ҚР Ұлттық байлығы

Кіріспе

1. ҚР Ұлттық байлығы
1.1 Табиғи ресурстар
1.2 Табиғи байлықтарды тиімді пайдалану
2. Жер байлығы ел байлығына айналуда
3. ҚР Ұлттық қоры
3.1 Ұлттық қордың құрылуы
3.2 Ұлттық қорға түсетін және одан алынатын қаржы ағыны

Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
Бүгiнгi күнi табиғи ресурстарға бай Қазақстан мұнай мен табиғи газды сатумен бiрге, өзге де қазба байлықтарды игеруден қыруар табыс алып отыр. Келешекте Республиканы шикiзатты шетке шығарудан түсетiн табысы едәуiр арта түсетiндiгiне орай, шешiмi табылуға тиiстi бiрнеше маңызды мәселелер, соның iшiнде "Осы ресурстарды кiм бақылайтын болады және олар қалай пайдаланылатын болады?" деген күрделi мәселелер де туындап отыр.
Табиғи ресурстарды өндiру мен шетке шығарудан түсетiн табыс жөнiндегi ақпараттың жариялылығы мен осы табысты бөлу процесiне қалың жұртшылықтың қатысуы елдiң экономикалық және әлеуметтiк дамуындағы аса маңызды фактор.
Табиғи ресурстарды шетке шығарудан түсетiн табыс барлық Қазақстан халқының игiлiгiне, соның iшiнде кедейшiлiктi жою, бiлiм беру, денсаулық сақтау салаларының қызметiн жақсарту мен өзге де әлеуметтiк мәселелердiң шешiмiн табу мақсатында пайдаланылып, жұмсалады деп сенiм артқымыз келедi.
Бұл жұмыста табиғи ресурстарды сату мен тасымалдаудан түсетiн табыстың шын мәнiнде қандай мақсатқа жұмсалып жатқаны жөнiнде айтылады.
Жұмыстың тағы бiр мақсаты – Үкiмет пен Қазақстанда әрекет етiп жатқан мұнай өндiрушi компаниялар қызметiне қалың жұртшылықтың қатаң бақылауын қамтамасыз ету.
Ұсынылып отырған жұмыстың мақсаты – Қазақстанның көмiрсутек ресурстары арқасында қолы жеткен өзiнiң шағын байлығын қалайда ұтымды пайдаланудың жолын табуға қатысты мәселелер бойынша қалың жұртшылықтың пiкiрсайысын ұйымдастыруға ықпал ету. Осы жұмыстың бiрiншi бөлiмiнде Қазақстанның мұнай-газ саласының қуат-мүмкiншiлiгiне шолу жасалып, екiншi бөлiмiнде Қазақстанның қазба байлықтардан түскен табысты басқару мақсатында құрылған Ұлттық қор қызметi талданып, үшіншi бөлiмiнде ұлттық табыс жайлы айтылған.
1. Жалпы экономикалық теория/Ө.Қ.Шеденов... 167-171б
2. Экономикалық теория негіздері/1998ж; Я.Әубәкіров, К.Нәрібаев, М.Есқалиев, Е.Жатқанбаев, Е.Байжұмағв, С.Досқалиев, Ж.Жәйшібеков: 234-237б
        
        КІРІСПЕ
Бүгiнгi күнi табиғи ресурстарға бай Қазақстан мұнай мен табиғи газды
сатумен бiрге, өзге де ... ... ... ... табыс алып отыр.
Келешекте Республиканы шикiзатты шетке шығарудан түсетiн табысы едәуiр арта
түсетiндiгiне орай, шешiмi табылуға тиiстi бiрнеше ... ... ... "Осы ... кiм бақылайтын болады және олар ... ... ... ... ... де туындап отыр.
Табиғи ресурстарды өндiру мен шетке шығарудан түсетiн табыс жөнiндегi
ақпараттың жариялылығы мен осы ... бөлу ... ... ... ... ... және әлеуметтiк дамуындағы аса маңызды фактор.
Табиғи ресурстарды шетке шығарудан түсетiн табыс барлық Қазақстан
халқының ... ... ... кедейшiлiктi жою, бiлiм беру, денсаулық
сақтау салаларының қызметiн жақсарту мен өзге де әлеуметтiк ... табу ... ... ... деп ... артқымыз келедi.
Бұл жұмыста табиғи ресурстарды сату мен тасымалдаудан түсетiн табыстың ... ... ... ... ... жөнiнде айтылады.
Жұмыстың тағы бiр мақсаты – Үкiмет пен Қазақстанда әрекет етiп жатқан
мұнай өндiрушi компаниялар ... ... ... ... ... ету.
Ұсынылып отырған жұмыстың мақсаты – ... ... ... қолы жеткен өзiнiң шағын байлығын ... ... ... ... ... ... ... қалың жұртшылықтың
пiкiрсайысын ұйымдастыруға ықпал ету. Осы ... ... ... ... саласының қуат-мүмкiншiлiгiне шолу жасалып, екiншi
бөлiмiнде Қазақстанның қазба байлықтардан ... ... ... мақсатында
құрылған Ұлттық қор қызметi талданып, үшіншi бөлiмiнде ұлттық табыс ... ... ... ... ... әрі нәтижелі көрсеткіштер санатына жатады
және мемлекеттік экономикалық даму деңгейінің айнасы десе ... ... – бұл ... және ... игіліктердің жиынтыңы
және осы уақытта барлығы қоғам ... ... ... ... ... ... ... өндірістік және өндірістік емес қорлар;
ә)айнымалы ... ... ... ... мен ... ... айналым қоры;
г) тұрғындар мүлкі;
Ұлттық байлық құрамына негізгі жер, ормандар, сондай-ақ барланган
табиғи ресурстар және олар ... ... ... ... ... ... ұлттық байлықтың үлкен көлемін
иеленген. Біздің республикадажалпы ер көлемі 222,5млн. Га ... ... оның ... 82%- ауыл ... ... ... ... 21,7 млн .
га орман мен табиғи егістіктер , 11 мың ... 7 ... ... көл мен ... бар. ... қоры 6 ... ... түрлерден тұрса , ал
жануарлар әлемі ... ... ... мен ... (162 млн .га) ... ... ... алдыңа
тек Австралияны (450млн .га ). АҚШ тын (320 млн .га ) және ... .га) ғана ... ... алады.Қазақстан пайдалы қазбалар қоры мен
олардың алуан ... ...... ең бай ... бірі. Минералды
ресурстар ұлттық табыстың төрттен үшін ... ... ... ... 9 ... үлесіне тиесілі болса, ал
әр түрлі бағалаушылардың пайымдауынша ... ... ... ... ... 6-10% ... екен. Қазақстанда марганец рудасы (408млн. т )
қорының 13% ... және ... ... тек АҚШ ты (553 млн .т ... ғана алдыңа салады.
Қазақстан әлемде хром рудасы ... ... ... иеленеді және
република 1990 жылы жалпы одақтағы оны өндірудің 96,6% игерген. Жалпы темір
рудасы қоры (16662 млн. т) ... ... ... ... ... ... , АҚШ , ... , Ресей мен Украинадан сон сегізінші орынды иеленеді.
Вольфрам қоры бойынша әлемде Қазақстан ... ... , ... ... – екінші , ал қорғасын мен молибден бойынша – төтінші орында.
1990 жылы бұрынғы Одақтағы 98,2% ... , 81,7 % ... , ... 53 % ... 38,5% ... 29,5 % ... 28,4 %
мыс, 22,1% боксит, 20,1% ... 13% ... 11,9 % көмі ... ... ... қоры ... ... келді . Уран рудасының қорының
көптігі бұрыңғы Одақтағы уран ... 56 % ... ... ... ... ... 60тан астам ең белгілі элементтері табылган
. Қазақстаннің ауқымды табиғи ... ... білу мен ... ... ... ... ең ... жағыдайының бірі болып табылады, сондай –
ақ елдің ұлттық байлығының үздіксіз өсуінің ең ... ... ... ... ... қолдануы бойынша былай бөлінеді:
а) өндіріс құрал -жабдығына (еңбек құрал сайманы ,шикізат ,матерал
мен табиғи ресурстар) және т.б. ... ... ... ( ... , киім , тұрғын жай және т.б.) ал өзінің
туу тегіне қарай қорланған еңбек өніміне (еңбек ... ... ... мен тұтыну құрал жабдығы қорларыңа) және табиғи ресурстарға ( жер ,
су байлығы, ... , және т.б) . ... аса ... онда оның ... ... ... ... байлықты өзінің құрамы бойынша екі топқа бөлуге болады : Елдегі
материалдық игіліктердің заттай ... ... ... ... ... ... барлық ұрпақ өміріндегі адамдардың қорланган еңбегінің
бейнесі толық бар.
Табиғи ресурстар елдегі табиғат берген байлықтарды қамтиды.
Сондықтан ұлттық ... ... тек ... ... ... ... ... табиғи ресурстар қоры енеді, пайдалы қазбалар,
орман, су, ... мен жер ... т.б. ... ... ... ... ... құрылыстар, сурет галереясы,
мұражай экспонаттары және т.б., алмаз бен валюталық қорлар жатады.
Ұлттық байлықтың негізгі элементіне өзінің ... мен жеке ... ... ... ... оның ... ... байлықтың жартысынан
астамы тиесілі болады. Ол өз бойына ... ... ... ... емес ... оның ... ... тұрғындардың өз басының
мүлкін енгізеді.
Өндірістік қорлар құрамына барлық еңбек заты мен құралдары ... ... ... ... ... ... ... игеру арқылы материалдық
игіліктер процесінде қолданылады немесе қолданылуы мүмкін. Қызмет жасайтын
еңбек заттары ғана ... ... ... ... жатқан машина, станоктар
немесе бекіту процесінде олар әлі негізгі қорлар бола алмайды және тек ... ... ғана ... ... ... шаруашылығының өндірістік емес негізгі қорларына тұрғын үй қоры
мен ұлттық байлық элементтері жатады және олар өндірістік емес ... Бұл ... ... ... ие ... және ... алуан
түрлі тұтыныстары мен қоғамдағы барлық ... емес ... ... ... ... қорының құрамына өндіріс құрал жабдығы мен
тұтыну заттары да енеді және олар кездейсоқ жағдайларды, халық шаруашылығы
кейбір ... ... ... ... және т.б. жою ... ... ... тұрғындардың мүлкі де жатады және ол
барлық ұлттық байлықтың шамамен 1/5 ... ... ... ... мүлкінің құрамына ұзақ мерзімге қолданатын заттар енеді, олар:
үй жиһазы, картина, жеңіл машиналар,т.б. тұрғын үй, ... және ... ... ... емес ... жатады, ал ірі қора, омарта,
ауыл шаруашылығы, құрал саймандары негізгі өндірістік қор болып табылады.
Жоғарыдағы көрсетілген ... ... ... ... басты
элементіне негізгі қорлар жатады және олардың үлесіне елдің ... көп ... ... ... ... ... және қор қайтарумен байлынысын
ұлтық байлық индексі аша түседі, сөйтіп мына формуламен есептелінеді:
ҰБ= І+Ф/Б + ... Ф- ... ... ... ... кезеңдегі ұлттық байлық
П- есептелген кезеңдегі пайда болған ... ... ... ... бар: ұлттық байлық ұғымы материалдық емес
құндылықтарды да ... ... ... ... ... мәдениет
деңгейін және т.б. ... ... Шын ... ... ... ... мен құбылыстарды моделдеу мен болжаудың негізі болып
табылады. Нақты ақпарат көмегімен қоғамның ... ... ... ... болады, кәсіпкерлік қызметті ақпаратсыз елестету мүмкін ... ... ... ақпараттың құны шексіз, сатылуы да
мүмкін, дер кезінде өткерілмегендіктен уақыт ... ... ... АҚШ жыл ... ... ... техникалық ақпаратты қорғау үшін орташа
10-15 млрд. доллар шығын жұмсайды. Сондықтанда ақпарат өндірістің негізі
болып ... кез ... ... ... дамытады және оның өсуін
қамтамасыз етеді.
Ұлттық байлық өзінің аса ... ... ақ, оны ... ... әлі ... ... қоғам тұтынысынан, экономиканың
басқада жұмыстарын жасау мәселелері деңгейінен қалып отыр. ... ... ... ... ... ... ... оны болжау мен
есептеудің көптеген практикалық сауалдары шешілмей отыр.
Алдағы уақытта ұлттық байлықты ... ... оның ... ... ... ... ... қоғамның барынша қоршаған
ортаны сақтау қамқорлығымен, экологиялық қауіпсіздікті ... ... ... ... мол ... елдер осы байлықтарға зәру елдерге
қарағанда экономикасының өркендеуiмен немесе ... да бiр ... ... ... ... мұндай көзқарастың өзi
экономиканың негiзгi заңдарына қайшы келер едi. ... ... ... ... ... ... мен ... келешекке үмiт артар
мүмкiншiлiгi ретiнде қаралуға тиiс.
Табиғи ресурстарға бай ... осы ... ... ... ... ... осы ... бiлу үшiн экономистер мен сарапшылар көп
уақыт кетiрдi. Мұнай-газ бен минералды ресурстарды иеленуге құлшынғандардың
азаматтық соғысы көп ... ... Бұл ... ... түсiндiруге болады.
Табиғи байлықтардан түскен табыс валютаның айырбас бағамын өсiрiп, ... ... де, бұл өз ... ... ... ... жатпайтын саласын әлсiретiп, жергiлiктi өнiм ... ... ... ... ... ... жасайды. Нақ
сол кезде экономиканың мұнай ... мол ... ... жаңа ... ... ... пайда болған жұмыссыздық саяси және
әлеуметтiк тұрақсыздыққа әкелiп соғады.
Дегенмен табиғи ресурстарға бай елдердегi ең ... ...... ... ... ... ... үкiмет билiктi бөлуге
құлшынбайды да, билiк басына әдiл сайлау арқылы ... ... ... ... ... ... ... тұрғыдан қолдауға ие болу үшiн аса қымбатты
инвестициялық жобаларды енгiзiп, үкiметпен жақсы ... ... ... ... отырып, жаңа жұмыс орындарын ... ... ... тұрғыдан берiлетiн жәрдем қаржы (субсидия)
пайда ... ... ... осы ... елдiң
экономикасын мұнай секторынан тәуелсiз ете ... ... ... ... ... ... алуы үшiн құлшынуы пайда түсiрушiлер
мен осы пайдаға қолы жетпегендердiң арасындағы талас-тартысқа ... ... жол ... үшiн ... пен ... өз ... ... байлықтарын
бүкiл ұлттың игiлiгi деп ұғынулары керек. Бұл табиғи ресурстар – қазiргi
үкiмет пен бүгiнгi
ұрпақтың ғана еншiсi ... ... ... да ... Осы ... ... жеке ... мақсаты үшiн жұмсау – бүкiл ... ... ... ... байлықтан түскен табыстың жариялылығы мен ол туралы дұрыс есеп
берiп отыру осы ... ... ... ... болып саналады. Ал
ұлттық бухгалтерлiк ... ... ... дұрыс шешiм
қабылдауға мүмкiндiк жасамайды.
Тағы бiр маңызды жайт – үкiметке түсетiн табыстың ... ... ... ... Тiптi дамыған елдердiң өзiнде мұнайдың ... ... мен ... ... ... ... ... азайтуға iрi мұнай компанияларының әрекет жасағанын үкiмет
есте ұстаулары қажет.
Мұндай жолсыздықтар тек мұқият жүргiзiлген зерттеулердiң ... ... ... ... ... ... ... тек сот талабы
бойынша ғана 1 млрд. доллар төлеуге келiскен.
Әрине, компаниялардың өз ... ... ... ... ... ... едi. ... мұнайға қатысты жасалған келiсiм-шарттар ... ... ... ... оны ... салуға әкелетiнi
сөзсiз. Осындай жариялылық қазба байлықтардан үкiметке қанша табыс түсiп
жатқаны жөнiнде хабардар болуға ... ... ... ... ... ... бiлiктi басқаруға деген құлшыныс әзiрге өзге мұнай
компанияларынан қолдау таппай отыр.
Табиғи ресурстардан түсетiн табысты басқару үшiн жіне оны ... ... ... ... ... мақсатына жұмсау үшiн экономиканың
тұрақты дамуына негiз қалайтын ... ... ... ... маңызы зор. Бiрқатар елдерде тұрақтандырушы қорлар қаржыға зәру
болған жағдайда ... ... ... ... жинақтауға септiгiн
тигiздi.
"Циклға қарсы қойылған" фискалдық (бюджеттiк-салықтық) ... ... ... ... дүниежүзiлiк соғыстың аяқ кезiнде
құрылған Халықаралық валюта қоры сияқты халықаралық ... ... ... ... ... ... ... Нәтижесiнде көптеген
дамыған елдер экономика мен ... ... ... ... "циклды
қолдайтын" саясатты ұстануға мәжбүр болып ... ... ... арта ... Қазiргi кезде елдер сырттан қарыз алу өте
қауiптi екенiн, ... ... ... ... үшiн ... меншiктi қаржысына иек арту керек екенiн түсiнiп отыр.
Түсетiн табысты тиiмдi жұмсаудың тәсiлдерiн ... ... ... бай ... ... ... көп ... бойы тұрақты
дамуына негiз қалаудан маңызды дүние жоқ. Осы ... ... ... аса қиын ... ... жол ... ... Қазақстан үкiметi
макроэкономиканы тұрақтандыру үшiн, жаңғыртылмайтын байлықтарды келешек
ұрпақтар ... ... үшiн ... ... атқарды. Дегенмен
Қазақстан халқының көпшiлiгi өз үкiметiнiң жетiстiктерi мен оның мұнай
табысын ... ... ... ... емес, олар тек өздерiнiң
бұрынғыша кедейлiкте ғұмыр кешiп жатқанының куәгерi болып отыр. ... ... ... рыноктарға шығу жолы шектеулi әрi ондағы ... ... ... мұнай мен газдан түскен табыстың салыстырмалы
түрде көп ... ... ... пен ... үмiт ... ... әлi
күрделi мәселеге айнала қойған жоқ-ты. Алайда баға өсiмi ахуалды өзгертiп,
2008 жылы мұнай-газ өндiруден түскен ... ... ... ... жуығы
мен барлық экспорттың жартысын құрады.
Таяу арадағы 5–10 жыл iшiнде көмiрсутек табысының өсуiне ... ... ... ... бағасы әлi де жоғары деңгейде қала беретiн болса,
Қазақстанның миллиондаған азаматтарының ... ... ... ... ... үкiмет мұнай-газ өндiруден түсетiн табыс жөнiнде халық
алдында есеп берiп отырмаса, онда бұл жайт кең ... ... ... ... ... таяу ... ... мiндетi – өзiнiң табиғи байлықтарын
тиiмдi пайдалана отырып, ұзақ мерзiмдi экономикалық дамудың берiк негiзiн
қалау. Ал бұл мұнай-газ ... ... ... ... оның ашықтығы
мен әдiлдiгiн ... ете ... ... тыс ... ... қолайлы жағдайлар жасауды талап етедi. Оған қол ... ... ... ... өз қолында ұстауға әрекет етiп, барлық
күш-жiгерiн сын айтушылар мен қарсыластарына ... бола ма, мiне, ... да ... болмақ.
Табиғи байлықтарды тиімді пайдалану
Жер ресурстарын, оның ішінде ауылшаруашылық жерлерін ... тағы бір жолы ... ... осы ... ... бұзуға жол
бермеу, мемлекеттік бақылауды қатаң жолға қою және ... ... ... Біз бұл ... жер мониторингін жүргізуді жоғарғы деңгейге
жеткізу, жердегі өзгерістерді дер кезінде анықтау, болжам жасау және ... бар ... ... ... жете ... тәжірибе көрсетіп отырғандай, нарықтық экономиканың қазіргі
жағдайында жерді пайдалану мен қорғауды қатаң мемлекеттік ... ... ... ... жер ... субъектілерінің жерде шаруашылық
жүргізу еркіндігін қалыптастыру шаралары барынша сәйкестендіріле ... ... ... ... келе ... мемлекеттердің қай-қайсысы болмасын
жер иеленушілер мен пайдаланушыларға нарық еркіндіктерін бере ... ... ... ... бақылау шараларын бір сәт те босаңсытқан
емес.
  ... ... күні ... ... ... жүргізетін саясаты
толық айқындалып, олар заң негізінде ... ... ...... ... ... орындалатындығына байланысты. Мұның өзі Жер
ресурстарын басқару агенттігімен қатар ... ... жүгі ауып ... ... ... зор ... ... және олардың аталған
мәселеде білікті болуын талап етеді.
Жер ресурстары және оның бойындағы қазба-қазына байлықтары – біздің ... ... ... ... ... ... негізгі тірегі.
Сондықтан, тәуелсіздігіміздің өн бойында ... өзі жер ... ... ұстап, Жер туралы заңдылықтарға стратегиялық модельге сай жиі-жиі
өзгерістерді енгізуді қадағалап отырды. ... ... ... ... ... ... кеңінен ашыла бастады.
  Қазіргі күні жер қатынастарын қалыптастыру мен ... ... ... ... ... ... ... жүргізу — қоғамның
бірігуі мен елдің ішкі саяси тұрақтылығын қамтамасыз етудің бір ... ... ... ... Мұны кешегі өткен сайлау қорытындысы да
дәлелдеді. Ауыл халқы Елбасын қолдады. Біз мұны ... жер ... ... ... ... бір белгісі деп ұғамыз. 
Жер байлығы ел байлығына айналуда
Тәуелсіздік алған жылдан бері ... ... ... мақсатына, осыған сәйкес Үкіметтің алдына ... ... сай ... келе ... жер ... қазіргі
күні өзінің шешуші сәтіне аяқ басты. Елімізде жер ... жаңа ... ... ... ... бағытталған, жер байлығымызды
ел байлығына айналдырудың маңызды мәселелерін шешкен Жер ... ... ... ... Біз жаңа ... ... арқалатып
отырған бұл кезеңге қалай жеттік, осы уақытқа дейін қандай ... ... Енді ... ... ... ... жер қатынастарының социалистік жүйесінен нарықтық
экономиканың ... ... жаңа жер ... көшу жер
реформасын жүргізудің бастапқы кезеңінің негізгі міндеті болып ... Ол үшін ... ... ... ... ... ... жою
мен жердің кейбір санаттарына жеке меншікті енгізу; жер телімдеріне ... және жеке ... ... беру, оны заңды түрде жылжымайтын мүлік
ретінде тіркеу; жерді ақылы ... ... ... ... кадастрлық бағасын анықтау; мемлекеттік емес ауыл шаруашылығы
ұжымдарының түрлерін қалыптастыру; жаңадан нарықтық жағдайға бейімделген
мемлекеттік жер ... ... ... шаралар қабылданып, жүзеге
асырылды. Рет-реті, кезең-кезеңімен жүзеге ... осы ... ... ... келе жер ... ... ... бірінші сатысына
шығару ісін қамтамасыз етті. Нарық жолына түскен ТМД ... және ... және ... ... келе жатқан алдыңғы қатарлы мемлекеттерінде жер
қатынастары осы модель жүйесінде жүргізіліп келе жатқандығын айта ... ... ... тәжірибеде соңғы кездері ерекше байқалып отырған бір ... ... ... ... ... ахуал қалыптасып
отырған қазіргі кезде жерді жоғарғы тиімділікпен пайдаланған мемлекеттер
ғана ... ... ... ... ... жетістіктерге жете алатындығы
белгілі болып отыр. Мұның өзі біздің алдымызға жер ... ... мен ... жоғарыда аталып өткен нарықтық шараларын одан ... түсу ... ... Осыған орай Елбасы, нарықтық қатынастар мен
мемлекеттің реттеу қызметін барынша жетілдіре отырып, мемлекеттік ... жеке ... ... ... халықтың мүддесіне сай келуін қамтамасыз
етуді жер реформасын жүргізудегі маңызды стратегиялық ... ... ... болатын. Бұл мәселелер жаңа Жер ... ... ... мен ауыл шаруашылық жерлерін халықтың жеке меншігіне беру
мәселесін қамтамасыз ету арқылы шешілді.
  Жер ... ... ... нормаларына сәйкес азаматтардың
қосалқы жалгерлікке берген жер ... мен ... жер ... ... ... ... күші (2005 ... 1 қаңтарына
дейін) жойылып, оның орнына нақты шаруашылық жүргізетін қожалықтар ... ... ... ... ... жер ... мемлекеттік емес
заңды тұлғалардың жарғылық капиталына ... ... ... ... ... осы ... ... асыру нәтижесінде ауыл шаруашылығы мақсатындағы
жерлерді пайдалануда тұрақтылық орныға ... ауыл ... ... жеке ... ... ... ... бір-екі ауыз сөз.
Үстіміздегі жылдың 1 қарашадағы мәліметі бойынша, республикамызда ауыл
шаруашылығы мақсатындағы 156482 гектарды құрайтын 6860 жер ... ... ... ... сатылған жерлерден жиыны 3 миллиард 203,2 миллион ... ... Ол ... Жер ... 9-бабына сәйкес Ұлттық қорға
аударылды.
  ... жер ... ... ... ... пен ... ... асырудың құралы ретінде әрекет ететін Жер кодексінің
негізгі ...... ... беру ғана ... ... ...... халықтың игілігі жолында барынша тиімді пайдалана білу, оның
күтім мәселесін шешу, қорғалуын қамтамасыз ету, ... ... ... құндылығын арттыра отырып, елдің әлеуметтік-экономикалық серпінді
дамуына тигізер ықпалын күшейту болып ... Ал ... жеке ... ... өзі осы ... қол жеткізудің дүниежүзілік тәжірибеде
мойындалған тиімді амалдарының бірі ... ... Енді ... ... ... шешу міндеті тұр.
Бірінші кезекте қолға алынып отырған міндеттердің бірі жер ресурстарын
инвестиция ... ... ... ... ... ... Оны шешу үшін
нарықтық жер айналымын қалыптастырудың, фискалды ... іске ... ... ипотекалық несие мәселелерін шешудің құқықтық-нормативтік
құжаттарын жетілдіруіміз керек.
  ... ... ... ... мәселе – жер кадастры. Себебі ол – ... ... ... ... асырудың, жер пайдаланушылардың
құқығын қорғау мен жер ... ... ... ... ... ... Бұл іс қазіргі күні мемлекеттік жер ... ... ... ... және құру, осы жүйеге
инновациялық технологиялар пайдалану арқылы іске ... ... ... ... ... (жер серігі) арқылы межелеу, ғарыштағы
спутниктерден ... ... ... ... ... ... ақпарат жүйесінің (ГАЖ) технологиясын пайдалануды кеңейту,
Интернет ... сызу ... ... тағы ... Міне, осы
мәселелерді шешу арқылы біз өзіміздің жер ... ... ... ... ... Ұлттық қоры
Ұлттық қордың құрылуы
Қазақстан Республикасының Ұлттық қоры (ҰҚ) 2000 жылы ... ... ... ... Қазақстанның Ұлттық қоры экономиканың
тұрақты дамуына негiз ... ... әрi ақша ... қор ... ... Оның ... құжаттарына сәйкес, қордың
мақсаты: «елдiң әлеуметтiк-экономикалық тұрақты дамуын ... ... ... үшiн ... ақша ... ... ... қолайсыз факторлар
ықпалына экономиканың тәуелдiлiгiн неғұрлым азайту".
Ұлтық қорға түсетін және одан алынатын қаржы ағыны
Ұлттық қорға ... ... ... ... мен үш кен-руда
компаниясының ... ... ... ... Атап айтсақ, олар мына 12
аса iрi ... ... ... Дон кен байыту комбинаты,
Қазақойл-Ембi корпорациясы, Теңiз-Шевройл бiрлескен кәсiпорны, ... ... ... Харрикейн Құмкөл Мұнай корпорациясы,
Қарашығанақ Петролеум Оперейтинг Б.В., Торғай ... ... ... корпорациясы мен Қаражанбасмұнай ААҚ. 2007
жылдың қарашасында үкiмет 12 iрi компанияның ... ... ғана ... ... ... ... ААҚ, ... Петролеум
Оперейтинг Б.В., Маңғыстаумұнайгаз ... мен ... ... ... ... ... ... тiзiмiн әрi қарай да
өзгерте алады. Инвестициялық ақшалай түсiмдер мен Президенттiң өзi құптаған
төлемақыдан, мысалы, көмiрсутек жобалары ... ... ... сатудан
түскен табыстан Ұлттық қорға қосымша табыс түседi.
Тұрақтандырушы қызметiн атқару үшiн ... қор ... ... ... салық төлемдерi, үстеме ... ... ... роялти, өнiмдi бөлiсу жөнiндегi келiсiмдер есебiнен толтырылса,
жинақтаушы мiндетiн орындау үшiн оған бюджеттен ... ... ... түсiмдерiнiң бюджетте көзделген көлемiнiң 10%-i), қорды
басқарудан ... ... ... мен өзге де ... ... ... ... түсетiн түсiмнiң мөлшерi мұнайдың бес жылға
есептелiп қойылған ... ... ... ... 2007 ... бiр ... ... шартты баға 19 доллар деңгейiнде болды.
Егерде мұнай бағасы осы ... асып ... ... ... ... ... керiсiнше, егерде баға 19 доллардан төмендесе, ... ... тең ... ... ... аударады. Тұрақтандырушы қаржы
ағыны ... ... ... ... бiр рет ... ... да осы принцип бойынша жұмыс iстейдi, мұнда жалғыз-ақ басқаша
шартты баға ескерiледi.
Ұлттық қорға ... ... аса iрi ... ... ... ... ... үкiметтiң мұнай мен газды игерiп,
сатудан түсетiн өз табысын дәл болжауының ... ... ... отыр.
Үкiметке көмек көрсету мақсатында Халықаралық валюта қоры мен Дүниежүзiлiк
банк әрбiр кен орнының ... ... ... мен ... ... мұнай табысының кешендi үлгiсiн әзiрледi. Халықаралық ... ... ... таяу арадағы 45 жылда мұнай-газ секторынан
мемлекетке ... ... ... ... ... ... ... табысты есепке алмағанда) 165 млрд. долл. құрамақ.
Тағы бiр қысқа мерзiмдi болжамды Ұлттық қорға басшылық ... ҚР ... ... ... ... ... жасады. Оның болжамы бойынша,
2007 жылға қарай қорда 4 млрд. доллар сома жинақталатын болады (ол ... ... ... ... тең) ... ... бiрiншi түсiм Теңiз-Шевройл консорциумындағы 5 проценттiк
үлестi сату мен тиiстi бонустан түскен 660 млн. ... ... ... ... 2007 жылдың 1 қаңтарындағы мәлiмет бойынша, Ұлттық ... және ... ... ... онда тағы да 576 ... ... (қор қаражатын инвестициялық мақсатқа пайдаланудан түскен
65,7 млн. доллар ... қоса ... нақ сол ... ... ... қызметiнiң шеңберiнде одан 49 млн. ... өтем ... 1 ... ... ... ... ... шығындар қор
қаражатын инвестициялаудан түсетiн табыстан ... Бұл ... ... ... ... ... 2007 жылдың аяғына қарай Ұлттық қор ... 1,2 ... ... ... ... және жинақтаушы қызметiнiң
нәтижесiнде ұлттық қорда тағы да 678,8 млн. доллар жинақталып,
2007 ... ... оның ... 1,9 ... доллар, операциялық шығындар
шамамен 1,6 млн. доллар құрады. Ұлттық банктiң деректерi бойынша, ... ... ... ... ... 2,81 ... доллар (2,23 млрд. доллар
жинақтаушы және 583 млн. ... ... ... ... ... 2007 ... бюджеттiң атқарылуы туралы жылдық есебiне
сәйкес, 12 өндiрушi компанияның аударған төлемақысы 1,1 ... ... Осы ... 576 млн. ... ... ... ал 500 млн. доллары
республикалық және жергiлiктi бюджетке бағытталды. Осы ... ... ... ... бен ... секторының үлесi 40 процент
болды. Үкiметтiң ... бен ... ... ... 976 млн. ... жалпы табысының 275 млн. доллары Ұлттық қорға аударылды. ... баға ... таяу ... ... ... ... ... ешқандай
болжам жасалған жоқ. Жалпылай алғанда қордың көлемiн мұнай өндiрудiң
болжамды өсiмi, ... ... ... ... ережелер мен одан басқа да
мұнай қорларының тәжiрибесiн ескере отырып жасалған болжамды инвестициялық
дивидендтер туралы қолда бар ... ... ... ... едi. ... мұнайды сатудан түскен түсiмi жөнiнде ақпараттың кейбiр негiзгi
құрамдас бөлiгi ... ... аса iрi ... ... ... ... дейiнгi және шығынның орнын толтырғаннан кейiнгi
пайданы бөлу шарты, шығынның орнын ... ... ... ... аса iрi ... ... төлеген салық төлемақысы туралы
мәлiметтер. Осы аталған мәлiметтердiң қолда болмауынан ... ... ... шынайы дұрыстығына толық көз жеткiзе қою қиын.
Ұлттық қордан аударылатын қосымша ... да ... ... ... қордан аударылатын мақсатты трансферттер
туралы шешiм ... да ... ... қордың ережелерiнде онда
жинақталған қаражатты қашан және қандай мақсаттарға жұмсауға ... ... ... ... ... шек ... Ұлттық қордың жинақтаушы
қоржынының қаражатын ... ... ұзақ ... ... әрi қарай өркендеуiне, кедейшiлiк деңгейiн төмендетуге, ... ... ... жұмсалу мүмкiндiгiнiң алдын алуға жағдай
туғызар едi.
Қорытынды
Ұлттық байлық жинақталған әрі нәтижелі көрсеткіштер санатына жатады
және ... ... даму ... ... десе болады.
Ұлттық байлық – бұл материалдық және рухани игіліктердің жиынтыңы
және осы ... ... ... ... ... ... байлық құрамына
мыналар кіреді:
а) негізгі өндірістік және өндірістік емес ... ... ... ... ... мен ... қоры;
в) айналым қоры;
г) тұрғындар мүлкі;
Ұлттық байлық ұғымы ... емес ... да ... ... ауқымы, тұрғындардың мәдениет деңгейін және т.б. қамтуы ... ... ... ... ... ... мен құбылыстарды
моделдеу мен болжаудың негізі болып табылады. Нақты ақпарат ... ... ... ... іске ... болады, кәсіпкерлік
қызметті ақпаратсыз елестету ... ... ... ... ақпараттың құны шексіз, сатылуы да мүмкін, дер ... ... ... ... ... ... ақпарат
өндірістің негізі болып табылып, кез келген экономикалық жүйені дамытады
және оның өсуін қамтамасыз ... ... ... аса ... ... ақ, оны ... мәселесі әлі кезге дейін қоғам тұтынысынан, экономиканың
басқада жұмыстарын ... ... ... ... ... Ұлттық байлықтың
теориялық мәселелерін жасаудың кенже қалуына байланысты, оны ... ... ... ... ... ... ... уақытта ұлттық байлықты жетілдіру көбінесе оның ... ... ... рациональды игерумен, қоғамның барынша қоршаған
ортаны сақтау қамқорлығымен, экологиялық қауіпсіздікті ... ... ... ... ... тек ... ескерілген және өндіріс
процесіне тартылған табиғи ресурстар қоры енеді, пайдалы қазбалар, ... ... мен жер ... т.б. ... ... ... архитектуралық ежелгі құрылыстар, сурет галереясы, мұражай
экспонаттары және т.б., алмаз бен валюталық қорлар жатады.
Ұлттық байлықтарды ... ... ... ... бұл ... Отанымыздың байлығы.
Біздің алдымызға қойылған ең басты мәселелердің бірі, ... ... ... ... ... қана қоймай, оларды одан әрі
жетілдіріп, біздің ... ... ... ҚР ... ... Табиғи ресурстар
1.2 Табиғи байлықтарды тиімді пайдалану
2. Жер байлығы ел байлығына айналуда
3. ҚР Ұлттық қоры
3.1 ... ... ... ... ... түсетін және одан алынатын қаржы ағыны
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
Қолданылған әдебиеттер
1. Жалпы экономикалық теория/Ө.Қ.Шеденов... 167-171б
2. www.yandex.com
3. www.google.kz
4. ... ... ... ... ... Е.Жатқанбаев, Е.Байжұмағв, С.Досқалиев, Ж.Жәйшібеков: 234-237б
5. www.rambler.ru

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ұлттық валюта – теңге7 бет
Тұрғын үй де — ұлттық байлық5 бет
Ұлттық байлық5 бет
Ұлттық байлықты актив пен пассив арқылы есептеу18 бет
Адам Смит ілімі8 бет
Бастауыш сыныптарда қазақ тілін оқытудың әдәс – тәсілдері16 бет
Бизнес аңыздары (әлемнің бай адамдары) жайлы ақпарат3 бет
Бизнес аңыздары(Әлемнің бай адамдары)5 бет
Бизнес аңыздары(әлемнің бай адамдары) жайлы7 бет
Биоконструкцияға қажетті табиғи көздер. Экожүйенің генетикалық ресурстары жəне биоалуантүрлілі4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь