Жалпы менеджмент жүйесінде сапаны басқару

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3.бет

1. Жалпы менеджмент жүйесінде сапаны басқару ... ... ... ... ... ... .. 5.бет
2. Сапаны жаппай басқару (TQM) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 8.бет
3. Сапаны басқарудың жапон әдісі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13.бет
4. Еуропаның сапаны басқару әдісі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16.бет
5. Сапа басқарудағы ұлттық тәжірибе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 18.бет

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 20.бет

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 21.бет
Кіріспе

Соңғы онжылдықта ғылыми-техникалық қатынаста дамыған мемлекеттерде түрлі салаларда көптеген сандық әдіс-тәсілдер және түрлі өнім сапасын бағалау жиі қолданылып жүр. Автомобильдер мен сауда қорабы, тұрғын үй пәтерлері мен ракеталық қару, азық-түлік өнімдері мен қала тұрғын комплекстері және көптеген түрлі заттардың сапасын бағалайды.
Қазіргі уақытта әр түрлі еңбек өнімдеріне қолданбалы қосымша сала қалыптасып келеді. Бұл жүйеде өзінің спецификалық зерттеу объектісін (жалпы принциптері мен сапаны бағалау әдістері), өзінің спецификалық зерттеу пәнін (адам еңбегі жемісінің жиынтығы), өзінің спецификалық математикалық аппаратын, өзінің спецификалық проблемаларын, математикалық, физиологиялық және социологиялық мінезі бар.
Бұл жүйенің басқа ғылыми тәртіптерден айырмашылығы мағынасын анықтайтын терминнің болмауы. Қойылған мақсатты жүзеге асыру үшін ежелгі грек және латын тілдері қолайлы болып саналды. Мамандар тобының арасында түсінікті болу үшін бұл термин салааралық ғылымды түсіндіру керек. Ғылымның бұл жағы «квалиметрия» деп атау ұсынылды, латын тілінен «квали» (qualitas – сапа, мінез, quails – қандай, сапасы қандай) және ежелгі грек тілінен «метрео» -өлшеу.
«Метрео» түбірі халықаралық лексиконда көп қолданылады. Ал «квали» түбіріне келсек, одан тарайтын көптеген мағыналы сөздер ( квалификация, квалификациялау т.б.), көптеген елдерде ол «сапа» деген мағынаны білдіреді. Мысалы ағылшын тілінде – quality («кволити»), испан тілінде – cualidad («квалидад»), француз тілінде – qualite («калите»), итальян тілінде – qualita («квалита»), голланд тілінде – kwaliteit («квалитайт»), неміс тілінде – qualitat («квалитет»).
«Квалиметрия» термині өте ыңғайлы болып келеді: түрлі тілдерде сөйлейтін адамдар үшін түсінікті; «сапаны өлшеу» терминінің мазмұнын дәл түсіндіреді.
Квалиметрияда екі термин жиі қолданылады, олар: бағалау және өлшеу.
Екеуі екі түрлі мағынаны береді. Квалиметрияда сандық бағалау термині – қарастырылатын өнімнің сапа деңгейіне қатынасы (көбінесе пайызбен анықталады). Өлшеу мен бағалаудың айырмашылығын мінездейтін қарапайым мысалды қарастырып кетейік. Соңғы тексеру кезінде бетон 250 кг/см2 сығу мықтылығын көрсетті. Бұл жағдайда 250 саны – сапаны бағалау нәтижесі, яғни сапа көрсеткіші. Бірақ бетонның сапасын білу үшін (немесе басқаша айтқанда, бетонның жақсы немесе жаман екендігін білу үшін), сапа көрсеткішін базалық көрсеткішпен салыстыру қажет. Мәселен, бетонның беріктік жобасы 300 кг/см2 болу керек, онда баға 250/300=0,83-ке тең. Егер беріктік жоба тек 200 кг/см2 болса, онда сапа бағасы көп жоғары болады: 250/200=1,25.
Сонымен, өлшеу – шаманы өлшеммен анықтау болса, онда 0,83 пен 1,25 - әртүрлі өлшемді қолданғандағы өлшеу мәнінің қорытындысы (300 – бірінші жағдайда, 200 – екінші жағдайда). Алайда бұлай түсіндіру қателестіреді, себебі өлшеу деп бір физикалық масштаб шкаласындағы сапа көрсеткішінің сандық мәнін де және бұл мәндерді салыстыру қорытындысын да түсінеді. Сондықтан өлшеу терминін «Метрология. Терминдер мен анықтамалар» мемлекеттік стандарт жобасында көрсетілген «Өлшеу – арнайы техникалық құралмен тәжірибе жүзінде алынған физикалық шаманың мәнін табу»
Қазіргі уақытта өнім сапасын көтеру – біздің елімізбен қатар шет елдерде де негізгі мәселелердің бірі. Бұл мәселенің маңыздылығы алдыңғы уақытта арта түсері сөзсіз. Оның себептері өндіргіш күштердің, экономикалық жағдай, оның даму перспективасы деңгейіне байланысты. Сапаны жақсарту үшін, бәрінен бұрын, оны сандық анықтай білу керек, себебі сандық әдістерді қолдану – қолданылатын басқару шешімінің дұрыстығының маңызды алдыңғы шарттарының бірі.
Өнімдердің көптеген түрлерін өткізудің қиындығы оның сапасын әр түрлі стадияда: техникалық тапсырманы, жұмыс жобасын, тәжірибелік үлгісін, ең соңында сериялық өнімді, дұрыс анықтауды білмеуден. Бұл өткізуді баяулатуға, кей жағдайда сатуға мүмкіндік бермеуге әкеліп соқтырады. Ал бұл халық шаруашылығын орасан зор шығынға ұшыратады.
Капиталистік елдерде, нарыққа күресе отырып, әр фирма конкуренттерінің жетістіктерін мұқият бақылап отырады.
Мысалы қырынатын лезвие шығаратын «Жилетт» фирмасы дүние жүзіндегі таңдаулылардың бірі. Сондықтан, конкуренттерінің жартылай автоматты лезвие магазинін шығарған кездегі олардың мазасызданғанын түсінуге болады. Бөлім конструкторлар мен өндірістік бөлімдерден осыған ұқсас бір жаңалықты өндіріске енгізулерін талап етті. Бірақ сапамен қамтамасыз ету бөлімі бағалаған кезде, жаңалықтың қосынды бағасы салыстырмалы түрде шамалы ғана болды, сондықтан оны шығарудың маңызы болмай қалды. Дегенмен есептеулер, «Жилеттің» бұйымдары басқа көрсеткіштері бойынша конкуренттерінен төмен қалды, бұл оның комплекстік бағасын төмендетеді. Бұл көрсеткіштерге сапамен қамтамасыз ету бөлімі көңіл аударуды ұсынды. Дұрыс баға құру – (нарық) өнімнің сапасын объективті бағалаумен тығыз байланысты.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

Монографиялар мен зерттеулер:
1. Вахрушев В. Принципы японского управления.- М.: ФОБЗ, 1992.-207с.
2. Воскобойников В. Новые подходы к управлению качеством продукции.// Экономика и жизнь.- 1993.-дек.(50).- с.15.
3. Гличев А.В. Современное представление о механизме упраления качеством продукции.//Стандарты и качество.- 1995.- 3.
4. Мишин В.М. Проектирование систем качества конкурентоспособной продукции машиностроения. М.,1991.
5. Руководство по качеству./Воронежское акционерное самолетостроительное общество.- Воронеж,1993
6. Туровец О.Г., Попов В.Н. и др. Организация производства.-Воронеж,1993/-384 с.
7. Фомин В.Н. Квалиметрия. Управление качеством. Сертификация.-Ось-89-2005, 383 с.
8. Ильенкова С.Д., Ильенкова Н.Д., Ягудин С.Ю. и др. Управление качеством.- М., 1996.- 251 с.
9. Хамханова Д.Н. Основы квалиметрии. Учебное пособие.- Улан-Удэ: Изд-во ВСГТУ, 2003.-142 с.

Интернет ресурстары:
1. http://www.dist-cons.ru/modules/qualmanage/section2.html
2. http://www.bizoffice.ru/article_print.php?id=286
        
        Мазмұны
Кіріспе
............................................................................
....................... 3-бет
1. Жалпы менеджмент жүйесінде сапаны басқару ..........................
5-бет
2. Сапаны жаппай басқару (TQM)
..................................................... ... ... ... ... ... ... Еуропаның сапаны басқару әдісі
................................................... 16-бет
5. Сапа басқарудағы ұлттық тәжірибе
.............................................. 18-бет
Қорытынды
............................................................................
.............. 20-бет
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... қатынаста дамыған мемлекеттерде
түрлі салаларда ... ... ... және ... өнім сапасын
бағалау жиі қолданылып жүр. Автомобильдер мен сауда қорабы, ... ... мен ... ... ... өнімдері мен қала тұрғын
комплекстері және көптеген түрлі заттардың сапасын бағалайды.
Қазіргі уақытта әр ... ... ... ... қосымша сала
қалыптасып келеді. Бұл жүйеде өзінің ... ... ... ... мен ... бағалау әдістері), өзінің спецификалық зерттеу пәнін
(адам еңбегі жемісінің жиынтығы), өзінің ... ... ... ... ... математикалық, физиологиялық
және социологиялық мінезі бар.
Бұл жүйенің ... ... ... ... мағынасын
анықтайтын терминнің болмауы. Қойылған мақсатты жүзеге асыру үшін ... және ... ... ... ... ... Мамандар тобының арасында
түсінікті болу үшін бұл термин салааралық ғылымды түсіндіру керек. ... жағы ... деп атау ... ... тілінен «квали» (qualitas –
сапа, мінез, quails – қандай, ... ... және ... грек ... ... түбірі халықаралық лексиконда көп қолданылады. Ал ... ... одан ... ... ... ... ( ... т.б.), көптеген елдерде ол «сапа» деген мағынаны білдіреді.
Мысалы ағылшын тілінде – quality («кволити»), ... ...... француз тілінде – qualite («калите»), итальян ... ... ... ... ... – kwaliteit («квалитайт»), неміс
тілінде – qualitat ... ... өте ... болып келеді: түрлі ... ... үшін ... ... ... ... ... дәл
түсіндіреді.
Квалиметрияда екі термин жиі қолданылады, олар: бағалау және ... екі ... ... ... ... ... ... термині
– қарастырылатын өнімнің сапа ... ... ... ... ... мен ... ... мінездейтін қарапайым
мысалды қарастырып кетейік. Соңғы тексеру кезінде бетон 250 кг/см2 сығу
мықтылығын көрсетті. Бұл ... 250 саны – ... ... ... ... көрсеткіші. Бірақ бетонның сапасын білу үшін (немесе басқаша айтқанда,
бетонның жақсы немесе жаман екендігін білу ... сапа ... ... ... ... Мәселен, бетонның беріктік жобасы 300 кг/см2
болу керек, онда баға 250/300=0,83-ке тең. Егер ... жоба тек ... ... онда сапа ... көп ... ... 250/200=1,25.
Сонымен, өлшеу – шаманы өлшеммен анықтау болса, онда 0,83 пен 1,25 -
әртүрлі өлшемді қолданғандағы өлшеу ... ... (300 – ... 200 – ... ... ... бұлай түсіндіру қателестіреді,
себебі өлшеу деп бір физикалық масштаб шкаласындағы сапа ... ... де және бұл ... ... ... да ... өлшеу терминін «Метрология. Терминдер мен анықтамалар»
мемлекеттік стандарт ... ... ...... техникалық
құралмен тәжірибе жүзінде алынған физикалық шаманың мәнін ... ... өнім ... ...... ... ... шет
елдерде де негізгі мәселелердің бірі. Бұл мәселенің маңыздылығы алдыңғы
уақытта арта түсері сөзсіз. Оның ... ... ... экономикалық
жағдай, оның даму перспективасы деңгейіне байланысты. Сапаны ... ... ... оны ... анықтай білу керек, себебі сандық әдістерді
қолдану – ... ... ... дұрыстығының маңызды алдыңғы
шарттарының бірі.
Өнімдердің көптеген түрлерін өткізудің ... оның ... әр ... ... ... ... жобасын, тәжірибелік үлгісін, ең
соңында сериялық өнімді, дұрыс анықтауды ... Бұл ... кей ... ... ... ... әкеліп соқтырады. Ал бұл
халық шаруашылығын орасан зор шығынға ұшыратады.
Капиталистік ... ... ... ... әр ... жетістіктерін мұқият бақылап отырады.
Мысалы қырынатын лезвие шығаратын «Жилетт» фирмасы дүние ... ... ... ... ... автоматты лезвие
магазинін шығарған кездегі олардың мазасызданғанын ... ... ... мен ... бөлімдерден осыған ұқсас бір жаңалықты
өндіріске енгізулерін талап етті. ... ... ... ету ... ... ... ... бағасы салыстырмалы түрде шамалы ғана
болды, сондықтан оны шығарудың маңызы ... ... ... ... ... басқа көрсеткіштері бойынша конкуренттерінен төмен
қалды, бұл оның комплекстік бағасын төмендетеді. Бұл көрсеткіштерге сапамен
қамтамасыз ету ... ... ... ... ... баға құру – (нарық)
өнімнің сапасын объективті бағалаумен тығыз байланысты.
Өнімді бағалауда ... ... ... экономистердің
көпшілігі қлодайды. Бағаның сапаға тәуелділігін табу үшін ... ... ... ... өзінің мәні бойынша сандық формасы бар. Сондықтан елімізде
бағаны құрудың практикалық қажеттілігі сапаны бағалаудың ... ... ... ... принциптерін қажет етеді. Бұлай бағалау -
әртүрлі автоматтандырылған жобалардың пайда болуынан ... ... өнім ... ... ... ... алған үлкен
қиындықтармен кездесуде. Және жаппай ... ... мен ... ... ... ... ... әсер етеді.
Дегенмен, қорытындылағанда, бүгінгі таңда квалиметрияның келісті
теориясы пайда болды деп ... әлі ... ... ... өте аз ғана ... ... оның ... объектісі өте салмақты
(маңызды). Дегенмен бұл ғылыми бағыттың қалыптасуы, принциптері мен сапаны
бағалаудың тәсілдері туралы ... ... ... ... ... керек.
1. Жалпы менеджмент жүйесінде сапаны басқару
Сапаны басқару теориясымен танысқан уақытта ... ... ... ... ... туады. Сапаны басқару мен жалпы
менеджмент жүйесі ... ... көру үшін ... ... тәсілдерін қарастырған жөн.
Сапаны басқару дайын өнімнің шығу ... ... Әр ... ... басқарудың механизмін 1905 жылы Фредрик ... ... ... Бұл жүйе өнім ... ... ... деп аталатын, шаблон
түрінде бекітті. Бақылауда мамандар (инспекторлар) орындайды. Тейлор жүйесі
өнімді сапалы және сапасыз ... ... деп ... басқаруда санақ басы ретінде алынған Тейлордың ғылыми басқару
мектебі жалпы менеджменттің де негізі. Тейлор жүйесі ... өз ... ... ... өлшеуден кейінгі пайдалы қолдануға болатын амалын»
ауыстыратын заң мен ережені негізге ... ... ... ... ... ... өнімнің сапасына ғана
келіп ... және ... ... ... ғана
жатқызылған. Ал бұл уақытта жалпы ... ... ... реңдегі ашық ұйымдастыру кезеңінде ғана еді.
Сапаны басқару облысы, әсіресе бақылау әдістері ... ... ... бен ... ... бақылау таблицасы т.б.), түскен
кезде жалпы ... ... ... мектебі» пайда бола
бастады. Оның негізгі бағыттары:
басқару функциясын сипаттау;
басқару принциптерін дамыту;
басқару ұйымын бір жүйеге ... ... ... мен ... ... жолы ... ... деуге
болмайды. Оның мысалы ретінде Гариннгтон Эмерсонның негізі толық, дәл,
әрдайымғы есеп ... ... ... ... ... ... ... стандарттауға сүйенген ұйымдастыру принциптері.
Сапаны жалпы (жаппай) бақылау моделі (Total Quality Control) 50-ші
жылдардың басында Арманд ... ... ... ... ... проблемасын шешетін және оның бағасы ... ... ... ... ... ... жүйе деп ұғынды.
Фейгенбаум сапаны өндіріс бұйымының соңғы нәтиже ретінде емес, оның әрбір
шығу ... ... ... Осы концепция бойынша жалпы сапаны
бақылау мына түрде ... ... ... 1. ... ... 2. ... қолдау
Этап 3. Сапаны жетілдіру
Фейгенбаумның сапаны жаппай ... ... ... ... ... Аңызға аты айналған адам ... ... ... ... ... ... ... басқару теориясы ары қарай дамыды.
Демингтің осы саладағы қызметінің арқасында ... ... және ... емес ... шыға бастады.
Деминг, ауытқушылықтың ізіне түсу және оның ... ... ... мен ... жұмысты орындау қорытындысын бағаламау
идеясын ұсынды.
Деминг, бұл бағалау «қорқыныш атмосферасын ... ... ... ... мүмкіндік туғыза отырып, ұзақ мерзімді
мақсатты көңіл аудармайды, және ұжымдық жұмысқа бөгет болады» деп ... ... ... ... 14 ... ... тұрақтылығын сақтаңыз
Жаңа философия қабылдаңыз: төмен сапалы өнімдердің барлығынан бас тартыңыз
Бірігіп бақылау жасаудан бас тартыңыз
Өнім бағасына негізделген ... бас ... ... ... ... ... мен қызмет көрсетуді үнемі жетілдіріңіз
Тәлімгерлік пен оқуды кәсіпорынға енгізіңіз
Басқару функциясы санды көрсеткіш пен ... ... ... ... ... жаңа ... әдісі
Қорқынышыңызды басу, қызметкерлеріңіздің ашық айтуына дағдыландырыңыз
Кәсіпорын қызметкерлері мен бөлімдер арасына барьер орнатыңыз
Ұрандардан бас тартыңыз
Жиынақы сандық көрсеткіштерден бас тартыңыз
Қызметкерлердің кәсіптік мақтаныш ... ... ... ... жетілдіру және оқуын ұйымдастырыңыз
Кәсіпорын басшылары сапалы ойларды жүзеге асыру керек.
Деминг бірінші кезекте процесс пен жүйенің сапаны жақсартуды көздеуі,
Джозеф ... әр ... ... қол ... жеке қайраткерлік
керектігін айтты.
Джуран сапаны көтерудің 10 жолын ... ... ... болуының негізін қалау және сапаны жақсарту
жолдарын іздестіру
белсенділікті үнемі жетілдіру мақсатын алға ... ... ... жету ... қою, топ құру және
координаторларды сайлау
кәсіпорынның барлық қызметкерлеріне ... ... ... шешуге арналған жобаларды орындау
кәсіпорын қызметкерлерін қол жеткзілген табыстар туралы мағлұматтармен
қамтамасыз ету
жұмыс ... ... үлес ... ... тани ... ... ... туралы мәліметтер тарату
жетістіктерді тіркеу
кәсіпорындағы жыл бойғы жеткен табыстарды бекіту, қорытындылау.
Филипп Б. Кросби ұсынған сапаны жетілдірудің 14 компоненттен тұратын
жеке ... ... сапа ... ... ... ... ... мақсатында қызметкерлердің ұжымдық саясатын пайдалану
сапаны бағалау мен ағымдағы мәселелерді сапалы түрде анықтау
сапа бағасын анықтау
сапасыз ... ... ... және бұл ... ... жеткізу
сапасыз жұмысқа жол бермеу
«нөлдік ақаулар» бағдарламасымен жұмыс істейтін арнайы комитет құру
«нөлдік ақаулар» бағдарламасын іске асыратын қызметкерлерді жетілдіру
«нөлдік ақаулар» күнін ... және ... сапа ... ... ... жету мотивациясы
ақаумен жұмыс істеуге мүмкіндік бермейтін жағдайлар ... ... ... ... жету ... ... көзге түскен қызметкерлерді қоғамдық тану
кәсіпорынның сапа Одағын құру, ол ... мен ұжым ... ... жетілдіру үшін 1-13 пункттерді үздіксіз қайталау
Қолданылатын принциптердің көбісі (оның ішінде Демингтің 14 принципі)
Жалпы сапаны басқарудың (TQM) жаңа ... ... ... ... және ... Бергх Жаппай сапаны басқаруды 7 ... ... ... ... пен оның ... ... қатысу мен жауапкершілікті басқару
үзіліссіз жетілдіру
жұмысшыға байланысты проблемалар ... ... ... ... сапасын жақсартуды ұжымдық ұйымдастыру.
1980 жылдан бастап ұйымның жеке функционалды ... бөле ...... ... ... кеңейтіле басталды. Жалпы
менеджмент құрамында – ... ... ... ... ... ... қатар қоюға болатын ұйымдар бөлініп шықты. ... ... ... ... ... ... Осылайша сапасыз
басқару лақапаты пайда болған. ... ... біз ... ... (өз елімізде және шетелдерде кеңінен таралған) қарастырамыз.
2. Сапаны жаппай басқару (TQM)
Сапаны жаппай басқару – ... ... мен ... ... кәсіпорын философиясы. Ендеше, сапа – кәсіпорын өзегі. ... ... ... кәсіпорынның басқарудағы жаңа жолы, яғни сапаға
бағытталған, кәсіпорынның барлық ... ... және ... ... ... ... Қазіргі кезде сапаны жаппай
басқару қоғамда күн ... ... бара ... яғни ... шығу үшін және ... ... елге айналу үшін керек.Сапаны
жаппай басқару жақын арада үлкен және кіші кәсіпорын басшыларына керекті
болады.
Сапаны жаппай ... ... ... тұтынушы талаптарын қанағаттандыруға бағытталған саясаты
кәсіпкерлік сапаны мақсатқа айналдыру
кәсіпорынның барлық ресурстарын қолдану
TQM моделінің негізгі элементтері схемада көрсетілген:
Жоғары басқаруды қамту
Шешімдердің
Үрдістерге назар
фактілерге негізделуі
аудару
Тұтынушыға
акцент
жасау
Тұрақты ... ... ... көрсетілгендей TQM-нің ең негізгі басты элементтері:
жоғарғы басшылықтың қатысуы: ұжымда сапаның стратегиясына қатысты тұрақты,
үзіліссіз және жоғарғы басшылықтың ... ... ... ету. ... ... ... ... шарттарының негізгілерінің бірі.
Тұтынушыға акцент жасау: компанияның барлық қабілетін ішкі тұтынушының
талабы сияқты сыртқы тұтынушының ... ... ... ... ... ... қатысуы: негізгі мақсатқа жету үрдісіне
барлық қызметкерлердің қатысуын қамтамасыз ету – ... ... ... назар аудару: үрдістерге (оларды басты мақсатқа ... ... жүйе ... ... ... ... ... –тұтынушы
үшін өнім сапасын максимизациялау және оның ... ... ... де минимизациялау.
Тұрақты түрде жақсару: тұрақты түрде және үзіліссіз өнімнің ... ... ... ... ... шешімдерін интуиция
немесе қызметкерлердің тәжірибесіне емес, тек фактілерге ғана негіздеу.
Сапаны басқару – ... ... келе ... концепция. Бүгінгі күнде TQM-
нің бірнеше негізгі мектептері бар (жапондық, америкалық, европалық). TQM
негізделетін бірыңғай принциптердің қалыптасуының нақты көзқарастың ... да ... ... қазір негізгі болып келесі 8 принцип анықталған:
кәсіпорынның тұтынушыға ыңғайлануы
басшылықтың ролі
қызметкерлерді тарту
үрдістік көзқарас
басқаруға ... ... ... ... ... шешімдерді қабылдау
тауар әкелушілермен өзара пайдалы қатынас
TQM-нің концепциясын пайдаланатын ұйым әрдайым мәліметтерді жинап
және ... ... ... ... мен ... сегментін жеке тұтынушылар
сияқты дер кезіндегі және потенциалдық талаптарын ... ... ... ... ... жасау принциптерін іске асыру үшін төмендегі іс-
әрекеттерді қабылдау керек:
тауарға байланысты баға, ... т.с.с ... ... мен ... ... мақсатындағы сұранысын оқып-үйрену
тұтынушы және басқа да қатысушылардың қажетін теңестіру (жеке бизнес,
ұйымдық тұлға, ... ... ... қоғам)
жеке іс-әрекетті түзету мақсатында тұтынушының қанағаттануын өлшеу
тұтынушылармен өзара қатынасты басқару
Компания пайдаларға өнімнің жақсару ... ... ... ... «кері байланыстың» көмегімен және ... ... ... ... ... ... практикада кеңінен қолданылып жүрген 2 ... ... ... ұқсас тауарларымен салыстырмалы түрде тауарды жақсарту
және түзету үшін ... ... ... ... ... әдетте жасау бөлімі мен ... ... ... ... ... ... ... күтуі жайында мәліметтер жинағының және көптеген әртүрлі
әдістерді іздеу бар ... ... Осы ... ... ... бар, осы сұрақтарға толық жауап беру, өндірушіні қызықтыратын
барлық сұрақтарға осы ... ... ... жауап берумен қамтамасыз етпей,
бірнеше әдістерді ұйымдастыру немесе анық ... ... ... ... ... өніміңіз сондай-ақ уақытқа, ортаға,
адамдардың лайықты қаржысына сүйенеді. Барлық кіші бизнесте ең ... ... ... ... сіз ... сауалнаманың көмегімен тұтынушыға жазбаша түрде
сауалнама жүргізу. Өзіндік сауалнаманы аз қаржымен өткізуге болады, бірақ
оны ... мен ... көп ... ... тура ... ... ... дайындауға қатыспастан, сіздің сұрақтарыңыз респонденттерге
әртүрлі ... ... Егер сіз ... ... ... арқылы
жіберсеңіз, толтырылған сауалнама 10% ... ... ... Тұтынушылар үшін сауалнаманың үлгісі Ұсыныстан ... жеке ... ... ... ... ... ... сұрақты
талқылауда қамтамасыз етіледі; 1-ші ... ... ... ... ... таныстырмауы мүмкін, сондай-ақ сұрақтарға
жауап беруге бас ... ... ... ... ... 8-12 ... ... топты
таныстырады және бұлар бос уақытында мәселелерді талқылауға іріктелгендер.
Жеке ... ... ... ... ... топтарды басқарады. Кері
жағдайда топ көшбасшысы пікірін таныстырады.
Тұтынушыларды тыңдау мен оларға бақылау ... - ... іске ... және ... өткізу процестерінде жапондық компанияларды қолдану
– нәтижелі әдіс.
Тұтынушыларды 2 топқа бөлуге болады: сыртқы және ... ... ... ... көрінеді:
компания өнімдерінің соңғы пайдаланушылар (сенімді адамдар)
аралық тұтынушылар (өнімді пайдаланушылар мен ... ... ... ... ... өнімге баға қосушылар)
ірі немесе орташа тұтынушылар (мекеменің немесе ұйымның).
Ішкі ... ... ... ішкі ...... компанияның ішкі қызметін
пайдаланушылар, мысалы, мәлімет жүйесі, кадрлар таңдау ... ... мен ... жүйесі, т.с.с компанияның көмекші пайдаланушы бөлімшелері
бұл жағдайда ішкі өнімнің жабдықтаушысы ретінде орындайды. Ішкі тұтынушының
ең ... ... ... ... ... табылады. Олардың
дәлелі, олардың қазіргі кездегі қанағаттануы және олардың болашаққа деген
үміті компания жетістігінің іргетасы болып табылады.
Компания ... ... ... негізгі топты таныстырады. Олар
компанияның меншік иесі (акционерлері) болып табылады және жиі ... ... ... ... ажыратылып тұрады. Бұл
категория компания молшылығынан, әрі пайда алушыларды өз ішіне қамтиды.
Басшылықтың ролінің басым болу ... ... ... жүзеге
асырылады:
мінез-құлықтағы белсенділік
ішкі ортаның өзгерісіне түсінушілік және әсер ету
келісім-шарт иеленуші ... ... ... ... ... ... ұйым ... жеткізушілерге, қоғамға
ұйымның болашағының анық көрінуін жасау
мақсатқа жету үшін стратегияны орындау, мақсатты анықтау
ұйымның ... ... ... принциптерін және бөлінген барлық
құндылықтарды орнықтыру
сенімділікті орнату және ұйымдағы ... түп ... ... ... ... қаржымен және жауапкершілікті жете ұғынумен
іс-әрекеттегі өкілдікпен қамтамасыз ету
қызметшілерді рухтандыру және ... ... ... ... ... ... және әділ ... тасымалдауларға жағдай жасау
қызметкерлерді оқыту, жетекшілікке алу
Басшылықтан бастап қатардағы қызметкерге дейінгі барлық ... ... ... ... тиіс. TQM-нің концепциясында персонал
ұйымның творчестволық ... ... ... ... ресурсы.
Араласу принципі келесі әрекеттерде жүзеге асады:
проблемаларды шешу кезіндегі жауапкершлікті өз мойнына алу
жақсарту мүмкіндіктерін іздеудегі белсенділік
профессионализмді ... үшін ... ... ... ... ... үшін ... құру
рационалдық және шығармашылық
тұтынушы мен қоғамда ұйым туралы түсініктің дұрыс болуы
ұйым қызметкерлерінің, олардың осы ұйымның бір ... ... ... ... ұйым ... ... ... жеке адамның жалғыз жұмыс
істеуінен гөрі ... ... ... ... ... ... ... мақсаты болып табылады. Сондай-ақ, айтып өткеніміздей, өнім сапасы
үрдіс сапасының ... ... ... ... өнім ... сапалы өніммен қамтамасыз ету мақсатын жүзеге асыру үшін
алдымен ... ... ... ... ... ... сенімді болуы. TQM
үрдісі дегеніміз өнім шығару ... ғана ... ... ... ... ... ... – ресурстарды ұжымдастыру.
Үрдіс дегеніміз – ұжымдастырылған қызмет.
Үрдіске ене отырып, TQM екінші анықтамадан ... ... ... шекаралар бар, бастысы – кіру, соңғысы – шығу. Кіру
әрқашан да үрдіс ... ... ... Кіру ... түрлену
нәтижесі. Бұл үрдіс өз жұмысын ресурстар арқылы атқарады.
Үрдістер әрбір компанияда үшке ... ... ... ... ... ... және оның басшыларының, бөлімдерінің және ұйым
қызметкерлерінің араласу жүйесіне сәйкес ... ... ... ... қызметін горизонталынан кесіп ... және ... ... ... жиынтығы – бизнес (business
process) немесе горизонталды үрдіс.
Кез-келген үрдістің сол үрдіс ... ... ... өздігінен шешім қабылдай алатын иесі болуы керек. Сондай-ақ кез-келген
үрдісте оның сапалы жұмыс істеуі мен орындалуына ... ... ... тиіс.
Назарды көбінесе үрдіске аудару нәтижесінде басты фактор жасалынған
қателерді түзеу емес, профилактика болып ... ... ... ... ... ... концепциясы – үрдістің нәтижесіне емес,
үрдістің өзіне ықпал ету. Соңғы нәтижені алғаннан ... ... ... ... ... үшін үрдістің өзіне ықпал ету керек.
Үрдістерді басқарудың негізгі көрсеткіштері:
үрдісті іске асыруға кеткен ... ... сапа ... ... ... ... үшін ... келесі іс-шараларды жүзеге
асыру керек:
қажетті нәтижеге жету ... ... ... ... ... мен «шығу» жолдарын белгілеу және өлшеу
ұйымның функцияларымен үрдіс туралы келісу
болуы мүмкін қауіпті бағалау
процесті ... ... пен ... есеп ... арасында бірдей бөлу
керекті нәтижеге жету мақсатында үрдістің шешуші кезеңдерінде ... оқу ... ... мағлұмат, материал мен басқа да
ресурстарға үлкен назар аудару
Бұл принциптің негізінде өнімді шығару мен ... ... ... қызмет көрсетуде ұйым жобалау үрдісін нақтылауы тиіс, нәтижесінде
үрдістің шешімдерін басқару үрдістің өзін ... ... ... ... ... ... ... барлық ресурстардың қолданылуын қатаң бақылау
мен өнім шығару кезінде (қызмет көрсету) шығындарды азайтуға ... ... ... ... оптималды қолдану.
Барлық ұйымдарда мейлі ол кәсіпкершілік мекеме, банк, дүкен,
университет немесе қонақ үй ... ... тыс та ... ... ... мен ... арасында орын алады. Мысалы, хатшы-референт өз
бастығына қатысты өндіруші болып табылады, оған тұтынушы ретінде ... ... ... қызықтыруы тиіс. Бұл тізбек ... бір ... ... ... бір ... әсерінен үзілуі мүмкін.
Ішкі және сыртқы тұтынушылар мен өндірушілердің концепциясы жалпы сапаның
негізін ... ... ... ... ... ... ... және басқару арқылы көтеруге болады. Бұл, ұйым – өнім мен ... ... өнім ... және қызмет көрсету үрдістерін
біріктіруге ұмтылуы тиіс ... ... ... принципі төмендегі іс-әрекеттер арқылы жүзеге асады:
белгіленген мақсаттарға әсер ... ... ... ... ... жету үшін оптималды әдіс арқылы жүйені структуралау
жүйедегі процестер арасындағы өзара байланысты түсіну
бағалау мен аттестация ... ... ... ... қызметінде ресурстардың келісімділігін орнату
Стратегиялық жобалар мен оларда интеграцияланған жобаларды ... үшін ... кері ... ... түрде басқару эффективтілігін
қолдану қажет.
Ұйым пайда болған проблемаларды анықтаумен ғана шектелмей, олардың
болашақта ... ... ... ... ... ... келесі түрде жүзеге асады:
ұйымның әрбір қызметкеріне тұрақты түрде өнімді ... ... ... ... ... ... ... арнайы бақылаумен алмастыру
барлық процестердің өнімділігі мен эффективтілігін тұрақты түрде көтеру
профилактикалық іс-әрекеттерді мадақтау
ұйымның барлық қызметкерлерін керекті оқу, методика және үздіксіз ... ... ... ... реинженеринг тәсілі, инноватика
және т.б.).
Сапаны басқарудың жапон әдісі
Екінші дүниежүзілік соғыс ... ... ... ... ... саясат рангіне дейін көтерілді. Бұл мемлекетте сапа
мәселесін шешу қысқа мерзімде жоғары нәтиже көрсетті.
Жапонияда барлық ... ... ... ... ... ... ... жұмыс істейтін сапаны басқарудың үлкен базасы
қалыптасты, бұл ... ... ... ... ... барлық персоналмен жүзеге асырылды. Сапаны басқарудың жапондық
әдісінің негізгі принциптері келесі:
1. ... ... ... ... ... зат ... ... анықтау
3. жоғары сапаға жету жолындағы шығындарды анықтау
4. мүмкінболатын кемшіліктерді анықтап, олардың алдын алу
5. түзету шараларын алдын-ала ойластыру
6. тексеру қажеттілігін болдырмау.
1967 ... ... ... арналған 7-нші Симпозиумде сапаны
басқарудың жапон моделінің 6 ерекшелігі аталды:
1. сапаны басқаруға барлық билік тармақтарының ... ... ... мен сапа ... ... сапа ... ... басқару қызметін инспектірлеу
5. статистикалық әдістерді қолдану
6. сапаны басқарудың жалпыұлттық бағдарламалары.
Жапон ... ... ... сапа ... әдісін
практикада қолдануға келесі мәселелер кедергі туғызуда:
жоғарғы биліктегі басшылардың пассивтілігі мен ... ... ... жаңа инновацияларға қарағанда ... ... ... жаңа ... ... ... байырғы феодалды көзқарастан арылмауы.
Жапония сапаны басқаруда жеке инструменттерді ойлап тауып ... ... ... ... «7 ... ... қамтамасыз ету процесіне фирманың әрбір қызметкерін енгізу
сапаны бағалауда ... ... ... ... ... ... ... иерархиялық басқару сатысында сапа үйірмелерін ұйымдастыру
белгілі проблеманы ... ... ... ... ... ... ... құру
сапаны қамтамасыз ету мәселесін жалпыұлттық мақсатқа айналдыру.
Жапондық сапа басқару ... 4 ... сапа ... ... ... ... Онда TQM концепциясының келешектегі негізгі принципі шешімін
тапты – ... ... және ... ... ... ... Ол жүйе ... түрде көрініс
тапты:
Әлі белгіленбеген қажеттіліктерге толыққанды сәйкестілік
Нарық ... ... ... ... ... сай келетін
Сапаны басқаруда жапондық үлгілердің түрі:
сапа үйірмесі
«бес нөлдік» жоспары
JIT (Just-in-time) жүйесі
КАНБАН ... ... ... ... ... ... сапа ... құру идеясын ұсынды. Мұндай ... ... ... ... ... ... бақылау үлгісінде оқыту. Бұл
оқыту 60-шы жылдары жүргізілді.
Жапонияда қазіргі сапа үйірмесі - ... ... ... ... ... жоғарлату мақсатында, бос ... ... ... үйірмелердің өздерінің ұраны болады («сапа
туралы әр минут ... ... ... фирманың тағдырын шешеді») және мынадай
принциптерге негізделген:
ерікті қатысу
жиналыстардың жиілігі
мәселені тыңғылыұты ... ... сапа ... ... мәлімдеу.
Сапа үйірмесі Жапонияда кең тараған. Ең алғашқы үйірме 1962 ж болды.
1965 жылдың басында 3700 үйірме болды, ал ... ... ... ... ұйым ... марапаттау мен оқытуға байланысты.
Қарапайым статистикалық «құралды» пайдалана отырып, адамдар топпен жұмыс
істейді және ... ... ... ... өлшемділігі туралы
мәселелерді талқылайды, шешеді, сараптайды. Сонымен қатар жұмысы өнімнің
және ... ... ... ... Үйірме сапасының қызметінің
негізгі көрсеткіші ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... оқуы
Жапон өндірісінде «бес нөлдік» жоспары үлкен маңызға ие, оның ... әр ... ... ... ... ... алынған ақаулы өнімді қабылдау
ақау шығатын жағдай жасау
ақауы бар өнімді келесі ... ... ... ... ... ... ... адамның ресурстарын пайдаланбай жүзеге асыру
мүмкін емес. Мұны ... ... ... ... Охно өндірісте
«Just-in-time» (JIT) – «бәрін дер кезінде» концепциясын құрған кезде «бес
нөлді» ... ... ... ... ... ... өнімді
тұтынушыға жеткізген уақыт аралығын қысқартады.
Өнімнің пайдасы ... ... ... ... көрсеткішін
айқындайды. JIT жүйесі тек қана қажетті тауарды белгілі бір ... бір ... және ... бір жерге апарады. JIT жүйесінде керекті
бір бөлшек бір ... ... ... ... онда сол ... дәл сол уақытында
жасалынады. Бүкіл қолданылмайтын қорда тұрған заттар өндірістен шықпайды
да, өнімді ... ... ... да «Тойотаның» принципі жинақталған
ақшаның босқа кетуі болып есептеледі. JIT-дің мағынасы – ол ... ... және ... ... ... ... айтылып кеткен принциптердің бәрі ойдағыдай нормативтік
басқармасы мен өндірістің ... ... (KANBAN) ... жүйе ... Тoyota Motors ... өнім ... ... қысқартты, ал тауарды 8%-ға.
Канбан жүйесі тұрақты ... ... ... ғана өнім ... Бұл жүйе бірнеше принциптен тұрады:
сапаны қатаң бақылау
белгіленген уақытта тұтынушыға өнімнің жеткізілуі
ақаулықтарды болдырмайтын құрал-жабдықтарды реттестіру
жеткізушілер санын ... ... ... ... ... ... ... жылдан бастап Жапонияның сапа басқару жүесіндегі жаңалықтарын
дүниежүзі елдері мысалға ала бастады. Алайда, Жапонияның сапа ... ... ... ... мен ... ... және
соғыстан кейінгі кезеңдегі өнеркәсібіне негізделгендігін естен шығармаған
жөн.
4. Еуропаның сапаны басқару әдісі
Кез ... ... өз ... бір ... Сапаны басқару мәселесі
бойынша Еуропалық қор (European Foundation for Quality ... ... сапа ... ... ... олар кез ... ... оның бір бөлімінің қызметін эффективті жетілдіруге үлес
қосады.
EFQM-нің методика әдісінің қолданылуы Еуропада сапа ... ... ... ... ... ... ... әсер етуі
EFQM-нің негізгі шарттарының бірі – компанияның жақсы дамуы.
Бизнесті ұлғайту үшін EFQM-нің қолайлы жүйе ... ... ... ... әдіс EFQM ... ... болып тұрады.
EFQM моделі келесі түрлерге шоғырланады:
назардың барлығы тұтынушыға аударылған
жеткізушілермен ... ... ... мен ... іске ... мен ... ... мен новаторлық
басқару және мақсатқа жету
өзара жауапкершілік
қорытындыларды жинақтау
Істелген жұмыс нәтижесінің ... жету үшін ... пен ... ... ... мен процесстер арқылы мақсатына жетеді. EFQM-нің
әрбір элементі және өзінің критериі болады. Оны ... ... ... ... ... жету үшін даму жолында.
Көптеген критерилер EFQM-де 2 топқа бөлінеді:
жасалынып жатқан ... көру үшін ... ... бар ... ... Бұл ... конкурста ұту үшін пайдаланылады. Сіз өзіңіздің
балдарыңызды басқа Еуропалық компанияларымен ... көре ... ... ... компаниялар үшін қол жеткізерлік. EFQM ... ... ... ... ... жерлерінде кеңес беру көмегімен
шығарылған болатын. ... ... жыл ... EFQM ... ... (№1таблица қосымшада берілген).
«Жасалынып жатқан іс-шаралар» критерилері компанияның проблемаларды
шешу жолдарын бағалауда ... ... ... Критеридің құралған
бөліктері әртүрлі проблема жағдайынан ажырап кетуі ... ... ... ... ... сай жаңа ... ... ең
соңында компания аймақтар қатарын өзі орнатады.
Топтың ... ... ... жетті немесе мақсатына жетуде
бағалауға мүмкіндік береді. Әр критерий бұл ... ... ... ... ... ... нәтижеге жетуі
компанияның алдына қойған мақсатты орындауы
делдалдардың нәтижеге жетуі
басты компанияның өзіндік нәтижеге жетуі.
Сенімді көрсеткіштері жинақталған ақпарат ... ... ... ... ұлтаралық сыйлық беру сапа ... ... бар, оның ... ... де бар. ... сапа премиясы 1996
жылы сәуірде пайда болған. Сол уақыттан бастап біздің мемлекет әр жыл сайын
конкурстық сынақтан өтуі ... ... ... ... ... ... дамыту туралы сөз болғанда сапаны
жетілдірудің ұлттық тәжірибесі ... ... ... ... ... (ТМД шеңбері) сапа басқарудың келесі концепциялары бар:
БИП (ақаусыз өнімнің шығарылуы) концепциясы
КАНАРСПИ (алғашқы өнімнің сапа, ... ... ... ... ... ... аралас жүйе) концепциясы
БИП – бұл ақаусыз жұмыстың концепциясы. Ол өзінің ... 1955 ... ... ... ... ... өнімді Саратов жүйесінде
шығару. Бұл жүйенің негізінде өнімнің ақаулықтарын ... мен жою ... ... болу ... айқындау механизмі жатыр.
Өзінің жауапқа тартылатынын білген жұмысшы ... ... ... мен ... ... жағдайда, маман мен құрал-
жабдықтар қызметіне, бас ... ... ... ... соның нәтижесінде техникалық тәртіп қатаң сақталып тұрады.
КАНАРСПИ жүйесі Горький атындағы ... ... ... ең үздік деп танылған бұл жүйе келесі принциптерге негізделді:
универсалдылық (өнеркәсіптің басқа да салаларында қолдануға болады)
өнімнің сапасын ... ... ... ... сапасын арттыру мен өнеркәсіптің тәжірибе-конструкторлық қызметінің
дамуына бағытталған ... ... ... ... ... тіркелуін ұйымдастыру
өндіру кезеңінде өнім сапасына үлкен назар аудару
тұтынушылардың өнімді жетілдіруге деген ынтасын туғызу
1960 ... ... ... ... атты мотор
зауытында НОРМ жүйесі ... оның сапа ... ... ең ... ... – бірінші күрделі жөндеуге дейінгі ресурс қабылданды.
Басты назар двигательдің құрылуына және технологиясына, техникалық
үлгерімдерін көтеру және ... ... ... ... НОРМ ... өнім ... мен сол ... жетілуіне Саратов пен Горьков
жүйелерінің алдыңғы қатарлы негізгі ... ... ТМД ... ... ... ... – әскери-өндірістік салада (ВПК –
военно-промышленный комплекс) ... ... ... әдіс ... ВПК жаңа ... ... және сапасын тексеруді қамтамасыз
ететін әдістерді таратты. Сөйтіп ВПК-дан КСУКП ... ... ... ... дүниеге келді.
1970 жылдардың бірінші жартысында Львов облысындағы ... ... ... ... СССР ... «система» ғылыми-өндірістік бірлестікте өнімнің сапасын басқару кешенді
жүйесі жасалынып, кешенді апробациядан өтті.
Кәсіпорын шығаратын өнім ... ... және ... ... ... ету ... басты мақсаты болды. Ол үшін ... ... ... ... ... ... жоғары сапалы түрлерін табу мен оларды игеру
өндіріске жаңа өнімнің уақытында жеткізілуі
моралді ескірген өнімді өндірістен шығару
шығарылатын өнімді ... мен ... ... сапа
көрсеткіштерінің жақсаруы
Өндірістің сапа басқару кешенді жүйелерін қолдану тәжірибесі ... ... ... ... ие ... ... және бәсекегк
қабілетті өнімді шығаруға мүмкіндік бермеді. Мұндай ... ... ... ... ... ... мен ... басты және салалық ұйымдарының
басшыларының методикалық әлсіздігі
сапаны басқару жүйесін құру мен ... ... ... ... ... жүйесін ұйымдастыруға деген формалды қатынас
сапаны басқару әдісіне мамандарды дайындау қажеттілігінің ... ... ... ... ... ... емес техникалық бақылау
бөліміне жүктелуі
жоғары сапалы өнімнің шығарылуының қатаң бақыланбауы
өнеркәсіптің материалды-техникалық, ... ... ... ... ... ... ... жүйесінің ең басты кемшілігі –
тұтынушыға бейімделмеуі.
Алайда, бұндай жүйе өнім ... ... ... ... мүмкіндік беретін инструмент екендігін тәжірибе көрсетті.
Қорытынды
Өкінішке орай, қазіргі кезде ТМД елдерінің ... мен ... ... бәсекеге жарамсыз болып отыр. ... ... ... ұлттық және шетелдік ... ... ... ... ... ... беруі әбден мүмкін.
Айтып кеткеніміздей, соңғы жылдары ТМД мемлекеттерінде конкурстық
түрде Ресей Федерациясының Үкіметінің сапа саласында ... ... ... ... ... дайындауда екі негізгі мәселе бір
уақытта шешілді:
шетелдік премиялармен сиысуды қамтамасыз ... ... ... ... түрде ескеру
Тағы бір есте сақталуы тиіс жәйт – ол сапаны басқаруға жүйелі түрде
қарау мәселесінің өз ... шет ... ... ... дамыған елдерде тұтынушыны қанағаттандырып қана қоймай, ... ... ... ... ... мәселесі бірінші номерлі ... ... ... ету ... жүйеден асып түсті.
Жапония мен АҚШ өндірушілер ... ... ... оған ... ... оқу орындарында білім алып қана қоймай, ... мен ... толы жас ... тартылуын қамтамасыз етті.
Бұндай тәжірибені біздерге неге қолданбасқа?
40-жылдары құрылған Халықаралық стандарттау ұйымы (ИСО) белгіленген
сапа стандарттары мен ... ... ... ... ... отырып, ИСО Кеңесінің бекітуімен өнім сапасының жүйесіне
сай келетін УКП ... ... ... ... шығарды. Соның
нәтижесінде түрлі мемлекеттердегі сапаны ... ... ... сай бір ... ... өтсе де, ... басқару мәселесі өз өзектілігін жоғалтпауда.
Бәсекеге қабілетті 50 елдің ... ... ... ... ... сапасының Халықаралық стандарттарға сәйкес болуын қатаң
қадағалауы тиіс, ... тек ... ғана ... ... тұтынушылар да
өз үлестерін қосулары қажет.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Монографиялар мен зерттеулер:
Вахрушев В. Принципы японского управления.- М.: ФОБЗ, 1992.-207с.
Воскобойников В. ... ... к ... ... ... и ... ... с.15.
Гличев А.В. Современное представление о ... ... ... и ... 1995.- 3.
Мишин В.М. Проектирование систем ... ... ... ... по ... ... ... Воронеж,1993
Туровец О.Г., Попов В.Н. и др. Организация производства.-Воронеж,1993/-384
с.
Фомин В.Н. Квалиметрия. Управление качеством. Сертификация.-Ось-89-2005,
383 ... С.Д., ... Н.Д., ... С.Ю. и др. ... ... 1996.- 251 с.
Хамханова Д.Н. Основы квалиметрии. Учебное пособие.- Улан-Удэ: ... ... ... ресурстары:
http://www.dist-cons.ru/modules/qualmanage/section2.html
http://www.bizoffice.ru/article_print.php?id=286

Пән: Менеджмент
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Алекс» ЖШС ыдысқа құю бөліміне сапа менеджмент жүйесін әзірлеу және енгізу негізінде сапаны басқару процесін жетілдіру70 бет
«Райымбек Агро» ЖШС-те СМЖ және қаупсіздік жүйесін дайындау79 бет
Ақпараттық менеджменттің әдістемелік және теориялық негіздері6 бет
Бәсеке қабілеттілікті арттыруда сервистік қызметтің мәні38 бет
Менеджерлерге қойылатын талаптар6 бет
Сапа менеджмент жүйесін білім беру жүйесіне қолдану4 бет
Сапаны басқару жүйесі15 бет
Сапаны басқару жүйесі жайлы26 бет
Өнім сапасын басқару жөніндегі Жапония тәжірибесі10 бет
Мотивация мен сапа менеджменті жүйесі71 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь