріне нақты кіруде. Жоспарлы ... ... ... ... КСРО ... жоспар-нұсқауы бойынша қызмет етті, сондықтан
банктік тәжірибеде "тәуекелдік" деген түсінік те ... жоқ. Егер ... есеп ... ... төлеу кезінде ақша қаражаттары болмаған
жағдайда банк автоматты түрде оған төлем несиесін ұсынатын.
Ұлттық банк ... ... ... қолданылатын пруденциялық
нормативтер мен орындауға міндетті басқа да нормалар мен ... ... Ол, ... ... ... ... нормативтерді
және орындауға міндетті басқа да нормалар мен міндеттерді бұзғаны үшін
жауапкершілікті ... ... ... қаржылық жағдайының сәйкестігі туралы
мәселені шешу ... ... банк ... ... ... ... ... құқылы.
Пруденциялық нормативтер немесе орындауға міндетті басқа да нормалар
мен лимиттердің нормативтік белгілері мен есептеу ... ... ... ... ... ашық валюта позициясының лимиттерін және
оларды есеитеу тәртібін, резервтік талаптар нормасын және оларды есептеу
әдісін, есеп ... ... ... мен оны ... ... ... банк
белгілейді./28,44-46/
Банктік қызметті жүзеге асырумен байланысты шығындарды табу мақсатында
банктер резервтік қор ... ... ... қорлар банктердің
дивиденттерді төлеуге дейінгі ... ... ... ... қорларының көлемін Ұлттық банк белгілейді.
Банктер жүргізетін операцияларының түрлері мен ... ... ... сенімділігіне бақылауды қамтамасыз ету үшін олар
Қазақстан
Республикасындағы банктер туралы ... ... ... банк ... күмәнді және үмітсіз қарыздарға қарсы арнайы провизиялар құру
арқылы берілген несиелер мен басқа да ... ... ... банк ... негізіі қызметтерін жергілікті жерлердегі облыстық
басқармасы Алматы қалалық филиалы арқылы ... Бұл ... ... ... жұмыс істейді. ҚҰБ филиалдары мен өкілеттіліктері өз қызметтерін ҚҰБ
бекіткен өкілеттігі шегінде ғана жүзеге асырады.
Ұлттық банктің функциональдық ... ... мен ... да
бөлімшелерден тұратын орталық аппараты, филиалдары, ... ... ... ... ... ... ... мүмкін емес. Ол кез келген
операцияда болады, тек тәуекелдік әр түрлі көлемде болуы мүмкін. Сондықтан
банктік қызмет үшін ... ... жою ... оны ... ала ... ... деңгейге дейін жеткізу маңызды болып табылады./29,9б/
Тәуекелдік негізінде ықтималдылықты, ал ... ... ... ... ... ... өз ресурстарының табысы бір бөлігін
жоғалту немесе қосымша ... ... ... ... ... ... болуы үшін келесі категорияларды ескеру ... ... ... ... тән ... ... ... көрсеткіш
ретінде жоғалтуларды, банктік табыстың төмендеуі ретінде түсінеміз. Осы
көрсеткіш ... ... мен ... ... сондықтан тәуекелдік
деңгейін жақсы бейнеде сипаттайды. ... пен ... ... ... байланысты. Сол себептікті тәуекелді ... ... ... сан ... да ... ... Бұл ... тәуекел теориясының
дамуы үшін негіз болып табылады.
Шығындар. ... өз ... ... ... бір ... ... салымшыларға төленетін пайыздар; басқа қаржылық институттардан ... ... ... үшін ... есеп ... ... ... байланысты шығындар; жұмыскерлерді, ғимараттарды, ... ... ... ... ... ... ... көзге
көрінбейтін жағдайларға байланысты белгіленген мөлшерден көбірек шығын ... ... ... ... ала ... ... ... мөлшерден артық шығынның
жүмсалу формасында ... ... ... ... операцияларды,
есептеулерге жасалатын талдаудың жеткіліксіздігінен немесе жағдайдың
болжана ... ... ... Сол ... ... ... ... портфельмен (ресурстарды нашар орналастыру), конъюктураның толық
есептелінбеуімен байланысты болғанда банкке әрқашан қолайсыз ... ... ... ... кез ... ... түрі ... түрде
белгілі бір тәуекелмен байланысты. Нарық жағдайында жұмыс істейтін кез
келген кәсіпорын сияқты банк те ... мен банк ... ... да, банк ... пайданы жоғарылатуға тырыса отырып, шығын
мен зиянды барынша азайтуға ұмтылыс ... ... ... бір ... ... ... тудырады,
оған банк иелері мен оның салым-шыларының мүдделерінің қарсы келуі негіз
болады. Біріншілер, қосымша ... табу үшін ... ... ... ал ... үшін, банкке сеніп тапсырылған қаражаттардың сақталуы
ең маңызды. Табыстылық пен ... ... ... қатынасты ұстап
отыру, банкті басқарудың біршама күрделі мәселелерін құрайды.
Банк үшін неғізгі тәуекелдік түрлері оның портфелімен ... ... яғни ... ... ... қаржылық активтермен
байланысты.
Тәжірибеде төрт басты портфельдік тәуекелдік түрлері белгілі: несиелік,
өтімділік, ... ... ... тәуекелі, валюталық тәуекелдік.
Несие тэуекелдік - қарыз ... өз ... ... ... банктік қарыз бойынша төлем төлемеу тәуекелдігі.
Ол ... ... ... ... ... ... үш ... белуге болады: қиянатшылық жасау тәуекелідігі, шетел
несиелері ... ... ішкі ... бойынша төлем телемеу
тәуекелдігі.
Қиянатшылық жасау - 1991-1993 жж. ... ... ... ... неғүрлым көп таралу себебі.
Тексеру нәтижесінде маусымды егіндік жүмыстарға, астық ... ... ... ... ... ... ... мақсатында пайдаланылмауы туралы көптеген фактілері анықталған.
Мұндай ... ... ... ... ... ... ... қарызды
етеуге машиналар сатып алуға бағытталған. Сондай-ақ бұл несиелерді нарықтың
мелшерлеме ... ... ... қайта сатып валютаға
айналдыру, т.б. жағдайлар жиі болып ... ... - ... жүйеде 80-жылдардың басында кеңірек тарап,
олардың үлесіне АҚШ-ғы барлық банкрота ұшыраған банктердің ... ... Бұл ... банк директорлары мен ... ... ... ... ... "достық" несиелерді
ешқандай да қамтамасыз етусіз және ... ... ... ... ... туралы сөз қозғалады.
Шетел несиелері боііьшша тәуекелдіктер - дамушы ... ... ... ... ... ... төлемеуіне байланысты 70-
жылдарда анықталды. Бұл АҚШ-тың бірқатар ірі ... ... ... ... ... ... төлемеіздік қарыз алушының төлем қабілетіне ықпал
ететін барлық факторларды есепке алу қиындығымен байланысты туындайды.
Несиелік тәуекелдікті төмендетудің ... ... ... Банктік қарыздар портфелін диверсификациялау, яғни бір ... ... ... ... несиелеу шегін белгілеу арқылы
азайту. Бұл тәсіл банк клиентінің ... ... ... ... кезде қолданылады. Қысқартылған несие мөлшері, оны
қайтармаған жағдайда зиян шегу шамасының ... ... ... ... ... ... яғни ... алушының несиені өтеу
мүмкіндігін ... ... банк осы ... ... ... ол несиенің
қайтарылмауына байланысты мүмкін болар ... ... ... ... ... бағалау қарыз алушының қаржылық жағдайының
тәуекелдігін және олардың ... ... ... ... ... ... ... жатады:
- абсолюттік өтімділік коэффициенті - бұл ақшалай қаражаттар + бағалы
қағаздардың қысқа мерзімді міндеттемелерге қатысады;
- ... өтеу ... - бұл ... ... + ... ... есеп ... қаражаттардың қарыз алушының қысқа мерзімді
міндеттемелеріне ... ... ... ... - бұл ... капиталы қарыз алушының қысқа
мерзімді міндеттемелеріне қатынасы.
Сонымен қатар, банкке несиені алдағы уақьпта ... көзі ... ... ... ... ... ... тұрақтылығының
көрсеткіштерін де бағалау қажет.
Соңғы уақытта шетелдік банктік тәжірибеде қарыз алушыны ... ... ... ... әдіс кеңірек қолданылуда. Ол ... ... ... ... сақтандыру, несиенің қайтарылмай қалу тәуекелі оны
сақтандырумен айналысатын үйымдарға толық өтеуін ... ... ... ... бар, ... ... іске ... байланысты
шығындардың барлығы ... ... ... ... ... ... ... сақтандырумен сақтандыру ... ... Ең ... оны ... ... деп атау ... Ол ... активтерді тез арада шығынсыз төлем
қаражаттарына айналдыру мүмкінсіздігімен байланысты. Банктерде етімділікті
қамтамасыз етудің екі түрі ... ішкі және ... ... - ... ... ... ... сенімді
объектісі болып табылатын, тұрақты нарығы бар тез іске асырылатын активтер.
Бұған мемлекеттің ... ... - 1,3,6,9 ай ... ... жатады.
Сыртқы өтімділік, оның өтімді қаражаттар ... ... ... ... нарықтан сатып алу ... ... ... қорлардың қалдықтарын сатып алу, қолдан-қолға ... ... т.б. ... алу) ... ... ... де ... ертеректе тез іске асырылатын активтер құру арқылы ішкі
өтімділікті қамтамасыз етуге ұмтылған болса, ал ... олар ... ... ... ... есебінен баланс өтімділігін қамтамасыз етуге
тырысады.
Бұл тұста ұсақ банктер өтімді активтер кұруды дұрыс көрсе, ірі банктер
пассивті ... ... ... ... бағалы қағаздарды сата отырып,
кейіннен қайта қайтарып алу туралы ... ... ... ... сату-сатып алу, коммерциялық бағалы қағаздарды қолма-қола шығару
жәые т.б.) жүргізуді қалайды.
Бұл тәуекелді ... ... ... ... ... ... ... сол сияқты орналастырылған активтер мен банк ... ... ... ... басқарады.
Өтімділік деңгейін қамтамасыз ету тәсіліне төмендегілер жатады:
- пайыз мөлшерлемесін өзгерту ... жаңа ... ... айналыста жүретін депозиттік сертификаттар, облигациялар, т.о.
шығару;
- қарыздар және ... ... ... бір ... сату;
- пассивтерді диверсификациялау, яғни қарыздарды ұсақ ... ... ... ... ... ... ... т.б. несиелер алу./33,12б/
Қажетті өтімділік деңгейін ұстап отыру үшін, банк пас-сивтің төмендеуі
және несиеге ... ... ... яғни коньюнктуралық өзгеру
мүмкіндігін болжауға тиіс.
Пайыз ... ... ... - бұл ... ... салдарынан мүмкін болатын зияндар. ... ... ... және ... ... ... ... пайыз мөлшерлемелерінің
тұрақсыздығы байқалуда. Пайыз мөлшерлемесінің артуы, тұрақты пайыз әкелетіи
бағалы қағаздар бағасының түсуіне жол беріп, ... ... ... және ... ... ... әкеледі. Әр турлі нарық
сегменттеріндегі пайыз мөлшерлемелерінің ... ... ... ... ... эсер ... ... нарықтық деп атауға болады, егер ол ашық
нарықгағы бағалы қағаздар бойынша операциялармен ... ... ... ... себептерге байланысты пайда болады. Солардың ішінде
қарыздық пайыз нормасының ауытқуы, эмитент-компаниялардың (акция туралы сөз
болса) пайдалығы мен ... ... ... ... ... де
бар. Бірінші фактордың ықпалы бағалы қағаздардың ... құны мен ... ... ... кері ... анықталады (пайыз
мөлшерлемесінің өсуі бағалы қагаздың құнсыздануына ... ... ... ... бағасының оларға толенетін дивидентгерге байланысты
анықтамасын ескерсек, онда ол өз ... ... ... ... ... инфляциялық құнсыздануы тіркелген кірісі бар
бағалы қағаздар бойынша нақты табыстың томендеуіне жол ... ... ... ... және бағасын томендетеді.
Пайыздық тәуекелділік, қарыздар мен тартылған қаражаттардың қайтару
мерзімдері сәйкес келмесе немесе ... және ... ... ... әр түрлі тәсілдермен белгіленген жағдайда пайда
болады. Соңғысын мысал ретінде, Ұлттық банк ... ... ... несиеге берген жағдайдан коруге болады.
Пайыз тәуекелділігін келесідей тәсілдер көмегімен; төмендетуге болады.
- пайыз тәуекелдігін ... - ... ... ... ... ... ... үйымына беруді білдіреді;
- өзгермелі пайыз мөлшерлшесімен несиені беру - ... ... ... ... сәйкесі пайыз мөлшерлемесін өзгертуге мүмкіндік
береді;
- мерзімді ... - банк пен ... ... ... ... форвард
келісімін жасау, яғни қарызды келісілген мерзімде ... бір ... ... ... беру туралы келісім жасаумін байланысты
тәуекелден қорғану әдісі;
- ... ... ... ... Олар ... ойындар үшін пайдаланылатын ... ... Шарт ... ... ... ... депозитті) белгілі бір мерзім
өткеннен кейін, келісілген уақытта болашақтағы тұрақты бағада сатып алады;
- пайыздық опциондар — ... ... ... ... ... ... тұрақты бағада мерзімді қарыз белгілі бір күн жеткенге дейін
сатып алуға немесе ... ... ... келісімді білдіреді;
- пайыздық своптар - бұл белгілі бір сомаға, бірақ әр ... ... ... ... ... ... төлемдердің айырбасын
(мысалға, пайыз мөлшерлемесі әр түрлі қарыздық капиталдар ... ... ... ... өзгермелі болуы мүмкін)
түсінідіреді.
Валюталық тәуекелдік - ұлттық валютаға қатысты ... ... ... байланысты. валюталық (бағамдық) зиян шегу қаупі.
Валюталық тәуекел бір ... ... әр ... ... нарықтарында
сәйкес келмеуінен немесе эр түрлі уақыт кезеңінде валюта бағамдарының
айырмашылығынан ... ... ... ... ... ... ... келеді.
Валюталық тәуекелдікті төмендету мақсатында көбіне пайыздық тәуекелдік
қолданылатын ... ... ... ... ... ... валюталық своптар. Сонымен қатар, несиелік келісім-
шарттағы ақшалай міндеттемелердің валюта бағамдарының ... ... ... алу үшін төлем қүралы ретінде тұрақты валютаны ... ... ... валютаны таңдауға болады егер американ доллары тұрақты
пайдаланыланатын болса) ... ... ... ... бір ел
валютасы немесе халықаралық ақша бірліктері (СДР, ЭКЮ) де ... ... ... тәуекелдігін төмендету үшін шетел валюталары
бағамдарының ауытқуын үнемі бақылау (диверсификация), сақтандыру, форвард
контрактілерін ... және ... да ... қолданылуда.
Сонымен, біз қай тәуекелдіктің банктік қызметте ... және ... ... ... ... Мұндай шараларды жасау
тәуекелдік шеңберіндегі банк стратегиясының маңызды ... ... ... шаруашылығындағы банктік қызметтің басты тәуекелдікті және
банкротты төмендету арқылы операциялардан ... ... ... ... стратегиясы төмендегідей қағидалардан қүралады:
- қалай да арзанға сатып алу;
- рентабельдік ... ... оны және ... ... келесідей жолдармен тәуекелдік зияндарын төмендету: сенімді клиенттер
таңдау және кепілдемелер алу, операцияларды диверсификациялау және әр ... ... ... ... ... ... ... бәсеке деп белгілі бір нарықтағы занды тұлғалар арасындағы
қарсыластықты айтады. Теорияға ... ол - ... сол ... ... мен ... ... сондай-ақ олардың операцияларының
ауқымына байланысты анықталады. Егер де біз банктік ... ... ... оның ... ... ... ... қарастыруға болады.
Бірінші белгісі - капиталдар нарығында қаржылай қызмет көрсететін
көптеген қаржылық институттардың болуы.
Екінші ... - ... ... қатысушыларда толық ақпараггар көлемінің
болуы. Онсыз ол әрекетін дүрыс таңдай алмайды.
Үшінші ... - ... ... ... ... ... (депозиттер, несиелер және басқа да қызметтер) бірыңғайлығы.
Тортінші белгісі - ешбір қатысушы басқа ... ... ... ете ... кез ... істе ... және ол ... нарықта тиімді.
Бәсекелестік бар жерде кез келген қызмет ... ... ... ... ... баға темен және тұтынушыларға тиімді. Осыған байланысты
банктік капиталы неғұрлым мол шоғырланған ақша ... ... ... аз ... ... қарағанда, жоғары болуы тиіс; ... ... ... да ... ... ... деген қорытынды туады.
Әйтсе де, банк ісіндегі бәсекелестікті зерттеу нәтижесі мұндай ... ... ... ... біреуі банктердің көп болған сайын пайыз деңгейі соған
сәйкес төмендейтінін ... ... - ... яғни ... ... үшін ... мөлшерлеме деңгейі арасындағы байланыс
әлсіз екенін көрсетеді.
Тәжірбиеде ірі банктер майдаларға қарағанада ... ... ... ... ... ... бойынша төменірек пайыз алады.
Ірі банктердің ірі клиенттерге қарыз беруі кішігірім банктердің ... ... ... ... азырақ тәуекелге барып, әрі елеусіз
шығындар жұмсауымен байланысты ... ... ... ірі ... ... салмақты бөлігі ірі депозиттік сертификат нысанында
болып табылады, олар ... ... ... ... ... және
салыстырмалы түрде жоғары пайыздар төлейді. Ірі ... ... ... олар банк ... жаңа ... ... ... шығады өз
активтерінің көп бөлігін несиелік операцияларға бағыттайды.
Әлемдік ... ... ... соңынан бастап біршама
өзгерістерді басынан ... 70-80 ... ... ... ... факторлармен ш арттастырыл ады./37,8102б/
Біріншіден, банктік индустрия интернационалдану тенденциясына ие болды.
Бұл шетелдік бәсекелестік нарықтарға өзара енуіне әкелді, нәтижесінде ... ... ... ... банктермен болады. Осында пайда болған
шетелдік банктер жаңа банктік ... жаңа ... т.б. ... ... ... ... қызметтердің түрлерін
өздерімен бірге ала келді.
Екіншіден, салымдардың салықтық ... ... ... жаңа ... ... Банктердің пассивтерінің үлкен бөлігі
дамып келе жатқан ... ... ... ... әр ... ... ... және сол сияқтылардың арқасында басқа банктердің қаражаттары
есебінен құрыла бастады.
Үшіншіден, банктік индустрия оны ... ... ... тежеуге
қарамастан көптеген елдерде диверсификациялана бастады. Банктер - бантік
емес ... ... ... ... ... ... ... мекемелер
болды. Банктердің бөлек типтері арасындағы шекараның ... - ... ... ету сферасы үшін бәсекелестікті нығайтты.
Төртіншіден, өткір бәсекелестіктің көрінісінің бірі болып ақша нарығына
жұмыс істеп тұрған ... ... ... құру, не сатып алу
жолымен өзіне жаңа несиелік және есеп айырушылық, ... ... ... банктік емес қаржылықнесиелік ... мен ... ... ... кіруін атауға болады.
Бесіншіден, бәсекелестік банктік қызметтегі жеке түлғаларға қызмет
көрсету бойынша да өсе түсті. Жинақ және ... ... ... ... ... ... ... тарту олардың коммерциялық
банктермен бәсекестігін шиеленістіре түсті. Олар ... ... ... халық қолма-қол бөлшекті қаржылық қызметтері әлде қайда кеңейтгі,
олардың сапасын жоғарылатты - бұл ... ... ... ... сақтандыру алғашқы және қайталанбалы кепілге ... т.б. ... ... депозиттік қоймасының негізін, олар
үшін басқа қаржылық институттармен қатал күрес жүріп жатқан клиенттердің аз
табысты контингенті ... ... ... ... ... ... бәсе ... болды.
Әр түрлі қаржылық институттар арасындағы болған дәсі түрлі ... ... ... көбі өз ... Ұлттық шекара шеңберінен
тыс жерлерге ... ... ... ... ете ... ... басқа заң
жағынан қойылатын шектеулермен үсталынбайтын көптеген нарық субъектілері
пайда болды, бұл бұларға бәсекелестік ... ... ... ... елде ... ... ... бәсекелестік туралы айту әлі ерте.
Бізде банктер саны көп, ... олар әлі де ... ... ... ел ... ... ролі мен орны ... несие-бактік сфера мемлекеттік органдар жағынан мұқият бақылау
мен ... ... ... ... Әрбір елде банктік қызметті ... ... ... отыратын, өзіндік бақылау мен құқыктық ... ... ... ... ... бақылау мен қадағалау
Қазақсган Республикасының банктік және басқа да ... ... ... ... ... және ... оның
мекелерінде жұмысты ұйымдастыруды кезендік тексеруге бағытталған кешенді
шаралар жиынтығы ... ... ... ... мен ... халықаралық,
мемлекеттік, аудиториялық және құрылтайшылық деп бөлуге ... ... ... ... ... Дүниежүзілік банк,
Халықаралық валюталық қор, т.б. жүзеге асырады. Олар республикаға өз
несиелері мен ... ... ... ... ... және ғылыми-
техникалық көмек көрсете отырып, белгілі бір талаптар мен шарттар қояды.
Мысалы, елде ... ... бір ... ... ... ... олардың ұсыныстарын есепке алу, т.о. Сонымен қатар, ... ... ... ... - банктік жүйенің жұмысы мен жеке
банктердің қызметін де бақылап отырады.
Мемлекеттік бақылау ведомствадан тыс және ішкі ... ... ... ... тыс ... ... ... бақылау Комитеті, Жоғары Кеңестік бақылау палатасы, бас салықтық
инспекция, құқық ... ... ... ... ... ... әр ... бағыттар бойынша тексереді: шаруашылық
және операциялық, бухгалтерлік есеп пен есеп ... ... ... ... ... ... клиенттер мүдделерінің қорғалуы, ... ... ... жүргізілуі және т.б.
Банктер қызметіне қадағалау және ішкі ведмоствалық бақылауды банк
жүйесінің жоғары буыны - Ұлттық банк ... ... ... ... ... Бақылау қызметі туралы VI тарауда толығырақ берілген.
Аудиторлык бақылауды арнайы және тәуелсіз аудиторлык мекемелер, бақылау
палаталары, ассоциациялар жүзеге ... ... өз ... ... ... ... нысаны болып табыла отырып, ол ішкі және
сыртқы болып бөлінеді.
Банк қызметінің сыртқы аудиті ... бар ... ... аудиторлық
ұйымдармен немесе лицензиясы бар тәуелсіз жеке аудитормен ақы төлеу келісім-
шарты негізінде жүргізіледі.
Аудиторлық ұйымдар және аудиторлар ... есеп пен есеп ... ... ... ... ... ... мен олардың мәліметінің растығын бекітеді; іс ... ... ... ... ... жасау шарттары
мен несиенің қамтамасыз етілуін ... ... ... ... ... ... т.б. жағдайларды тексереді.
Өз қорытындысында аудиторлар жіберілген қателер мен кемшіліктер бойынша
кеңестер мен үсыныстар береді.
Ішкі аудит ... ... ... ... және оны ... ... банкте арнайы ішкі бақылау бөлімі қүрылады. Оның негізгі міндеті:
бөлімшелерге берғен банк ... ... ... ... ... және оның жеке қызмет пен ... ... ... ... және ... ... сақталу қауіпсіздігін
тексеру және қамтамасыз ету, т.б. жатады.
Банк қызметіне ... ... ... ... ... ... ... кеңесінің жүргізетін; ревизиялық комиссия;
акционерлерінің бақылауы.
Акционерлер банк жетекшісімен өткен қаржылық жылдағы, оның ... ... ... ... ... қорытындыланатын банк
қызметіне тікелей бақылау жасауға қүқылы және олар ... ... ... ... ... үшін акционерлер сараптамашыларды, аудиторларды, т.б.
шақыра алады.
Шет елдерде әрбір жеке ... ... даму мен әр ... ... ... әсерінен қалыптасқан банқтердің қызметіне бақылау
мен қадағалаудың өзіндік жүйесі бар.
Мысалы, Англияда ... ... ... ... ... ... арнайы
заңдар болған жоқ, ал оларға жасалатын бақылау жасырын және қағаз ... ... ... банктер акционерлік компаниялар туралы жалпы Заңмен реттеліп
отырды. 1979 ж. заң ... ... ... ... ... лицензиялау
және жалпы ұлттық сақтандыру қоры қүрылды. 1987 ж. банктік заң ірі қарызды
беру ережесін, банктердің ... ... ... ... ... де Ұлыбританиядағы банктік қызметке жасалатын бақылау
бүгінгі танда да басқа елдерге қарағанда формалды және онша ... ... ... ... ... ... екі ... көздеді: банктердің
тұрақтылығын қамтамасыз ету және олардың ... жол ... ... ... ... капиталдың шоғырлануын шектеу және ақша
нарығында монополиялық бақылауды болдырмау.
АҚШ-та банктердің күйреуін алдын алуда реттеудің ... екі ... ... тәуекелге әкелетін және өтімділікті төмендететін банк
операцияларын заңдық шектеу және банктік депозиттерді сақтандыру жүйесі.
АҚШ-та заң негізінде филиалдарды ашуды ... ... ... ... ... ... ... қолдайды.
Осы саясаттың нәтижесінде Батыс Еуропа және Азия елдеріне қарағанда АҚШ-
та көптеген ұсақ филиалсыз банктер сақталған. Барлық банктердің ... ... ... ... жұмысын қадағалау үшін бақылау органының ең ... ... бірі ... ... ... ... ... -
ақша айналысының бақылаушылары (ААБ), ал штаттардың банктер ... - ... ... ... (ШБД) ... ... басқа бақылауды федералды резервтік жүйе (ФРЖ) және депозиттерді
сақтандыру бойынша федералды ... ... ... Енді осы
органдарға қысқаша тоқтал ... - бұл ... ... Оның қол ... 4,9 мың ... банктер
бар. Ол ұлттық банктерді құруға рұқсат береді, бақылау мен ревизияны
мезгілінде жүргізіп ... ... ... ашылуы мен бірігуі
туралы өтініштерді қарастырады.
ФРЖ-ның тікелей бағынысында 1056 штаттық банк-мүшелері бар. Сонымен
қатар, ФРЖ заң ... ... ... ... 88 мың ... қосқанда, 5,6 мың) үстінен қадағалауды жүргізеді.
ДСФК — тәуелсіз федералдық ведомство. Ол ФРЖ-ның мүше болып табылмайтын
(олар 8,4 мың) ... ... ... ... ДСФК негізінен
сақтандырумен айналысады, бірақ ол кез келген банкті тексере алады.
Штаттардың банктік департаменттіне (ШБД) 9,5 мың ... ... ШБД ... ... ... ... ... тексерулер
жүргізеді.
Жекелеген несиелік құрылтайшылар тобының жұмысын бақылайтын үкіметтік
емес бақылау органдары да бар, мысалы: ... ... ... палаталар комиттетері, тәуелсіз банктер бірлестігі.
Германияда банктерді, банктер үстінен бақылауды Федералдық ведомство
сияқты ... ... ... ... себебі осы ведомствоның арнайы декретімен, Орталық
банктің келісімі ... ... ... қадағалау қызметі Франция банкінің басқарушысы
жетекшілік ... ... ... ... ... ... ... Закон Республики Казахстан «О банковской деятельности » от 30 марта
1996 года.
2. "Правила ... ... ... на ... ... ... на проведение банковских операций и иной банковской
деятельности, их ... и ... ... ... ... ... слияние филиалов и открытие представительства банка"
(29.02.04г.,постпновление N50);
3. "Положение о ... ... ... ... ... на открытие
корреспондентских счетов друг у ... ... ... об ... ... ... ... о классификации ссудного портфеля и порядке формирования
резервов (провизии) для покрытия ... от ... ... ... ... ... Казахстан"(20.05.04г., постановление
N76);
6. "Инструкция о порядке предоставления банками Республики Казахстан
данных для ... ... ... ... ... о ... ... "Инструкция о порядке предоставления банками Республики К ... для ... ... ... N95);
9. "Положение о выдаче , аннулировании лицензии на право проведения
аудиторской проверки ... ... и ... к ... ... ... ... о пруденциальных нормативах"(29.02.02);
11. Нәумбетов Қ.С Вестник Каз НУ."Инспекциялық қадағалау механизмі"2005 ж,
маусым. И4 ... ... ... ... ... ... ... тәрбиелік конференция
материялдары."Пруденциялық нормативтер коммерциялық банктер қызметтерін
реттеудің инструменті".2005жыл 18-20мамыр,271-278 ... ... ... операций, проводимых инвестиционным банками в
Республике Казахстан"(19.10.04г.,постанавление И181);
14. Мақыш.С.Б. Қаз ҰУ хабаршысы.Коммерциялық банктер ... ... ... ... ... ... ... және банктік қызмет туралы"ҚР заңы.31.08.1999ж.
16. Абдуллина.Н.К ... ... за ... лет ... ... ... Аралбаева.А.А Банки Казахстана."Бүгінгі таңдағы банктік ... ... ... ... ... ... ... И11,37-
38бет;
18. Давыдов.М, Айманов.Д "Банковское право республики Казахстан":учебное
пособие Жеті жарғы,Алматы 2003г.,352стр;
19. ... ... ... обращение и
кредит.М:институт международного права и эканомики,2004г;
20. "Временная ... о ... ... экспертизы в Национальном
банке РК проспектов на выпуск акций, облигаций, эмитируемых банками и
организациями, осуществляющими отдельные виды ... ... ... РК" ... ... ... ... реформы, состояние экономики,
пути и перспективы экономического развития.Алматы,2000г;
22. Колесникова.В.И, Кроливецеой.Л.П под редакцией\Банковское ... и ... ... Бралина.А.Г. Вестник Каз НУ,серия экономическая. ... ... ... банка.2005г,И2(48);
24. Информационный бюллетень.Национальный Банк Казахстана.2004г.И14;
25. Лаврушина.М.,Под ред\Банковское дело.,1992г,
26. ... ... ... ... ... ... банковской деятельности.
М.,Юринформ,1999.Гвирцман.М.В.Правовое регулирование банковской
тайны\\Деньги ... ... ... ... хұқтық актілері, 2005жыл.,ақпан И5(45);
29. Қарымсақов. Ғ. С. Вестник ... ... ... ... ... банкира.2002г;
31. Қарымсақов. Ғ.С. “Вестник КазНУ”. Банк қызметіндегі валюталық пайыздық
тәуекелдер. 2005ж.,№3 (70) ;
32. Павлодский Е.А. Прововое ... ... и ... и экономика 2002 №3,4. стр.30.
33. Ефимова А.Г. Сборник оброзцов банковских документов. М: кодекс,2004г;
34. Қарымсақов Ғ.С. “Вестник КазНУ” ... ... 2005ж. №3 (55) ... ... Л.А. ... ... в ... деятельности”
М: Юринформ 1999г. Стр.145.
36. Ефимова Л.Д. Комерческий банк: предприятие или учереждение// хозяйство
и ... 2000г. №7. ... ... М.Ж. “Вестник КазНУ” Ақша несие саясаты. 2004ж. №6.
38. Закон РК от 30 ... 1995г. «О ... ... РК ».
1. Косымша.
Әрбір шетел валютасы бойынша валшталық позиция және валюталық нетто-
позициясы туралы есебі
"_____"______________ ... ... ... ... |Аптаның күндері ... ... ... |
| | ... қалдық |
| |1 |2 |
| ... ... ... ... ... ... ... күннің соңындағы калдык |
|3 |4 |5 ... ... ... ... птар ... ... мелер сомасы |Позиция |Талаптар сомасы |Міндетте-
мелер сомасы |Позиция |Талаптар
сомасы ... ... ... | ... ... ... соңғы есептік күндегі ... ... шет ... ... ... ашық ... бекітілген жоғарғы ... (шет ... ... ... ... ... шетел валютасы бойынша есептік апта ішінде ашык ... ... ... ... ... ... ашық валюталық позиция лимитін
және валюталық нетто-позициясының лимитін үш апта ішінде 5 %-ға ... ... ...

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 36 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Банкінің атқаратын функциясы және мәні33 бет
Коммерциялық банктердің несиелік потенциалы90 бет
Қазақстан Республикасындағы коммерциялық банктердің қызметтері мен операциялары23 бет
5ess цифрлық коммутациялық жүйесі19 бет
Aктивті және пассивті операциялар, олардың банктің қызметіндегі ролі мен орны29 бет
«Казкоммерцбанк» АҚ-ның қаржылық экономикалық жағдайын талдау73 бет
«Қаржы нарығы және делдалдар» пәні бойынша негізгі дәріс материалдары75 бет
Автоматты басқару теориясы пәнінен электронды оқулық жасау66 бет
Акционерлік қоғам формасындағы ұйымның ресуртарын қолдануын бағалау87 бет
Ауылшаруашылық коммерциялық және коммерциялық емес ұйымдар47 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь