Қоғам өміріндегі саяси жүйе және адам қоғамы

I. Кіріспе
II. Негізгі бөлім
III. Қоғам өміріндегі саяси жүйе және адам қоғамы оның мазмұны
IV. Қоғамның саяси жүйесі, оның мазмұны
V. Саяси жүйедегі мемлекеттің алатын орны
VI. Қорытынды
Адамның объективтік тарихи даму процесіне және күнделікті қарым-қатынасында коғамның бірнеше түрлері болады: өндірістік қоғам, шаруа-шылық қоғам, әлеуметтік қоғам, азаматтық қоғам т.б. Осылардың ішіндегі ең күрделісі, ең түпкіліктісі - адаммен бірге дамып келе жатқан азаматтық қоғам. Қоғамның басқа түрлері тез құрылып, тез тарап жатады. Олардың өмірі, іс-әрекетінін шеңбері, кеңістігі көп өлкеге жайылмайды, уақыты көпке созылмайды.
Қоғам - мемлекеттік құрылымнан тыс қалыптасатын әлеуметтік-экономикалық және мәдени-рухани қоғамдық қатынастардың жиынтығы. Оған қатынасушылардың; табиғи және азаматтық құқықтарын, бостандығы мен міндетін автономиялық даму жолы қамтамасыз етеді. Азаматтық қоғамда үзіліс болмайды, уақыты шектелмейді, өлкеге-аймаққа бөлінбейді, мемлекеттің барлық жерін, барлық халқын біріктіреді.
Мемлекеттік нысанның соңғы элементі — саяси режим. Бұл режим деген сөзді екі мағынада қолданады. Бірінші - саяси режимді мемлекеттің бүкіл саяси жүйесіне таратады, ал оның екінші жағынан саяси режимді тек мемлекеттің қолданатын әдістері деп түсінуге болады. Сонымен, саяси режимді мемлекеттің қолданатын әдістері, азаматтардың құқықтарымен бостандықтарының дамуы және кепілдіктері, демократиялық институттарды қолдану.
Саяси жүйеге жатқызылатын қоғамдық құбылыстардың ерекше белгілері болады. Ондай белгілерге мыналар жатады: 1) саяси жүйенің бөлшегінің ұйымдық сипаты болуы қажет; 2) кез келген қоғамдық бірлестік, ұйым саяси жүйенің болмысы бола алмайды.
1. Н. Назарбаев. Қазақстан Республикасы Президентінін Қазақсган хал-қына Жолдауы. Елдегі жагдай, ішкі және сыртқы саясаттын Негізгі ба-ғыттары туралы: жақа ғасырда қогамды демократияландыру, экономи-калық және саяси реформа. // Егемен Қазакстан. 1998. 30 кыркүйек.
2. Н. Назарбаев. Тәуелсіздігіміздін он жылы: бейбіттігіліқ прогресс және қогамдық келісім. Қазақстан халықтары Ассамблеясының VIII сессия-сында сөйлеген сөзі// Егемен Қазакстан. 2001. 25 Қазакстан.
3. Ә. Нысанбаев. Қазақстан. Демократия. Рухани жақару. — Казахстан. Демократия. Духовное обновление. Алматы, 1999.
4. Қазақстан Республикасынын Конституциясы. Алматы: Жеті жарғы, 2000.
5. Общая и прикладная политология./Под общей редакцией Жукова В И , Краснова Б И М , 1997
6. Основы политической науки: Учебное пособие/ Под ред проф В П Пугачева М , 1994
7. Основы политологии. Курс лекций/ Под ред проф В П Пугачева М , 1992
8. Политические партии и общественные движения современного Ка-захстана: Справочник Алматы, 1994
9. Политология: Курс лекции/Под ред проф Мустафина Т Т Алма-ты, 1993
10. Политология: Энциклопедический словарь М , 1993
11. Агдарбеков Т. Құкық және мемлекет теориясы. Қарағанды, 2002. 10-бет
12. Дархамбаева А.Д. Мемлекет және құқық теориясы А. 2004
13. Жоламан К.Д., Мұхтарова А.Қ., Тәуекелов А.Н. Мемлекет және құқық теориясы. Алматы, 1998. 5-бет
14. Жоламан К.Д., Мұқтарова А.Қ. А.Н.Тәуекелов Мемлекет және құқық теориясы. А. 1999
15. Мемлекет және құқық теориясы . Қазақ мемлекеттік заң университеті А. 1998
16. С.Өзбекұлы, Ө.Қопабаев Мемлекет және құқық теориясы.А.2006
17. Сапарғалиев Ғ.С., Ибраева А.С. Мемлекет және құқық теориясы А. 1997
18. Сәкен Өзбекулы. Қазақстаннын саяси-кұқықтық ой-пікір тарихынын өзекті мәселелері. Алматы, 2004. 81-бет.
19. Табанов С.А. Салыстырмалы құқықтану негіздері. А. 2003
20. Фарукшин М X Политичесқая система общества// Соц -полит науки 1991, №5
        
        Жоспар
I. Кіріспе
II. Негізгі бөлім
III. Қоғам өміріндегі саяси жүйе және адам қоғамы оның мазмұны
IV. Қоғамның саяси жүйесі, оның ... ... ... ... ... орны
VI. Қорытынды
КІРІСПЕ
Адамның объективтік тарихи даму процесіне және ... ... ... ... ... болады: өндірістік қоғам, шаруа-шылық
қоғам, әлеуметтік қоғам, азаматтық қоғам т.б. ... ... ... ең ... - ... ... ... келе жатқан азаматтық
қоғам. Қоғамның басқа түрлері тез құрылып, тез тарап жатады. ... ... ... ... көп ... жайылмайды, уақыты көпке
созылмайды.
Қоғам - мемлекеттік ... тыс ... ... және ... ... қатынастардың жиынтығы. Оған
қатынасушылардың; табиғи және азаматтық құқықтарын, бостандығы мен міндетін
автономиялық даму жолы қамтамасыз етеді. Азаматтық ... ... ... ... өлкеге-аймаққа бөлінбейді, мемлекеттің барлық ... ... ... нысанның соңғы элементі — саяси режим. Бұл режим деген
сөзді екі мағынада қолданады. Бірінші - ... ... ... ... ... ... ал оның ... жағынан саяси режимді тек
мемлекеттің қолданатын әдістері деп түсінуге болады. ... ... ... ... ... азаматтардың құқықтарымен бостандықтарының
дамуы және кепілдіктері, демократиялық институттарды қолдану.
Саяси жүйеге жатқызылатын қоғамдық ... ... ... ... ... мыналар жатады: 1) саяси жүйенің бөлшегінің
ұйымдық сипаты ... ... 2) кез ... ... ... ұйым ... ... бола алмайды. Саяси жүйеге жату үшін оның алдына қойған
мақсатының ... ... ... ... 3) ... ұйымның саяси сипаты оның
бағдарламасында анықталады.
Саяси жүйені зерттеп, тану үшін ... ... ... ... ... арқылы саяси жүйе бөлшектерінің ұйымдық
ерекшеліктері айқындалады. Мысалы, ... ... ... ... ... жүйе бөлшектерінен ерекше екенін байқатады. Функционаддық (қыз-
мет бағытына байланысты) тәсілді ... ... ... ... ... ... Реттеу ролін зерттеу арқылы саяси ұйымның қоғамдық қатынастарды
қалыптастырып, дамытудағы қызметі көрсетіледі. Идеологиялық тәсілді қолдана
отырып саяси ұйымның нақтылы қандай ... ... ... ұлттар үшін
қызмет атқаратынын анықтауға болады. Коммұникативтік тәсілді қолдану ... ... ... ... жататын басқа ұйымдармен қарым-қатынасының
дәрежесін, деңгейін, көлемін, мазмұнын түсінуге болады.
Саяси жүйеде мемлекеттің алатын орны ... ... ... ... ... ... ... себебі ол қоғамды қандай да болсын ерекше
бөлшектерге бөлмей қоғамның, халықтың мүддесін ... үшін ... ... өміріндегі саяси жүйе және адам қоғамы оның мазмұны
Адам қоғамы қалай қалыптасты, оның себептері қандай - бұл туралы ... ... жоқ. ... бұл ... ең бірінші ғылымға енгізген Адам
Смит, Давид Рикардо, оған ... ... ... Гегель. Дүниежүзілік
ғылыми, саяси қайраткерлердің, ойшылдардың айтуынша - ... ... ... ... ... өмір ... Бұл ... негізгі себебі
адамдардың бір мүдделігі, бір тілектестігі. Мұнсыз бірігу мүмкін емес.
Мүдде екі түрлі ... жеке ... ... және ... ... Қоғам
осы екі мүдде-мақсатты біріктіріп, дамытып отыра ды. Осы объективтік даму
процесінде адамдардың ... ... ... Сол ... жеке
адамның қолынан келмейтін, элі жетпейтін істерді ... ... ... ... ... - адамдардың өзара ... ... ... ... ... ... ... уақытша емес, түпкілікті,
накты, объективтік мағынада қалыптасуы керек. Сонда ғана ... ... ... мүмкіншілігі болады. Себебі, қоғам саналы адам-дардың
ерікті түрде қалыптасқан одағы. Егер бұл одақ, бұл ... ... ... ... ... ... ... тез тарқап кетер еді. ... ... - ... ... адамдардың күрделі әлеуметтік
бірлестігі. Бұл ... бұл ... ... ... даму үшін оның ... реттеп, басқару керек болды. Оны қоғамның объективтік
даму процесінің ... ... ... адам-дар өздері әлеуметтік
нормалар арқылыреттеп, басқарып ... ... ... пен құқық
пайда болдьт. "Адамдар өз тарихын өздері жасайды, - деп жазды ... - ... оны өз ... жасай алмайды, қолындағы барды, бұрынғыдан қалған
мұраны колдануға мәжбұр болады".
Қоғамның тарихи ... ... ... белгілері:
- саналы адамдардың ерікті түрде бірлесіп одақ құруы;
- қоғамдықтүпкілікті, нақты, объективтік мүдде-мақсаттың қалыпта-суы;
- адамдардың өзара ынтымақтастығының, бірлігінің қалыптасуы;
-қоғамдық ... ... ... ... ... -
басқару;
- қоғамды басқаратын, қоғамдық тәртіпті қорғайтын мемлекеттік биліктің
өмірге келуі.
Қоғам — ... ... бір ... бір ... ... ... түрде өзара бірігуі. Мұнда міндетті түрде екі шартты элемент ... ... және ... ... ... ... ... объективтік тарихи даму процесіне және күнделікті қарым-
қатынасында коғамның ... ... ... ... ... ... ... қоғам, азаматтық қоғам т.б. ... ... ... ең ... - адаммен бірге дамып келе жатқан азаматтық
қоғам. Қоғамның басқа түрлері тез ... тез ... ... ... өмірі,
іс-әрекетінін шеңбері, кеңістігі көп өлкеге жайылмайды, ... ... - ... ... тыс ... ... және ... қоғамдық қатынастардың жиынтығы. Оған
қатынасушылардың; табиғи және азаматтық құқықтарын, бостандығы мен ... даму жолы ... ... ... ... ... ... шектелмейді, өлкеге-аймаққа бөлінбейді, мемлекеттің барлық жерін,
барлық халқын біріктіреді.
Қоғам — ... ... ... ... ... жариялы қоғам.
Қазақстанда азаматтық қоғамның қалыптасу ерекшеліктері: ... ... ... ... қоғам мен мемлекеттің ара ... - ... ... ... ... барлық даму сатыларын
мемлекетке бағындырмастан (оның айғағы - онда ... ... ... ... ... ... экономикасы мен жеке адамның
автономиясын тұрақты қалыптастыру үшін оған қажетті құқықтық ... ... ... тең ... ... және ... ... жеке меншікті (6-баптың 1-тармағы); адам және азамат ... ... және ... ... ... ... ана мен эке ... мемлекеттің қорғауын (27-бап); идеологиялық және ... ... ... және тағы ... жаңа ... ... азаматтық қоғамды ерікті дамытудың алғы шарттарын ... ... ... ... ... ... ... құқықтық, әлеуметтік мемлекет құру
бағыттары көрсетілген. Бұл бағыт мемлекетіміздің ең курделі, ең ... ... ... ... ... оның мазмұны
Саяси жүйелерді талдамастан бұрын мынандай бір мәселені атап ... ... ... ... ғылымның басты әдістемелік құралдарының
бірі ғана емес бірегейі ретінде өткен ғасырдың 50 –ші ... ... ... ... Осы ... ... ... – Д.Истонның,
К.Дойчтың, Г. Алмондтың және т.б. ... ...... ... ... ... ... түсініктері іс жүзінде
синонимдер ретінде қолданылды. Өкінішке орай ... ... әлі ... американдық зерттеушілердің өткен ғасырдың 50-ші,
60-шы жылдарындағы қырғи-қабақ соғыс саясаты ... ... мен ... ... ... Ал, ... аталған
зерттеушілердің өздерінің тұжырымдарына соңғы он жылдықта елеулі өзгерістер
енгізгендігі бүгінде ғылымға белгілі жәйт. Сондықтан “ ... ... ... ... ... бір ... ... де, ал “саяси
жүйе” терең ... ... ... ... ... екендігін назарда
ұстағанымыз жөн.
Батыс зерттеушілерінің басым көпшілігі саяси жүйе деп кез ... орын ... ... рөлдер мен функциялардың қарым-қатынастарының
жиынтығын түсінеді. Мысалы Дэвид Истон саяси жүйені - қоғамдық ... ... ... ... жету және ... ... деп сипаттама береді. Д. ... ... ... ... ... ... ... жүйені ақпаратты өндіру мен ... ... ... ... ... – бұл оқиғалардың ... ... ... ... ...... осы
құрылымдандырылған қатынастарды жеткізу тетігі болып табылады. ... ... ... жүру жолдары болады дейді ол.
Қоршаған орта
Талаптар
шешім
Қолдау
әрекет
Қоршаған ... айту ... ... ... ... ... ... жүйені талдау барысында саяси функцияларды атқаратын құрылымдарды
бөліп қарастыру керек дейді. Алмондтың ... ...... жүйе дегеніміз
өзара қарым-қатынастағы рөлдер мен рөлдер құрылымы болып табылады.
Г.Алмондтың айтуы бойынша рөлдердің “институттар”, ... ... ... ... ... ... оның ... мен
кеңдігінде болып табылады. Рөлдер концепциясы бойынша ресми және бейресми
мекемелер, от ... ... ... уақытша немесе тұрақты топтар да
саяси жүйенің құрамдас , ықпал етуші бөліктері ретінде ... ... ... ... саяси жүйенің “институционалдандырылған”
анатомиялық құрылымы өзінің мәнін жояды. Оның ... ... ... ... да осы тәсілдің жақтаушылары ... ... ... ... мен ... ... мен интеграцияны) жүзеге асырушы кез
келген ұжымнан табуға болады дейді..
Саяси жүйе - қоғамдағы сан ... ... ... ... ... оларды іске асыруға арналған түрлі элементтер ... ... және ... ... ... ... қарым-
қатынасын тұтастырып отырады. Оның қызмет ... ... ... ... ... Бұл ... ... қоғамдағы әлеуметтік
қайшылықтар шешіліп, түрлі топтардың, ... мен ... т.б. ... ... ... жүйе өзінің біртұтастығына қарамастан қызмет атқару барысында,
басқа салалармен байланыс үстінде ... ... ... ... отырады.
Оның шекарасы, қамтитын аумағы тарихи дәуірге, қоғам сипатына ... ... де ... бір ... жүйені алмайық, оған тән, оның мәндік
негізін анықтап, тұрақтылығын ... ... ... ... ... талдау теориясы бойынша:
• Жүйе көптеген элементтер мен бөліктерден құралады;
• Ол бөліктер өзара байланыста болады;
• Жүйенің шегі бар;
• Жүйенің ... ... үш ... ... кіру , ... және ... ... жүйесінің құрылымы
• Саяси институттар (ұйымдар мен мекемелер);
• Саяси қатынастар;
... ... мен ... Саяси сана мен саяси мәдениет.
Жүйе құрамында саяси биліктің қызмет атқаруы саяси ... ... Ол өз ... ... тарамдарға бөлінеді:
• Тікелей саяси институттар;
• Жанама саяси институттар;
• Саяси емес институттар.
Мемлекет пен саяси партиялар тікелей саяси ... ... ... ... ... осылар жүргізеді. Саяси билікті ұстап
тұру, жүргізу немесе ол үшін күрес – мемлекет пен саяси партиялардың
қызметінің мазмұны.
Жанама саяси ... ... ... ... ... ... ... бар, бірақ негізінен алғанда түрлі таптар мен топтардың
әлеуметтік мүдделерін қорғаумен шұғылданатын бұқаралық ... ... ... ... ... сияқты ұйымдар жатады. Олар
билік тұтқасының жүргізіп отырған саясатына өз көзқарасын білдіреді, оның
алдына нақты талаптар қояды. ... ... ... қысым да жасайды. Билік
тұтқасын қуаттағанда оның шешімдерінің жүзеге асуына ат салысады.
Саяси емес құрылымдардың өзіндік ұйымдық негізі, ішкі тәртібі,
ұйымдасу және ... ... бар. Олар ... ... ... ... ... өтпелі кезеңдерді бастан өткергенде, бүкіл халыққа
қатысты принципті саяси мәселелер күн тәртібіне қойылғанда, сондай-ақ,
демократияландыру қарқын алып, ... ... ... арта ... ... ... ... мәселелерді көтеріп, саяси билікке ықпал
жасауға мүмкіндіктері бар. ... ... ... ... ... т.б. ... саяси жүйесінің функциялары
• Саяси жүйе – қоғамның ахуалының, сыр-сипатының, даму қайшылықтарының
бейнесі. Одан ... ... ... ... ... ... ... болмысы көрініс табады;
• Саяси жүйе арқылы әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... анықталады;
• Саяси жүйе біріктірушілік, топтастырушылық міндет атқарады (консенсус,
тұрақтылық, тұтастық).
• Маңызды әлеуметтік мүдделердің саяси ... ... және іске ... етеді.
Саяси жүйелердің типологиясы
• Маркстік тәсіл қоғамның ... ... ... және ... ... ... ... басшылыққа ала отырып құл
иеленушілік, феодалдық, буржуазиялық және коммнистік ... ... ... ... ... қарай әскери және азаматтық, ұлттық-
демократиялық және буржуазиялық-джемократиялық саяси жүйелерді бөлуге
болады;
• Саяси ... ... ... режимдердің сипатына қарай демократиялық,
авторитарлық және тоталитарлық жүйелер есебінде қаралады;
• Саяси жүйелер өзінің ұстаған бағытына, ... мен ... ... және трансформацияланушы жүйелер болып бөлінеді;
• Дәстүрлі және жаңғырған (модернизацияланған) жүйелер туралы да айтуға
болады;
... ... ашық және ... орталықтандыпрылған және жергілікті билік
буындарына дербестік берілген т.б болып бөлінеді.
Қазақстан Республикасының ... ... ... жүйе болмасын, оның заңдық негізі, яғни конституцияға
негізделген болуы керек.
Республика Конституциясында, Қазақстан мемлекетіне мынандай анықтама
берілген:
• Мемлекеттік ... ... - ... ... ... басқару нысаны – президенттік республика;
• Мемлекеттік саяси режим – демократиялық режим.
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... ... Оны бүкіл халық сайлайды. Президент
- мемлекет басшысы әрі үкімет басшысы. Ол ішкі және ... ... ... ... ... ... бас қолбасшысы. Үкімет құрамын өзі
тағайындайды, парламенттен тәуелсіз. ... ... ... ... ... лауазымды тұлға. Ол халық пен мемлекеттік билік
бірлігінің, Конституцияның мызғымастығының, адам және азамат құқықтары мен
бостандықтарының нышаны әрі ... ... ... ... ... мен ... ішкі және ... саясатының негізгі бағыттары
туралы жыл сайын жолдау арнайды. Парламент ... ... ... ... қайта қарауға жібереді: Парламенттің келісімімен
Республиканың Премьер-Министрін ... ... оны ... ... ... ... Үкіметінің құрылымын
белгілейді, оның мүшелерін тағайындайды, олардың ... ... ... заң ... ... және ... тарату
құқығына ие.
Адам қоғамы дамып, калыптасып, өмірге келген ... ... ... оның ... саясаты, биліктің түрі анықталады. Бұл жұмыстармен
шұғылданатын қоғамның саяси жүйесі. Ең алдымен қоғамның мүддесі мен мақсаты
анықталады. ... ... ... ... ... ... ... орындалу бағыттарын, жолдарын анықтап, іске асыру
механизмін белгілейді.
Саяси жүйе қоғамның объективтік даму ... ... ... ... ... негізгі міндеті экономикалық, рухани, мәдени базисқа
сәйкес қоғамдық биліктің мазмұнын ... сол ... ... ... ... өзгерсе саяси жүйе де өзгереді. Адам ... ... даму ... бес формацияны басынан өткізіп ... ... ... бес түрі бар. ... әр түрлі тарихи дәуірде әр қилы
оқиғалардың болуы да заңды. Өйткені, осы оқиғалардың бәрі де ... ... ... ... ... Қоғамдық заңдылық қоғамдық
дамудың негізгі бағытын анықтайды, кездейсоқтықтың біразын қамти ... ... ... жол ... Қоғамдық заңдылық абсолюттік идея
түрінде қоғамға сырттан табылмайды, адам қызметі және оның ... ... ... ... ... ... өнімдері т.б.
рухани мәдениет қосындысынан туады.
Адамдар тарихтың объективті заңдарын ... ... бұза ... ... ... ... дәрменсіз емес. Тарихи даму заңдарын білу, адамдардың
сол заңцардың ... ... ... құру үшін пайдалануына мүмкіншілік
береді. Белгілі бір заң әсер ететін жағдайды ... ... ... оның
нәтижесінің түрін өзгертіп көрінісін шапшаңдатады немесе баяулата алады.
Міне, осы қоғамдық заңдылыққа ... ... ... ... ... ескіріп, жаңарып, дамып келеді.
Саясаттың қоғамда атқаратын жұмысы ұшан - теңіз. Қоғамдағы бар-лық
мәселені ... ... ... ... пен мемлекет.
Қоғамда бір мүдде-мақсат болады. Соған сәйкес ... ... ... ... ... ... жақсы орындалуы мүмкін
емес. Қоғамдық билікті реттеп-басқаратын қоғамның, ... ... ... ... ... ... ... билік, ұжымдық билік, ұйымдық
билік т.б. ірі-ұсақ биліктер. ... жүйе ... ... ... мүдде-мақсатын анықтап, оның бағыттарын, орындау механизмін
белгілеп, міндетті нұсқау, ... ... іске ... ... ... ... ... бірлестіктер, ұйымдар, үжымдар кіреді. Мемлекет
саяси жүйеден кейінгі ... ең ... ең ... ең ... ... ... ... жұмыстың басым көпшілігі мемлекеттің құзырында.
Қоғамдық саясаттың тарихи түрлері: алғашқы қоғамның ... ... ... ... ... ... құлиелену қоғамының саясаты - өз
атынан түсінікті; феодализм қоғамының ... - ... ... ... қоғамдағы ұстемдігі; капитализм ... ... - ... ... ... қоғамының саясаты - (теориялық түрде, іс
жүзінде толық болған жоқ) — жалпы қоғамдық бостандық, ... ... ... ... ... жүйе бірнеше түрге бөлінеді:
демократиялық, либерал-демократиялық, шовинистік, ... ... ... т.б. ... ... ... ... жариялы және
құпиялы болып екіге бөлінеді. Идеологиялық бағыты-на сәйкес саясат үш ... ... ... ... ... ұлсымдардың, т.б. ұйымдардың атқара-тын
саяси жұмыстары ... ... - ... ... ... ... ... құзырының шеңберінде жүргізіледі. Бәрінің жұ_мысын
біріктіріп ... ... ... ... ... ... іске
асыруда үлестері өте зор. Мысалы: толып жатқан ұжымдар: зауыт, ... ... ... ... ... ... ... экономикалық, мәдениеттік негізін дамытып нығайтады. ... даму ... ... түрі ... Социалистік типті мемлекеттерде
сталиндік саяси жүйе қалыптасты. Оның мазмұны: жеке адамғатабынушылық, бір
партияның ұстемдігінің орнауы, әкімшілік-эміршілік, ... ... ... демократияның, бостандықтың, эділеттіктің арасының зор
шектелуі.
Саяси жүйенің екінші түрі дамушы ... XIX ... 60-90 ... ... ... мен ... ... өздерінің
Декларацияларына, Конституциясына сәйкес дамуы. Сонымен, бұл ... ... ... әділеттік, тендік жоқ. Мысалы, таптардың, ... ... ... ... ... ... түрі - дамушы елдерде XX ғасырда ... ... ... - ... ... ... Капитализм
мен социализм қоғамының экономикалық, саяси, әлеуметтік, ... ... ... ... Бұл саяси жүйеде де кемшіліктер кездеседі.
Адам қоғамының тарихында ұлтшылдық, шовинистік, расистік, ... ... ... аз ... да өмір ... ... мемлекеттердің саясаты дүниежүзілік бірлікке, одаққа
бет бұруда. Бұл объективтік прогрестік кұбылыс. Глобалдық проблемаларды
шешуге қолайлы ... ... ... ... саяси жүйесі - мемлекеттік және қоғамдық ұйымдардың,
еңбек үжымдарының, бірігіп елдің саяси өміріне кірісіп, қоғамды дамытуға,
нығайтуға үлес ... ... ... ... саяси және құқықтық нормалар, саяси
құрылыс, саяси іс-әрекет, саяси сана және ... ... Енді ... толық түсінік берейік. 1) Саяси идеология және саяси құқықтық
нормалар - қалыптасқан ... ... ... ережелері, саяси
қатынастарды реттейтін ... ... ... ... ... ... саяси әдет-ғұрып т.б. Саяси
нормаларды, сол ... ... ... қатынастарды — саяси институттар деп
атайды. Идея-ның даму процесі арқылы нормаға, ... ... ... ... ... ұйымдардың қағидасына айналуын
институционапизация деп ... ... ... - қоғамдағы саяси, мемлекеттік, қоғамдық ұйымдардың
арақатынасы, байланысы. Бұл құрылыс адамдардың арасында да саяси ... ... ... ... ... - ... ... билікті дамыту және қорғау үшін
бағытталған адамдардың әр түрлі іс-әрекеттері. Бұл ... әр ... ... ... ... енжар, тұрақты, нәтижелі т.б.
4) Саяси сана - адамдардың санқырлы рухани сана-сезімін коғам-дағы
саяси ... ... ... ... ... ... дамытып,
нығайтуға бағыттау. Саяси санада екі түрлі бағыт болуға тиіс: концептуалдық
- саяси теория, доктрина, ... ... ... ... ... ... тәртіп.
5) Саяси мәдениеі — қоғамдағы ... ... ... ... үшін қалыптасқан рухани құлдылықтардың, саяси идеяның, сенімнің,
символдың жиынтығы. ... ... ... тек ... ... арқылы болады.
6) Саяси жүйенің ең күрделі, ең маңызды ... - ... ... ... басқарудағы ең орталық буыны мемлекет. Біріншіден, ол саяси
жүйенің ... ... іске ... ең ... аппараты.
Екіншіден, мемлекет саяси жүйенің барлық элементтерін біріктіріп, саяси
функция арқылы ... ... ... ... болу ... ... Бұл ... басқару, бақы-лап отыру дегеніміз -
қоғамдағы қарым-қатынастарды, олардың ... ... ... ... ... дамуын қамтамасыз ету.
Міне, жоғарыда көрсетілген саяси жүйенің элементтерінің даму
процесінен қоғамда әр ... ... ... ... ... ... бірлік жүйелері. Қоғамның жақсы-жаман дамуын осы жүйе-лер шешеді, соған
сәйкес саяси жұйе әр түрлері қалыптасып жатады, олардың негізгі ... ... ... ... - ... феодалдық, буржуазиялық,
социалистік формацияларының саяси жүйелері.
2) Авторитарлық саяси жүйелер - ... ... ... т.б. ... жүйелер.
3) Демократиялық саяси жүйелер - либеральды-демократиялық, халықтық-
демократиялық, социал-демократиялық т.б.
4) Прогрестік, реформаторлық, консервативтік, реакцияшыл т.б. сая-си
жүйелер.
Саяси ... даму ... әсер ... ... ұлттық,
әлеуметтік, саяси, нэсілдік, халықаралық, мемлекетаралық т.б. қайшылықтар.
Ол қайшылықтарды бейбітшілік жолмен реттеп, бір ... ... ... биліктің дұрыс жақсы дамуына мүмкіншілік жасалып отырады.
Сонымен, жүйенің даму ... ... - ... ... ... ... құбылыстардың бірлесіп саяси жүйесінің
объективтік, ... даму ... ... айналуы.
3.Саяси жүйедегі мемлекеттің алатын орны
Мемлекет пайда ... ... ... ... ... қажеттігі
туындайды. Осыған байланысты ... ... ... ... арнайы
мамандандырылған адамдардың топтарын ... ... ... ... салаларға бөлінеді, кәсіби дәрежеге көтеріледі.
Мемлекеттік билікті ұйымдастыру, халықты басқару ... ... ... ... ... ... ... қалыптасады. Тетіктердің
көлемі, кұрылымы, таптық сипаттары, атқаратын қызметтері ... ... ... ... ... ... (аппараты) дегеніміз билік жургізу ... ... ... іс ... ... үшін кәсіби дайындық
негізінде құрылған органдардың жүйесі.
Мемлекеттің құрамдас бөлігін мемлекеттік органдар құрайды. Мешекеттік
срғандар ... ... ... құқықтық,
негізде басқару, билік жүргізу мақсатында құрылған жүйе.
Мемлекеттік органдардың өзіне тән ерекшеліктері болады.
1. ... ... өмір ... байланысты, кұқықтық негізде
арнайы функцияларды атқару үшін кұрылады.
2. Мемлекеттің басқа органдармен тығыз байланыста ... іс ... ... ... ... күш ... кұзыры бар.
4. Мемлекеттік орган — ... ... ... ... мекеме.
5. Мемлекеттік орган арнайы дайындықтан өткен, ... ... құқы бар ... ... тобы.
6. Құрылған органдар зандылық, негізінде қызмет атқарады.
7. Мемлекеттік орган ... база және ... ... ... Жолдауында мемлекеттік ... және оның ... ... жеті ... ... ... маңызды бірнеше функцияларды ғана орындауға жұмылған ықшам
әрі ... ... ... ... ... бойынша атқарылатын
жұмыс.
3. Нақтылы жолға койылған ведомствоаралық үйлестіру.
4. Министрлердің өкілеттіктері мен ... ... және ... ... ... ... арттыру.
5. Министрліктердін ішінде, орталықтан аймақтарға және ... ... ... орталықка тәуелділікті жою.
6. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы батыл да ымырасыз күрес.
7. Кадрларды жадцау, даярлау және ... ... ... ... құқықтеориясында кағида деген зерт-теу объектіні
сипаттайтын негізгі идеялардың жиынтығы. Мемлекеттік ... ... ... бар. Қағидалар арқылы мемлекеттік органдардың қызметінін
функцияларынын мәні айқындалады, ... ... ... ... органдардың мынандай кағидалары бар:
І.Демократизм. Бұқара халықтың билік жүргізуге тартылуы және ... ... ... тікелей катысуы Қазақстан Республикасының
Конституциясының 3-бабында «Мемлекеттік биліктін бірден-бір бастауы ... ... ... тікелей республикалық референдум және ... ... ... ... ... өз ... ... асыруды мемлекеттік
органдарға береді»1, — деп атап көрсетілген. ... ... ... сай, міндеттерін атқарулары ... ... ... ... мен ... ... өкілетті және тікелей
демократиянын тетіктері арқылы бақылай алады.
2.Ұлттардын тең ... ... ... ... ... құрамында барлық. халықтардың қызмет істеуіне тен кұқықка ие болуы.
Қазақстанда бұл ... ... ... ... ... ... ... асырылуда. Қазақстан Республикасынын Конституциясынын 14-бабыыда тең
кұқықтық, идеясы мынандай ... ... ... ... ... ... және ... жағдайына, жынысына, нәсіліне, үлтына,
тіліне, дінге көз-қарасына, нанымына, тұрғылықты ... ... ... ... өзге ... ... ... ешқандай кемсітуге болмайды».
Сонымен катар үлттар ... кол ... ... ... ... тен кұқықты-лықты тиімді қамтамасыз ететіндігінін
айқын көрінісі.
3.Адам және азамат құқықтарынын тиімді ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы
халықаралық кұқықтын негізгі кағидаларын мойындай отырып, адам ... ен ... ... ... ... және ... мемлекет-
теріміздің «ен қымбат қазынасы — адам және ... ... ... ... деп ... ... накты-лы айғағы ретінде ... ... ... адам құқы ... ... Адам ... тең
құқықтығы партнері емес, керісінше мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ... Заңсыз устау, қамау, сот үкімсіз
репрессияларга жол беру, адам және ... ... ... ... ... ... ... Кеңес мелекетінің зорлық-
зомбылықпен адам кұқын аяқка тап-тап, сотсыз, тергеусіз ... ... ... ... ... деп ... ... тар-тып алуда және тек қана тартып алып ... ... ... ... ... ... ... корғаудың орнына тонау мен өлім
әкелуде... халық террорланған және ... ... ... мұны ... ... емес, Қызыл Армиянын зорлық жасауы деп қарсылық, білдіруі
мүмкін. Бірак, партия басында ... ... ... ... жакса-
руына ешқандай шара колданбайды. Мұсылмандарды клнауда, өлтіруде... Әйелдер
мен балалар тандаусыз жапа шегуде...
Тек ... ... олар ... ... ... көзқараспен қараулары
тиіс? Біз оларды өзіміз үлтшыл жасап отырмыз».
Кеңес мемлекеті ... ... ... күш ... ... ... ... мойындату үшін жасалынады. Террор
мен репрессиянын алғашқы көсемдерінің бірі Ф.Э.Дзержинский: ... ... болу ... — деп ... ... мемлекет күруға бет алған Қазақстан
Республикасы адам кұқын қорғаудың кепілдігін өз мойына алып отыр.
4. Мемлекеттік билікті ... ... ... билік жүргізуде
бассыздық пен заңсыздықка жол бермеу үшін билік заң ... ... ... ... ... ... Олар бір ... қызметтерін тежемелік және тепе-
тендік жүйе аршлы бақылап отырады. Органдар өз кұзырынан ауытқып кетіп ... ... ... ... ... ... органдар қызметіне тек ғана ... ... ... ... ... ... ... білікті
мамандардыңтартылуы. Кәсіптік деңгейді тест, анкета арқылы анықтап барып,
мемлекеттік қызметке конкурс арқылы кабылдау.
6. Мемлекет қызметкерлерінің ... ... ... ... үшін ... жауап беруі. Халық мемлекеттік органдарға және
лауазымды адамдарға үлкен сеніммен қарайды және олардын ... ... ... ... ... ... ... кабылданған ше-шімдері
үшін жауап берулері ең басты ... ... ... Жауапсыздық,
немқұрайдылық мемлекеттік органдардың жұмысына нұксан ... ... ... ... ... наразылығын тудырады.
7. Зандылық. Барлық мемлекеттік органдардың, лауазымды адамдардың және
азаматтардын Қазақстан ... ... оған ... барлық нормативтік кұқықтық кесімдерді бұлжытпай орындаулары.
Зандылық -мемлекеттік басқарудың ең негізгі ... ... ... пен
мақсатқа сәйкестікті шатастыруға болмайды. Тек заңды нәрсенің бәрі мақсатқа
сай болуы ... ... ... ... сай келетін әрекеттерге бару
зандьшықтын дағдарыс-ка ұшырауына әкеп соқтырды.
Қоғамның саяси жүйесіндегі мемлекеттің ... орны өте зор, ... ... саяси партиялармен бірігіп қоғамның барлық саласының
дұрыс, жағымды дамуына ... және сол ... ... ... ... өз мойнына алады. Әрине, бұл тоталитарлық мемлекеттің ... ... ... сипаттамасы, мазмұны. Мемлекеттің қоғамдық
саясатты орындаудағы ерекшеліктері:
- мемлекет саяси жұмысын қоғам көлемінде занды күші бар ... ... ... ... ... жұмыстың негізгі бағыттарын анықтап, ... ... ... ... атқаруға, егеменді тәуелсіз аппарат.
Мемлекет қоғамның саяси жүйесіне кіретін барлық ұйымдарды, ... ... ... ... ... ... ... бұл
бағыттағы жұмыстарының түрлері.
Мемлекет және саяси партиялар - бул екеуі бірігіп қоғамды бас-қарудағы
ең шешуші күш. Басқарудың сапалы ... ... ... осы екі ... ... Сондықтан, олардың іс-әрекеті халықтың, ... ... ... және қоғамдық, ұйымдар меп бірлестіктер - қазіргі заманда
халықтың мүдде-мақсатын ... тек ... пен ... ... ... Ол ... ... көпшілігі қоғамдық ұйымдар мен
бірлестіктердің қолында. Сондықтан, мемлекет ... ... ... ... ... бақылап отырады.
Мемлекет және еңбек ұжымдары - өндірісте, шаруашылықта мәселенің басым
көпшілігі еңбек ұжымдарының құзыретінде: шаруашылықтың ... ... ... ... ... ... ... бірлігі, достығы,
мәдени, рухани білімі, денсаулығы т.б. Осы бағытта үжымның ... ... ... ... ... да ... Бұл мәселені ұжым
мемлекетпен бірігіп іске ... пен ... ... ... ... ... басқару мекемелері өзінің ... - ... ... ... ... ... және ол үшін жауапты. Бұл
жұмысқа сол территориядағы ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік басқару органы оларға жан-
жақты көмек көрсетуге міндетті. Осы екі орган тығыз байланыста ... ... ... ғана нәтиже болады.
Мемлекет пен азаматтар - азаматтар ... ... ... немесе өздерінің өкілдері арқылы өз ой-пікірлерін білдіріп оты-руға
құқықтары бар және ақпарат, радио, ... да ... ... ... ... құзыреті бар. Мемлекеттік органдар көмек
көрсетіп, толық бостандық беруге міндетті. Егерде бұл іс-әрекет екі ... ... ... ... тиетін жақсылығы көп болады деуге
болады.
Мемлекет пен дін. ... ... ... ... үш ... болады: зайырлы, теократиялық, клерикалдық:
- зайырлы мемлекеттің дінмен тікелей байланысы болмайды, олар ... ... ... ... ... жай ... жасауға болады.
Оныңбағыттары-демократияны, бостандықты, әділдікті,теңцікті дамыту, халықшң
мәдени, рухани білімін көтеру, жастарды инабаттылыққа, ... ... ... бірлікке, достыққа тәрбиелеу т.б.
-теократиялық мемлекетті басқару церковь кұзыретінде 1921 жылға ... ... ... ... Қазір - Ватиқан осы жүйедегі мемлекет.
-клерикалдық ... ... және ... ... мемлекет. Олар мемлекетпен бірікпейді, бірақ заң шығару
.процесіне қатысты мемлекеттің ... ... ... Бұл ... Великобритания, Дания, Норвегия, Швеция, Израиль,Италия және
жиырма шақты ислам мемлекеттері.
ҚОРЫТЫНДЫ
Халық басқару ... ... және оның ... ... осы ... ... Фашистік режим (Болгария, Гермаиия, Жапония,
Италия). Халықтың саяси ... ... ... ... ... ... және онымен біртүтас болады, әскер басқа күдық қорғау
органдары күшейеді, мемлекеттің экономикасы және ... ... ... ... ... режим (Чили, Португалия) мемлекеттік ... ... ... ... рөлі төмендеп әскер мемлекеттің
негізгі функциясын басып алады. Расистік режим осы ... ... ... бір ... немесе бірнеше ұлттарға қарсы қолданады. Феодалдық
мемлекеттерінің ... ... ... ... ... ... ... күшті рөл атқарады, ол монархтың ... ... ... ... ... жеке ... ие ... оған қарсы
істелген қылмыстарды өзі өте ... ... Бұл араб ... ... ... саяси режимдері. Авторитарлық режимдер бір
адамның билігімен байланысты болады (Тито, ... ... ... XIV, ... ... дегеніміз мемлекеттік өкімет билігін жүзеге ... ... ... ... ... ... антидемократиялық.
Антидемократиялық саяси режим өз кезегінде тағы да:
а) авторитарлық;
б) тоталитарлық режимдер болып жіктеледі.
Демократиялық саяси режимнің нышандары:
1. Әр ... ... ... ... ... ... бостандықта әрекет, қызмет
атқаруы.
2,. Идеологиялық плюрализм, яғни, қоғамда әр ... ... ... ... және ұстемдік етуші бірден-бір идеологияның
болмауы.
3. Мемлекет органдарын, негізінен, сайлау ... ... ... ... құқықгар мен бостаңцықтардың орын алып,
олардың, шын мәнінде, қамтамасыз етілу кепілдерінің болуы.
Антидемократиялық саяси режимнің ... ... ... мен ... тыйым салынуы.
2. Идеологиялық плюрализмнің ... ... ... ... ... ... жолымен құрылған органдардың болмауы.
4. Демократиялық құқықтар мен бостандықтардың болмауы.
Жаппай құғын-сүргіннің және заңсыздықтардың орын алуы.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Н. ... ... ... ... Қазақсган хал-қына
Жолдауы. Елдегі жагдай, ішкі және ... ... ... ... жақа ... ... ... экономи-калық және
саяси реформа. // Егемен Қазакстан. 1998. 30 кыркүйек.
2. Н. Назарбаев. Тәуелсіздігіміздін он жылы: бейбіттігіліқ прогресс ... ... ... ... ... VIII ... сөзі// Егемен Қазакстан. 2001. 25 Қазакстан.
3. Ә. Нысанбаев. Қазақстан. Демократия. Рухани жақару. — ... ... ... Алматы, 1999.
4. Қазақстан Республикасынын Конституциясы. Алматы: Жеті жарғы, 2000.
5. Общая и прикладная политология./Под общей редакцией ... В И ... Б И М , ... ... ... ... Учебное пособие/ Под ред проф В П Пугачева
М , ... ... ... Курс лекций/ Под ред проф В П Пугачева М , 1992
8. Политические партии и общественные движения современного ... ... ... ... Курс ... ред проф Мустафина Т Т Алма-ты, 1993
10. Политология: ... ... М , ... ... Т. ... және мемлекет теориясы. Қарағанды, 2002. 10-бет
12. Дархамбаева А.Д. Мемлекет және құқық теориясы А. 2004
13. Жоламан К.Д., Мұхтарова А.Қ., ... А.Н. ... және ... ... 1998. 5-бет
14. Жоламан К.Д., Мұқтарова А.Қ. А.Н.Тәуекелов Мемлекет және құқық
теориясы. А. 1999
15. Мемлекет және құқық теориясы . ... ... заң ... А.
1998
16. С.Өзбекұлы, Ө.Қопабаев Мемлекет және құқық теориясы.А.2006
17. Сапарғалиев Ғ.С., Ибраева А.С. Мемлекет және құқық теориясы А. 1997
18. Сәкен Өзбекулы. Қазақстаннын ... ... ... ... ... 2004. ... ... С.А. Салыстырмалы құқықтану негіздері. А. 2003
20. Фарукшин М X Политичесқая система общества// Соц -полит науки 1991, №5
-----------------------
Кіру
Шығу
Саяси жүйе

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан тарихы жоғары және арнаулы орта оқу орындарына арналған оқулық440 бет
1920—1930 жылдардағы қоғамдық-саяси өмір. Қазақстандағы мәдени революция3 бет
1930 жылдардағы қоғамдық-саяси өмір6 бет
1950-1960 жылдарындағы қазақстанның қоғамдық - саяси өмірі7 бет
«Қайта құру» кезеңіндегі Республиканың қоғамдық – саяси өміріндегі өзгерістер. 1986 жылғы желтоқсан оқиғасы20 бет
Абылай сұлтанның қоғамдық-саяси өмірі35 бет
Ахмет Байтұрсынов: өмірі мен қоғамдық-саяси қызметі18 бет
Ежелгі Грециядағы қоғамдық-саяси өмір және Аристотель66 бет
Т.Рысқұловтың қоғамдық саяси өмірі23 бет
Қазақстанның ХХ ғасырдың 20-30 жылдарындағы қоғамдық- саяси өмірі10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь