Қоршаған орта тұрақтылығы мен қауіпсіздігі

ҚЫСҚАРТУЛАР МЕН БЕЛГІЛЕУЛЕР

КІРІСПЕ

1. ҚОРШАҒАН ОРТА ТҰРАҚТЫЛЫҒЫ МЕН ҚАУІПСІЗДІГІ

1.1 Қалдық түсінігі, пайда болу көздері, қайта өңдеу және жою
тәсілдері
1.2 Органикалық қалдықтарды биологиялық ыдырату әдістері

2. ҚАЛДЫҚТАРДЫ БАСҚАРУ ЖҮЙЕСІН ТАЛДАУ

2.1 Қалдықтарды басқару жүйесінің қазіргі жағдайы
2.2.Қалдықтарды азайту және жою жағдайларын талдау
2.2.1Уытты емес қалдықтар
2.2.2 Өнеркәсіптік қалдықтарды қайта өңдеу әдістері.
2.2.3 Медициналық қалдықтардың ағымдық жағдайы


3. ҚАЛДЫҚТАРДЫ БАСҚАРУ ЖҮЙЕСІН ҰЙЫМДАСТЫРУ МЕН ЖЕТІЛДІРУДІҢ НЕГІЗГІ БАҒЫТТАРЫ

3.1 Қалдықтарды басқару жүйесі

ҚОРЫТЫНДЫ

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Дамушы елдердегі пайда болған қалдықтардың жыл сайынғы көлемі бір адамға жылына 15 млн тн деп, ал экономикасы шикізат базасына негізделген елдерде бұл сан 100 тоннаға көтеріледі. Ал біздің Қазақстанда пайда болатын қалдықтар жылына 60 тоннаны құрайды. Қазіргі кездің өзінде республикада 20 миллиард тонна қалдықтар жинақталған, оның ішінде 250 миллион тоннасы радиоактивті қалдықтар.
Өндіру мен тұтыну қалдықтарының жинақталуы елдің экологиялық қауіпсіздігіне зиян әкелетін негізгі факторлардың бірі.
Күн сайын әрбір үйде қалдықтың бірнеше түрлері пайда болады – ескі газет, сынған шыны, бос консерві банкілері, сынған тұрмыстық заттар және т.б. Мұның барлығын адам баласы үйінділерге тастай отырып, табиғаттың қайталанбас заңдылығы, өмірдің негізін қалаушы – «табиғаттағы зат айналымы» үрдісін бұзады. Жоғарыда аталған барлық материалдарға ортақ термин, яғни үйден, ұйымнан, кеңседен шығаратын қоқырсықтарды ғылыми тілде – «қатты тұрмыстық қалдықтар» немесе «қатты мунициальды қалдықтар (Municipal solid waste)» деп атайды.
Дайын өнімге орташа есеппен өңделген табиғи ресурстардың 6-10 пайызы сәйкес келеді, ал қалғандары өндірістің аралық стадияларында пайда болатын қалдықтарға айналады (өндірістік қалдықтар). Соңғы тұтынылған өнімнің өзі қалдыққа айналады (тұтыну қалдығы). Сондықтан да өндіру кезінде де, тұтыну барысында да қалдықтар түзіліп отырады.
Табиғатты пайдалану экономикасы көзқарасы тұрғысынан алып қарасақ, барлық қалдықтарды екі бағытта қарастыруға болады:
Біріншіден, бұл қалдықтар - толық пайдаланылмаған шикізат (мысалы, өндіруші кәсіпорынның қалдық төгетін жерлерінде кен көзіне қарағанда пайдалы қасиеті мол заттар кездессе, үйінділерде қағаз, пластмасса, ағаш, металдың үлкен бөлігі тасталынады.
Екіншіден, қалдықтар зиянды және қауіпті заттарымен қоршаған табиғи ортаны ластаудың негізгі көзі болып табылады.
Адам баласы өзінің күнделікті қажеттілігін қанағаттандыру үшін табиғат байлықтарын үздіксіз пайдалануы табиғат қорының таусылуына, адамға, табиғатқа теріс ықпал ететін зиянды, қауіпті заттардың пайда болуына алып келді. Әртүрлі өндірістік, өнеркәсіптік, тұрмыстық қажеттіліктерді өтеу үшін өндіріліп жатқан бұйымдардың нәтижесінде пайда болған зиянды, қауіпті қалдықтар тек қоршаған ортаға ғана емес, тірі ағзаларда әртүрлі қауіпті аурулардың пайда болуына, жер бетінде өлім-жітімнің көбеюіне де өзіндік әсер етті.
Жер бетіне тасталынып жатқан қалдықтар санының жылдан-жылға артуы қоғамға да үлкен қауіп тудырды. Сондықтан болар, қазіргі таңда қалдықтар мәселесі жергілікті деңгейде ғана емес, ғаламдық деңгейде қарастырылуды қажет етеді.
Қатты тұрмыстық қалдықтарды залалсыздандыру технологиясы мен әдістерін таңдауда қала тазалығының санитарлық жүйесіне ықпал ететін экономикалық, әлеуметтік, экологиялық, ұйымдастырушылық-құқықтық факторларды ескеру қажет.
        
        МАЗМҰНЫ
ҚЫСҚАРТУЛАР МЕН БЕЛГІЛЕУЛЕР
КІРІСПЕ
1. ҚОРШАҒАН ОРТА ТҰРАҚТЫЛЫҒЫ МЕН ҚАУІПСІЗДІГІ
1.1 Қалдық түсінігі, пайда болу көздері, қайта өңдеу және жою
тәсілдері
1.2 ... ... ... ... әдістері
2. ҚАЛДЫҚТАРДЫ БАСҚАРУ ЖҮЙЕСІН ТАЛДАУ
2.1 Қалдықтарды басқару жүйесінің қазіргі жағдайы
2.2.Қалдықтарды азайту және жою жағдайларын талдау
2.2.1Уытты емес қалдықтар
2.2.2 Өнеркәсіптік қалдықтарды ... ... ... Медициналық қалдықтардың ағымдық жағдайы
3. ҚАЛДЫҚТАРДЫ БАСҚАРУ ЖҮЙЕСІН ҰЙЫМДАСТЫРУ МЕН ... ... ... ... жүйесі
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
КІРІСПЕ
Дамушы елдердегі пайда болған қалдықтардың жыл сайынғы көлемі бір ... 15 млн тн деп, ал ... ... ... негізделген елдерде
бұл сан 100 тоннаға көтеріледі. Ал ... ... ... болатын
қалдықтар жылына 60 тоннаны құрайды. Қазіргі кездің өзінде республикада 20
миллиард ... ... ... оның ... 250 ... ... ... мен тұтыну қалдықтарының жинақталуы елдің экологиялық қауіпсіздігіне
зиян әкелетін негізгі факторлардың бірі.
Күн сайын әрбір үйде ... ... ... ... ... – ескі ... шыны, бос консерві банкілері, сынған тұрмыстық заттар және т.б.
Мұның ... адам ... ... ... ... ... заңдылығы, өмірдің негізін қалаушы – ... ... ... ... ... ... барлық материалдарға ортақ
термин, яғни үйден, ұйымнан, ... ... ... ...... ... қалдықтар» немесе «қатты мунициальды қалдықтар
(Municipal solid waste)» деп атайды.
Дайын өнімге орташа ... ... ... ... 6-10 ... сәйкес
келеді, ал қалғандары өндірістің ... ... ... ... ... ... ... Соңғы тұтынылған өнімнің өзі
қалдыққа айналады (тұтыну қалдығы). Сондықтан да өндіру кезінде де, ... да ... ... отырады.
Табиғатты пайдалану экономикасы көзқарасы тұрғысынан алып қарасақ, барлық
қалдықтарды екі бағытта қарастыруға болады:
Біріншіден, бұл ... - ... ... ... ... ... қалдық төгетін жерлерінде кен көзіне қарағанда
пайдалы қасиеті мол заттар ... ... ... ... ағаш,
металдың үлкен бөлігі тасталынады.
Екіншіден, қалдықтар зиянды және қауіпті заттарымен қоршаған табиғи ... ... көзі ... табылады.
Адам баласы өзінің күнделікті қажеттілігін қанағаттандыру үшін табиғат
байлықтарын үздіксіз пайдалануы табиғат ... ... ... ... ... ететін зиянды, қауіпті заттардың пайда болуына алып
келді. Әртүрлі өндірістік, өнеркәсіптік, тұрмыстық ... ... ... ... ... нәтижесінде пайда болған зиянды, қауіпті
қалдықтар тек ... ... ғана ... тірі ... әртүрлі қауіпті
аурулардың пайда болуына, жер бетінде өлім-жітімнің көбеюіне де ... ... ... тасталынып жатқан қалдықтар санының жылдан-жылға артуы қоғамға
да үлкен қауіп тудырды. ... ... ... ... ... ... деңгейде ғана емес, ғаламдық деңгейде қарастырылуды қажет ... ... ... ... ... мен әдістерін
таңдауда қала тазалығының санитарлық жүйесіне ықпал ететін экономикалық,
әлеуметтік, экологиялық, ... ... ... ... ... жалпы экономикалық жағдайлар осы саланы
қаржыландырудың ... ... ... ... ... ... ... өзгертуге мүмкіндіктердің
жоқтығына алып келді. Санитарлық тазалау ... ... ... ... ... ... кәсіпорын аумағында, контейнерлер алаңында
қалдықтардың жинақталуына, тіркелмеген үйінділердің пайда болуына ... ... ... ... ... бағыты, қалдықтар мәселесін
шешудің негізгі жолы – мемлекет аумағында қалдықтарды басқаруды ұйымдастыру
және ... ... ... ... Қалдықтарды басқару жүйесі
жергілікті ... ... ... ... ... ... ... басқару жүйесі қоғамның, елдің ... ... ... өзіндік үлес қосады. Сол себепті,
осы саланы ұйымдастыру жұмысында ... ... болу ... әсері
және т.б. ерекшеліктерді ескерілуі керек. ... ... ... ... ... ... ... тигізді.
Дипломдық жұмыстың мақсаты – экологиялық қауіпсіздік пен ... ... ... ... қалдықтар жүйесін жан-жақты зерделеп, қалдықтарды
басқару жүйесін жетілдіру жолдарын қарастыру.
Осы мақсатқа сәйкес дипломдық жұмыстың алдына келесідей міндеттер ... ... ... түрлері, қайта өңдеу тәсілдерін қарастыру;
- Қалдықтарды залалсыздандыру ... мен ... ... дағдарысына сипаттама беру;
- Қазақстан Республикасындағы және Алматы қаласындағы ... ... ... ... ... ... жетілдіру үшін ұсыныстар әзірлеу.
Ұсынылып отырған дипломдық жұмыстың бірінші бөлімінде қалдық түсінігі,
түрлері мен пайда болу ... оны жою мен ... ... ... ... ... ... жүйесіне сипаттама
берілді.
Дипломдық жұмыстың екінші бөлімінде Қазақстан Республикасындағы ... және ... ... ... ... ... ... үшінші бөлімінде қалдықтарды басқару жүйесін ... ... ... ОРТА ТҰРАҚТЫЛЫҒЫ МЕН ҚАУІПСІЗДІГІ
1.1 Қалдық түсінігі, пайда болу көздері, қайта өңдеу және жою тәсілдері
Адамзат өз ... ... ... және ... тәуелді болмауы үшін,
барлық уақытта материалдық өндірістің қарқынын арттыруға ... ... де, ... ... және тиімсіз пайдаланылған ресурстардың
басым бөлігі қайтадан табиғатқа, адам өміріне қауіп тудыратын қалдық, зиян
түрінде ... ... ... өнім ... 2 %-дан ... ал
қалғаны қалдықтар. Бір адамның өмірлік деңгейін ... ету ... ... жыл ... 20 тонна шикізат алынады, ал қалдықтар саны: АҚШ ... ... – 0,4; ... – 0,6; ... – 0,32 ... ... ... 1-суретте Жердегі антропогенді зат айналымы бейнеленген.
Планета ... ... ... ... ... 24 трлн тоннаға жетеді.
1 - сурет – Бағытталған ... ... ... ... ... 120 млрд тонна пайдалы қазба материалдары мен биомассалардың
әлемдік ... 6 млрд т (7,5 %) ... ... ... ... 80 %-ға ... ... шаруашылықтың барлық салаларында резервтер
мен ... ... ... ... ... кіреді және
пайдаланылады. Осы жағдайда өндіруге және тұтынуға тартылған 120 млрд тн
заттың 94 %-ы ... ... ... ... ... қайтарылады [1].
Адамның жеке тұтынуы жылына 1,5 млрд ... ... Осы ... ... ... ... нетто-тұтынуына кіреді – қалдықтың бұл бөлігі
адамзат дамуымен қатар ... ... ... өнімдерінің аз ғана бөлігі
өндірістік циклді ... яғни ... ... ... қосымша энергия
шығынын қажет етпейді. Су қоймалары мен жер бетіне 3,9 млрд т ... ... млрд т ... ... қалдықтар түседі (1-сурет).
Тәулігіне бір адамға есептегенде нетто-тұтыну орташа есеппен 40 г ... 1,9 л ауыз ... 400 л ... және 380 г ... заттар мен
бұйымдарды құрайды. Су, ... және ... саны ... ... ... ... байланысты физиологиялық шектеулікті бірнеше есе
арттырады [2].
Экожүйені қалыптастырудағы маңызды принцип – ... күн ... ... ортада өмір сүру. Ал адам баласы өзінің кез-келген қажеттілігін
қанағаттандыру үшін күн ... ... ... ... ғана ... ... қазбаны жағу арқылы алынған энергияға қарағанда, Күн
энергиясы экологиялық таза энергия ... ... Күн ... шектеусіз
және жеткілікті. Күн энергиясының түсуі саяси жағдайларға, экономикалық
қиыншылықтарға тәуелді емес, бірақ оны ... алу үшін ... ... ... ... ... адам басқа жолмен дамып келеді: олар
энергияны пайдалы көмірсуларды (мұнай, газ, көмір) жағу ... ... ... ... түзілу саны бойынша қоршаған ... ... ... ... алдыңғы орында: яғни, көмір мен мұнай күлінде ортаны
ластайтын барлық металдар ... Тас ... ... бір тоннасында
орташа есеппен 200 г қорғасын, 400 г ... 500 г ... 700 г ... т.б. бар. ... күлінде ванадий, молибден, никельдің құрамы көп. Отын
күлінде уран, кобальт, мыс, никель, мырыш, қорғасын бар. Жыл ... ... тн тас және 0,9 млрд тн ... ... жағу барысында оның күлінен
биосфераға қалдық түрінде 280 мың тн мышьяк пен 220 мың тн уран ... ... жер ... 162 млрд тн ... мен 64 млрд тн ... ... осының нәтижесінде қоршаған ортаға бірнеше миллиондаған
тонна металдар ... ... ... ... ... өзгертті.
Өнеркәсіптік кәсіпорындардың аварияға қарсы тұрақтылығы мен ... ... ... ... көлемін қысқартқанына қарамастан,
авария деңгейі, созылмалы аурулар, техногенді авариялар, ... ... ... адамзат баласының қоршаған ортаға
шектеусіз ықпал ету мүмкіндігі туады, ал қалдықсыз технологияны пайдаланбау
биосферадағы зат пен ... ... тірі ... ... мен
қызметін, даму үрдістерін бұзады. Мұндай мәселелер жүйесімен ... ... ...... тірі ... ... ... мен биоценоздың қалыптасуын, құрылымын, дамуын,
көбеюін зерттейтін ... ... ... құрамының өзгеру критерийі негізінде келесі
параметрлер қолданылады:
• ластаушы өнімдерді өндіру көлемі және ... ... оны ... ... ортаның өзгеру мүмкіндігін бағалауға мүмкіндік береді.
Мұнда қолдану сипаты маңызды мәнге ие: ... ол ... ... ашық ... Зияндардың қоршаған ортаға таралуы – мұнда негізгі табиғи ... және ... ... ... ... ... өнімдерінің тұрақтылығы және оның көбею қабілеттілігі;
... ... ... Оның ... ... өмір ... көп жылдық тәжірибесі бойынша, ормандарды кесу
орманның, ... ... ... алып ... ... ... яғни ... техника бірнеше күн ішінде бірнеше гектар
орман алқабын жойып жібереді. Тұрғын пункт айналысындағы орман ... ... ... қарағанда зиянды микробтарды жедел түрде жоятын
қуатты фильтр болып табылады.
Қала санының, қала халқының артуы, ... деп ... ... ... ... және ... ... өзгертеді.
Өнеркәсіптік революция урбанизацияны жеделдету ... ... ... ... құрлықтың 1 пайызын алады, бірақ 80 пайыздан ... ... ... өндіреді. Осы жағдайда ол 80 пайыздан ... ... мен ... жібереді [3].
Адам және өндіріс өмірі ... ... ... ... ... Адам бар ... қалдық үнемі пайда болып отырады. Қалдық – бұл
оның иесінің өз еркі бойынша құтылуға тырысатын барлық ... мен ... ... ... ... түсініктер берілген. Тұрмыстық
қалдықтар – адамның өмірлік қабілеттілігін арттыру үшін ... ... ... ... және ... ... ... – медицина және ветеринарлық жедел практика, медико-
биологиялық сараптама нәтижесінде пайда болатын ... ... ... ... ... ... қалдықтары.
Қауіпсіз қалдықтар – қауіпті қалдыққа жатпайтын қалдықтар.
Өндіру қалдықтары - өнім болып табылмайтын және ... ... өнім ... ... ... ... химиялық қосындылардың,
жартылай фабрикаттардың, материалдар, шикізат қалдықтары.
Тұтыну қалдықтары - ... ... ... ... тауар, бұйым, материал
мен заттардың қалдықтары.
Ауылшаруашылық қалдықтары – ... ... ... ... ... ... құраушылар – жер өндіру мен ... ... ... ... ... қалдықтары болып
табылатын пайдалы компоненттерден тұратын қосындылар мен ... ... мен ... қоспалардың жинақталуы.
Қалдық өндірушілер – қалдықтардың түзілуіне әсер ететін қызметтерді жүзеге
асыратын жеке және ... ... жою ... ... ... ... өңдеу, қоймаға көму ... ... ... ету ... ... ... жою мәселесі өте ерте кезден басталған. Яғни қалдықтардың пайда
болуы ірі өнеркәсіптік қалалармен тікелей ... ... рет Кнос ... ... қалдықтар үлкен үңгірлерге тасталынып,
біраз уақыт өткеннен кейін үсті топырақпен көміліп отырған. Дегенмен ... ... ... бірыңғай ұйымдастырылған жүйесі болмады,
сондықтан да қалдықтар үй ... ... қала ... үйіліп жата берді.
Бұл тәжірибе түрінде 19 ... ... ... ... ... ... мемлекеттерінде қалдықтан келетін қауіптен
құтылу үшін ауылшаруашылық ... ... алып ... өздерімен бірге
қалдықтарын қайта алып кетіп отырған.
Жер ... ... ... ... және қала ... ... ... байланысты қалдықтарды көшелерде жинау әдісі
қалыптасты. Соған ... ... жою ... де ... ... Үй ... ... барлық қалдықтар көше арқылы су каналына
түсіп отырды. Әрбір үйде жылқы, қой, шошқа тағы ... ... ... ... ... болып үйілді. 1387 жылы күл-қоқыстың орнын
анықтайтын ... ... ... ... тастайтын үйінділер қала
шетінде және Темза өзенінің жағалауларында құрылды. ... ... күн ... яғни ... бір күні ... есік алдына
шығарып, оны арнайы күл-қоқыс тастайтын ... ... ... ... ... бір әдісі ретінде - ортағасырдағы Лондонда
қалдықтар ... ... ... ... 1388 жылы ... ... ... тиым салынатын арнайы Заң қабылданды.
1926 жылы 41 кірпіш зауыты Лондонда құрылыс кірпіштерін алу үшін қалдықты
жаға ... оның ... ... ... ... ... ... қалдықты жинау және жою ... 500 жыл өтсе де өз ... әлі де жоя ... ... ... бір тұрғынына орташа есеппен жылына 1 тн ... яғни ... ... ... және істен шыққан автомобиль ... ... ... ... іріп-шіруі нәтижесінде пайда болатын заттар атмосфералық
ауаны ... ... су ... ... қалдықтардан пайда болған
улы заттар ашық су қоймалары мен жер асты суларына түсіп, ластайды ... ... ... ... ... ... ... ауа бұзылады.
Жаңбырлы су тасталынған қалдықтардағы улы заттарды шайып, ашық су қоймалары
мен жер асты суларына түсіреді. Қалдықты ... кең ... үш ... ... ... қойма жасау, қалдықты компостау, қалдық өңдейтін
зауыттарда қайта өңдеу. (1-кесте).
Қоршаған орта мен адам ... үшін аса ... ... 600-ге ... мен ... ... ... жататындар:
1. Өсімдіктерді қорғаудың химиялық құралдарын өндірудегі қалдықтардағы
пестицидтер;
2. ... ... ... пайда болатын
радиоактивті қалдықтар; сынап және оның қосындылары, сынапты теромометр
3. Жылу электростанциялары мен ... ... ... зиянды металдар;
4. Мұнай өңдейтін және лак-бояу ... ... ... ... қамтамасыз етудің элементтері;
6. Пайдаланылмаған медикаменттер, өсімдіктерді ... ... ... қалдықтары, бояу, лак, қоррозия қарсы құралдар, клей,
косметика.
1-кесте - Қалдықты жою тәсілдерінің салыстырмалы сипаттамасы
Қалдықты жою тәсілдері 1тн ... жою ... долл ... ... деңгейі пайызбен Қалдықты қайта пайдалану мүмкіндігі
Арнайы қалдық жабдықтары 35 30 ... ... 70-ке ... 50 ... ... ... өңдеу 70-ке дейін 90 Энергия алу үшін
Ескерту:[1].
Арнайы ... ... ... ... шараларын қатаң қолдана
отырып, оларды жер үстінде сақтауға тура келеді (яғни су өтпейтін ... 3
м ... ... ол ... ... ... сулар мен ағын сулар тұрақты
бақыланып отырады).
Төмендегі кестеде (2-кесте) берілген мәліметтер 1 млн аса ... бар ... ... ... ... мен қалдықтардың шығарылуы жайында
қатынасты болжауға мүмкіндік береді.
Қалдықтар тұрмыстық және пайдалы қазбаларды өндіру ... ... ... ... ... ... Фазалық жағдайы бойынша қалдықтар сұйық,
қатты және газ тәріздес болып кездеседі (труба арқылы ауаға ... ... ... есептелінбейді, бірақ өндіріс ... деп ... ... газ ... ... ... оны қатты немесе
сұйық ... ... ... ... процесстер
пайдаланылады.
Қазіргі уақытта Жерден 100 млрд тоннаға дейін кендер, ... ... (4 млрд т ... мен газ, 2 млрд т ... ... 92 млн т-ға дейін
минералдық тыңайтқыштар мен 2 млн т улы химикаттар ... ... млн т ... ... 53 млн т азот ... 50 млн т көмірсутегі, 146
млн т күкірт, 250 млн т шаң тозаң шығарылады. Ал су ... жыл ... млрд м3 ... су, ал ... ... 10 млн т –ға дейін мұнай
тасталынады. Жыл сайын 7 млн га жер ... ... ... – кесте - Қазіргі ірі ... ... ... мен ... ... Қоршаған ортаға тасталынған қалдықтар
Атауы Саны, млн, т ... ... млн ... 625 ... су 500
Тағам 2 Қатты қалдықтар 2
Көмір 4 Газ ... NO2, CO2, ... ... ... ... 1
Ескерту:[1].
Қатты тұрмыстық қалдықтар құрамы бойынша әр алуан: тамақ қалдықтары, қағаз,
метал сынықтары, резина, шыны, ағаш кесінділері, ... ... ... ... қауіпті қалдықтары: эпидемия кезінде өлген малдар, улы
химикаттардың қалдықтары т.с с. қоршаған ортаның ластануына ... ... ... және қара ... өңдеу кезінде құрамы мен қасиеті ... ... ... ... ... ... тез ... суда жақсы еритін тұрақты термодинамикалық қалдықтар да пайда болады.
Сұйық қалдықтардың ішінде кең тарағаны мұнай қалдықтары.
Қатты пайдалы ... ... ... ... ... ... мен қоспалары бар қалдықтар қалаға ұқсас үлкен массаларды
түзіп, ұзақ ... бойы ... ... және ... ... технологиялық үрдістердің соңғы өнімін адамзат баласы ... ... ... 90 ... ... ... тасталынады).
Осныың нәтижесінде қоршаған ортада инертті немесе ... ... ... ... ... қорғау мәселелерінің екі негізгі бөлігін
көрсетуге болады:
1. Қоғамның өмір сүруіне қажетті ... ... ... ... ... мен ... ... қажетті бөлігін үздіксіз
алып отыруды қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... арқылы немесе қажетті табиғи ресурстарды көбейту мен ... ... ... ... өндіргіш күштерін дамыту арқылы шешуге
болады (белсенді табиғат қорғау әдісі).
2. Адамның демалуын, эстетикасын, денсаулығын, ... ... ... ... ... ... сақтау.
Қоғам үшін қажетті табиғи ресурстарды келесідей топтауға болады:
1. Өндірістік іс-әрекеттерге арналған ... ... ... және транспорттық қажеттіліктерді өндіруге ... ... ... ... ... мен ... ... қауіпсіздігі адам денсаулығын
анықтайтын бірден-бір фактор. Адам денсаулығы үшін экологиялық таза ... ... деп – ... токсинді заттары жоқ, канцероген, мутаген
және тірі ағза үшін қолайсыз әсер ... ... да ... ... ... Осы талаптардың орындалмауы халықтың денсаулық
жағдайының төмендеуіне әсер етіп, өмір сүру ... ... ... өлім саны ... ... ... ... қабілеті төмендейді.
Тірі ағзалардың заттарды жұтуы мен ... ... ... ... Ағзаға зиянды заттар түскен кезде қану жағдайы сіңіру дәрежесінде
артады және ... ... ... ... ... ... ағзадағы
қалыптасқан өнім концентрациясы «қану концентрациясы» деп аталады. Егер де
ол қоршаған орта концентрациясынан артық болса, онда тірі ағзадағы ... ... ... ... сипаты ағза түріне де тәуелді болады. Мысалы, су ... ... ... ... ... көруге болады.
Байытылу коэффициенті ... зат ... ... ... ... сол ... ... қатынасымен анықталады.
Егер ол 1-ден төмен ... онда ... ... сол ... ... байқалады, ал егер 1-ден жоғары ... онда тірі ... ... ... ... фосфордың байытылуы жоғары, 3-
кесте).
Су ... ... ... тізбегіндегі экологиялық байытылу байқала
бермейді, қоректену тізбегінің соңғы ... ... Ал жер ... ... заттардың аккумляциясы әртүрлі болып келеді. ... ... ... орта және ... ... ... ... мен топырақтың еріту қасиеті болғанына байланысты химикаттардың
ағзаларына жинақталуы төменгі дәрежеде [1].
Бүгінгі таңда ... ... ... ... ... ... ... әдісі бұрыннан жүзеге асуда. Олар:
1. ... ... ... тазарту, яғни арнайы дайындалған
егістіктерде ақаба сулар фильтрленеді және ... ... ... ... ... ... ... жойылатын
заттарға байланысты қолданылады:
3 – кесте -Теңіз ... мен шаян ... ... ... ... ... %)
Химиялық элементтер Теңіз суы, масс, % Шаян, ... % ... 85,966 79,99 ... 10,726 10,20 ... 1,935 1,05 ... 1,075 0,54 ... 0,13 0,03 ... 0,09 0,14 ... 0,042 0,04 ... 0,039 0,29 ... 0,003 6,1 2000
Азот 0,001 1,52 1500
Фосфор

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жер үстінде орналасқан констркуцияларды қорғау үшін гидрофобты қоспаларды ендіру арқылы бетонның ұзақ тұрақтылығын жоғарлату35 бет
Мұнай эмульсияларын қыздыруға арналған қыздыру блоктары66 бет
Тіршілік әрекеті қауіпсіздігі мен қоршаған ортаны қорғау салаларындағы сапамен басқару8 бет
Тіршілік әрекеті қауіпсіздігі мен қоршаған ортаны қорғау салаларындағы сапамен басқару туралы7 бет
Урбанизацияланған аймақтардың қоршаған ортасының жағдайына әртүрлі химиялық заттардың қауіптілігі мен әсерінің сипаттамасы54 бет
Экологиялық қауіпсіздік пен қоршаған ортаның тұрақтылығын сақтау үшін, қалдықтар жүйесін жан-жақты зерделеп, қалдықтарды басқару жүйесін жетілдіру жолдарын қарастыру58 бет
Қазақстан Республикасының 2004-2015 жылдарға арналған экологиялық қауіпсіздігі тұжырымдамасы. қоршаған ортаға келтірілген зиянды экологиялық бағалау6 бет
Қоршаған ортаны қорғау және экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету4 бет
Қоршаған ортаны қорғау және өмір тіршілігінің қауіпсіздігі10 бет
ҚР негізгі заңдары, тіршілік әрекетінің қауіпсіздігі және қоршаған ортаны қорғау облысындағы нормативтік заңдар5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь