Андронов және Дәндібай-Беғазы мәдениеті


І.Андронов мәдениеті
ІІ. Дәндібай.Беғазы мәдениеті
Қорытынды
Андронов мәдениеті. Қола дәуірінде Сібірдің, Жайық өңірінін, Қазақстанның және Орта Азияның ұлан-ғайыр далаларын тегі жағынан және тарихи тағдырларынын. ортактығы жағынан туыс тайпалар мекендёдп бұл тайпалар езінше бір үлгідегі жарқын мәдениет калдырды. Бірінші ескерткіштің табылған жері Ачинск маңындағы Андронов селосының атына қарай бұл мәдениет ғылымда шарты түрде «Андронов мәдениеті» деп аталды.
Андронов мәдени-тарихи қауымнын негізгі орталықтарының бірі Қазақстан аумағында болды. Батыс аудандардың андроновтық тұрғындары қима мәдениетінін туысқан тайпаларының ықпалына үнемі түсіп және өз тарапынан оларға тікелей ықпал жасап отырды.
Археологиялық деректер андроновтық тұрғындардың басым көпшілігі отырыкшылық өмір сүргенін көрсетеді. Қоныс-мекендер кең жайылма шалғыны бар өзендердің жағаларына орналасты. Патриархаттык отбасылардың үйлері үлкен жертөлелер болды; олардың жанынан әр түрлі шаруашылық жайлар мен мал қамайтын кашалар салынды. Бұл коныс-мекендерге мал бағу кәсібі едәуір басым малшылық-егіншілік шаруашылығының кешенді сипаты тән болды.
Андроновтық уакытқа байланысты металдан жасалған еңбек құралдары қарулар және сәндік заттар: ұңғысы бар, дүмі шығыңқы балталар, сағасында ойығы бар пышақтар, балға-шоттар, найзалар мен жебелердің өзгеше ұштары, білезіктер, айналар, моншақтар және әр түрлі ілмешектер көп тарады.
Андроновтық тұрғындарды басқа тайпалардан айыратын мәдениеттің ең басты этнографиялық белгілері жерлеу ғұрпы, геометриялық өрнегі бар балшық ыдыстардың өзінше бір жиынтығы, металл бұйымдардың түрлері болып табылады.
Андронов тайпалары тұрқы әр түрлі тас коршаулар түрінде зираттар тұрғызды, олар тік бұрышталып, дөңгелектей, сопақталып қоршалатын болды. Кейде, әсіресе, Орал өңірінде бұлардың орнына обалар үйілді.

Пән: Мәдениеттану
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Мазмұны

І.Андронов мәдениеті
ІІ. Дәндібай-Беғазы мәденнеті
Қорытынды
Андронов мәдениеті. Қола дәуірінде Сібірдің, Жайық өңірінін, Қазақстанның
және Орта Азияның ұлан-ғайыр далаларын тегі жағынан және тарихи
тағдырларынын. ортактығы жағынан туыс тайпалар мекендёдп бұл тайпалар
езінше бір үлгідегі жарқын мәдениет калдырды. Бірінші ескерткіштің табылған
жері Ачинск маңындағы Андронов селосының атына қарай бұл мәдениет ғылымда
шарты түрде Андронов мәдениеті деп аталды.
Андронов мәдени-тарихи қауымнын негізгі орталықтарының бірі Қазақстан
аумағында болды. Батыс аудандардың андроновтық тұрғындары қима мәдениетінін
туысқан тайпаларының ықпалына үнемі түсіп және өз тарапынан оларға тікелей
ықпал жасап отырды.
Археологиялық деректер андроновтық тұрғындардың басым көпшілігі
отырыкшылық өмір сүргенін көрсетеді. Қоныс-мекендер кең жайылма шалғыны бар
өзендердің жағаларына орналасты. Патриархаттык отбасылардың үйлері үлкен
жертөлелер болды; олардың жанынан әр түрлі шаруашылық жайлар мен мал
қамайтын кашалар салынды. Бұл коныс-мекендерге мал бағу кәсібі едәуір басым
малшылық-егіншілік шаруашылығының кешенді сипаты тән болды.
Андроновтық уакытқа байланысты металдан жасалған еңбек құралдары
қарулар және сәндік заттар: ұңғысы бар, дүмі шығыңқы балталар, сағасында
ойығы бар пышақтар, балға-шоттар, найзалар мен жебелердің өзгеше ұштары,
білезіктер, айналар, моншақтар және әр түрлі ілмешектер көп тарады.
Андроновтық тұрғындарды басқа тайпалардан айыратын мәдениеттің ең
басты этнографиялық белгілері жерлеу ғұрпы, геометриялық өрнегі бар балшық
ыдыстардың өзінше бір жиынтығы, металл бұйымдардың түрлері болып табылады.
Андронов тайпалары тұрқы әр түрлі тас коршаулар түрінде зираттар
тұрғызды, олар тік бұрышталып, дөңгелектей, сопақталып қоршалатын болды.
Кейде, әсіресе, Орал өңірінде бұлардың орнына обалар үйілді. Өлген тайпалас
адамдар не өртелді, не ерекше әдіспен бүйірінен жаткызылып, қол-аяғы
бүктеліп, тас тақталардан жасалған жәшікке немесе қазылған төрт бұрышты
шұңқырға салынып жерленді.
Ыдыстар қолдан жапсырылып жасалды. Мұның алдындағы уакытта ыдыстардың
түбі шығыңқы домаланып келетін болса, ол енді тайпақ болды. Олардың сырты
тарақ тәрізді немесе тегіс қалыппен түсірілген күрделі геометриялық
өрнектермен сәнделді.
Сәндік заттардың андроновтық тайпалар мәдениетінің тараған шегінен
аспаған ерекше түрлері: алтын жапырақшадан бір жарым қайырым бүктеліп
жасалып сырғалар, бас киімге және басқа да киімге тағылатын көзілдірік
тәрізді және табан із тәрізді сәнді салпыншақтар, кақтама өрнекті
тоғалар, шеттері иректеліп түйілген білезіктер болды.
Өндіріс техникасының дамығандығы және қола заттар мен балшық ыдыстар
түрлерінің әдемілігі мәдениет деңгейінің жоғары болғанын көрсетеді.
Андронов мәдениетінің калай шыққаны - пікірсайыс туғызысы келе жатқан
проблема. Тарих салымында бірнеше болжам бар. Зерттеушілердің көпшілігі
андронов мәдениеті неолит пен энеолит дәуірлеріндегі Қазакстан даласының
солтүстік аймағының және Орал сырты мен Батыс Сібірдің іргелес аудандарының
мәдениет жағынан, әрі, сірә, шыққан тегі жағынан туыс тайпаларының табиғи
дамуы негізінде құрылған деп есептеседі. Сол кездің өзінде-ақ мал өсіру,
қарапайым егіншілік және кен кәсібінің бастамасы мәлім болатын.
Үй жанында мал бағу мен жайылмада кетпенмен егін салудың одан әрі
дамуы отырықшылықтың ұлғаюына, үй кәсіпшіліктерінің шығуына, металлургияның
дамуына жеткізді. Ұлан-ғайыр далалық аймақта осы материалдық игіліктерді
шығаратын негізгі өндірістер прогресінің шамамен бір деңгейлес болуы
андронов мәдениетінің өзіне тән ерекшеліктерінің калыптасуына, қоғамның
әлеуметтік укладтарынын жақын түрлеріне жеткізді. Андронов қауымының
тарихындағы күрделі әрі пікірсайыс туғызатын мәселелердің бірі тұрғындардың
этникалық тегін анықтау болып табылады
Үнді-иранның ежелгі жазбаша ескерткіштерін - Авестаны, Ригведаны,
Атхарваведаны, Яджурведаны, Шатапатханы және топономика мен ономастиканың
басқа да деректерін, археологиялык материалдарды талдау негізіндс тарих
және филология ғылымында андронов тайпаларының үнді-иран нс-месе арий текті
екендігі туралы болжам қалыптасқан.
Кейінгі жылдарда тілшілер, түркодогтар, этнографтар, тарихшылар
арасында андронов тайпаларының түркі тілдес болғаны туралы болжам
ұсынылатын біркатар зерттеулер пайда болды.
Андронов мәдениетінің алғашқы ескерткіштерін 1914ж. А.Я.Тугаринов
ашты. Содан бері өткен уақыттың ішінде орасан көп археологиялық материал
жиналды.
Бұл мәдениеттің ескерткіштерін кезеңдерге бөліп, топтастыруды бастаған
С. А. Теплоухов болды. Әсіресе М.П.Грязновтың сіңірген еңбегі зор. Ол 30-
жылдарда-ақ андронов мәдениетінің тарихи құбылыс ретіндегі суреттегісін
жасап берді және далалық қола дәуірінің хронологиялык үш кезеңін: алдыңғы,
ортаңғы және соңғы кезендерін саралап берді.
Кейін К.В.Сальников Орал сыртының андронов мәдениетіне хронологиялық
топтама жасады; оны бірінің орнын бірі баскан үш кезеңге беліп, оларға
шартты түрде мынадай аттар берді: федоров кезені - б. з. б. XVIII-XVI
ғасырлар, алакөл кезені - б.з.б. XV-XII ғасырлар, замараев кезеңі -б.з.б.
XII-VIII ғасырлар Андронов мәдениетін К.В. Сальниковтың кезеңдерге бөлуі
тарих ғылымында дұрыс деп танылды және далалық қола дәуірінің
ескерткіштерін зерттегенде осы мәдениеттің тараған аудандарының бәрінде
қолданылды.
Қазақстанның андронов мәдениетін кезендерге бөлу проблемасымен
Ә.X.Марғұлан, К.А.Ақышев, А.Г.Максимова, С.Черников, А.М.Оразбаевтар
айналысты.
Қазіргі кезде К. В. Сальниковтың кезендерге бөлуі кайта қаралып, Э.А.
Федорова-Давыдованың, В.С.Стоколостың, Г.Б.Зданович пен баска да
зерттеушілердің еңбектерінде нақтылана түсті.
Андронов мәдениетін кезеңдерге бөлуге байланысты бұл болжамдарды
жақтаушылардың приципті пікір алалығы бұл мәдениеттің федоров кезеңі мен
алакөл кезеңінің хронологиялық шеңберлерін бағалау жөнінде болып отыр.
Ең көп тараған көзқарас мынадай: бұл кезеңдер бірінен соң бірі келіп
отырды, соның езінде неғұрлым ертеректегі кезең ретіндегі федоров кезеңінен
кейін алакөл кезеңі келеді, ал алакөл кезеңі андроновтық тайпалардың
экономикасы мен мәдениетінің ен, дамыған шағы болып табылады. Екінші
көзкарас бойынша, федоров пен алакөл уақытындағы ескерткіштер бір уакыттың
ескерткіштері, бірақ өлке тұрғындарының әр түрлі топтарынан қалған.
Алакөлдік тайпалар Жайык өңірін, Батыс және Солтүстік Қазақстанды
мскендеген және Еділ бойының қима мәдениетті тайпаларымен, Орта Азияның
далалыктұрғындарымен тығыз байланыс жасаған, ал федоровтық тайпалар Шығыс
Казақстанды, ішінара Орталык Қазақстанды мекендеген және этникалык, мәдени-
шаруашылық жағынан Батыс Сібірдің орманды-далалык аймағы халкының тобына
жақын болған.
Бұл дәуірдегі ежелгі евразиялық дала туралы ғылыми түсініктерге қала
үлгісіндегі Синташт және Арқайым бекіністі коныстарының ашылуы мен
зерттелуі принципті түзетулер енгізді.
Андронов мәдениеті бұл терминнің кең тарихи-мәдени мағынасында
алғаида, қола дәуірінің алдыңғы кезеңіне (б.з.б. XVIII-XVI ғасырлар) және
ортаңғы кезеңіне (б.з.б. XV-XII ғасырлар) түстас келеді. Б. з. б. II
мыңжылдықтың аяғында - I мыңжылдықтың басында андронов мәдениеті тай-
паларының экономикасында, тұрмысы мен мәдеңиетінде езгерістер болды: бұл
өзгерістер қоғамның жана шаруашылық негізіне байланысты, әуелі жайлауда,
кейін көше жүріп мал өсіруге байланысты туды.
Соңғы қола дәуірі деп аталған бұл кезенде (б.з.б. XII ғасыр - VIII
ғасырдың басы), археологиялық деректердің көрсетуінше, шаруашылық пен
мадениеттегі андроновтық дәстүрлердің орнына ерте темір дәуіріндегі
коғамның экономикасы мен материалдық мәдениетінін неғұрлым прогресшіл
түрлері келді.
Шаруашылық, мәдениет және қоғамдық қатынастар
Мал шаруашылығы мен егіншіліктің дамуы. Жабайы жануарларды қолга
үйретуге көшу адам қоғамы дамуының заңды кезені болды. Қолға үйретілген
және қолда өсірілген жануарлар аңшылық сәтсіз болған күнде, әсіресе, кыс
кезінде, тамақ қоры болуын камтамасыз етті. Жабайы жануарларды қолға үйрету
сонау неолит дәуірінде басталды. Солтүстік Арал өніріндегі, Қазакстанның
батыс, орталық және шығыс аудандарындағы неолиттік тұрақтарда жабайы
жануарлардың сүйектері-мен қатар қолға үйретілген сиырдың, жылқының, қойдың
және сірә, ешкінің де болар, сүйектері табылды". Неолиттен кейінгі қола
дәуірінде қолға үйретілген жануарлардың саны көбейді, малдың түр құрамы да
көбейді. Қола дәуірі шаруашылық нысаны ретіндегі мал шаруашылығының
үздіксіз дамыған уақыты болды.
Қола дәуірінің алдыңғы кезеңіндегі қоныстарда жиналған сүйек материал
бұл уақытта Қазақстан аумағындағы адамның негізгі кәсібі үй маңында мал
өсіру болды деуге мүмкіндік береді. Малдың көбі ірі қара болды, оны жаю
үшін жайылымдағы шалғын пайдаланылды. Қой мен жылқы аз болды. Кәрі малдар
мен әр жылғы төл қысқа ет дайындауға арналды, ал төлдің бір бөлегі табында
қалдырылды.
Үй маңында мал бағу бірте-бірте жайлауда мал бағуға ұласты. Малды
жайлауда баққанда бақташылар малмен бірге бір жайылымнан екінші жайылымға
жылжи көшіп отырды. Табын құрамында ұсақ малдың (кой-ешкінің) және жылқының
үлесі көбейді. Мәселен, Атасу қонысынан табылған сүйектердің дені жылқының
сүйегі болып шықты.
Ботай қонысынан алынған материалдың көрсеткеніндей, жылқыны колға
үйрету мен оны салт мініп жүруге пайдалану энеолит дәуірінде орын алған.
Дамыған қола дәуірінде жылқы неғұрлым кең көлемде: күш көлігі ретінде
және салт мініп жүру үшін пайдаланылды. Мұны Степняктағы, Айдаболдағы,
Тастыбұлақтағы коныстардан табылған, сүйектен жасалған жұмсақ ауыздықтардың
айшықтары дәлелдейді. Жылқыны көлік ретінде пайдалану даладағы және биік
таудағы жайылымдарды игеру мүмкіншілігін молайтты.
Орталық Қазақстаннын далаларында жабайы түйе колға үйретілді. Аксу-
Аюлы -2 кешендерінің бірін қазғанда ботаның сүйегі шықты. Алексеевка
қонысында да түйенің кейбір сүйектері табылды.
Қазақстан аумағында мал шаруашылығымен қатар неолит дәуірінен бастап
егіншілік дами бастады. Қола дәуіріндегі тайпалардың шаруашылығында мал
шаруашылығы мен егіншілік бірін-бірі толықтырып, өзара байланыста болды.
Мәселен, Усть-нарым қонысында (Шығыс Қазақстан) табылған қыстырма орақтар
егіншіліктің болғанын көрсетеді.
Алдыңғы қола дәуіріндегі қоныстарда тастан және бұғы мүйізінен
жасалған теселер табылды.
Неғұрлым жетілген құралдардың пайда болуына байланысты егіс те біраз
өсті. Негізінде бидай, қара бидай, тары егілді. Егіншілік өзінің сипаты
жағынан қарапайым болып қала берді және мал өсірумен салыстырғанда көмекші
рөл атқарды бірақ ол тамақ өнімдерін алудыңмаңызды көзі болды.
Кен ісі, металлургия. Қола дәуірінде адам қоғамының өндіргіш
күштерінің дамуында мал шаруашылығымен және егіншілікпен қатар әр түрлі
рудаларды өндіру, тас пен сүйекті ұқсату аса маңызды рөл атқарды.
Қазақстан аумағында мыстың, қалайының және алтынның бай кендері бар
екендігі ежелгі уақыттан белгілі болатын. Көптеген көне кен орындары – мыс
(Жезқазған, Зыряновск, Қаршыға, Жалтыр, Ащылы, Ұратөбе, Күшікбай), қалайы
(Атасу тауы, Қалба және нарым жоталары), алтын (Степняк, Қазаншұңқыр,
Балажал, Ақжал, Дайбай, Майқапшағай, Ақабек) кен орындары бұл аймақтың
ежелгі металлургия орталықтарының бірі болғанын көрсетеді.
Үйдегі кәсіптер. Мал шаруашылығы тамақ өнімдерін ғана емес, сонымен
қатар киім мен аяккиім тігілетін шикізаттар да берді.
Қола дәуірінде тоқыма кәсібінің болғанын қарапайым тоқыма станогінің
ұршықбастарының, сүйектен, тастан, балшықтан жасалған шүйке орағыштардың,
сондай-ақ қарапайым тоқыма станогінің арқауын тартатын сүйек жуалдыздардың
табылуы дәлелдейді. Жүн киімдер қойдың биязы жүні мен ешкінің түбітінен
тоқылды.
Қола дәуіріндегі тайпалар кендірден, кара курайдан, жабайы зығырдан
және қалақайдан иірілген өсімдік жіптерді де қолданды. Бұлардан
шаруашылыққа қажетті арқан есілді, балық аулайтын ау токылды, киім тігілді.
Қабірлерден табылған аяқкиім калдықтарына қарағанда, олар теріден
тігілген, тақалары болмаған, тарамыс жіппен тігіліп, жіліншік тұсынан бау-
мен тартылып байланған. Теріні ұқсату үшін ірі малдың жақ сүйектерінен
жасалған лөкет пышақтар және коныстардан жиі кездесетін тегістегіштер
қолданылды.
Еркектер мен әйелдер басына жүннен тоқылған немесе теріден тігілген
күлақшын киді. Сырткы киімдер де жүн матадантігілді. Олар, сірә, қос өңірлі
немесе мойнында ойығы болып, сол жағынан бір түймемен каусырылған болса
керек.
Әйелдердің киімі көйлек, кұлакшын, тері аяқкиім болды. Әдетте жүн
матадан тігілген көйлектің етегі тізеден төменірек түсіп тұрған. Жеңі ұзын
болған. Жеңнің қайырмасына катар-қатар моншақ тағылды. Белдемшенің алды
белдігінен етегіне дейін бірнеше қатар ак моншақтар тізбегімен сәнделді.
Мата кызыл түстің әр түрлі реңімен - алқызыл, күлгін-кызыл бояумен боялды.
Қабірлерден табылған кептеген сәндік заттарға қарап, әйелдер
құлақтарына алтын каптаған үлкен сырғалар мен бүрама самай сырға,
мойындарына өңіржиек немесе моншақ тізілген алқа таққан, қолдарына білезік,
жүзік салған деуге болады. Киімнің жағасына әйнек моншақтар тіккен,
кеуделеріне деңгелек қапсырма таккан. Табан із, дөнгелек, ромб тәрізді,
кейде өрнектелген салпыншақтар мен белдік құрсаушалар кеңінен тараған.
Еркектер де, әйелдер де сәндік зат және бойтұмар есебінде кабыршақтарды,
жыртқыш андар мен үй жануарларының азуларын тағатын болған. Олардын
кейбіреулері қызыл жосамен боялған.
Коныстарды мекендеушілерде керамика ьщыстарын жасау ісі едәуір орын
алды. Оның бәрі шаруашылык пен тұрмыста пайдалануға арналды. Қола
дәуіріндегі кұмырашылар көбінесе әйелдер болды.
Ыдыс-аяққа қарап, олардың жасалу техникасы туралы сөз етуге болады.
Балшық өте мұқият таңдап алынып, кейде ол бірнеше шақырым жерден әкелінген,
содан соң ұқсатылатын, атап айтқанда: мұздатылатын (қыстатылатын) немесе
жаз бойы кептірілетін, одан кейін жібітіліп, иленетін болған.
Ыдыстар қолмен жапсырылып жасалды. Ыдыстардың көпшілігі (кабырғалары
тік немесе бүйірі сәл шығыңқы кұты тәрізді) таспалық техникамен жасалған.
Қүмыраларды калыпқа салып калыптастыру әдісі болды; мұндай қалыптар ретінде
жүн матадан тігіліп, ішіне ылғал қүм толтырылған дорба пайдаланылды. Дорба
тисті формаға келтірілді, оны айнала балшық жапсырылып, түбі бекітілді.
Мұндай кесекке жұмыр тас тығылып, бүйірі шығарылатын болды. Сөйтіп,
ыдыстардың бүйірі де, түбі де дөнгелек, мойыны әдетте тік жасалды.
Ыдыстардың кебі су ақпайтын болу үшін күйдіруден бұрын, кызған сүйек
тегістеуішпен немесе қыздырылған кішкене таспеи тегістеген. Ыдыс
жылтыратылғаннан кейін тегіс, тығыз болды, ал күйдірілген соң сұйық затты
жақсы сақтайтын қасиет алды. Ыдыстар, әдетте, өрнектелді.
Діни нанымдар мен табынушылықтар.
Қола дәуіріндегі тайпалардың тұрмысы мен әл-ауқаты түгелдей табиғатқа
тәуелді болды, сондықтан адам табиғат күшін құдірет деп білді. Бұл ең
алдымен күн, от, жануарлар мен өсімдіктер дүниесі білді. Бұл ең алдымен
күн, от, жануарлар мен өсімдіктер дүниесі болды. Күн тәңірісінің
белгілерін сәндік заттардан – бір ортадан жан-жаққа тарайтын шұғыла
түріндегі өрнегі бар қаптамалардан, қыш ыдыстардағы меандрлардан көруге
болады.
Қола дәуіріндегі тайпалар отқа табынған; мұны сол дәуірде кең тараған
өлікті өртеу ғұрпы көрсетеді. Қола дәуірінің түрлі кезеңдеріндегі
қабірлерде өртенген сүйектердің қалдықтары кездесті. Ежелгі адамдардың
ұғымынша, от денені жамандықтардан тазартады және өлген адамды зұлым
рухтардан қорғады.
ДӘНДІБАЙ-БЕҒАЗЫ МӘДЕНИЕТІ
Дәндібай-Беғазы заманындағы (б.з.б. X-VIII ғасырлар) тайпалар
мәдениетінің дамуы бірінен кейін бірі келетін үш кезеңге: өтпелі, дамыған
және соңғы кезеңдерге бөлінеді.
Атасу заманынан Дәндібай-Беғазы заманына дейінгі өтпелі кезең Атасу
өземінен Ертіске дейінгі байтақ далада таралған көптеген ескерткіштермен
сипатталады. Олардың катарына Аксу-Аюлы-2, Ортау-2, Байбала-2, Бесоба,
Бұғылы-3 кешендері жатады. Бұл ескерткіштерге, бір жағынан, андро-новтык
дәстурлердіңсакталуы, екінші жағынан, мәдениет жаңа элементтерінін: тұрпаты
ерекше бейіт тамдардың, жатаған, домалак ыдыстардыи пайда болуы тән. Жерлеу
ғұрпы да андронов мәдениетіне тән емес. Әдеттегі бүктетілген қаңқалармен
катар аяқтарын созып, шалқасынан жаткызылған қаңқалар да кездеседі. Мұндай
жерлеу ғұрпы кейінгі, ерте темір дәуірінде Қазақстан аумағында тұрған малшы
тайпаларда кенінен тараған.
Соңғы қол дәуірінін өтпелі кезеңін, яғни алдыңғы Беғазы дәуірін Ақсу-
Аюлы-2 (Қарағанды қаласының оңтүстігіне таман) жерлеу кешені бәрінен де
гөрі толық сипаттайды. Бұл кешен біріне-бірі ұксас төбешік обалардап
құралған; обалардың етегі қырынан казылып орнатылған ірі граниттакталармен
айнала белдеуленген. Бұлар патриархаттық-әлеуметтік қауымдардың рулык
бейіттері емес, патриархаттық-рулық қоғамның неғұрлым көрнекті мүшелерінің
кабірлері. Ішкі құрылыстары ауқымды мүндай бейіттер тұрпатынын пайда болуы
соңғы андронов дәуірінде (б.з.б. XIII—XI ғасырлар) мүлік теңсіздігінің
шығуы нәтижесінде Орталық Қазақстан тайпаларында байқалған өндірістерді
көрсетеді.
Аксу-Аюлы-2 кешеніндегі ең үлкен обаның биіктігі 2 метр, диаметрі 30
метр. Үйіндінің астынан бір-біріне жалғасқан төрт тас құрылыс : үш қоршау
және үлкен-үлкен төрт тақта тастан жасалған шомбал тас жәшік шықты.
Бірінші, сырткы коршау қырынан қазылып орнатылған ірі гранит тақталардан
кұралыпты. Екінші қоршау әдейі ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Дәндібай-Беғазы мәдениеті
Беғазы – Дәндібай мәдениеті
Беғазы-Дәндібай мәдениеті
Андроновтықтар. Беғазы-Дәндібай
Беғазы-Дәндібай мәдениеті мұраларының қазбалары еуропаға жетелейді
Андронов мәдениеті
Беғазы-Дәндібай кезеңі
Қазақстан территориясындағы Қола ғасырының Андронов және Биғазы Дәндібай мәдениеттері
Андронов мәдени-тарихи қауымы
Андронов мәдениетінің кезеңдері
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь