Нәрестелер қанындағы тиреотропты гормонның мөлшерін иммунофлуориометриялық әдіс арқылы зерттеу

РЕФЕРАТ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

Қысқартылған сөздер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5

1. ӘДЕБИЕТКЕ ШОЛУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
1.1 Қалқанша безі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6
1.2 ҚБ қызметін зерттеу әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7
1.3 Гипотиреоздың түрлері, ТБГ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...12
1.4 Тиреотропты гормон ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15
1.5 ТБГ диагностикасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..18
1.6 ТБГ емдеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..19

2 ТӘЖІРИБЕЛІК БӨЛІМ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .21
2.1 Зерттеуге алынған материалдар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 21
2.1.1 Иммунофлуориометриялық әдіс ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 23
2.1.2 ТТГ скринингі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...24

3 НӘТИЖЕЛЕР ЖӘНЕ ТАЛҚЫЛАУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 30

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Геннің немесе хромосоманың құрылымының бұзылуынан тұқымқуалайтын аурулар пайда болады. Денсаулықты сақтаудың дүниежүзілік ұйымының мәліметтері бойынша жаңа туылған нәрестелердің 5 - 8% осындай аурулар кездеседі. Оның 3% гендік мутациямен байланысты, 2.5 – 3.5% дамудың туа біткен кемістігі, 1.5% - мультифакториялды аурулар. Тұқым қуалайтын материалдың бұзылуына қарай: хромосомалық, моногенді және мультифакториялды ауруларға бөлінеді. Жеке гендердің мутациясы моногенді ауруларды түзейді. Көптеген моногенді аурулар Мендельдің заңы бойынша тұқым қуалайды. Қазіргі уақытта осындай аурулардың 4 500 түрі сипатталған. Жаңа туылған балалардағы барлық моногенді аурулардың жиілігі 4.5-30.0:1000. Олардың 0.2-0.85% аутосомды – доминантты, 0.2 – 0.5% аутосомды – рецессивті, 0.05 – 0.7% Х-хромосомамен тіркескен. Моногенді аурулардың ішіндегі маңызды орын алатын зат алмасудың тұқым қуалайтын аурулары. Осындай патологиялық жағдайдағы геннің мутациясы адам организіміндегі зат алмасудың бұзылуына әкеледі. Қазіргі уақытта 700 зат алмасудың тұқым қуалайтын аурулары белгілі. Оның 200-не биохимиялық ақау қойылған [1]. Геннің мутациясы көптік зат алмасу аурулардың негізі болып саналады, яғни аминқышқылдарың, көмірсулардың, липидтердің тағы басқалардың алмасуы.
Туа біткен гипотиреоз (ТБГ) балаларда кездесетін қалқанша бездің (ҚБ) ауруларының жиі кездесетін түрі. ТБГ кездесуі 1:4000-5000 жиілігі, көбінесе қыз балаларда кездеседі. Ауру негізінде тиреоидты гормондардың толық немесе бөліктік жетіспеушілігі жатады. Ол ақау бүкіл ағзамен жүйелердің бөлінуі мен дамудың тежелуіне әкеледі. Ең бірінші туған нәрестеде тиреоидты гормон жетіспеушілігінен орталық жүйке жүйесі (ОЖЖ) бұзылады. Қазіргі кезде ТБГ-ның ерте диагностикалық мақсатында баланың бірінші айларында диагностикалық неонатальды скрининг енгізілген [2, 3].
Мүгедектікке әкелетін тұқымқуалайтын аурулар қоғамға және ауруы бар отбасыларына ауыр жүк және қайғы болып табылады. Осыған байланысты олардың пайда болуының заңдылықтарын, дамуын, диагностикасын, емдеу жолын, профилактикасын және тұқымқуалайтын бұзылыстардың молекулалық, клеткалық, мүшелік деңгейде көрінуін зерттеу маңызды болып отыр. Тұқымқуалайтын бұзылыстардың алдын алу әдістерін, өмірге ауру баланың дүниеге келуін ескерту шараларын қолға алды [3].
Сондықтан, жоғарыға көрсетілген мәліметтер бойынша бітіру жұмыстың негізгі мақсаты - Алматы қаласындағы перзентханаларда туылған нәрестелердегі туа біткен гипотиреоз ауруына скрининг жүргізу.
Жұмыста қойылған міндет - нәрестелер қанындағы тиреотропты гормонның мөлшерін иммунофлуориометриялық әдіс арқылы зерттеу.
        
        Әл – Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университеті
Биология факультеті
Генетика және ... ... ... ЖҰМЫСЫ
Нәрестелер қанындағы тиреотропты гормонның мөлшерін иммунофлуориометриялық
әдіс арқылы зерттеу
Орындаушы
4 курс студенті ________________________________Сербаева А.Д.
Ғылыми ... ... ... ... ... ... , ... З.Ғ.
Алматы 2010
Мазмұны
РЕФЕРАТ.....................................................................
...................................3
Қысқартылған ... ... ... ... ҚБ ... ... ... ... ... ... ... ТБГ ... ТБГ ... ... бӨлім ...................................………………………...21
2.1 Зерттеуге алынған материалдар .....................………………….……...21
2.1.1 Иммунофлуориометриялық әдіс ..…………………………………...23
2.1.2 ТТГ скринингі ……...……………………………………....................24
3 ... ... ... ... 38 ... ... ... терілген, 7 – кесте, 1
– диаграмма ... ... ... саны ... ... ... ... адам ұрпағын өрбіту орталығының ... ... ... сөздер: қалқанша без гормоны, ... ... ... туа ... ... токсикалық ... ... ... ... ... ... - ... қаласындағы перзентханаларда туылған
нәрестелердегі туа біткен гипотиреоз ... ... ... ... ... ... – 1. ... әдістің
принциптерін игеру. 2. Нәрестелер қанындағы тиреотропты ... ... әдіс ... ... ... ... ... объектісі: нәрестелердің перифериялық қаны.
Нәтиже: Алматы қаласының перзентханаларында 2010 ... ... ... ... ... ... гормонның мөлшерін
иммунофлуориометриялық әдіс арқылы зерттеу барысында туа біткен гипотиреоз
ауруы бар 3 бала ... ... ...... ...... – Тироксин
ТТГ – Тиреотропты гормон
ОЖЖ – Орталық жүйке ...... ...... токсикалық зоб
ТБГ – Туа біткен гипотиреоз
ЖИА – Жүректің ишемиялық ауруы
Кіріспе
Геннің немесе хромосоманың құрылымының ... ... ... ... ... ... дүниежүзілік ұйымының
мәліметтері бойынша жаңа туылған нәрестелердің 5 - 8% ... ... Оның 3% ... ... ... 2.5 – 3.5% ... туа
біткен кемістігі, 1.5% - ... ... ... ... ... ... ... моногенді және мультифакториялды
ауруларға бөлінеді. Жеке гендердің ... ... ... ... ... ... ... заңы бойынша тұқым қуалайды. Қазіргі
уақытта осындай аурулардың 4 500 түрі сипатталған. Жаңа туылған балалардағы
барлық ... ... ... 4.5-30.0:1000. Олардың ...... 0.2 – 0.5% ... – рецессивті, 0.05 – 0.7% Х-
хромосомамен тіркескен. ... ... ... ... орын ... ... ... қуалайтын аурулары. Осындай патологиялық жағдайдағы
геннің мутациясы адам организіміндегі зат алмасудың ... ... ... 700 зат ... ... ... аурулары белгілі. Оның
200-не биохимиялық ақау ... [1]. ... ... ... зат алмасу
аурулардың негізі болып саналады, яғни аминқышқылдарың, көмірсулардың,
липидтердің тағы басқалардың алмасуы.
Туа біткен ... (ТБГ) ... ... ... ... (ҚБ)
ауруларының жиі кездесетін түрі. ТБГ кездесуі 1:4000-5000 жиілігі, көбінесе
қыз балаларда кездеседі. Ауру ... ... ... ... немесе
бөліктік жетіспеушілігі жатады. Ол ақау бүкіл ағзамен жүйелердің ... ... ... әкеледі. Ең бірінші туған нәрестеде тиреоидты гормон
жетіспеушілігінен орталық ... ... (ОЖЖ) ... ... ... ... ерте диагностикалық мақсатында баланың ... ... ... ... енгізілген [2, 3].
Мүгедектікке әкелетін тұқымқуалайтын аурулар қоғамға және ... ... ауыр жүк және ... ... ... ... байланысты олардың
пайда болуының заңдылықтарын, ... ... ... ... және тұқымқуалайтын бұзылыстардың молекулалық, клеткалық,
мүшелік деңгейде көрінуін ... ... ... ... ... алдын алу әдістерін, өмірге ауру баланың дүниеге келуін
ескерту шараларын қолға алды [3].
Сондықтан, жоғарыға ... ... ... бітіру жұмыстың
негізгі мақсаты - Алматы қаласындағы ... ... туа ... ... ... ... жүргізу.
Жұмыста қойылған міндет - нәрестелер қанындағы тиреотропты ... ... әдіс ... зерттеу.
1 Әдебиетке шолу
1. Қалқанша без
Қалқанша без эндокриндік жүйенің ішіндегі аса маңызды бездердің бірі.
Қалқанша без ... ... ... ... ... Ересек
адамдардағы оның салмағы 20-30 гр. Балаларда – 1,5-2 гр. Қартайған шақта,
басқа да ішкі ... ... ... оның ... кішірейеді. Бездің
сырты серозды қабықпен қоршалған, одан бездің ішкі ... ... ... ... ... ... бөліктерге бөледі. Перделер
бойымен қан, лимфа мен нерв ... ... без ... өте ... қамтамасыз етілген. Мұндағы қан ағысының
минуттық мөлшері бездің өз көлемінен жеті еседей көп. Қанды ол алдыңғы және
артқы жұп қалқан ... ... Бұл - ... без ... үшін ... маңызы бар екендігін көрсетеді. Қалқанша без жүйке
талшықтарымен жиі торланған, оның жүйке ... ... ... және денелік жүйкелер арқылы жүзеге асырылады.
Қалқанша без ... (T3) және ... (T4) ... деп ... екі ... ... Олар – тирозин аминқышқылының
туындылары. Тироксин - қалқанша ... ... ... ... ... ядросымен байланысқан төрт атом йод кіретіндіктен, оны ... ... ... ... ... 25 жыл ... соң екінші гормон
табылды. Оның молекуласында үш атом йод ... оған ... ат ... ... ... ... 5 есе активті және аз
мөлшерде синтезделеді.
Қалқанша бездің функциясы ... және ... ... ... ... ... ... торлы құрылым маңызды роль
атқарады. Ол симпатикалық нерв арқылы осы ... ... ... без ... ... мен бөлінуін реттеуде аденогипофиздің де
маңызы зор [3].
Қалқанша без ... ... зат ... ... қарқынын,
организмнің өсіп-жетілуін реттейді, жоғары дәрежелі нерв қызметіне әсер
етеді.
Қалқанша без гормондары тек энергия ... ғана ... ... ... ... ... шапшаңдатады, сондықтан
олардың жетіспеушілігі өсудің баяулауына әкеп соқтырады.
Қалқанша без ... гипо ... ... ... ... салдарынан әр түрлі патологиялық жағдайлар және аурулар
пайда болады. Гребс ... деп ... ... ... және баршаға белгілі.
Аталған ауру көпшілік жағдайларда ... ... ... ... Ми ... ... жататын импульстар енді аденогипофизде
түзілетін тиреотропты гормондардың үздіксіз бөлінуін туғызады. Бұл ... ... ... ... жүретіндіктен, қалқанша ... ... мен ... ... ... ... асқынған
формасын тиреотоксикоз немесе Базедов ауруы деп атайды. Бұл аурудың ... ... ... Без ... ... ... ... пайда болады,
көз шарасынан шығып (экзофтальм), зат ... ... ... ... көтеріліп, адамның жұмыс қабілеті төмендейді. ТТГ тоқтаусыз бөлінуі
иммундық ... де ... ... оның ... қызметін өзгертеді.
Организмнің жүдеуі байқалады.
Қалқанша бездің гипотиреоздық ... ... ... ... ... ... без ... бір жола тоқтап қалса микседема ауруы байқалады.
Ауру балалардың өсуі тоқтап, ... ... ... ... қызметі
сиреп, зат алмасу процесі нашарлайды, дене температурасы төмендейді. Осының
салдарынан организмнің ... ... ... ... ... пен ... ... пайда болады. Ондай балалардың бойы өспей,
жарымес ... ... Бұл ... йод ... ... ... ... фолликулаларының сыртында ерекше клеткалар тобы –
парафолликулярлық клеткалар орналасқан. Бұл ... тобы ... ... ... 32 ... ... пептид. Бұл
гормон фолликулдан тыс, бірден қанға түседі және молекулалық құрамында йод
болмайды [4].
1.2 ҚБ ... ... ... ... ... ... гипертиреозға холестерин
төмендеу салдары тән, гипотиреозда холестерин саны жоғарылауы байқалады.
N.B: холестерин төмендеу сандары қан ... қарт ... ... ... бар. Токсикалық зоб қарт адамдарда жиі кездеседі. Оны
миокардты зақымдайтын ... ... ... ... токсикалық зоб орнына ЖИА диагнозын жиі қояды) қан сарысуында
холестерин санының жоғарылауы жастарда да ... ... бар. ... ... ... жас өзгерістеріне байланысты. Fredricson 1967.
1. Негізгі алмасуды зерттеу. Гипотиреоз кезінде ... ... Ал ... ... ... анализ әдісімен трийодтиронин, тироксин, СТГ және
трийодрилизинг ... ... ... ... ... ... барлығы зерттеу нәтижесіне әсер
етеді. Солай эстрогендердің көп құрамы гормонның белокқа туыстығын
өзгертеді. Жүктілік ... бұл ... аз ... ... ... ... ... Йод препаратын қолданады. (121, 123, 131)
изотоптары. Қалыпты ... 24 ... ... ... ... ... ... 50%-дан аспау қажет). Гипотиреоз
кезінде төмен ... ... ... топ кезінде бірден тез
өсетін қисық байқалады. Неврозы бар адамдарда біркелкі ... ... ҚБ ... өткізу: а) ҚБ орналасуын анықтауға болады, дистопиялар.
б) токсикалық зобты түйінді зобтан ажыратуға болады. Бұл ... ... ... ... ... он есе ауыр.
5. Функционалдық сынамалар мен тесттер. Тәжірибеде ... ... тест ... он күн ... 100 мг тәулігіне
трийодтиронин беріледі, ... ... ... ... ҚБ ... болмаса (мысалы истерия, невроз)
радиологиялық зерттеу жүргізгенде қисық ... ... ... ... Токсикалық зоб кезінде ҚБ гормондарды көбірек
бөледі, ... ... ... ... ... өзін ... ... Бұл сынама невроз бен токсикалық
зобты ажырату үшін жүргізіледі [23, 24, 25].
УДЗ ... ҚБ ... мен ... ... ... УДЗ
көмегімен без ... ... ... ... ... зерттеу алгоритмі.
Зерттеу:
1. Талдау: туған жерін, тұрғылықты жерін анықтау (эндемиялық ошақ).
2. Шағымдары: дауыс өзгеруі, ... ... ... ... ... жоғарылауы, қол треморы.
3. Пальпация кеуде аймағында анықталады. Көлемін, ... ... ... ... зонасын – ішкі мойындырық венасының аймағын
жатқызып, пальпациялайды.
4. Инструменталдық зерттеулер: Рентген: зобты үлкен көлемде және кальциноз
кезінде ... ... ... жылжуы мен жалпақтығын көруге болады.
Жасанды контрасттау: ... ҚБ ... Сан ... ... тиреоқалқаншалық бағанаға дейін зонд ... ...... өте ... ... ... ... Қалыпты структурасы лимфа тамырларының торы. Егер ... ... ... толу ... ... Шешімді мағынаны
морфология көрсетеді. Операцияға дейін ... ... ... ... жасайды. Трепанобиопсия – фрезалық ине қолданады. Содан
соң препаратты гистологиялық зерттеуге жібереді [23].
ҚБ қызметін бағалау:
1. Радиоиммунды ... Т3, Т4, ТТГ ... ... ... бос ... ... қатынасын байқау керек.
2. Гормонның смоламен жұтылуы – кеңінен қолданатын ... емес ... ... ... Бос ... ... – бос Т4 ... бағалау.
4. ТТГ стимуляциясын тиреолиберинмен тестілеу. Тиреолиберинді көк тамырға
құйғанда қанға тиреотропин бөлінуімен анықталады.
5. ҚБ изотоп көмегімен сканерлеу. ... (99 мТе) ... ... ... көрсетеді (суық түйіндер). Ағза
паренхимасының дефектін ... ҚБ ... ... ... тек қана ҚБ ... жартылай шығу кезеңі алты сағатты
құрайды.
6. Йод 123 (1231) және йод 131 ... ... йод ... ... йод ... ... Су өткізу станциясындағы суды
йодтау жүргізіледі [24].
ҚБ ауруларының жіктелуі:
А) ҚБ туа ... ... ... ... ... ... зоб түріне қарай: түйінді, диффузды, аралас. ... ... ... гипотироидты.
В) Спорадикалық зоб: түйінді, дифференциалды, аралас.
Г) Диффузды токсикалық зоб: тиреотоксикоз айқындалу дәрежесі ... ... ... ... ... ... дәрежесі бойынша бөлеміз: жеңіл, орташа, ауыр
(микседема).
Е) Қабыну аурулары: жедел тиреоидит (зоб қабынуы, ... ... ... ... тиреоидит, лимфатозды (аутоиммунды, Хашимото) Риддель
тиреоидиті (фиброзды).
Ж) ҚБ зақымдануы: ашық, жабық.
З) ҚБ ісіктері: ... [26, ... Без ... жұту мен ... ... ... ... тікелей емес ларингскопия кезінде қою керек. Тін идентификациясы ... ... ... ... Тироксинді жолдау арқылы ТТГ бөлінуін тежеу (бұл ... жұту ... ... ... ... бездің орталық
эктопиялық ... ... ... ... ... ... алдыңғы жоғарғы бөлігінде жатады. Қалыпты функционалды тиреоидты
тін радиоактивті йодтың үстіне жиналады, ... ... ... ... ... Көптеген жағдайда кеуде аралық
орналасу аденомотозды гиперпозициямен ... Бұл ... без ... ... ... артылық зоб көбінесе ... ... ... Олар ... өңеш пен кеңірдектің қысылу симптомдарын шақырады.
Қысылу синдромы: консервативті терапияға берілмейді.
Емдеу: ... ... алу үшін ... ... Кеуде артылық зоб
мойын доступы арқылы жасалады. ДТЗ – барлық ... ... ... ... ... ... толық анықталмаған [11].
Қазіргі кезде оны аутоиммунды табиғатты генетикалық ауруға жатқызады.
Иммунологиялық бақылау жүйесіндегі туа біткен ... ... ... табиғаттағы куәлігі болып, жанұялық түрлердің жиілігінің
жоғарылауы, туысқандардың қанындағы ҚБ ... ... және ... ... ... аурулармен қосылады (ревматоидты артрит).
Ұлпалық және гуморальдық ... ... ... ... қанда
иммуноглобулин жиналуы болып табылады (көбінесе G ... Олар ... ... ... ... ... ... ТТГ
сияқты ҚБ стимулдейді. Осы тиреостимулдеуші иммуноглобулиндер ТТГ әсерін
жоққа шығарады. ТТГ-ға қарағанда иммуноглобулиндер өзінің активтілігін ... Бұл ... ... ҚБ ұзақ әсер ... деп ... Осы ... екі ... ... өз
активтілігін сақтайды. Бұл патологиялық факторлар ... ... ... ... ... ҚБ бұл ... ... автономды болады,
басқа регуляцияларға тәуелсіз. ТТГ тіршілік етсе де ҚБ-ның регуляциясына
қатыспайды ... ... ... ... ... Бұл ... ... табылмаған. Ауру симптомдарының белгісі гормонның шектен
тыс болуымен ... Бұл ... ... көз ... болып табылады. Бұл тиреоидты гормон көбеюімен байланысты
емес симптомокомплекс. ТГ әсер етуіне байланысты клиникасы да ... ... ... тыс ... ОЖЖ ... ... ең ... симптомдары ОЖЖ
жағынан байқалады. Шағымдары: психикалық қозғыштық, ашуланшақ, ұйқы
бұзылуы, тремордың ... ... ... ... ... ... ... бөлігінің активтілігінің жоғарғы нәтижесі болып
табылады. Науқас алаңдайды, көп сөйлейді, шапшаң, ... ... ... ... шақырылған симптомдар:
а) Ентігу. Бұл ағзаның компенсаторлық реакциясы. ... ... ... ... ... Тершеңдік. Науқас ыстықты үнемі сезініп тұрады. Тері тез буланып,
терісі жұмсақ эластикалық болады.
в) Шығару және ... ... Дене ... ... ... (дене салмағының жоғалтуы, тәбет жоғарылауы болатын
өте сирек ауруға) әкеледі. Кейде дене салмағы жоғарылауы ...... ... ... ... ... ... дифференциалды диагностикалық тест: неврозбен
жүргізу, күндіз және түнде пульсты санау. Патологиялық ... ... мен ... ... [30, ... жамылғысы : эластикалық, жылы, жұмсақ, спецификалық бояу қола
түстес – ауыр тері ... ... ... ... ... АКТГ ... нәтижесінде бүйрек үсті безінің компенсаторлық
стимулдетуі пигментацияны күшейтеді. Бұл ... ... және ... анық білінеді (Елинеко симптомы) шамамен 10-15% науқастарда тізе
терісінде гиперемия тығыздану түрінде спецификалық ... ... ... гиперпигментация табан аймағында шырышты ісіну түзілуі мүмкін –
претибеальды микседема – ... тұз, ... ... ... Бұл ... ... қателесулерге алып келуі мүмкін.
Бұлшықет жүйесі: тиреоидты ... ... ... әсерімен алғандықтан бұлшықеттік белок ыдырауына әкеледі.
Клиникалық көріністе ол бұлшықет әлсіздікпен әлсіз паралич дәрежесіне дейін
жетеді. ... ... ... бұлшықеттік топтарда болуы мүмкін. Жиірек
төменгі аяқтардың бұлшықеттері алынады. Осы симптомның ... ... ... болып табылады. Ол көбінесе сан және ... ... ... ... ауыр ... қарт ... атеросклероз
көріністері жазылған.
Жүрек тамыр жүйесі: Ерте этапта пайда болатын тахикардия, ары қарай
бұлшықеттің ... ... ... ритм ... қан айналым
жетіспеушілігі пайда болады. ... ... ... ... ... болады. Қан қысымы: систолалы ... ... ... ... төмендеуі тиреотоксикоздың ауырлығының дәрежесінің
төмендеуі. Диастолалық қысым төмендеуі бүйрек үсті ... ... ... ... – бұл ... ... Қан айналысының
прогрессивті жетіспеушілігі науқас өлімінің жиілігі болып ... ... ... ... жиі суық тию ... ... ішек ... үлкен дәрет жиілейді. Асқазан қышқыл түзуші
қызметінің төмендеуі, шырыш дистрофиялық ... ... іш ... Ауыр ... ... гепатит дамуы мүмкін [32].
Қан жүйесі: лейкопения, нормохромды анемия.
Ағзалар:
А) Бүйрекүсті безі жедел салыстырмалы ... ... ... мүмкін.
Б) Инсулярлық аппарат қызметінің бұзылуы: тиреоидты ... ... ... ... ... ұзақ ағымда жиі ... ... ... ... ... ... мүмкін.
В) Жыныс бездерінің қызметінің бұзылуы: Әйелдерде менструалды цикл бұзылуы,
түсік тастау, бедеулік, аменорея, ал еркектерде ... ... ... ДТЗ ... екі типті көз бұзылулары
байқалады. 1.Науқастарда симпатикалық жүйке жүйесінің ... ... ... ... таң қалған келбет, тиреотоксикоз еміне байланысты пайда
болады немесе жоғалады. 2.Сапалы айырмашылықтар болуы ... ... ... ... клетчатканың инфильтрациясы
(мукоидтық масса ) бұл тін претибелярлық микседемамен көп ... ... тін ... ... ... бай және ... ісікке бейім сонымен қатар көз алмасының іші азаяды, сыртқа
итеріліп бақшаң ... ... ... Осы ... ... бұзып, тамырлық жүйкелік шоғыр қысылып қан ... және ... ... жаба ... ... ... (тыртық пен
көруді бұзатын кератит) осы симптомокоплекстің ... ... ... ... ... байланысты емес, аурудың
әртүрлі этаптарында ... ... ... бұл қалыптастыруға болатын
симптомокомплекс болып ... ... ... туа ... ... пайда болуына қатысты
гендердің адам хромосомаларында ... ... (3 ... [34].
3 Кесте
Туа біткен гипотиреоздің пайда болуына себепті гендердің картаға салуы
|Цитогенетикалық |Аурудың аталуы |Ген (дер) ... ... | | |№ ... |Туа ... ... | ТРО, ... ... ... |ТРО, ТРХ |274500 |
| ... | | |
| ... | | ... ... бездің |РАХ8 |167415 |
| ... және | | |
| ... ... | |
| |туа ... ... | | ... |Туа ... |TG |188450 |
| ... | | |
| ... | | ... |Туа ... ... |TSHR |275200 ... |Туа ... ... |SLC5A5, |601348 |
| | |NIS | ... ... түрлері, ТБГ
Гипотиреоз гипоталамус-гипофиз-қалқанша без жүйесіндегі зақымдану
деңгейі бойынша:
• біріншілік
• екіншілік
• үшіншілік
... ... ... ... ... дәрежесі бойынша:
• субклиникалық (диагноз тиреоидтық гормондар және ТТГ ... ... ... манифесттік (компенсацияланған, декомпенссацияланған)
• асқынған (полисерозит, ... ... ... ... ... кретинизм, микседематозды кома).
Біріншілік гипотиреоз себебін анықтау үшін қалқанша ... ... ...... бездің пункциондық биопсиясы, ... ... ... мен ... антидене титрін
анықтау жүргізіледі [5].
Екіншілік ... ... ... үшін ... бас ... КТ ... МРТ, көз түбін тексеру жүргізіледі.
Екіншілік және үшіншілік гипотиреозды гипотиреоздың орталық формасы
деп те атайды, 3-4% ... ... ... бұл түрі ... және
гипоталамус қызметінің бұзылуынан болады, аутосомды – рецессивті ... ... ... туындайды:
-ТТГ немесе ТРГ өндіретін жасушалардың бұзылысы мен жетіспеушілігі
-ТТГ немесе ТРГ синтезінің бұзылуы.
Перифериялық гипотиреоз себептері:
• тиреоидтық гормондарға жинақталған тұрақтылық
• тиреоидтық гормондарға ... ... ... ... ... ... немесе ТТГ инактивациясы.
Манифесттік гипотиреоздың ... ... ... ... іш ... ... ұйқышылдық, естің бұзылуы, сөйлеудің
баяулауы, естудің төмендеуі, дене ... ... ... ... дене температурасының төмендеуі болып табылады.
Орталық гипотиреоздағы симптоматика, біріншілік кезіндегіден аздау,
ОЖЖ зақымдану ... ... ... кезінде науқас өзін-өзі қанағаттанарлы
сезінеді, левотироксин препараттарын ... ... ... айқын көріністері болуы мүмкін. Диагноз гормондарға
қан анализінің деректері негізінде қойылады [6].
Тиреотропты гормон - ... ТТГ ... - ... ... ... ... бөлігінен гипоталамустың тиреоттропин
жіберуші ... ... ... ... ... ТТГ ... молекулалық салмағы бар гликопротеиндік гормон. Ол ... ... және ... ТТГ ... бұзылуы гормонның
гипер және гипосекрециясының дамуына әкелуі мүмкін. ТТГ кей кездерде ... ... үшін ... ... ... ... ... ҚБ-ге (glandula thyroidea) әсер етеді.
Ол жұтқынша астында мойын аймағында орналасқан. Оның ... ... ... Олар ... ... синтезі, тіндердің бөлінуі, ағзаның
дамуы мен өсуін реттейді. Олардың биохимиялық алды тирозинамин қышқылы. ... ... йод ... осы ... ... ... жетіспеушілігіне алып келеді.
Клиникалық көріністері: бездің өсуі (зоб). Оның функциясы төмендегенде
токсикалық зоб немесе тиреотоксикоз ... ... ... ... және гормонның шектен тыс болуына байланысты. ҚБ кальций
және фосфор алмасуын ... ... ... да бар, тағы ... алмасуын реттейтін тағы бір гормонды қалқанша маңы безі
бөледі (glandula parathyroidea) ол ... ... деп ... ... ... Д мен ... ... өсуіне жауап береді [3].
Тиреотоксикоз (Thyreotoxicosis) ... мен ... ... ... ұзаққа созылған көбеюімен ... ... 60-80% ... диффуздық токсикалық зобпен негізделеді
және тиреоидтық гормонмен құрамында йоды бар ... ... ... ... ... ... ... тиреоидитте
тіндердің түрлі ... ... ... гипофиз
аденомасында, аналарында ҚБ ... бар ... ... ... май ... бұзылуы, жүрек қан тамыр, асқорыту
жүйесінің өзгеруі, ішкі секреция бездерінің өзгеруі анық байқалады [3, ... ... ... ҚБ ауруларының жиі кездесетін түрі. ... ... ... ... қыз ... ... ... тиреоидты гормондардың толық немесе бөліктік ... Ол ақау ... ... ... ... мен ... ... Ең бірінші туған нәрестеде тиреоидты гормон жетіспеушілігінен ОЖЖ
бұзылады. Қазіргі кезде ТБГ-ның ерте ... ... ... ... ... ... скрининг енгізілген. Жаңа
туған нәрестелерде 4-5-ші күні (жетілмей туғандарда 7-14 күні) ТТГ-ға қан
алынады. ТТГ ... 20 ... ... ... егер одан асса жедел
емдеуге жолдама қажет. 1 жасқа толғанда ... ... ... ... клиникалық көрінісі тек 10-15% байқалады [4].
Аурудың негізгі көріністері:
- мерзімінен асқан жүктілік (40 ... ... ... ... дене массасының үлкендігі (4000 грамнан жоғары);
- ерін, қабақ, беті ісінген, аузы жартылай ... тілі ... ... ... ... ... ісіктер;
- жүктілік мерзіміндегі уақытында дамымау көріністері, жылағанда жуан
дауыстың болуы;
- кіндік шылбырының кеш түсуі, кіндік жарасының нашар эпителизациясы;
- созылған сарғаю;
- 3 -4-ші ... ... ... ... ... дене ... ... іш өту, метеоризм;
- тері қабатының құрғауы, бозаруы, қабыршақтануы;
- гипотермия (білезік табанның суық болуы);
- сынғыш құрғақ шаштар;
- бұлшықеттік гипотения;
- 5- 6 ... ... және ... ... ... [4].
Емделмеген гипотиреозды балаларда дене бітімдері хондродистрофилдыққа
жақын болады, бет қаңқасының дамуы қалады, ... ... ... ... тіс ... кешігеді. ТБГ-дағы балалар даусы жуан, тыныс стридорозды.
ТБГ-дан басқа транзиторлық гипотиреоз ... Ол ... ТТГ ... ... жағдай. ТТГ көлемінің транзиторлық жоғарылауы көбінесе
нәрестелердің гипаталамо – гипофизарлық жүйесінің дамымауымен байланысты.
Ең бірінші: 36 аптадан кіші ... ... ... ... ... ... ҚБ ауруларымен ауыратын нәрестелер. Ол аурулар:
диффуздық токсикалық зоб, созылмалы аутоиммунды тиреоидит т.б. ... ТТГ ... кеш ... ... ... ... ... кейінгі варианты да болуы мүмкін. ҚБ 2 гормон синтезделеді:
тироксин және трийодтиронин. Ол ҚБ фолликулдарында және ... ... ... [5, ... ... ... ... бар: Тіндік тынысалуды реттейді, ағзаның
тотығу реакциясын реттейді, ... жүйе ... ... май, ... алмасуына әсер етеді. Гормондардың биологиялық нәтижесі
дозасына байланысты:
1. Физиологиялық концентрацияда олар белок, май синтезін ... ... ... ... ... концентрацияда мықты катаболикалық ... ... ... күшейтіп шығару процесстерін реттейді, ішекте глюкозаның
сіңіруін күшейтіп, глюконеогенезді ... ... ... ... ... рөлі ... өмір бойы біркелкі емес. Ең күштісі іште даму
кезінде, ерте балалық кезде, жыныстық жетілу, ... ... ... ... ... гипоталамикалық релизинг-фактормен және соматостатин,
биогендік аминдер және тиреотроптық гормондардың бақылау мен ... ... ... өндіріледі. Қалқанша безінің
васкуляризациясын ... ... ... қан ... ... көбейтеді, тиреоглобулин бөлінуін стимулдеп, одан Т3, Т4 бөліндіреді
және көрсетілген гормондардың ... ... ... ... ТТГ мен бос Т4 ... ... кері ... бар. ТТГ-ға секрецияның тәуліктік толқыны тән: қандағы ТТГ-ның
ең жоғарғы мөлшері түнгі 2-4 сағатта жоғарылайды және ... 6-8 ... ең ... ... ... ... ... мағынасы кешкі 17-
18 сағатта көрінеді. Жүктілік кезінде ... ... ... ТТГ ... аздап көбейеді. Түнгі уақытта ... ... ... [7, ... ... көрсеткіштері:
- жасырын гипотиреозды табу;
- гипотиреоз табылғаннан ... ... бойы 1-2 ... ... ... ... зоб ... кейінгі (1.5 – 2 жыл, 1-3 рет/
айына) контрольдық зерттеу;
- балалардағы ойлау және ... даму ... ... ... аритмиялары;
- миопатиялар;
- идиопатикалық гипотермия;
- депрессия;
- алопеция;
- бедеулік;
- аменорея;
- импотенция және либидоның төмендеуі;
- гиперпролактинемия [9].
Зерттеу объектісі: нәрестелердің перифериялық қаны.
Зерттеу ... ... ... ... ... ... ... ұрпақтағы тест жүйелері қолданылады,
аналитикалық сезімталдығы 0.002 мЕд/л ... ... ... мЕд/л). Бұндай сезімталдық дәрежесі шекаралық гипертиреозбен
дифференциалдық диагностикасы кезінде, ҚБ ісігі және ... ... ... және ... емнен кейінгі ТТГ секрециясын
тежеудегі бағалауда маңызы зор.
Жүргізілу мерзімі: 1 күн ... ... және ... ... ... өлшеу бірліктері: мЕд/л.
Альтернативті өлшеу бірліктері мкЕд/мл = мЕд/л
Бірлік ... ... = ... [9, ... Кесте
Референстік мағыналары
|Нәрестелер жасы |ТТГ ... ... |
| | |
| 14 жас |0,4-4,0 ... ... жоғарылауы келесі ауруларды көрсетеді:
- тиротропинома;
- гипофиздің базофилдік аденомасы (сирек);
- ТТГ ... ... ... ... ... гипотиреоз;
- ювенильдік гипотиреоз;
- компенсирленбеген біріншілік бүйрекүстілік жетіспеушілік;
- жеделасты тиреоидит және Хашимото тиреоидиті;
- өкпе ісіктеріндегі эктопиялық секреция;
- ... ... ауыр ... және ... ... ауыр гестоз (преэклампсия);
- холецистэктомия;
- мырышпен контакт;
- қалыптан тыс физикалық ауыртпашылық;
- гемодиализ;
- тырысуға қарсы заттармен ... ... ... фенитоин, бензиразид),
ß-адреноблокаторлмармен емдеу (атенолол, метапронол, ... ... және ... ... ... ... аминоглютеотимид) кломифен, құсуға қарсы дәрілер (мотилиум,
метаглопромид, темір сульфаты, ... ... ... ... ... ... (мерказолил) морфин, дифенин (фенитоин)
преднизолон, рифампицин [11].
ТТГ ... ... ... ... ... ... ... тиреотоксикалық аденома
- ТТГ тәуелсіз тиреотоксикоз
- жүктілер гипертиреозы және гипофиздің босанғаннан кейінгі ... ТЗ ... ... ... ... ... транзиторлық тиреотоксикоз
- Т4- і өзіндік жолдау нәтижесіндегі тиреотоксикоз
- гипофиз травмасы
- психикалық стресс
- ашығу [11].
Анаболикалық стероидтер, ... ... ... ... ... допамин, амиодарон,
(гипертереоидтық ... ... ... ... және ... нифедипин, гиперпролактинемиялық ауруларды
емдеу заттары (метерголин, перибедил, бромкрептин).
1.5 Туа біткен гипотиреоз диагностикасы.
ТБГ скрининг ... ... ... ... ... ... ... анықтаудың радиоиммунологялық әдісі, клиникалық,
анамнестикалық мәліметтер негізіндегі ТБГ диагнозы кең ендірілуі кейінгі
терапияның қалыптасуына ... ... ... ... типті клиникалық картинасының
бір айлық нәрестеде 10-15% жағдайлары ... Ерте ... ... ... типті белгілері келесілер болып табылады:
• мерзімінен асқан жүктілік (40 аптадан артық);
... ... дене ... ... ... ерін, қабақ, беті ісінген, аузы жартылай ойылған, тілі жалпақ;
• білезік, табан аймақтарындағы локальды ісіктер;
• сынғыш құрғақ шаштар;
... ... кеш ... кіндік жарасының нашар эпителизациясы;
• тері қабатының құрғауы, бозаруы, қабыршақтануы;
• жүктілік мерзіміндегі уақытында дамымау көріністері, ... ... ... ... (3-4 ... егер емдеу басталмаған болса, аурудың басқа
клиникалық белгілері пайда болады:
• дене салмағын аз;
... іш өту, ... тері ... ... бозаруы, қабыршақтануы;
• гипотермия (білезік табанның суық болуы);
• сынғыш құрғақ шаштар;
• бұлшықеттік гипотения;
Тіршіліктің 5-6 айында бірінші ... ... ... тежелуі,
физикалық дамуы шығады.
Гипотиреозбен ауыратын балаларды емдемеген ... ... ... жақындайды, бет қаңқасының ... ... ... қысым пульсінің азаюы, брадикардия
байқалады. ТБГ-мен ауыратын балалардың дауысы төмен, жуан ... ... ... ... ... ... ... әдісі (үлкен жастан асқан балаларда) ретінде
қолданылуы мүмкін:
- аяқ-қолдардың ... ... ... жалпы анализі (анемия, кейде СОЭ жылдамдауы)
- қанның биохимиялық анализі (гиперхолестеринемия)
- ЭКГ (тоқ ... ... ... ... ... келтірілген ТБГ-дің клиникалық белгілерін жинақтап, ТБГ ерте
клиникалық скринингіне көмектесетін Апгар ... № 2 ... ... ... ... ... клиникалық скринингіне арналған
Апгар шкаласы.
|Белгілері ... | ... ... |2 ... өту |2 ... ... |2 ... гипотермиясы |1 ... |1 ... ... |1 |
|3 ... ... сарғаю |1 ... ... ... және | ... |1 ... ... асқан жүктілік | ... ... дене ... |1 ... ... |1 ... ... келегн күнінен бастап аурудың клиникалық белгілері
басталғанға дейін диагноз қоюға және оның алдын алуға, осылайша ақыл-
есінің, физикалық дамуы сияқты аурудың ауыр ... ... ... Туа ... ... емдеу.
Диагноз қойылғаннан соң, сонымен қатар күмәнді жағдайларда тиреоидты
препатты орын басу терапияны бастау қажет. Көптеген елдерде ... ... ... ... екінші аптадан (мыс, Германиядан 8-9 күннен соң,
Ұлыбританияда 11-15 күннен соң) басталады. Туа біткен ... ... ... ... ... препараты Берлин Хеми фирмасы тарапынан, әртүрлі дозаларда
бір таблеткада – 25 мкг, 50 мкг, 100 мкг ... ... да, ... ... ... дәрігер әртүрлі құрамды левотироксин натрийлі
таблеткаға ие. Әртүрлі ... ... ... ... түрде ата-
анасымен ақыл қосу қажет және ... ғана ... ... мкг ... көрсету қажет.
L-Тироксиннің әсер етуші заты левотироксин натрий болып саналады.
Левотироксин адамдағы табиғи тироксин ... ... ... ... ... ... соң ... бұл препараттың “қоры” жасалады,
қажеттілік ... ... ... ... ... шығады. Осылайша,
қандағы трийодтирониннің жоғары мөлшерінен құтылуға болады.
Барлық тәуліктік мөлшерін таңертеңгілік асқа 30 ... ... суға ... ... ... ... бастапқы мөлшері 12,5-25-50 мкг/тәулігіне немесе 8-10-
12 мкг/тәулігіне тиреоидты гормонның мөлшерін дене ... ... ... ... ... нәрестеге L-Тироксин 150-200 мкг/м²
мөлшерінде, ал бір ... ... ... 100-150 ... ... ... ... ауыратын балаларды емдеу үшін ұсынылатын L-
Тироксиннің ... № 6 ... ... ... ауыр ... ... мөлшерден, 25 мкг/тәулігіне артық емес бастап, әрбір 7-
10 күн сайын мөлшерін ұлғайтып, оны ... ... ... 6 ... - Туа ... ... ауыратын балаларды емдеу үшін
L-Тироксиннің ұсынылатын ... ... ... |
|0-3 ай |15-10 |10-15 |
| | ... ... |
| | ... 8-10 ... ай |25-50 |8-10 ... ай |50-75 |6-8 ... жыл |75-100 |4-6 ... жас |100-150 |3-4 ... жас |100-150 |2-4 ... ... ... |100-200 |2-3 ... ... адекватты мөлшері баланың жағдайына (гипо ... ... ... қан ... Т4, ... қарай анықталады.
Орын басу терапиясы арқылы емдеу басталғаннан кейін Т4 деңгейі әдетте
12 аптадан соң, ал ТТГ ... 34 ... соң ... ... ... ... ... мөлшерінің адекватты
көрсеткіштеріне мыналар жатады: өсу динамикасы, баланың жалпы ... ... ... ... ... емдеудегі емдік шаралар кешені қатарына
симптомдық терапияны (антианемиялық, антирахиттік, ... ... ... кем ... ... үшін психофармакологиялық
препараттарды қосқан абзал.
Терапияны қаншалықты ерте ... ... ... нәтиже алуға
болады. Сирек ... ... ... ... ерте ... күткен нәтижеге қол жеткізілмейді. Осыған байланысты қазіргі ... ТБГ ... ... ... ... (амниоттық
сұйықтықтағы ТТГ деңгейін, ана қанының сарысуындағы альфа-фетопротеин
деңгейін анықтау).
2 ТӘжірибелік ... ... ... ... ... барысында зерттеуге № 1, № 2, перинатальды орталықта (№
3), №4, № 5 перзентханаларда, бірінші ...... ...... ... ... ... перифериялық қаны
алынды.
Ғылыми практикалық уақытта, яғни 2008 ... ... ... сәуір
айларында зерттеу жұмыстары жүргізілді. Осы уақытта Алматы қаласында
айда ... ... қан ... ... ... мөлшері
зерттелді.
Жаңа туылған балаларды зерттеу үшін ... ... ... Оның ... ерекшелігі – бірдей қалыңдықта болуы. Осындай
қағаз белгілі бір мөлшердегі сұйықтықты ... ... жаңа ... бір ... ... тамызатын, диаметрі 1см болатын дөңгелектер болады.
Ол дөңгелектер 3-еу немесе 4-еу болады. Сонымен бірге осы ... ... ... ...... мекеме;
• Анасының аты – жөні;
• Баланың туылған күні;
• Жаңа туылған баланың жағдайы туралы қысқаша сипаттама (асфиксия, сары
ауру, ... мен ... ... ... ... ... ... біткен гипотиреозды диагностикалағанда нақты нәтиже алу үшін
биологиялық материал – қанды ... ... ... ... ... ... жетіп туылған баладан қан 3-5 тәуліктен кейін, ал
мерзіміне жетпей туылған баладан 10 тәуліктен ... ... бұл ... шығатын күні жүргізіледі. Зерттеуді бала ... ... ... ... бала іште жатқан кезде оның ... ... ... байланысты. Сондықтан ... ... ... қан ... ... ... ... туылған бала белгілі бір себептерден 3 күнге дейін перзентханадан
шығып кетсе, онда нәрестенің шығарылу ... туа ... ... жүргізілмегендігі жазылады. Қанды баланың өкшесінің бүйір жағынан
немесе табанындағы үлкен ... ... ... тура ортасынан қан
алуға болмайды, өйткені ол өкше ... ... ... ... бала ... жату керек және аяғы жылы болу керек. Қан алатын тері
бөлігін этил сүртіп, оны ... ... ... ... ... терісінен бір
рет қолданатын инемен тесіп қанды алады да қағазды бланканың дөңгелектеріне
тамызады. Қан бланкадағы ... ... және ... сіңу керек.
Ине тесілген тері бөлігін спиртпен өңдеп, оған қанды тоқтату үшін стерильді
мақталы тампон қояды. Қағазды ... ... үшін ... бөлек
қояды. Бланкалар толық кепкенше оларды бірінің үстіне бірін қатар ... ... қан ... ... мүмкін. Соның салдарынан анализ дұрыс
шықпауы мүмкін. Содан кейін кепкен бланкаларды пакетке салып, жақын жердегі
медико-генетикалық орталыққа жібереді.
Әр ай ... ... ... ... ... ... ... Есеп берген кезде зерттеу жүргізілген орталықты, осы айда баланың
туылым саны, тірі туылған балалар саны және туа ... ... ... саны ... ... ... ... кеңес беретін орталықтағы
биохимиялық лабораторияда зерттеледі. Біздің елімізде тиреотропты гормонның
мөлшері ... әдіс ... ... яғни қалқанша бездің белсенділігінің ... ... ... без ... тироксин мен трийодтиронин гормондарды
қажетті мөлшерді өндіре алмайды. ... ... ... ... ... ... болады. Өйткені қалқанша бездің қалыпты
функциясы ... ... ... ... және ... ... ... гормонның секрецияларына ... ... ... ... ... бездің жоқ болуы немесе
қалқанша без гормондарының қалыпты түзілуінің туа ... ... ... ... ... қанында ТТГ-ның концентрациясының жоғарылауы туа
біткен біріншілік гипотиреоздың диагностикалық индикаторы болып саналады.
2.1.1 Иммунофлуориометриялық әдіс ... ... ... ... ... ... тм»
компьютерлік бағдарламасымен байланысқан «VICTOR² тм² D ... 4 ... ... ... көрсетілген.
4 Кесте
Талдаудың сызба нұсқасы
| Талдаудың сатылары |Реагенттер, олардың мөлшері және |
| ... ... ... ... жуу |Жуу ... ... ... ... және |1 ... 3мм ... ... ... ... | ... ... | ... | ... ... |Конъюгат ерітіндісі, 1 лункаға 200 мкл ... |(А1 и А2 ... ... |
| |10 мин, T, ... |
| ... ... (Fast) ... 1 ... |+ |
| ... температура +2…8°С, |
| |+ |
| |20 ... T, ... |
| ... об/мин (Slow) ... жуу, 5 рет |Су ... ... |
| ... 1 ... 5 x ... ... реакция | Тетраметилбензидин ерітіндісі, 1 лункаға |
| ... |
| № 2 ... ... жер, T, 10–30 мин |
| ... реакцияны |Стоп-реагент, 1 лункаға 100 мкл ... | |
| ... |1–2 мин, ... |
| ... об/мин (Fast) ... ... ... ... ... оптикалық| ... ... | ... ... | |
| ... ... ... T — ... ... талдаудың нәтижесі 1 қосымшада көрсетілген.
2.1.2 ТТГ скринингі
Кез келген ТБГ скринингінің ... ... ... ... ... алып, ем қолдану болып табылады. ТБГ скринингі денсаулық
сақтау проблемаларын жеңіл шеше ... Бұл ... ТБГ ... ... ... ... елдерге тарала алатын эфективті әдіс.
Бұл программа көбінесе Еуропа мен Жапонияда кең таралған. Қан
үлгілерін ... 3 ... ... ТТГ анализі екіншілік гипотиреозды айқындай
алмайды. Фильтр қағаздарын дайындау ережелері неонатальды скринингке ... ... Оны ... ... деп ... мен oл мүлдем басқаша.
Ауқымды анализдерге 1/8, 3/16, 1/4 дьюм ... ... ... ... Қан ... ... ... 3-7 күндігі аралығында алады. Дәлдік үшін 2-
4 аптадан соң ... ... ... ... Міндетті іс-әрекеттер
Болашақ аналардың барлығы скринингілеу туралы әдебиеттермен
жабдықталу керек. Туғызу ... ... ... қан ... берілуі керек. Барлық қан үлгілерін ... ... 3-7 ... алады, нәресте өкшесінен алынған қанды екі сағат бойы ... ... ... ... ... 24 сағат ішінде жеткізу
қажет. Зертхананың тіркеу ... қан ... ... ... тестілеуге жіберіледі. Егер тестілеу оң жауап көрсетсе онда қан
сарысуына қайта тест ... ... ... ем ... ... 3 ... аспаған жөн, ең
тиімдісі 1ай ішінде қолданған тиімді болып табылады. Ем қабылдаушы нәресте
үнемі бақылауда ... Әр ... жеке ... ... онда ... ... тіркеледі.
• Зертханаға қойылатын талаптар
Бұл жұмысты іске асыру үшін қалқанша безінің ... ... ... ... зертхана керек. Зертханада қан
үлгілерін жинайтын оларды тіркейтін, ... ... ... ... тест ... жасайтын аппарат болу ... ... – ны ... үшін қан ... ТТГ ... ... Бұл іс шара скрининг кезіндегі ... ... ... тексеруге мүмкіндік береді.
• Емдеу
Күніне дене салмағының бір килограмына 10-15 мг тироксин дозасы
рұқсат етіледі. Қан ... ... мен ТТГ ... бақылау керек.
Әр 2-4 аптадан соң қайта тестілеу керек (1 жасқа дейін әр 3 ай ... ... ... ... ... құрылып және жоспарланатын
кезде елдің медициналық және денсаулық ... ... ... ... аса ... ... таңда ТБГ-ның скрининг программасы ... елде ... ... Көмек көрсету және қызметкерлерді ... ... ... беру ... әр ... ... программалардың
арасындағы қарым-қатынас дамып, кең көлемді таралып келді.
Скринингтің халықаралық программалар желісі белсенді ... ... ... ... Қолданыстығы программа жаңа программалардың
қиыншылықтарын ... ... бола ... ... ... көптеген
елдерде бұрыннан қолданып келе жатқан программалар негізінде ... ... ... ... ... ... ... беруге дайын, ол көшірмелердегі әдістерді
модификациялап немесе тікелей жұмыста қолдана беруге ... ... ... ... ... ұжымдары жаңа мәліметтер мен
технологиялар және пайда болып ... бір ... ... ... ... ... ... отырады. Себебі ақпаратпен алмасу,
мәселелерді екі жақты көтеру және менің өте ... ТБГ ... ... көтерудің халықаралық бірнеше программалары
белгілі. Бұл программалар лабораториялық тесттерді жүргізудегі ... ... ... істеуді қолдайды. Атлантта Джордж, АҚШ-тағы ауруларды
бақылаудың ұлттық программалар орталығы өз протоколдарымен ... ... ... ... ... ... ... Сондай-ақ бұл ұйым
көптеген елдерде өз біліктілікті көтеру желісін құруға көмектесті. ... ... ... ... халықаралық ұйым бірлесіп жұмыс
жасаудың әртүрлі формаларын ұстануға қолайлы жағдай туындатып, ... ... ... ... ... ... скрининг үшін қанды фильтр қағазына ... ... ... ... болады. Бұл талаптар қанды қалай алу және
жинау керектігін толық сипаттайды. Жалпы адекватты емес үлгі ел ... ... ... ... үлгі болып табылады. Стандарт
дәрігерлер және т.б. қан алуға қатысы бар ... ... ... Әр ... арнайы ақпарат жазылып оған жасырылып қойған үлгінің
арнайы формасы болады.
Арнайы ақпарат жазылатын аймаққа жаңа туылған ... ... ... ... және туынды қабылдаған дәрігер туралы ақпарат ... ... ... (прокол) қанның фильтр қағазына салынған
шеңберлерге тамызу ең ... әдіс ... ... ... мекемелерде
ақпарат жазылатын қағаздың екінші бетінде үлгісі қай жолмен алған ... де ... Қан ... кем ... 2 ... қалыпты
температурада кептіріледі, содан кейін 24 ... ... [13, ... алу ... ... ең ... кезі нәресте туғаннан кейінгі 3-5 күнге
дейін, егер нәресте аталған мерзімге жетпей перзентханадан шығатын болса,
онда сынаманы дәл сол ... ... да сол ... 7-14 ... кейін қайта
алады. Шала туған немесе ауру ... бар ... 7 күні ... ... ... ... ... 2-4 аптадан кейін алуға болады.
Скринингтің алғышарттары.
Нәрестеде ТБГ-нің бар екендігінің белгілері көзге байқалмайтындықтан
жай клиникалық ... ... ... ... ... емес. Сонымен
қатар, кеш қойылған диагноз, кеш ... ... еш ... болмайды,
сондықтан ТБГ-ға ерте тексерілу қажет [17].
2 Кесте
Туа біткен гипотиреоз ауруының жиілігі
|ТБГ орта шамамен жиілігі | 1 : 4500 |
| ... | 1 : 3600-1 : 5000 |
| ... | 1 : 3000 |
| ... | 1 : 5700 |
| ... | 1 : 10000- 1 : 17000 |
| ... | 1 : 2700 |
| ... | 1 : 3900 |
| ... | 1 : 2500 |
| ... | 1 : 4150 |
| ... | 1 : 4000 ... ... қыздарда кездесетіндіктен Ә: Е қатынасы 2 : 1 немесе
3 :1 ретінде сипатталады [4].
Тестілеу нәтижелерін интерпретациялау.
Егер үлгіде тироксиннің ... ... ал ... жоғарғы мөлшері
табылатын болса, онда нәтиже бірінші реттік гипотиреоз деген ... Бұл ... ... ... дәрігерін телефон немесе хат арқылы
құлақтандырады. Сондай-ақ ... ... ... ... Егер ... мөлшері төмен, ал ТТГ қалыпты болса, онда
сынама қайтадан алынуы тиісті. Егер қайталама ... ... ... бірінші реттік емес гипотиреоз деген болжам жасалады. Бірінші ... ... ... ... ТТГ ... 80 мл ... кетеді. Тироксиннің мөлшерінің аномалды төмендеуімен екінші реттін
гипотиреоз сипатталады. Ондай жағдайда ... ... ... ... дәрілерді анасы қабылдайды. Екінші реттік гипотиреоз
1: 60000 тазалығында кездеседі. Ол гипофизорлы ... ... ... туындайды. Тироксиннің төмен мөлшері мен ТТГ-нің
мөлшерінің жоғарылауы әдетте жаңа туған нәрестелерде кездесетін ... ол ... ... ... кейін қалпына келеді.
Бұл нәтижелер нақты емес болжам ғана ... тағы да ... ... ... ... ... Ол қан тамырдан алынған
сарысуды сораптау арқылы ... ... ... және ... бірінші реттік гипотиреоздың диагнозын нақтылау үшін
қан сарысуының құрамындағы тироксин, байланыстырушы глобулин, трийодтиронин
және ТТГ мөлшері ... Ол үшін ... ... қан сынамасын алып,
сараптап ем тағайындау керек. Нәрестені тексеру ішіне ... және ... ... ... ... ... ... сүйектердің
жасын анықтау маңызды сондай-ақ ұйқы безін ... ... ... соң ... Қан сарысуын зерттеу штат лабораториясында немесе
дәрігер таңдаған клиникалық лабораторияларда ... ... ... ем ... ... 2-4 ... соң ... [18,
19]. ... ... жылы ... ... және адам жылы әр ... туысының
тұқым қуалайтын аурулардың неотальды скринингімен қамтамасыз етілуі керек
деген ұлт алдына мақсат қойды. Ондай әдістер (ФКУ және ... ... және ... ... ... бұл ... ... әдістер
құрастырылды. 1970 жылы басында туа біткен гипотиреоздың тек ... ғана ... ... ал 1985 ... ... ... ... штаттарында және Колумбия oкругында жүзеге асырылды. Бұл программа
сәтті жүзеге асуы көп жағдайларда 1976 жылы әлеуметтік ... ... ... ... қызметтер программалары) тәуелді болды
[20].
Ұйымдастыру және сүйемелдеу ... ... ... ... ... болып келгенімен аздап айырмашылықтары да байқалады.
Ірі ... ... ... ... ... ... ... 8000-20000 сынамаларды тестілейді, орталық лабораториялар
40000-250000 дейін ... ... ... ... ... басшысы, скрининг жүргізуші лабораториялық
директоры және ... бала ... ... ... құралған
бірлестік болып келеді. Қызметкерлердің жұмысын атқаруы және жұмыстың
сапалы ... ... ... ... ... сапалы
жүргізілуін бақылаушы комитет құрамына медициналық бірлестіктердің ... ... ... ... беруі және бұқараның қарым-қатынас орнатушы
болатын заң қызметкерінің өкілі кіреді. ... ... ... ел ... таратылуға тиіс жылдық есеп дайындап отырады [21,
22].
Кез-келген ТБГ ... ... ... ... ... ... алып, ем қолдану.
ТБГ скринингі денсаулық сақтау проблемаларын жеңіл шеше ... ... ... ... ... Бұл программа ТБГ ошақтарында басталып,
кейіннен басқа аймақтарға, елдерге тарала ... ... ... ... ... ... талаптар:
а) Басқарма көмегі, қаржы ресурсы.
ә) Жергілікті медицина қоғамын оқыту және олардың көмегі.
б) Қан алу орталығының қызметкерлеріне үйрету.
в) Қан үлгілерін алуға ... ... ... ... ... Зертхананың тестке қажетті құрал жабдықтарын дайындау.
е) Орталық жергілікті зертхананы тестілеуге дайындау.
ж) Қан үлгілерін орталық зертханаға тасымалдау ... ... ... жұмысының координациясы.
и) Зертхана жұмысын сапасын бағалау программасын құру.
к) Науқас ... күту ... ... Қан ... ... ... ... медбикелерді жаттықтыру.
л) Қан алуға жағдай жасау.
м) Ақпаратты сақтау ... құру ... ... пен ... ... ... ұйымдастыру [31, 32].
Скрининг программасын іске қосу 5 ... ... ... ... ... іске асырушы қызметкерлері ата-аналарға
арнайы ТБГ ақпарат ретінде кітапшалар ... Осы ... ... ... ... насихаттау мақсатында жүзеге асырды.
2. Қан үлгілерін алу
Нәресте өкшесінен қанды алып, фильтр қағазына жинау негізгі әдіс
болып табылады. Кейбір ... ... ... ... ... қан ... дегенмен әр әдіске сай стандарттар болады.
3. Зертханалық әдістер
Скринингтік тесттегі гормондарды ... үшін ... ... ... жүргізіледі. Қазіргі
уақытта көптеген реактивтерден ... ... ... жабдықтар
жинастыруда.
4. Қадағалау қызметі
Алынған қан үлгілерін келесі зерттеулер жүргізіп, ... ... ... ... қызметін компьютер арқылы
реттейді.
5. Емдеу
ТБГ мен ... ... ... қан сарысуындағы тироксин
мөлшерінен жоғары ... L – ... қосу ... ... емді ... үшін үнемі тирoксин мен ТТГ ... ... ... ... ... емдеуді қажет етпейтін ... ... ... тамшылары үлгілерінен қалқымалы тесіктер арқылы тироксинді
зерттейді. ТБГ болу ... бар ... ... ... төмен, ал ТТГ
мөлшері жоғары болады. Бұл жағдайда педиатр немесе ... ... ... ... қызметін тексеруге шақырaды [33].
Сынамалар алу.
Неонатальды скрининг үшін қанды фильтр қағазына жинаудың бекітілген
ұлттық стандарттары ... ... Бұл ... қанды қалай алу және
жинау керектігін толық сипаттайды. Жалпы адекватты емес үлгі ел ... ... ... ... үлгі ... табылады. Стандарт
дәрігерлер және т.б. қан алуға қатысы бар мамандармен қамтамасыз ... Әр ... ... ... ... оған ... қойған
үлгінің арнайы формасы болады.
Арнайы ақпарат жазылатын аймаққа жаңа туылған нәресте туралы ата-
анасы жайлы және ... ... ... ... ... жазылады.
Нәрестенің өкшесін тесіп, (прокол) қаның фильтр қағазына ... ... ең ... әдіс ... ... ... ... жазылатын қағаздың екінші бетінде үлгісі қай жолмен алған ... де ... Қан ... кем ... 2 ... ... кептіріп, содан кейін 24 сағат лабораторияларға жөнелтіледі.
Сынамалар алу ... ... ең ... кезі ... ... кейінгі 3-5 күнге
дейін, егер нәресте аталған мерзімге жетпей перзентханадан ... ... ... дәл сол ... ... да сол ... 7-14 ... кейін қайта
алады. Шала туған немесе ауру ауытқулары бар нәрестелерден 7 күні алынады.
Қан құйылған нәрестеден ... ... 2-4 ... ... алуға болады.
Емдеу.
Сарысудағы тироксиннің шекті қалыпты мөлшерін ... ... ... ... ең ... ем ... ... Шекті қалыпты мөлшер
– 25-50 мкг күніне балалармен нәрестелерді 8-10 мкг ... ... ... үшін қан ... ... ... мөлшері алғашқы өмір сүру
жылында 8-11 мкг дл болуы керек. Әр 3 ай ... қан ... ... және ТТГ ... ... отырылады. Периодтты түрде
нәрестенін жүйке ... ... және ... ... ... жӘне ... туа біткен гипотиреоз ауруына скрининг Алматы қаласында
Адам ... ... ... ... ... ... ... жүргізілді. Ол үшін Алматы ... ... ... ... ... ... қан алып, арнайы
тест–бланк қағазына тамызып, содан ... осы ... ... ... мөлшерін анықтау үшін лабораторияға жеткізеді.
Осы жұмыс барысында № 1, № 2, перинатальды орталықта (№ 3), № 4, № ... ... ... – клиникалық ауруханада, отбасы ... ... ... ... скрининг жүргізілді.
05.01.2010-25.01.2010 аралығында туылған 7994 ... ... ... ... мөлшері зерттелді.
Скринингтік иммунофлуориометриялық зерттеу кезінде жалпы зерттелген
балалaрдың ішінде туа біткен гипотиреоз ауруы бар 3 бала ... ... ... ... ... ... ... – 120 мкЕд/мл
болды, яғни қалыпты мөлшерден 6 есе ... ... ... ... ... ... ... аминқышқылдың мөлшері қалпына келді.
Екінші ауру ... ... ... ... мөлшері – 93,25
мкЕд/мл дейін барды, яғни қалыпты мөлшерден 4 есе жоғары. Ал ... ... ... тиреотропты гормон мөлшері – 103 мкЕд/мл, ... ... 5 есе ... ... ... – 2010 жылдары
|Жылдар |ТТГ ... ... ... саны |
| ... ... | ... |12100 |- ... |13683 |1 ... |1504 |2 ... |17140 |- ... |7994 |3 |
| |52421 |6 |
| ... ... зат ... ... аурулары болу себебі
алмасудың катаболизмі мен анаболизмін жүзеге асыратын ферменттерді түзейтін
гендердің ... ... ... зат ... ... болатын
бұзылыстарының кездесу саны көп. Аминқышқылдың алмасуының зақымдалуынан
болатын тұқым қуалайтын ... ... кең ... туа ... ... Бұл ... ең ... белгісі - алдын ала ем алмаған
балалалардың ақыл–ой кемістігінің пайда болуы. Осы ... ... ... ... дами ... Бірақ зат алмасу процесінің бұзылысы
туылған нәрестеде бір тәуліктен кейін ... және 2 ... ең ... ... Осы ... ... кездесу жиілігі ... ... ... ... ... ... ... туа біткен гипотиреоз ауруына скрининг Алматы қаласында
Адам ұрпағын өрбітудің қалалық ... ... ... ... ... Ол үшін Алматы қаласындағы ... ... ... өкшесінен тамшы қан алып, арнайы
тест–бланк қағазына тамызып, содан кейін осы бланктарды қандағы тиреотропин
гормонның ... ... үшін ... ... аралығында туылған 7994 нәрестенің қан
құрамындағы тиреотропты ... ... ... ... ... ... жалпы зерттелген
балалaрдың ішінде туа біткен гипотиреоз ауруы бар 3 бала анықталды. Бірінші
баланың қанының ... ... ... ... – 120 ... яғни ... ... 6 есе жоғары болып шықты. Арнайы емдік
диетотерапияны қолданғаннан ... ... ... ... ... ... ауру ... қанындағы тиреотропты гормон мөлшері – 93,25
мкЕд/мл ... ... яғни ... ... 4 есе ... Ал ... ауру
нәрестенің қанындағы тиреотропты гормон ... – 103 ... ... ... 5 есе жоғары.
Сонымен бірге, тұқым қуалайтын материялында осы ... ... бар ... медико–генетикалық кеңес беру қажет. Бұл
келешекте, отбасында ауру баланың дүниеге келуінің алдын алу ... ... ... айтқанда, бұл шаралар біздің мемлекеттегі тұқым қуалау
ауруларының жиілігін азайту үшін ... ... ... ... ... диагнозын нақтылау үшін қан
сарысуының құрамындағы тироксин, байланыстырушы глобулин, трийодтиронин
және ТТГ мөлшері анықталады. Ол үшін ... ... қан ... ... ем тағайындау керек. Нәрестені тексеру ішіне шынтақ және тізе
буындарының рентгенографиялық тексеруді ... ... ... сүйектердің
жасын анықтау маңызды сондай-ақ ұйқы безін сканерлеу, радиоактивті жақты
ендірген соң ... Қан ... ... штат ... ... таңдаған клиникалық лабораторияларда жүргізіледі. Нәрестенің
қайталама тексеру ем басталғаннан кейін 2-4 ... соң ... ... ... ... ... қамтамасыз ететін peros
L-тироксин қабылдау ең тиімді ем болып табылады. Шекті қалыпты мөлшер – ... мкг ... ... ... 8-10 мкг ... жалпы туылған балалар
үшін қан айналымында жүректің тироксиннің мөлшері алғашқы өмір сүру жылында
8-11 мкг дл ... ... Әр 3 ай ... қан ... ... және ТТГ ... тексеріліп отырылады. Периодтты түрде
нәрестенін жүйке ... ... және ... ... ... жазылған соң ем
тоқтатылады.
ТБГ мен ауратын нәрестелерді ... қан ... ... ... ... L – тироксин қосу арқылы ... емді ... үшін ... ... мен ТТГ ... өлшеп тұру
қажет. Осылайша ... ... ... ... ... ... болады.
Бітіру жұмыстағы алынған нәтижеге байланысты туа ... ... ... ... ... ауру балаларды бағытпен және уақытында
емдеудің маңызды профилактикалық шаралары болып табылатыны сөзсіз.
ТҮЙІН
Алматы қаласының перзентханаларында туылған ... ... ... ... мөлшерін иммунофлуориометриялық әдіс арқылы
зерттеу барысында туа біткен ... ... бар үш бала ... ... ... ... гормона в
периферической крови новорожденных из родильных домов г. Алматы ... ... ... врожденный гипотиреоз.
SUMMARY
Immunofluorometrical investigation of thyrotropic hormone contents in
peripheral blood of 7328 newborn children from ... ... ... had revealed congenital hypothyroidism at 3 child.

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 33 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Нәрестелер қанындағы фенилаланиннің мөлшерін иммунометриялық әдіс арқылы зерттеу16 бет
Тұқым қуалайтын аурулар туралы56 бет
Балалардағы жүрек пен тамырлардың ерекшеліктері9 бет
Секреция9 бет
Астық тұқымдастар және тұқым себу мөлшерін анықтау26 бет
Ауаның құрамындағы көмір қышқыл газының мөлшерін анықтау11 бет
Гипоксия мен туы жарақаттарының себептері. Асфиксиямен туылған нәрестелерге көрсетілетін негізгі шұғыл көмек шаралары.11 бет
Жануар қанындағы нысанды элементтердің циркадианды динамикасының ырғақтылығын зерттеу56 бет
Жас мөлшерінің психологиясы12 бет
Майкененің өсіп-дамуына себу тәсілі мен мөлшерінің әсері36 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь