Ақшаның қажеттігі және шығу тегі

1.1. Ақшаның қажеттігі және шығу тегі
1.2. Ақшаның түрлері
1.3. Ақшаның қызметтері және экономикадағы рөлі
Ақшаның өндіргіш күштер мен тауар қатынастарының біршама жоғары дамуы нәтижесінде пайда болгандығы ертеректен бізге белгілі. Аңшаның жаратылысын зерттегендегі басты анық болғаны, ол оның тауарлы шығу тегіне байланыстылы-ғын көрсетеді. Тауар — сатуға немесе айырбастауға арналған еңбек өнімі. Осы еңбек өнімінің тауарға айналуы ақшаның пайда болуының объективтік алғышарттарын туғызған.
Нақты және абстракты еңбектің, жеке және қоғамдык еңбектің бөлінісі, түтыну құны мен қүнның арасында тауар табиғатына байланысты болатын қайшылықтар айырбас қүнның әр түрлі формаларын туғызды. Айырбас бұл бір тауар өндірушіден, екінші біреуіне жүретін тауардың қозғалысын білдіреді. Мұнда тауарлардың баламалылығын (мал =бидай= балта), яғни тауардың түріне, сапасына, формасына және тағайындалуына байланысты өлшенуін талап етеді. Сонымен қатар, әр түрлі тауарлардың бір біріне өлшенуіне ортақ негіз болуы қажет.
Мүндай негізге тауарлардың қүны, демек тауар өндірісі процесінде жұмсалатын және сол затқа айналып отырған қоғамдық еңбек жатады. Тек коғамдык еңбек қана (жеке адамның еңбегі емес) тауарларды өлшенетін жасайды. Нарықта бір тауарды екінші бір тауарға айырбастаудың өзі бұл тауарларға еңбектің шығындалғандығын, яғни екі тауардың да құньның барлығын көрсетеді. Осыған байланысты жекелеген тауарларды өндіруге жүмсалған еңбек әр түрлі болып, нәтижесінде олардың қүндары да бірдей болмайды. Сөйтіп, қогамдык еңбекті немесе қүнды сандық жағынан өлшеу ңажеттігі туындап, айырбас құнының (1 мал = 1 қап бидайға) ұғымы туындайды.
Айырбас құны — бұл бір тауардың басқа да бір тауарға белгілі сәйкестікте айырбасталу қабілетін білдіреді.
        
        1.1. Ақшаның қажеттігі және шығу тегі
Ақшаның өндіргіш күштер мен тауар қатынастарының біршама ... ... ... ... ... бізге белгілі. Аңшаның жаратылысын
зерттегендегі басты анық болғаны, ол оның тауарлы шығу тегіне байланыстылы-
ғын көрсетеді. Тауар — ... ... ... ... еңбек өнімі. Осы
еңбек өнімінің тауарға айналуы ақшаның ... ... ... ... және ... ... жеке және қоғамдык еңбектің бөлінісі,
түтыну құны мен қүнның ... ... ... ... ... ... қүнның әр түрлі формаларын туғызды. ... бұл ... ... ... ... ... ... қозғалысын білдіреді.
Мұнда тауарлардың баламалылығын (мал =бидай= балта), яғни тауардың түріне,
сапасына, формасына және тағайындалуына ... ... ... ... ... әр ... тауарлардың бір біріне өлшенуіне ортақ негіз болуы
қажет.
Мүндай негізге тауарлардың қүны, демек ... ... ... және сол ... ... ... ... еңбек жатады. Тек
коғамдык еңбек қана ... ... ... ... ... өлшенетін
жасайды. Нарықта бір тауарды екінші бір тауарға айырбастаудың өзі ... ... ... яғни екі тауардың да құньның барлығын
көрсетеді. Осыған байланысты жекелеген тауарларды өндіруге жүмсалған ... ... ... ... ... ... да бірдей болмайды. Сөйтіп,
қогамдык еңбекті ... ... ... ... ... ... ... құнының (1 мал = 1 қап бидайға) ұғымы туындайды.
Айырбас құны — бұл бір ... ... да бір ... ... ... ... білдіреді.
Натуралды шаруашылық тұсында өнім тек өндірушінің және оның отбасының
қажетін қанағаттандырғандықтан да, ол ... кұны ... ие ... ... ... өндірушіні өз өнімін айырбастау үшін, бірінші
кезекте қүны, содан ... оның ... қүны ... Егер ... ... ... яғни оны ... қажет етпесе, онда оны айырбастау мүмкін емес.
Демек, айырбасқа арналмаған тауардың өндіруші үшін ... құны ... Ал егер де ... ... ... болса, онда онын өндіруші
үшін ... құны мен ... ... үшін ... қүны ... тиіс.
Сөйтіп, тауарлар айырбасының дамуы өз кезегінде құнның ... ... ... ... Алғашқы формасы — өндіргіш күштердің ... даму ... ... жай және ... ... ... бұл формасында бір еңбек
өнімі екінші бір еңбек өніміне тікелей ... ... ... ... бір қап ... ... ... формасы — бұл құнның толык, немесе жалпы ... ... ... ... және ... өсуі нәтижесінде
нарықтағы тауарлар саны мен түрлері арта ... ... ... бір ... да ... ... ... жүрген. Мысалы: 1 қап
бидай ~ 1 қойға
= 1 ... 1 ... және ... Үшінші формасы — бұл құнның жалпылама формасы. Әр тауар өндіруші
өздерінің еңбектеріне қарай барлығына бірдей ... ... ... ... ... ... жергілікті нарықтарда, тауарлар ... ... ... ... ... ... ... Мүндай тауарлар
рөлін кей халықтарда мал ... ... ... ... және т.б.), аң ... ... ... Русьте), шай
(қытайда), тұз (Абиссинияда), ... ... ... ... қосылғанға дейінгі Қазақстанның кейбір алыс түпкірлерінде ... ... үшін ... бірдей балама ретінде тоқты немесе
саулык. қой ... ... ... ... ... ... ұзақ уақыт
жүрмеген, себебі олар тауар айналысының талаптарын толығымен қанағаттандыра
алмайды және өздерінің қасиеттеріне ... ... ... ... Құнның жалпыға балама формасының дамуы нәтижесінде барлық тауарларға
тікелей айырбасталатын тауарлар әлемінен ерекше бір тауар — ақша ... Ол ... ... ... ... ... және күміс атңарды.
Сонымен, ақша — бұл барлық ... ... ... ... ... ... объективті қажеттігі тауар өндірісі және айналысының болуына
сәйкес калыптасты. Ақша — бұл ... ... ... және оның ... мен ақша ... ... себебі ақша айналысынсыз тауар
айналысының да болуы мүмкін емес. Ақша тауардан бөлініп ... де, ... ... ретінде қала береді. Ақшанын жалпыға бірдей балама рөлін
атқару ... ... ... ... басқа тауарлардың қүнын
бейнелеуі, оның ең бастысы мынадай ... ... ... ... табиғи сапалылығы, яғни оның оңай бөлінетіндігі, әдемілігі және
тозбайтындығы; екіншіден, құны өте жоғары, ... оның ... ... ... ... ... шығыны жоғары болуы.
Ақша — өндіріс және бөлу ... ... ... ... ... ... ... келген экономикалық категория. Ақшаның
экономикалық категория ретіндегі мәні, оның мынадай үш ... ... ... ... ... ... ... құнының дербес формасы;
• еңбек өлшемінің заттай (материалдану) формасы.
Жалпыға тікелей айырбасталу формасы, оның кез ... ... ... айырбасталатынын сипаттайды. Екіншісі тауарларды сатумен
байланыссыз. Соңғы қасиеті тауар өндіруге ... ... ақша ... болатын қүнын сипаттайды.
1.2. Ақшаның түрлері
Ақша өзінің дамуы барысында екі түрге бөлінеді: ... ... ... ... ... құнды ақшалар — номиналдык құны оны дайындауга кеткен ... ... ... ... ... ... ... соның ішінде: мыстан, күмістен және
алтыннан жасалғандары ... ... ... әр ... ... ... ... формасы — бұл олардың соңғы формасы. Монетаның бет жағы —
аверс, артқы жағы — ... және жаны гурт деп ... ... ... ... ... саналатын шіркеу құдайы
Юнона-Монета есімімен байланыстырады, яғни сол шіркеуден берілген ақшалай
қаражаттың ... ... эпир ханы ... ... ... 275 ж.)
жеңіске жеткендігі туралы аңыз бар. «Монета» сөзі латынша «топео» — ... ... ... ... ... ... VII ғ. б.э.б Ертедегі Кьітайда және Ертедегі Лидия
мемлекетінде пайда болды. Киев ... ... ... ... болуы
IX—Хғғ. жатады. Бастапқы кездері айналыста алтын монеталармен қатар, күміс
монеталар да қоса ... ... ... ... де XIX ғ. екінші жартысында өтті. Бұл
елдердің ішінде ... ... ... бірінші орынды, өзінің отарларымен
бірге ағылшын елі ... ... ... ... ... белгілерінің пайда болуының
мынадай объективті кажеттіліктері болған:
• алтын өндірісі тауар өндірісінің артынан ... ... ... Ақшаға деген кажеттілікті толық өтей алмады;
• жоғары құнды алтын ... үсақ ... ... ... ... ... ... жалпы алғанда өндірісті және тауар айналымын
ынталандырмады.
Алтын айналысы не бәрі бірінші дүниежүзілік ... ... ... ... ... өздерінің шығыстарын жабу мақсатында қүнның қағаздай
белгілерін шығаруды ұлғайтты. ... ... ... ... ... ... құнсыз ақшалар (құнның белгілері) — ... құны ... яғни ... ... ... ... ... жоғары болып
келетін Ақшалар.
Оларға мыналар жатады:
• құнның металдык, белгілері — арзан бағалы металдардан жасалған ұсақ
монеталар, мысалға жез, алюминий т.б. ... ... ... ... ... ... ... белгілері екіге
бөлінді: қағаз ақшалар және несиелік ақшалар.
К,агаз Ақшалар — бұл нагыз ақшалардын, ... ... ... ... ... және ... ... орынбасарлары ретінде пайда
болды. Қағаз Ақшалардың айналыста жүруінің объективті мүмкіндігі, олардың
айналыс құралы ... ... ... ... ... қағаз ақшаға ауысу себептері мынадай:
• металл ақшалардың тасымалдап алып жүру ... ... ... ... ... органдарының жасаған әрекетінің
нәтижесінде, яғни қазынаға косымша табыс алу мақсатында ... ... ... ... ... металдарды өндірудің қағаз ақшаларды шығаруға қарағанда
қымбатқа түсуі;
• эмиссиондық ... ... ... ... құны мен ... құны ... ... алу мақсатында қазынаның қағаз ... ... ... жабу ... ... ақшалардың шығарылуы.
Алғашқы қағаз Ақшалар б.э. XII ғ. Қытайда, 1690 ж. Ұлыбритан отары
болған Солтүстік Америкада, 1762 ж. ... және 1769 ж. ... ... ... дүниежүзілік соғыс жылдары қағаз ақшалар барлық ... ... ... ... ... ... билеттер түрінде он елде
(АҚШ, Италия, Индия, Индонезия және т.б.) ғана сақталган. ... ... ж. ... ақша ... ... қағаз ақшалар, яғни 1, 3, 5
рубльдік қазыналық билет формасында соңғы рет айналымға шығарылып, ... 1991 — 92 жж. және ... 1993 ж. Ақша ... ... ... ... ... билеттер) — бюджет тапшылығын жабу мақсатында
шығарылатын және металға ауыстырылмайтын, сондай-ақ ... ... ... бар ... белгілері.
Қағаз ақшалар тек қана айналыс құралы және ... ... ... ... ... ... мемлекеттің каржы жетіспеушілігіне
байланысты шығаруымен түсіндіріледі. ... ... ... ... жағынан
тұрақсыз және құнсыздануға тез икемді. Олардың ... ... ... артық қағаз ақшалардың шығарылуын, ... ... ... және төлем балансының қолайсыздық жағдайын жатқызады.
Несиелік ақшалар — тауар өндірісінін дамуымен, ягни ... ... жэие ... ... ... ... ... берілуімен байланысты
пай-да болган ақшалар.
Несиелік ақшалардың шыгуы банктердің несиелеу ... ... ... ... ... ақша ... ... ету;
нағыз ақшаларды үнемдеу; колма-қолсыз Ақша ... ... ... ... ... ... бар: ... банкнота және чек.
«Вексель» сөзі ағылшынша — ... шоты ... ...... бір ... ... ала келісілген мерзімде ... ... ... ... ... карыздык міндеттемесі.
Вексельдің екі түрі бар: жай және аудармалы.
Вексельдің түрлеріне «К,Р-дағы вексель айналысы ... ... ... мынадай түсініктемелер берілген:
— Жай вексель (соло) — вексельді үстаушыға век-сельде көрсетілген
соманы ... бір ... ... ... ... байланысты төлеу туралы
вексель берушінің еш нарсемен негізделмеген міндеттемесін ... ... ... ...... көрсетілген соманы білгілі
бір уакытта алгашңы вексельді ... ... ... ... үшінші
бір түлғаға (трассат-ка) вексель ... ... еш ... ... (бүйрыгы) сипаттайтын вексель.
Трассат тратта бойынша төлеуге келісімін бергеннен бас-тап, борышңор
болып табылады. Аудармалы вексель ... ... ... ... аударып жазу) көмегімен айналыста жүре ... ... ... көбеюіне байланысты вексель айналысы үлғая түседі және мүндағы әр
индоссант вексель бойынша міндеттемеге бірлесіп ... ... және ... ...... вексельдің түрлері ретінде
карастырылады.
Сонымен қатар, экономикалың ... ... ... ... каржылык,, қазыналык, достык, брон-залык.
К,аржылъщ (банктік) векселъ — белгілі бір Ақша сомасын қарызға беруден
туындайтын карыздың міндеттеме.
К,азыналык, векселъ — ... ... жабу ... ... ... оның ... Ңазыналық вексель бойынша мемлекет
борышқор болып сана-лады.
Достык, вексель кейіннен банкте оларды ... алу ... ... ... векселъ накты камтамасыз етілмеген карыздың міндеттемені
білдіреді.
Вексельдің мынадай ... тән ... ... ... ягни ... мәміленің наңты түрінің көрсетілмеуі;
• лаусыздык, яғни протест туралы актіні нотариуспен жаса-ганнан кейін
тиісті шара ... ... ... ... түрде төленуге
тиістігі;
• айналымдылык,, яғни баска бір ... ... жазу ... төлем кұралы ретінде вексельдің берілуі.
К,азақстанда жоғарыда аталған заң ңабылданга ... және онан ... ... ... ... ... ... бірінші болып ңолдаушылардың ката-рында
Казкоммерцбанк тәжірибесін атап ... ... Бұл банк 1996 жылы ... ... ... ... сәйкес өзінің 500, 1000 және 5000
АК,Ш долларындағы «астык» вексельдерін айналымға ... ... ... ... клиенттеріне берді. Сол клиенттерінің ішінде атап ... ... ... айналысатын «Астың» акционерлік компа-ниясы 5000 АК,Ш
долларындағы ... ... ... ... ... оны ... ... ... ... ... ... қатар, осы банк 2003 жылы домицилиант ретінде «К,азакстан
темір жолы» ҮК-ның 200,0 млн ... ... ... ... «домицилиант» — вексельде көрсетілген төлемді жүзеге
асыратын, вексельде ... ... ... банк6 .
Банкнота — орталык банктің айналыск,а шыгарган эр ... ... ... ... және ... ... ... ажыратыла-ды. Банкнотаның
вексельден мынадай айырмашылығы бар:
мсрзімділігіне карай, егер де вексель мерзімді карыздык міндеттеме
болса (3 — 6 ... ал ...... карыз-дык міндеттеме;
кетлдігіне к,арай, вексельді айналыска жеке кәсіпкерлер шығарады және
оның жеке кепілдігі болады, ал ... ... ... ... ... оған ... ... береді.
Экономикалык әдебиеттерде банкнотаны екі түрге бөледі: классикалық
және жай.
Классикалык банкнота — бұл банкнотаның алғашкы ... ... ... ... еркін алмастырылатын, яғни алтынмен ... ... ... ... ... ... Ақшалардан өзіндік айырмашылығы бар:
жаратылысына карай — қағаз ақшалар ақшанын айна-лыс қүралы ретіндегі
қызметінен туындаса, ал банкнота Ақша-ның ... ... ... ... ... ... — қағаз Ақшаларды айналыска ңазынашылың
шығарса, ал банкнотаны Орталык банк ... ...... ... ... мерзімінің
аяңталуына байланысты Орталың банкке кайтарылса, ал ... ... яғни олар ... ңала ... ... ... — классикалык банкноталар банк-ке қайтуына
байланысты алтынға немесе күміске ауыстырылып отырса, ... ... ... ... ... ... токталғаннан бас-тап, банкнота
алтынмен ңамтамасыз ... ... оның ... ... ... ... ... түсті, себебі ор-талың банктің вексельдік портфелі көбірек
қазынальщ вексель-дер мен міндеттемелерге толықты.
Жай банкнота — бұл І

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақшаның мәні және қызметтері 11 бет
Ақшаның шығу тегі қажеттілігі және экономикалық мәні12 бет
Баға белгілеу және қаржы айналымы9 бет
Экожүйелердің біртұтастығы және орнықтылығы. Ғаламдық (глобалдық) биогеохимиялық циклдар. В.И.Вернадскийдің негізгі биогеохимиялық заңдары4 бет
"Шымбұлақ" тау шаңғысы курортында демалушыларды тегін сақтандыру жүйесі енгізіледі16 бет
1.Қазіргі қазақ тілі лексикасының шығу арналары; 2.Өзге тілден енген сөздер; 3.Қазіргі қазақ тілі лексикасының стильдік мәні; 4.Лексикография7 бет
1916 жылғы ұлт – азаттық көтерілістің шығу себептері18 бет
Access-тегі мәліметтер базасы19 бет
AVR тегінденгі микроконтроллерларды пайдалану ерекшеліктері4 бет
Excel программасын іске қосу және одан шығу10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь