Жеке тұлғалардың экономикалық және әлеуметтік құқықтары мен бостандықтары

Экономикалық құқық пен бостандық
Жеке меншік иесінің құқығы
Жеке кәсіпкерлік
Еңбек ету бостандығы
Азаматтардың денсаулығын сақтау құқығы
Азаматтардың білім алу құқығы
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Экономикалық құқық пен бостандық адамға өзінің материалдық өндіріс және бөлініс саласындағы өз мүмкіндіктерін жүзеге асыру үшін қажет. әлеуметтік құқық пен бостандық адамның рухани және басқа да қоғамдық (жеке) қажеттерін өтеуге қызмет етеді.
Қазақстан социалистік (мемлекеттік) экономикадан нарықтық экономика деп аталатынға өту процесін жүргізуде. Осыған байланысты Қазақстан мемлекетінің экономикалық саясатының негізгі бағыттары:
- жеке және мемлекеттік меншікке негізделген экономиканы құрудан;
- кәсіпкерлікке, әсіресе материалдық игіліктер өндірісі, құрылыс, көлік, жеке сауда саласындағы қоғам үшін пайдалы кез келген нысандағы кәсіпкерлікке қолдау көрсетуден көрінеді.
Нарықтық экономика жеке меншік иелерін, өндіріс құралдарына жеке меншікті тудырып, қалыптастырады. Марксизм-Ленинизм ілімі адамды адамның қанауының негізі, айықпас дерті ретінде жеке меншікке қарсы болды. Алайда, КСРО кезінде үстемдік еткен мемлекеттік меншік те адамдарды қанаудан арашалай алмады. Мұндай меншіктің пайдасын, негізінен, партияның және мемлекеттің басындағылар көрді.
Қазіргі заманғы алдыңғы қатарлы елдердің тәжірибесі көрсеткендей, жеке меншіктің дамуын бетімен жіберуге болмайды. Ол мемлекет арқылы реттелуі тиіс.
Мемлекет меншіктің жинақталуына, бірақ кәсіпкерлік қызмет қоғам экономикасының қалыптасуымен дамуына ықпал етуіне бағытталған жеке бастамға қолдау көрсетуі тиіс. Оның үстіне Қазақстан мемлекеті адамдардың игілігіне, демократия мен әлеуметтік-саяси тұрақтылықтың негізі ретінде «орташа» таптың қалыптасуына игі ықпал етеді. Деген үмітпне жеке меншік иелерін мүмкіндігінше көбірек қалыптастыруға қолдау көрсетеді. Осыған байланысты Қазақстанда мемлекеттік меншіктің елеулі бөлігін жекешелендіру (жеке адамдарға беру) жүргізілуде. Жекешелендіру мынандай мәселелерді шешеді:
1. жекешелендірудің мақсаты - әр адамға оның мемлекеттік мүліктегі үлесін беру.
2. жекешелендіруге қатысатын әр азамат мемлекеттік мүліктегі үлеске құқығын куәландыратын құжат алады.
Сөйтіп әрбір азамат белгілі бір мөлшерде жеке меншікке ие болады. Яғни, жалпыға бірдей мәрелік бастау қамтамасыз етіледі. Ал одан арғысы әркімнің жеке қабілетіне, басқа да мән жайларға байланысты болады.
1. Е.Бопаев. Адам құқықтарын қорғаудың тектері// Заң және заман. – Алматы, 2011
2. Жоламан. Қ.Д Мемлекет және құқық теориясы. – Алматы, 2004
        
        Жеке тұлғалардың экономикалық және әлеуметтік  құқықтары мен бостандықтары. 
Экономикалық құқық пен бостандық адамға ... ... ... және ... ... өз ... ... асыру үшін қажет. әлеуметтік құқық пен бостандық адамның рухани және ... да ... ... қажеттерін өтеуге қызмет етеді.
Қазақстан социалистік (мемлекеттік) экономикадан нарықтық экономика деп аталатынға өту ... ... ... ... ... ... ... саясатының негізгі бағыттары:
- жеке және мемлекеттік меншікке негізделген экономиканы құрудан;
- кәсіпкерлікке, әсіресе ... ... ... ... ... жеке ... ... қоғам үшін пайдалы кез келген нысандағы кәсіпкерлікке қолдау көрсетуден көрінеді.
Нарықтық экономика жеке меншік иелерін, өндіріс құралдарына жеке ... ... ... ... ілімі адамды адамның қанауының негізі, айықпас ... ... жеке ... ... ... ... КСРО ... үстемдік еткен мемлекеттік меншік те адамдарды қанаудан арашалай алмады. ... ... ... ... ... және мемлекеттің басындағылар көрді.
Қазіргі заманғы алдыңғы қатарлы елдердің тәжірибесі көрсеткендей, жеке меншіктің дамуын бетімен жіберуге болмайды. Ол ... ... ... тиіс.
Мемлекет меншіктің жинақталуына, бірақ кәсіпкерлік қызмет қоғам экономикасының қалыптасуымен дамуына ықпал етуіне бағытталған жеке бастамға қолдау көрсетуі ... Оның ... ... ... ... ... ... мен әлеуметтік-саяси тұрақтылықтың негізі ретінде таптың қалыптасуына игі ықпал етеді. Деген үмітпне жеке ... ... ... ... ... ... ... Осыған байланысты Қазақстанда мемлекеттік меншіктің елеулі бөлігін жекешелендіру ... ... ... ... ... ... ... шешеді:
+ жекешелендірудің мақсаты - әр адамға оның мемлекеттік мүліктегі үлесін беру.
+ жекешелендіруге қатысатын әр азамат мемлекеттік ... ... ... ... ... ... әрбір азамат белгілі бір мөлшерде жеке меншікке ие болады. Яғни, жалпыға бірдей мәрелік бастау қамтамасыз етіледі. Ал одан арғысы ... жеке ... ... да мән ... ... болады. Кеңестік Конституция тек азаматтың ғана өзіндік меншігін нығайтады. Ол жалақының есебінен құрылды және адамның қажетін қанағаттандыруға қызмет етті. Жеке ... өзі ... ... көзі ... ... ... жеке меншікке құқық адамның өзіндікменщігі құқығынана елеулі түрде ерекшеленеді.
Жеке меншік иесінің құқығы қандай? Меншік иесінің құқы үш ... ... а) ... ... яғни ... ... жылжымалы және жылжымайтын мүлікке заңдық тұрғыдан иелену құқығы; ә) пайдалану құқығы, яғни, меншік объектісінің пайдалы қасиеттерінің ... ... ... ... ... ... б) ... ету құқығы, яғни, сату, жалдауға беру, мұралыққа қалдыру, біреуге қайтарымсыз беру және т.б.
Меншік иесі өз ... ... ... билік етуге құқылы. Бұл өз мүлкін жекелеген адамға, қоғамға зиянды ... ... ... адамдардың, қоғамдық бірлестіктердің, мемлекеттік заңдарды мүдделеріне нұқсан келтіре отырып пайдалануға ... ... ... ... ... ... ... игілік өндірісі, рухани құндылық, мұра, сыйлық алу, бағалы қағаздарды өткізу және т.б. ... ... ... Егер ... ... негізде алынған болса, ол мемлекет арқылы қорғалады.
Мемлекет өз азаматтарының меншікке құқын ел ішінде де, сондай-ақ сырт жерлерде де ... ... жеке ... біріншіден, қылмысты қол сұғушылықтан (ұрлыққа, талан-таражға салынудан, бұзылудан), екіншіден, оған ... ... кез ... ... ... Жеке меншіккее қол сұққаны үшін кінәлі қылмыстық және ... ... ... Зағ жеке ... ... органдар және лауазымды адамдар тарапынан болатын заңсыз қол сұғушылықтан қорғайды. Егер ... ... ... ... алу ... шешім шығарса, онда ол келтірілген залалдың орнын толтыруды немесе мүлікті қайтаруды талап етіп сотқа жүгінуге ... иесі ... ... ... өз мүлкін қайтаруын талап етуге құқылы. Айталық, ... ... ... ... болып шыққан өз мүлкін (малын) таныды делік. Егер заңсыз ... ... ... өз ... қайтармаса, соңғысы мүліктің қайтарылуын талап етіп сотқа жүгінуге құқылы. Егер мүлік ... ... ... ... иесі ... зиянның орны толтырылуын сот арқылы талап етуге құқылы.
Жекешелендіру процесінде жеке ... ... ... көзі болып табылатын жеке кәсіпкерлікке айрықша назар аударылады.
Жеке кәсіпкерлік - ... ... ... ... ... ... Рыноктік қатынасқа көшудің басты шарттарының бірі жеке кәсіпкерлікке бостандықты қамтамасыз ету болып ... ... ... жеке ... ... ... адамдардың талаптары басылып тасталды. Мұндай қызмет заңсыз баюдың негізі, ... ... ... ... ... ... ... деп есептелді. Нәтижесінде жеке кәсіпкерлік толық дерлік ... ... ... ... ... ... бойғы сақталған ұлттық кәсіпшілік дәстүрін жалғастыру және жетілдіру мүмкіндігінен айырылды (қолмен кілем тоқу, зергерлік іс т.б.). бұл ... ... ... ... зиян келтірді, кәсіпкеолік құлшынысты басып тастады, еңбек дағдыларының жойылуына әкеліп ... ... ... мемлекет те қоғам да, халық та, әр адам да ... Енді ... ... ... ... ... ... 56б].
(26-бап).
Жеке кәсіпкерлікті қолдау және қорғау туралы Қазақстан Республикасының Заңы ... Онда ... ... ... мен ... ... нысандары мен әдістері қатыстырылды. Мемелекет, оның ... ... ... ... ... араласуына құқы жоқ. Шағын кәсіпкерлікке іс-әрекетеркіндігі толық берілді. Әрине, бұл орайда олар заңды ... ... ... ... ... ... ... адамдар жауаптылыққа тартылады.
Шағын кәсіпкерлік - азаматтардың әртүрлі ... ... ... ... ... ... бағытталған қызметі. Мұндай қызметті азаматтың өзі немесе оның ... бсқа адам ... ... ... ... қабылдаған адам оның тіпті жеңіл жұмыс емес екендігін, тәуекелді қажет ... ... ... ... адам өз ... өз ... өзі ... береді. Кәсіпкерлік қызметтің нәтижесінде басқа біреуге келтірілуі мүмкін зардаптар үшін ешкім де: мемлекет те емес, оның ... да ... не ... ... емес тек өзі ғана ... ... бірге кәсіпкердің мүлкі заңмен қорғалады ешкімнің оған қол сұғуына құқы жоқ. Тек заң негізінде ғана ... ... алып ... не оның ... ... болады. Мысалы: кәсіпкердің қызметін қоғамның, азаматтардың, қоршаған ортаның қауіпсіздігін қорғау мақсатында, қауіпсіздік ережелерін ... ... ету және т.б. ... шектеуге болады. Басқаша айтқанда, адам адамдарға, қоршаған ортаға (жерді бүлдіру, суды ... және т.б.), ... ... ... ... ... айналысуы тиіс.
Кәсіпкерлік пен жеке адамдар немесе адамдар тобы айналыса алады. Мемлекет кәсіпкерлерге көптегн жеңілдіктер белгіледі: қажетті жабдықтар мен ... ... ... Мұндай уөмек ең алдымен материалдық құндылықтар өндіретін кәсіпкерлерге жасалады. Ол түсінікті, мұндай кәсіпкерлер экономиканы дамытуға, адамдардың осындай тауарларға сұранысын қанағаттандыруға ... ... ... ... ... ... ... тауарларынөндірушілерге және басқаларына) қолдау көрсететін кәсіпкерлік пен бәсекені қолдау қоры құрылды.
Еңбек ету ... - ... ... ... ... Бұл құқық еңбекке қабілетті адамның өз еңбегімен өз өмірін асырауға заңды мүмкіндігі бар екендігін білдіреді.
(24-бап).
Сонымен, еңбек ету ... ... ... ... ... ... ... Екіншіден, әрбір еңбек атуге қабілетті адамның өз қалауымен мемлекеттік немесе жеке кәсіпорынға, мекемелер мен ... ... ... заңды мүмкіндігі бар екендігін білдіреді. Үшіншіден бұл құқық адамның жұмысқа өз мамандығы бойынша ... ... ... арада атап өткен жөн, жаңа Конституция бұрын ... ... ету ... ... ... адамдарды деп атаған еді. Бір кездерде олар үшін арнаулы еңбекпен тәрбиелеу лагерлері де құрылды. Алайда, ... ... ... ... игі ... ... жоқ. ... себеппен болсын жұмыс істегісі келмегендер (нашақорлар, маскүнемдер, ар-намыстан айырылып, азған адамдар) жұмыс істемеудің жолын тапты. Шамасы, адамға ... ... екі жолы ... ... Ол ... ... ... бола тұрып, еңбек істегісі келмейтіндерді қоғамдық мінеу. Жалқауларды, еңбекке сырт қараушыларды бүкіл халық сынға алады. , , , , және т.б. ... әдіс - ... ... адамды қалыптастыратындай, қабілеті, икемі және талабы бойынша еңбек етуге мүмкіндік беретіндей жағдай ... ... және ... ... ... ... жұмысқа өзінің орналасуына құқық береді. Жұмысқа орналасу үшін еңбек шарты жасалады. Еңбек шартының мынадай белгілері бар:
Еңбек етуші ... бір ... ... ... ... нақты бір адамға жұмыс істеу үшін жалданады;
Ол еңбек шартында көщделген жұмысты орындайды;
Ол еңбек тәртібіне, еңбек режиміне бағынады; Ол ... ... ... сан мен сапа ... ... және ... заңмен белгіленген мөлшер деңгейінен төмен болмауы тиіс;
Ұжым әкімшілігі, жеке жолдаушы жұмысқа қолайлы жағдай жасайды.
Жолаушы адам еңбек ... ... бірі ... ... Ол ... ... өз ... қол қояды, өзіне қабылдаған еңбек ету (қызмет ету) міндетін ... жеке ... ... жалдану үшін, адам жұмыс істеуге қабілетті болу керек, яғни жұмысты қабілетіне қарай өзі саналы түрде таңдауы және жүктелген міндетке ... ... ... ... ... ... жеке ... еңбек шартының екінші тарабы болып табылады.
Конституцияда мынадай қағида бар:
(24-бап).
Жоғарыда айтылғандай, ешкімнің ешкімді зорлап жұмыс істеуге құқы жоқ. ... ... - ... ... Азаматтық және саяси құқықтар туралы халықаралық пактте көзделгендей: (3-а тармақ). Қазақстан Республикасының Конституциясы бұл талапқа толық ... ... ... пактте мынадай да қағида бар: . Тиісінше, Қазақстан Республикасының сот үкімі бойынша еріксіз еңбекке рұқсат ететін ... ... ... жалпыға мәлім нормаларына қайшы келмейді[13, 26б].
Төтенше немесе әскери жағдай жарияланған кезде заң азаматтардың белгілі бір ... ... ... ... жағдайын қарастыра алады. Мұнда азаматтардың қоғамның заңды мүдделеріне қастандықты болдырмау және ... ... ... ... ... ... болатынын айтқан жөн және адамның денсаулығына нұқсан келтірмеуі, ар-намыс бостандығын шектемеуі, азап пен ... ... ... ... ... ... Республикасы мен заңдары еңбек ету бостандығын жариялай отырып, еңбек шартының еркіндігіне де ... ... ... ... ... ... жұмысқа орналасуын көздейді. Алайда, рыноктық қатынас жағдайында, жеке кәсіпорын пайда болған кезде мемлекет онда жұмыс істегісі келетиіндерді оған ... ... жол ... Жеке ... ... жұмысқа қабылодау мен жұмыстан шығару мәселелерін заң негізінде өз ... ... ... ... ... ... ... олардың саны қысқарып жатқандықтан, оларды өз кәсіпорындары мен кәсіпкерлерінде орналастыруға мүмкіндіктері жоқ. Соның нәтижесінде жұмыссыздық пайда ... ... ... ... қарай алмайды, Сондықтан жұмыссыздардың жұмысқа орналастырумен шұғылданатын арнаулы органдар құрылды. Жұмысынан айырылған немесе алғаш іздеушілер, сондай-ақ ұзақ ... ... ... ... ... жұмыссыз деп танылып, тіркеле алады. Тіркелгеннен кейін 8 күннен соң жұмыссыз адам жәрдемақы ала ... ... ... ... мен мезгілі заңда қарастырылған. Жұмысқа орналастыру органдары жұмыссыздар үшін жұмыс іздестіруі тиіс.
Азаматтардың ... шығу ... ... ... ... ұғымы жоғалтылды. Кеңес мемлекеті халықаралық мемлекет деп танылғандықтан, ол халықтың мүддесін көздеуі, оны ... оның ... ... тиіс ... ... ... да, ... жекелеген тобының да толқу, ереуіл ұйымдастыруға құқығы болмады. Алайда, ... ... адам ... ... ... үшін ақыны толық төлемеді, барлық жерде бірдей еңбек етуге қолайлы жағдай жасалған жоқ. Кеңес азаматтары шырайлы болашаққа үмітпен қарады. Егер ... ... ... ... ... талап еткендер шыға қалса, оларды қылмыскер ретінде жауапқа ... ... ... 60 ... ... ... қаталдықпен басты. Демек, өздерінің экономикалық құқығын қорғау мақсатында оны ұйымдасқан түрде білдіруге еңбек ... құқы ... жоқ. Енді ... ... еңбек ету құқығын қорғай алады, сондай-ақ азаматтар ереуілге шықуқа да құқылы.
Ереуіл - жұмысшылар менқызметкерлердің заңды талабын кәсіпорының, ... ... ... ... ... ең амлсыз шара. Оның үстіне мемлекеттік сияқты, жеке кәсіпорындардың қызметкерлері де ереуілді жариялай ... ... ... ... ... ... өткізілуі тиіс. Ереуілшілер басқа азаматтардың заңды мүдделерін бұзбауы, оларға материалдық және ... зиян ... ... ... ... ... да ... әрекеттер жасамауы тиіс. Экономикалық, әлеуметтік және мәдени құқықтар туралы Халықаралық пактте де ереуілшілерге осындай талаптар қойылған:
Азаматтардың демалыс құқығы. ... ... Заңы ... ... ... ... реттейді, оның үстіне демалыс туралы заң мемлекеттік сияқты ұжымдық және жеке кәсіпорындарды да ... ... ... - қызметтердің өзінің еңбек ету міндеттемесін орындаудан босаған кездегі уақыттарын оны өзінің қалауы бойынша ... ... ... ... ... ... күні ішіндегі үзіліс. Мұндай үзіліс екі сағаттан ұзақ ... тиіс және ... ... ... ... ... ... уақыты басталған соң төрт сағаттан кейін беріледі. Емшектегі ... бар ... кем кем ... ... сағат қосымша үзіліс беріледі. Ол уақыт жұмыс уақыты деп ... және ақы ... ... ... ... ... ... 7-8 сағатқа созылатын жерлерде белгіленеді. Оқу орындарында үзіліс берудің басқа тәртібі белгіленеді.
Жұмыс күндері арасындағы үзіліс. Мұндай үзіліс жұмыс аяқталған соң ... ... ... ... дейін созылады.
Апталық демалыс уақыты. Баршаға ортақ демалыс күні ... ... 5 ... күні ... жерлерде сенбі-демалыс күні деп есептеледі. Жұмыс күнінің ұзақтығы 42 сағаттан аспауы тиіс.
Жылдық ... ... - кем ... 15 жұмыс күндік демалыс. Әр түрлі салаларда тағы да қосымша демалыс беріледі. Мысалы,мұғалімдерге ... ... ... 48 ... ... арнаулы оқу орындарында (техникумдарда, университеттерде) оқитындарға қосымша демалыс ... ... Бұл ... ... ... ... ... береді. Жұмыс орны әкімшілігінің қандай да бір ... ... ... ... ... беруден бас тартуға құқығы жоқ. Мемлекеттік сияқты, жеке кәсіпорындардың да әкімшіліктері заң ережелерін орындауға міндетті.
Азаматтардың ... үйге ... ... ... ... ... әр ... қолайлы жағдай жасауға, олардың әрқайсысының тұрғын үй ... ... ... Міне ... ... Қазақстан мемлекеті азаматтардың тұрғын үйге құқына манадай кепілдік береді.
* Азаматтар тұрғын үй салуға, сатып алуға, белгіленген тәртіппен мемлекеттік, кооперативтік тұрғын үй ... ... ... ... Азаматтар тұрғын үй немесе пәтер сатып алуға, мемлекеттік тұрғын үй қорынан тегін немесе алуға құқылы.
* Мемлекет азаматтарының жеке немесе кооперативтік үй ... оның ... ... алу ... ... ... көрсетеді.
* Тұрғын үйден қуып шығуға кім кімге болсын тыйым салынады. Қуып шығу ... ... ... ғана ... ... ... ... үйді пайдалану мүмкіндігінен айырылған немесе ол мүмкіндік шектелген жағдайда заңсыздық тоқтатылуы туралы сотқа жүгінуге құқылы. Егер азаматтың үйі орналасқан ... ... ... ... ... ... оның құнын қайтаруы немесе пәтер беруі тиіс.
Азаматтардың тұрғын үйге құқығы болумен ... ... ... үйді ... ... ... де жүктеледі. Олар тұрғын үйді белгіленген мақсатта пайдалануы, тұрғын үйді күтіп, тұрғын үйді пайдалану тәртібін сақтау, пәтер ... ... ... отыруы, салықты төлеуі тиіс.
Нарықтық қатынасқа көшуге байланысты мемлекеттік тұрғын үй жөніндегі саясаты айтарлықтай ... Енді ... ... азаматтардың бәрін бірдей тұрғын үймен қамтуды міндетіне ала ... ... ... ... өз еңбегімен, өз қаражатымен өздері пәтер алуы тиіс. Мемлекет азаматтардың тұрғын үй құрылысы жүргізілуі жеңілдетілген ... ... ал ... ... ... ... пәтер тұрғызып беретін болады.
Азаматтардың денсаулығын сақтау құқығы. Бұл құқық ... ... ... мекемелерінде көрсетілетін тегін медициналық көмек арқылы жүзеге асырылады. Бұрын барлық медициналық көмекті ... ... яғни ... ... ісі мемлекеттің қолында болды. Енді мемлекеттік денсаулық сақтау мекемелерімен (ауруханалар, емханалар, дәріханалар, т.б.) бірге медициналық мекемелер ... ... ... ... және ... ... ... медициналық білімі барлар құруы және заңда белгіленген тәртіппен ... ... ... жеке ... ... белгілі бір мөлшерде ақы төленеді.
Барлық саладағы дағдарыс жағдайында денсаулық саласының жаңа жүйеге көшуі ... ... ... ... ... Мұны медициналық көмекке мұқтаж әр адам қатты сезінеді. Алайда, біздің мемлекетіміз, оның жергілікті жерлердегі органдары халықтың ... ... ... қамқорлық жасауы тиіс. Бұл - олардың конституциялық міндеті. Әйтпесе, тек адамдардың, әсіресе жеткіншек ұрпақтың денсаулығы ... қана ... ... ... да ... мүмкін. Ал олармен күрес бұл жұмысты жоспарлы және жүйелі түрде ... ... көп ... мен күш ... ... ... Медициналық қызмет көрсетуді жақсарту көпжағдайда жергілікті мәслихат депутаттарының, жергілікті әкімшіліктердің белсенді қызметіне байланысты. Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау туралы, жергілікті ... және ... ... ... ... мынадай міндеттер: 1) балалар өліміні қысқарту, олардың денсаулығын жақсарту; 2) өндірісте еңбек ету жағдайын жақсарту; 3) ... ... ... ... және ... жою жұмыстарын жүргізу; 4) барлық адамдарды денсаулығын сақтау үшін қолайлы ... ... ... кезде медициналық көмек көрсету міндетін жүктейді.
Денсаулық сақтау құқы, сондай-ақ азаматтардың әр ... ... ... ... ... өтініш, хат және т.б.) пайдаланып, халықтың қамтылуын жақсарту мәселесін көтере ... ... ... ... ... ... ... орта. Оның жағдайы қандай болса, адамдардың денсаулығы да сондай.
... ... 40-50 ... Қазақстанның табиғатына орасан зор, орны толмас нұқсан келтірілді. Ол - ... ... тар ... саясатының көрінісі. Тың жерді игерудің нәтижесінде оның құнды қабаты эрозияға ұшырады.Қара боран миллиондаған жылдар бойы қордаланған жер шұрайын ... ... ... ... ... ... Су ... тиімсіз пайдаланудың нәтижесінде Арал теңізі құрыды. Тіпті Азияның ертедегі құл иеленуші мемлекеттетінің өзі суды ... үшін ... ... ... еді. Ондаған жылдар бойы атом қаруын сынаудың нәтижесінде Шығыс Қазақстанның жері, су көздері уланды. ... бәрі ... ... кері әсер ... ... ... ... апаттардың зардабын шегіп отыр, ол келер ұрпаққа да жалғаспақ. Азаматтардың қоршаған ... ... өмір мен ... қолайлы құқы жөнінде Конституцияда жарияланғандардың бәрін жүзеге асыруда, біріншіден, егемен Қазақстан мемлекеті бұрынғы социалистік режимнің ... жат ... ... шеккендерге жеңілдіктер беруі керектігін білдіреді. Екіншіден, Қазақстан мемелекеті алда қоршаған табиғи ортаны ластауға жол бермейтіндей саясатжүргізуі тиіс.
Азаматтардың білім алу ... ... алу ... ... ... бар. Негізінен, орта білім алу міндетті болып табылады. Ол бір жағынан, жасөспірімдердің осындай деңгейде білім алуларын ... Егер адам ... ... училищелерде, техникумдарда, университеттерде оқығысы келсе, оның талабына ешкімнің тосқауыл қоюға құқығы жоқ. Әрине адщам ... ... алу құын ... ... үшін ... - емтиханға шыдап, конкурс бойынша өтеуі тиіс. Олар мемлекеттік арнаулы оқу орындарында ... ... ... және т.б.) азаматтар тегін оқиды, егер және оқыса стипендия төленеді, ал шетелдік студенттерге жатахана беріледі. Студенттер мен оқушылар ... бос ... ... ... ... ... білім алуға құқылы.Яғни жеке бастамасына толық еркіндік беріледі.
Әрине, оқушылар мен студенттер құқыққа ғана ие емес. Республиканың ... және ... ... туралы заңдарына оқушылар мен студенттердің міндеттеріде көзделген. Өйткені оқу ... түсу ... ... ... ... ... ... туралы куәлік не диплом емес. Мемоекет - оқу орындарының құрылысына, құрал жабдықтарына, оларды қалыпты ұстауына, жөндеуіне, ... ... ... және т.б., әр түрлі: педагогтік, инженерлік, дәрігерлік, заңгерлік және тағы ... ... ... ... ... ... үшін ... ақша жұмсайды. Оқушылар мен студенттердің міндеті - беріліп оқу, терең білім алуға ұмтылу, алған білімді практикада ... ... оқу ... ішкі ... ... ... бірге олардың абыройлы борышы - ізгі мұраттарға тәрбиеленген мәдениетті адам болып шығу. Оқу орнына ... ... ... жүктеледі:
Рухани қуаты мен талантының жарқырап көрінуіне, ізгі дәстүр негіздерін қалыптастыруға, әр адамның дүниетанымын кеңейтуге жағдай жасау;
Азаматтылыққа, оқушылардың ... ... мен ... ... ... борышын, қоғамның мәдени, саяси өміріне қатысу қажеттігін түсінуіне тәрбиелеу;
Оқушылардың қазіргі заманға деңгейде жалпы және арнаулы ... ... ... ... ... ... ... зерттеп, халықтық әдет-ғұрыптар мен дәстүрлерді меңгеруіне жағдай жасау.
Білім берудің мемлекеттік ... ... ... жеке ... беру ... ... ... университеттер және басқа оқу орындарын ашуға рұқсат етеді. Жеке білім беру жүйесі жеке ... ... ... Жеке оқу ... ... ... түрде беріледі. Оларды мемоекеттік органдар емес, оны құрудың ... ... Олар ... көлемі жағынан да, деңгейі жағынан да тиісті мемлекеттік оқу орындарынан аз және ... ... ... Тек ... ... ғана оларды ашуға және қызметістеуіне рұқсат етіледі, олардың куәліктері мен дипломдарының сонда ғана заңдық күші болады. Сөз жоқ, ... және жеке оқу ... ... ... ... ... бәсекелестік оқушылардың білімін жақсартып, тереңдетуіне ықпал етуі тиіс. ... ... ... оқу ... ... ... және ... білім алу үшін ақылы түрде оқиды. Сондықтан, мемлекет, бәсекеге ... ... ... оқу ... ... ... ... туғызып, білім сапасын көтеруі қажет. Азаматтардың ... ... және ... ... ... ... да айта кеткен жөн. Мемлекет азаматтардың рухани шығармашылыққа ұмтылысын қолдайды. ... ... ... ... ... орталықтарда мемлекеттің қолдауына сүйенген ғылыми зерттеу жұмыстары жүргізіледі. Екінші жағынан, мемлекет азаматтардың өнертапшылыққа, жаңалық ашуға, ... ... мен ... ... аыторлық құқығын қорғайды. Қазақстан Республикасының заңында бұрын белгісіз жаңа ұғым - интеллектуалдық меншік ұғымы пайда ... Ол да ... ... ... ... қорғалады. Азаматтық ұғымның өзінде азамат пен мемлекеттің өзара қарым-қатынасының саяси мәні бар. Азаматтық - ол ... сол ... ... ... ... Тиісінше, азаматтар бірінші кезекте өзінің мемлекетімен тұрақты саяси байланыста болады. Мұндай жағдай азаматтардың бойындағы саяси құқық пен бостандықты, яғни ... ісін ... ... ... ... құқық пен бостандықты білдіреді. Ауылда, поселкіде, ауданда, ... ... ... ... ... ісіне кеңірек араласқан сайын демократияның мүмкіндігі дет кеңейе түседі. ... ... құру ... ... ... ... сипаттағы айтарлықтай кең мөлшердегі құқық пен бостандық кепілдігі берілген.Қазіргі заманғы халықаралық құқықта адам құқына қатысты тұтастай құқықтық актілер кешені қалыптасты. ... ... ... ... ... адам құқын тікелей реттемейді. БҰҰ Жарғысы (1-баптың 3-тармағы)мемлекеттерді олардың аумағында тұратын ... ... ... да ... кемсітуге жол берместен негізгі құқықтары мен бостандықтарын қамтамасыз етуге міндеттейді. БҰҰ шеңберінде осы мәселе бойынша: (1948 ж.), , (1966), (1959), (1954 ж) және ... ... ... ... Республикасының жаңа Конституциясы азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын нығайта отырып, халқаралық актілердің ... мен ... ... ... және ... халықаралық актілер мынадай негізгі құқықтар мен бостандықтарды жариялайды; кез келген адам өмір ... ... және жеке ... қол сұғылмауына құқылы; ешкім де азапталмауы, қадір-қасиетін кемсітетіндей көз алартушылыққа және жазаға ұшырамауы тиіс; барлық адамдар заң алдында тең, заңмен тең ... ... ... кез ... адам ... ... мемлекет шегінде еркін алмастыруға және таңдауға құқылы; кез келген адам ... ... және ... ... және ... ... қолдауға қажетті өмірлік деңгейде еңбек етуге, білім алуға, дем алуға ... ... ... адам құқы мен ... ең ... құндылық деп таниды[14, 251б].Адамға тумысынан жазылған, абсолютті деп танылған және олардан ешкім айыра алмайтын құқық пен бостандық Қазақстан ... ... да тән. ... ... ... құқықтар мен бостандықтар шетел азаматтарына және азаматтығы жоқтарға да берілген. Алайда азаматтың құқынан ерекшеленеді, өйткені мемлекет азаматқа ... кең ... мен ... ... мемлекеттің өз азаматтарына деген ерекше қатынастарына орай оған айрықша міндет жүктейді[13, 124б]. Міне, осы негізде ... ... ... жеке ... ... мен ... ... Егер құқықтар, бостандықтар мен міндеттер баршаға қатысты болса, онда , , , деген терминдер ... Егер де ... ... мен ... тек ... ... азаматтары қатысты болса, онда ол туралы көрсетіледі. 13-бапта: делінген, 14-бапта: екендігі айтылады. 17-бапта ... ... . Ол ... ... ... ... ... тоқтатылып, емін-еркін жүріп тұру ережесіне шек қойылуы мүмкін. Осының барлығы тәртіпсіздікті, заңсыздықты болдыртпауға бағытталған. Қалай болса да төтенше жағдайды жарияланғаннан соң ... өмір ... ... діни ... ... үй, сот арқылы қорғалу және т.б. құқықтарына ешқандай ... ... ... ... Конституцияның азаматтылық; құқықтық субъектілігінің қорғалуы;заң мен сот ... ... сүру ... ... ... ... құқығы; адамның қадір қасиетіне қол сұғылмайтындығы; ұлтты, партияны, дінді ... ... және ана ... т.б. таңдап алу құқығы; ар-ождан бостандығы баптарында және ... ... ... ... көрсетілген құқықтар мен бостандықтар ешбір жағдайда да шектелмеуге тиіс.Адам мен азаматтың құқықтық мәртебесінің негіздері ... ... ... әлеуметтік-экономикалық, саяси және жеке басының құқықтары мен заңды мүдделері құқықпен қорғалатыны ... ... ... ... ... мен ... ... қорғайтын мемлекеттік емес құқық қорғау мен құқық қолдану органдарының тұтас жүйесі бар және олар ... ... ... ... соттар, милиция, полиция, прокуратура органдары, азаматтық, нотариалдық кеңселер және құқық қорғау ... ... ... ... да ... Бұған Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы Адам құқығы жөніндегі комиссия да жатады. Қазіргі уақытта қорғаудың ... ... ... бірге (адам құқықтары мен бостандықтарын бұзудың ең ауыр түрі ... ... ... азаматтық құқықтық құралы да белгіленген. Егер азамат, кез келген ... ... ... ... ... конституциялық құқығына қысым жасап отыр деп санаса, Қазақстан Республикасының қолданылып ... ... ... ... ... ... ... бірге, егер әңгіме тек азаматтардың құқықтары мен бостандықтары ... ... онда ... ... мән ... ... Қазақстан Республикасының азаматын қандай жағдайда болмасын азаматтығынан айыруға болмайды (10-баптың ... ... ... азаматының әскери қызметті өтеуге міндеті айрықша атап көрсетілді (36-бап) және т.б. ... ... ... ... ... және ... жоқ ... - адамдардың арнаулы мәртебені иеленген ерекше тобы. Айталық, Конституцияның 12-бабында айтылғандай, Конституцияда, заңдарда және халықаралық ... ... ... ... мен ... жоқ ... Республикада азаматтар үшін белгіленген құқықтар мен бостандықтарды пайдаланады, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ЖӘНЕ ҚҰҚЫҚ ФАКУЛЬТЕТІ ... ... ... ... КАФЕДРАСЫ
РЕФЕРАТ
Пәні: " Қазақстан Республикасының конституциялық құқығы" ... ... ... ... ... к.ю.н ... Саулебек Н.А
Қарағанды 2016
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
1. Е.Бопаев. Адам құқықтарын ... ... Заң және ... - ... 2011
2. Жоламан. Қ.Д Мемлекет және құқық теориясы. - Алматы, 2004
3. www.myunivercity.ru

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
ҚР жекешелендіру процесі және оның ерекшеліктері5 бет
Жеке тұлғалардың мүліктеріне салынатын салық төлемдерін есепке алудың ақпараттық жүйесі37 бет
Тұлғаның қалыптасуы10 бет
Қазақстан Республикасында тұлғаның құқық мәртебесінің негіздері4 бет
Автордың мүліктік және жеке мүліктік емес құқықтары71 бет
Адам және азаматтардың конституциялық құқықтары мен бостандықтары82 бет
Адам және азаматтың жеке құқықтары мен бостандықтары19 бет
Адам және азаматтың конституциялық және басқа да құқықтары мен бостандықтарына қарсы қылмыстар9 бет
Адам және азаматтың конституциялық құқықтары мен бостандықтары35 бет
Адам және азаматтың конституциялық құқықтары мен бостандықтарының ұғымы39 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь