Қазақстан - тәуелсіз, унитарлық мемлекет

КІРІСПЕ
І. ҚАЗАҚСТАН . ТӘУЕЛСІЗ, УНИТАРЛЫҚ МЕМЛЕКЕТ
1.1 ҚАЗАҚ КЕҢЕСТІК СОЦИАЛИСТІК РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ АТАУЫН ӨЗГЕРТУ ТУРАЛЫ
1.2.ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК УНИТАРЛЫҚ ТУРАЛЫ
1.3.ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ӨКІМЕТ ОРГАНДАРЫ
ІІ. УНИТАРЛЫҚ ҚҰРЫЛҒЫ ФОРМАЛЫ МЕМЛЕКЕТТЕГІ БАСҚАРУ ЕРЕКШЕЛІГІ
2.1.ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ . ДҮНИЕЖҮЗІЛІК ҚОҒАМДАСТЫҚТЫҢ МҮШЕСІ
2.2.ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК УНИТАРЛЫҒЫН БАСҚАРУ
2.3 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ . ПРЕЗИДЕНТТІК БАСҚАРУ НЫСАНЫНДАҒЫ УНИТАРЛЫҚ (БІРТҰТАС) МЕМЛЕКЕТ
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
80-жж. ақырында Кеңес мемлекеті ыдырай бастады. Халық деутаттары бірінші съөзінің өзінде-ақ және партиялық форумдарда тәуелсіздік, экономикалық дербестік, орталық пен федерацияның мүшелері арасында өкілсттікті бөлісу, жаңа Одақтық шарттар жасасу идеялары талқылана бастады. Демократиялық қайта құрылыстардың және ұлттық сананың ояну процестерінің дамуы, уақиғалардың даму барысы партиялық және мемлекеттік басшылық тарапынан осыған сай арталық пен одақтас республикалардың қарым-қатынасын үйлестіретін шаралар қолдануды талап етті.
Жаңа шындық жагдайды есепке ала отырып, Одақуы қайта құру идеясы кеңінен қолдау тапты және ол «төменнен» — автономиялық және одақтас республикалардан көтерілді. Қазақ КСР-да республиканың өзін-өзі басқару, өзін-өзі қаржыландыру концепциясы жасалды, онда Қазақстан территориясындағы табиғи байлықтар мен ендіріс құрал-жабдықтарына, оның ішінде енеркәсіптің негізі болып табылатын салалық кәсіпорындарына республиканың меншіктік құқы дәлелденді, республиканың тәуелсіздігін саяси және экономикалық салада нақты түрде қамтамасыз ету қажеттігі тура-лы батыл мәлімденді. Қоғамды жаңгыртуға бағытталған қозғалысты Н. Ә. Назарбаев басқарды, ол ордайым аса кұрделі проблемалардың шешімін демократиялық жолмен табуға тырысады. Оңшыл және солшыл радикализмге қарама-қарсы Н. Ә. Назарбаев табан-ды, демократиялық реформалар жүргізу және әлеуметтік прогресс, барлық қазақстандықтардың теңдігіне негізделген ұлтаралық ынтымақты сақтау, мемлекеттік саясаттың түбегейлі принципі ретінде саяси түрақтылықты сақтауға баса көңіл бөлу саясатын жүргізіп келеді.
Бірақ Қазақстанда басталған әміршіл-әкімшілдік жүйені сындыруға мемлекеттік басқару құрылымының, Қазақстан Коммунистік партиясының қатаң биліп кедергі жасады.
1. Бекниязов Т. Журналистің шығармашылық шеберлігі. Алматы: Қазақ университеті. 2004. 64 б.
2. Тұрсынов Қ. Көгілдір экран құпиясы. Алматы: Қазақ Университеті. 1998. 78 б.
3. Бурсов Б.И. Мастерство Чернишевского – Критика. Москва: Советский писатель. 1956.
4. Сагиндикова А.А. Конституционное право Республики Казахстан. - Алматы: Білім - 1999. – 262 стр.
5. Зиманов С. Законы и критерии их эффективности. «Тәуелсіз Қазақстандағы парламентаризм: жай-күйі мен проблемалары». Халықаралық ғылыми-практикалық конференцияның материалдары. 2001 жылғы 30 қараша. – Астана, 2002. – 18 бет.
6. Қазақстан Республикасы Парламентінің хабаршысы. Арнайы басылым. Вестник Парламента РК. Специальный вестник. – Астана, 2004 жылғы маусым, - 146 бет.
        
        Мазмұны
Кіріспе
І. ҚАЗАҚСТАН - ТӘУЕЛСІЗ, УНИТАРЛЫҚ МЕМЛЕКЕТ
1.1 ҚАЗАҚ КЕҢЕСТІК ... ... ... ... ... РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК УНИТАРЛЫҚ ТУРАЛЫ
1.3.ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ӨКІМЕТ ОРГАНДАРЫ
ІІ. УНИТАРЛЫҚ ҚҰРЫЛҒЫ ФОРМАЛЫ ... ... ... РЕСПУБЛИКАСЫ - ДҮНИЕЖҮЗІЛІК ҚОҒАМДАСТЫҚТЫҢ МҮШЕСІ
2.2.ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК УНИТАРЛЫҒЫН БАСҚАРУ
2.3 Қазақстан Республикасы – президенттік басқару нысанындағы унитарлық
(біртұтас) мемлекет
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер
Кіріспе
80-жж. ақырында ... ... ... ... ... ... съөзінің өзінде-ақ және партиялық форумдарда ... ... ... пен ... ... ... бөлісу, жаңа Одақтық шарттар жасасу идеялары талқылана бастады.
Демократиялық қайта құрылыстардың және ұлттық сананың ояну ... ... даму ... ... және ... ... осыған сай арталық пен одақтас республикалардың қарым-қатынасын
үйлестіретін шаралар қолдануды талап ... ... ... ... ала ... Одақуы қайта құру ... ... ... және ол «төменнен» — автономиялық және одақтас
республикалардан көтерілді. Қазақ КСР-да республиканың ... ... ... ... жасалды, онда Қазақстан территориясындағы
табиғи байлықтар мен ендіріс құрал-жабдықтарына, оның ішінде енеркәсіптің
негізі болып табылатын салалық кәсіпорындарына ... ... ... ... ... саяси және экономикалық салада
нақты түрде қамтамасыз ету қажеттігі тура-лы ... ... ... бағытталған қозғалысты Н. Ә. Назарбаев басқарды, ол ордайым аса
кұрделі проблемалардың шешімін демократиялық жолмен табуға тырысады. ... ... ... ... Н. Ә. Назарбаев ... ... ... және ... ... ... ... негізделген ұлтаралық ынтымақты ... ... ... ... ... ... ... баса көңіл бөлу саясатын жүргізіп келеді.
Бірақ Қазақстанда басталған әміршіл-әкімшілдік жүйені ... ... ... ... Коммунистік партиясының қатаң
биліп кедергі жасады.
І. ҚАЗАҚСТАН - ТӘУЕЛСІЗ, УНИТАРЛЫҚ МЕМЛЕКЕТ
1.1 ҚАЗАҚ КЕҢЕСТІК СОЦИАЛИСТІК РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ... ... ... партия ұйымдарының ез жүмыстарын жаңа талаптарға сай қайта ... ... ... нәтиже бермеді.
1988 ж. бастап жана туып келе жатқан оппоненттер тарапынан Қазақстан
Компартиясына сын айтыла бастады, мұның өзі ... ... ... ... ... әлі де ... ... сақталып отырған беделіне
қатты соққы болды.
Ресми емес қозгалыстардын, дамуы Казақстаннын, ... ... ... еді, оның ... ... ... ... сондай-ақ
Алматыдагы желтоқсан (1986 ж.) уақиғалаларынан кейін республикада туған
қоғамдық-саяси ақуал болды.
1987 ж. ... ... ... ұйым — әлеуметгік-экологиялық
«инициатива» бірлестігі қүрылып, ол ... ... ... ... түру,
экологаялық, адамгершілік және бейбітшілікті БАСҚАРУ идеяларын, жариялылық,
демократияландыру, әлеуметтік тендік және әділеттік ... ... ... ... ... ... ... еңбек
ұжымдары мен азаматтардың бастамаларына моральдық және ұйымдық, құқықтық,
консультациялық, информациялық, ... ... ... ... ... бұл ... басқа саяси ұйымдар, оның ішінде «жасыл майдан»,
Қазақстанның социал-демократиялық партиясы белініп шықты. Ядролық қаруға
қарсы «Невада — ... ... жоне ... ... ... экологи-
ясының проблемалары женіндегі қоғамдық комитет республика, мүнан кейін
халықаралық келемдегі экологиялық ұйымдарға айналды.
Жұмысшы ... ... ... күшке айналды. Оның қатарында Қарағанды
көмір бассейні шахтерлері ерекше роль атқарды, олардың қимылдары тегеуріні
женінен Кеңес Одағының басқа көмірлі аудандарының ... сай ... Таза ... ... басталған олар шапшаң-ақ саяси сипат
алды. Жүмысшылардын. облыстық ... ... 1989 ж. ... қызмет
істейді, ол Қарағанды облысы еңбекшілерінің одағына ұжымдық мүше ретінде
кіреді. Жаңа ... ... (1989 ж.) ... саладағы
кекейтесті проблемаларды жалғанның жарығына шығарды, ол инфрақүрылымның
мешеулігінен, ендіргіш күштерді ... ... ... ... ... жүргенде вахталық әдісті қолдану практикасының
берік орын алуынан туды.
Әйелдер кеңесіне балама ұйымдар әдеттен тыс ... ... ... ... комитеті, Қазақстан мүсылман эйелдерінің лигасы, көп
балалы аналар, жаңүялар одағы, «Айша», «Ақ ... және ... ... ... қүрылды. Республикадағы күштердің саяси орналасуында жастар
қозғалысы елеулі орын алды. 1991 ж. күзге ... оның ... ... ... комитеті, Қазақстан ЛКЖО және басқа 48 қүрылымдар мен
ұйымдар болды.
1990 ж. ортасында «Азат» қозғалысы және ... ... ... ... ... өзінің басты мақсатын ... ... ... ... ... ... үшін күрес деп белгіледі.
Бұл аталғандардан басқа да саяси партиялар мен ... ... ... 1991 ж. ... ... ... дербес бірлестіктер болды.
Қазақстан халқының елеулі дәрежеде саясаттануы жұртшылықтың ... ... ... ... дағдарыстан шығудың жолын
ортақтасып іздеуінің көрінісі еді.
Қазақстанда кеп ... ... ... талдау жасай келіп, мүны
тоталитаризмнен демократияға өтпелі кезеңнің бастамасы ғана деп ... Көп ... ... ... ... ... дамыған
саяси мәдениетінің жоқтығы — кең және берік саяси ... жоқ, ... ... ... ... ... ... болуына
әкеліп соқтыруда. Бұл бағаны «Алаш» және ... ... ... ... ... ... болады.
Осыған қарамай «деңгелек стол» басында ... ... ... ... күштердің күш-жігерін біріктіру үшін алғышарттар бар, мұның
өзі партияаралық қарым-қатынасқа цивилизациялық және оң ... ... ... ... халық конгресі партиясы және ... ... ... ... ... және ... ... шақырып, бір-біріне жақын
жарғы үсынады.
Қоғамдық демократияландыруда халық депутаттары Кеңесінің заң шығару
қызметі мақызды рөль ... Бұл ... он ... ... Қазақ КСР
Жоғарғы Кеңесі (1990 ж. ... ... орын ... ... ... ... ... әрбір адамның мүқият зерттеліп жасалған,
құқықтық және ... ... ... заң жүзінде бекітілген
бостандықтары мен адамгершілік ... ... ... ... ... зор көңіл белінді. Қалыптасқан шындық жағдайдың
талаптарына сай ... ... ... ... ... ... елеулі қадам болды. Заңдар Қазақстанның саяси және экономикалық
тәуелсіздігін іс ... ... ... ... бүкіл саналы
күштерді топтастыруға тиіс еді. Олар ... ... ... ... ... барлық үлттар адамдарынын, талап-
тілегіне жауап беретін болды. ... ... ... ... тіл ... берген «Қазақ КСР-нің тіл туралы» заңын қабыл-
дауы тарихи уақиға ... ... ... ... жүйесі мен экономиканың шуғыл күйреуі
жагдайында Қазақстанда саяси және экономика-лық өмірді ... ... ... ... ... еді. 1990 ж. ... ... Жоғарғы Кеңесі Қазақ КСР-нің Президенті ... ... ... ... ... беру ... оған Н. Ә.
Назарбаев сайланды. Президенттің Семей полигонында ... ... ... Үлы Отан ... ... мен ... теңестірілген азаматтарға
әлеуметтік көмек көрсету шаралары ... ... ... ... қүрылыстар жүргізудщ өзіндік бір белесі батды.
Республика Жоғарғы Кеңесінің тералқасы 1986 ж. 17—18 ... ... ... ... жағдайларға түпкшікті баға беру женінде арнаулы
комиссия құрды.
1990 ж. 25 қазанда республика Жоғарғы Кеңесі Қазақ ҚСР-нің ... ... ... қабылдады. Тәуелсіздік алу Казақстанда жалпы
демократиялық процестердің ... ... ... өзі ... ... уақиғалармен тыгыз байланысты еді. 1991 ж. ... ... ... ... іс ... ... оппозицияда болды.
Қазақстанның бастамасы ... ... ... ... және
басқа республикалармен бір-бірінің тәуелсіздігін, қалыптасқан шекараларды,
орнатылып жатқан өзара пайдалы экономикалық байланыстарды мойындау туралы
екі ... ... ... 1990 ж. ... төрт ... — Ресей,
Украина, Белоруссия және Қазақстан тәуелсізді мемлекеттер ... ... ... ... ... ... талдап жасау жөніндегі
бірлескен жұмыс басталды.
1991 ж. тамыздағы ... бұл ... үзіп ... ... ... ... одақтас республикалардың, оның ішінде Қазақстанның тәуелсіздік
алуын шапшаңдатты. ҚОКП, оның бір бөлігі Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттігі шеңберінде
Республикадағы жоғары атқарушы және билік жүргізуші өкімет ... ... ... ... ... өкілеттік беру қажеттігі пісіп
жетілді. Мұндай ... ... ... 1991 ж. 20 ... ... ... ... ... ... ... билігі мен
басқару құрылымың жетілдіру және Қазақ КСР Конституциясына (Негізгі ... мен ... ... ... Заңы ... ... ж. 1 ... Қазақстан тарихында тұңғыш рет республика Президентін
жалпы халықтық сайлау өтті. Халықтың демократиялық жолмен өз еркін білдіруі
арқасында Н. Ә. ... ... ... төмендегідей өзгерістер жасалды: прокуратура, мемлекеттік
қауіпсіздік, ішкі істер, әділет, сот органдары қайта құрылды; Қазақстанның
мемлекеттік қорғаныс комитеті ... ... ... багынатын
кәсіпорындар мен ұйымдарды Қазақ КСР-і үкіметінің қарамағына беру ... ... ... ... ... ... ету
туралы, Қазақстанда алтын запасы мен алмас қорын ... ... ... 1991- ж. 2 қазанда қазақ жерінде Байқоңыр ғарыш алаңы 40 жыл емір
сүргенде тұнғыш рет онан ғарышқа ... ... ... Т. О. ... ж. 10 ... ... ... халық сайлаған Президент қызметіне
кірісті, ал 1991 ж. 16 желтоқсанда ... ... ... Қазақстан Республикасы болып атал-ды. Жоғарғы Кеңес Қазақстан
Республикасының ез терри-ториясындағы бүкіл өкімет билігі өз ... ... ... ... ... белгілейтін және жүргізетін демократиялық
мемлекеттің мемлекеттік унитарлығын ... ... ... ... басталды.
Орта Азия мен Қазақстан республикаларының басшылары ... ... ... оның ... ... талдау жасады, жаңа
достастықты қалыптастыруға толық құқықтық негізде қатысуға ... 1991 ж. 21 ... ... ... ... одағының қүрамына
кірген унитарлық мемле-кет басшыларының кеңесінде ТМД-ны құру ... ... қол ... ... ... дамуының қарқынды процесі басталды.
Саяси салада күшті президенттік республика ... ... ... ... ... ... жоғарғы Кеңес құруға бағыт
үсталды. Республиканың жаңа конституциясының жобасы талқыланды. Жергілікті
өзін өзі басқару заңы ... ... ... және ... ... ... реформа жасалды. Өтпелі кезеңге әкімдер лауазымы
енгізіліп, оларға жер-жерде экономикалық ... ... пен ... ... үшін толық жауапкершілік жүктелді. ... және ... ... алуды жоғарыдан темен қарай: республика
Президенгі мен жоғары түрған әкімшіліктің әкімдері ... ... ... оның ... қадағалау қүқы, депутаттармен жүмыс жүргізу,
тұрақты комисшялардың қызметіне басшылық жасау, ... ... ... ... әртүрлі қоғамдық ұйымдармен байланыс жасау
Кеңесгердің қүзырына берілді.
Көппартиялық жүйе қалыптастырудың бастамасы жасалды. ... ... ... ... ... үшін ... ... Қазақстан
Еуропадағы Хауіпсіздік пен ынтымақ кеңесінің (СБСЕ) ... ... ... адам және аз ... ... ... кепілдік берді. Ұлттың
қүқығы жеке адамның құқына теңестірілді, ... ... ... ... ... ... жасайды. Мұның маңызды болатын тағы
бір себебі тек әлеуметтік ... пен ... ... ... ... дами беруіне мүмкіндік береді: ... ... ... ... 42 ... қазақтар, 37 проц. орыстар, 5,2 проц. украиндар,
4,4 проц. немістер.
Қазақстан унитарлықдік алғанан ... ... ... ... ... ... 1992 ж. 3 ... Қазақстан Біріккен Ұлттар
Ұйымына кірді, Халықаралық валюта қорынық, Халықаралық реконструкция және
даму банкісінің, ... ... ... даму ассоциациясының,
Инвестицияға кепілдік беретін көп-жақты ... ... шешу ... ... орталықтың, Дүниежүзілік денсаулық
сақтау ұйымынын мүшесі болды және басқа ... ... ... Біздің
мемлекетімізді жүзден аса ел таныды, олардың көбімен елшілік және екілеттік
дәрежесінде дипломатиялық ... ... ... сыртқы саяси
бағыты шекаралас мемлекет-термен, оның ішінде ТМД-ні ... ... ... ... ... тиімді достық қатынасты сақтау, сондай-ақ
барлық басқа мемлекеттермен ... және ... ... кең ... ... ... табылады. Қазақстан
территориясында орналасқан ядролық қарулар келешекте ... ... ... ... ... ... ... дәрежесін алады.
Қазақстан халықтарынын, мәдениеті мен дәстүрлері қайта түлеуде, ұлттық
сана өсіп келеді. Қазақ ұлты топтаса бастады; ... тілі ... ... ... ... таңдаулы өкілдерінін, есімдері ана дүниеден орала
бастады, тарихи топонимика қалпына келтірілуде; ұлттық мәдениеттің гүлденуі
үшін жағдай жасалды; ... және ... ... заң ... 1992 ж.
күзде Дүниежүзі қазақтарының құрылтайы еткізіліп, оған 10 ... ... ... ... ... ... республикада табиғи байлықтардың аса
мол қоры барлығын негізге алатын, экономикалық қайта құрылыс пен нарықтық
қатынастарға ... ... ... ... асыру, региондар мен шаруашылық
қызметі субьектілерінің баламалы меншік түрлерін ... ... ... ... және ... өндірістік
потенциалды неғұрлым ... ... ... ... ... ... емес ... белсенді дамытылуда. 1992 ж.
ортасында бұның қатарында 35 акционерлік қоғам, 76 ... және ... ... ... ... мен концерциумдар болды. Рес-
публикада 120 коммерциялық оанк, 60 биржа, 40 ... және ... ... екі ірі аудиторлық орталық болды. 230 орташа енеркәсіп
орны, 11 мыңдай кооператив, 5,5 мыңнан астам ... ... бар, ... шаруашылығында істейтіндердің 15 проц. ... ... ... сегіз мыңдай шаруа қожалығы бар. 1806 кәсіпорын мен ... ... ... екі ... ... ... төрттен бір
бөлігі жеке меншікке өтті.
Сыртқы экономикалық саясатта шетелдік капитал, техника мен ... ... ... ... ... ... ... 1085 өнеркәсіп кәсіпорны тіркелген, халық
шаруашылығына ТМД ... ... ең көп ... ... ... операциялар негізінен республикалық ... ... ... ... және республикалық экспорт
дамыған капиталистік елдерге бағдарлана ... ... ... ... бағыт басым, ол 1988 ж. 31 елге шығарылса, 1992 ... елге ... ... ... Аса ірі ... ... және
корпорациялармен, соның ішінде амери-кандық «Дау кемекал» ағылшындық
«Бритиш ... және ... ... ... ... Акитен» және
басқалармен келісімдер жасалды.
Қазақстан экономикасына аса ірі капитал ... ... ... 40 ... ... ... ... құру туралы меморандумға қол
қойылуы болды. Бірлескен кәсіпорынның ... ... ... ... бойында
табыстың 80 проц. Қазақстанға, 20 проц. «Шевронға» тиісті.
Бұрынғы Кеңес ... ... ... ... ... ... жағдайында нарықтық реформа қиындықпен
жүріп жатыр. Алайда қазақ-стандықтардың жалпы ұлттық татулықтары болашақтың
жақсы бо-латынына үміттендіреді, бұл татулық ... ... ... ... ... онда көк ... түс бірлік пен ашық
аспанды, бейбітшілік пен игілікті бейнелейді; ... күн — ... ... дала ...... пен ... асқақ ой-парасатты,
шаңырақ-ата мекенді бейнелейді.
1993 жылы 28 қаңтарда республика Жоғары ... ... ... ірге ... оның ... унитарлығын қамтамасыз етудің,
экономикалық, мәдени жоне ғылыми-техниқалық прогресс ... алға ... ... ... ... ... ... Конституциясын
қабылдады. Конституция бойынша Қазақстан ... ... ... ... құқық қамтамасыз ететін демократиялық, зиялы жонс
біртүтас ... Оның ... ... ... және
қол сүғуға оолмайтындығы атап көрсетілген. Қазақстан ... ... ... оның заң шығарушы, атқарушы және сот ... ... ... ... ... ... ... көзі — Қазақстан халқы. Қазақстан республикасы адамды, оның өмірін,
бостандығы мен унитарлығын, онын, ажырамас құқықтарын ең ... ... ... және өз қызметін азамат пен қоғамнын, ... үшін ... ... Қазақстан халқы өз тарихын жасай бастады.
Республиканың көп ... ... ... ... принциптеріне, адам
құқы мен бостандықтарының мызғымастығына, қоғамның саяси, экономикалық және
идеологиялық жагынан сан ... ... ... ... ... ... ... құруга үмтылысын басшылыққа ала оты-
рып, ... КСР ... ... ... ... ... Кеңестік Социалистік Республикасының атауы Қазақстан Республикасы
болып өзгертілсін.
2. Қазақ КСР ... ... ... мен Қазақ КСР-інің Мемлекеттік
тәуелсіздігі ... ... ... ҚСР завдарына және мемлекеттік
органдарының өзге де актілеріне тиісті өзгерістер енгізілсін.
Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасыиың Президенті
Н. ... 1991 ... 10 ... ... ... МЕМЛЕКЕТТІК УНИТАРЛЫҚ ТУРАЛЫ
Қазақстан Республикасының Жоғарғы Кеңесі Казақстан халкының ... ... Адам ... ... ... ... ... жалпы жүрт таныған өзге де нормаларында баянды етілген
жеке адамның хүқылары мен ... ... ... отырып,
қазақ үлтынын, езш-взі билеу хүқын растай ... ... ... ... ... ... бел ... басшылыққа ала отырып,
бейбітшілік сүйгіш сыртқы саясат жүргізе отырып, ядролық қаруды ... мен ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының мемлекеттік унитарлығын салтанатты түрде жариялайды.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... жаппай қутын-сүргін, күштеп ұжым-дастыру
кезендерінде, өзге де ... жат ... ... ... ... ... ... мәжбүр болган адамдардың және
олардың үрпақтарының, сондай-ақ ... ... ... ... ... өз территориясына қайтып оралуы үшін
жағдай жа-сайды.
Қазақ ұлтының және Қазақстанда түратын басқа үлттар ... ... ... ... ... ... ұлттық қадір-
қасиетін нығайту мемлекеттің аса маңызды міндеттерінің бірі болып танылады.
Қазақстан Республикасы Республика ... тыс ... ... ұлттық-мәдени, рухани және тілдік қажеттерін қанағаттандыруга
қамқорлық ... олар ... ... ... мемлекеттермен жасалған
шарттар негізінде бұл азаматтардын, мүдделерін қорғайды.
1.3 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ӨКІМЕТ ОРГАНДАРЫ
Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік өкімет ... бұл ... ... және сот билігі болып бөлінуі ... ... ... қүрылады және жүзеге асырылады.
Республика халқы атынан сөйлеу хуқы ... ... ... мен ... беріледі.
Заң шығару билігін Қазақстан Республикасынын, Жоғарғы Кеңесі жүзеге
асырады.
Қазақстан Республикасының және оның ... ... ... ... табылады.
Сот билігін Қазақстан Республикасының ... соты мен ... соты ... сот ... ... ... орган Қазақстан
Республикасының Конституциялық соты болып ... ... ... ... МЕМЛЕКЕТТЕГІ БАСҚАРУ ЕРЕКШЕЛІГІ
Басқару нысаны мынадай мәселелерді түсінуге мүмкіндік береді:
• Мемлекеттің ... ... ... ... және ... ... ... және басқа мемлекеттік ... ... ... ... қандай принциптер жатыр;
• Жоғарғы мемлекеттік билік пен тұрғындардың ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру қызметі азаматтардың
құқығы мен бостандығын қамтамасыз етуге қандай деңгейде мүмкіндік
береді.
Жоғарыдағы белгілерге байланысты 1995 ... 30 ... ... ... ... ... ... «Қазақстан
Республикасы – президенттік басқару нысанындағы біртұтас мемлекет».
Президенттік басқару нысандары әр елде әр түрлі болады:
1.Президентті ... ... және ... құру ... Үкіметтің парламенттің алдында емес, президенттің ... ... ... ... ... ... ... кеңдігі.
Президенттік Республика қазіргі кездегі мемлекеттік ... ... ... ... ... парламентаризммен қатар,
президенттің қолына мемлекет басының және үкімет басшысының өкілеттігін
жинап береді.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ...... басшысы ,
мемлекеттің ішкі және сыртқы саясатының негізгі бағыттарын
айқындайтын , ел ішінде және ... ... ... ... ... ең жоғарғы лауазымды тұлға.
2. Республиканың ...... ... ... ... адам және азамат құқықтары мен
бостандықтарының нысаны әрі кепілі.
3. ... ...... ... барлық
тармағының келісіп жұмыс істеуін және өкімет органдарының
халық алдындағы жауапкершілігін қамтамасыз ... ... ... ... Республикасының Конституциясына
өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы » ... ... ... заң ... , ... ... жүйесін демократияландыру,
Қазақстанда адал және әділ сайлау жүйесін құру, ... ... ... қатынасуына мүмкіндік жасау , парламентті биліктің тармағы
ретінде, өкілеттігін кеңейтіп, еліміздің саяси өміріндегі атқаратын рөлін
көтеру бекітілді. Үкіметтің және оның ... ... ... ... ... депутаттарының мәртебесін көтеру, сотты
құқықтық жүйені, мемлекеттік қызметті одан әрі ... ... ... ... Республикасының Конституциясына 19 түзетулер енгізілді. 33-
баптың 4-тармағындағы мемлекеттік қызметтегі адамдардың жасына шек қою
алынып ... ... ... ... ... бар, ... адамдар
мемлекеттік қызметте жасына байланысты шектелмей пайдаланылады
49-баптың 2-тармағына өзгертулер енгіліп, Парламенттің сайлану мерзімі
4 жыл болып белгіленді. 50-бапқа 5-тармақ қосылып, ... ... ... – 6 жыл, Мәжіліс депутаттарының өкілеттік мерзімі – 5
жыл ... ... ... ... ... ... депуттарының
саны 77-ге дейін көтерілді. 10 депутат партиялық тізімдерге байланысты
сайланады.
Мемлекет басшысының кезектен тыс ... ... ... ... ... Дауыс беруге қатысқан сайлаушылардың 50 пайызынан
астамының ... ие ... ... сайланғандардың есебіне кіретін
болды. Сонымен, сайлаушылардың жартысынан көбі қатысса ғана , сайлау ... ... ... ... ... ... аралас сайлау жүйесі
енгізіліп Мәжіліс депутаттарының көбі мажоритарлық жүйе ... , ... ...... жүйе ... ... ... арқылы
сайланатын болды. Конституцияның 53-бабының 3-тармағындағы депутаттың
мерзімі аяқталғанда, оның ... ... ... ... не ... берілмейтіндігі туралы норма алынып тасталды. Себебі, ондай
норма парламент депутатының мәртебесін ... ... ... ... болатын. Заңда Президент сайлауының рәсімдері, еліміздің
қазіргі дамуына сай демократияландырылып, сайлаушылардың ... ... ... ... ғана, сайлаудың өткізілгені деп белгіленген
41-юаптың 5-тармағындағы ... ... ... Себебі, дауыс беру,
не бермеу жеке адамның еркі субьективті құқығы болып табылады, яғни мұнда
сайлауға келгендерлдің ... ... ... ... ... ... ... дауыс берілуі.
Конституцияның 41-бабындағы Президент өкілеттілігінің 5 жыл мерзімі 7
жылға ауыстырылды. Презденттіккке кандидаттар үшін жас мөлшерін ... да ... ... ... сот ... арналған нормаларға да өзгерістер,
толықтырулар енгізілді.
Қазақстан Республикасының Конституциясы мынадай ... ... ... ... Президенті туралы»
2. «Қазақстан Республикасы Парламенті және оның ... ... ... ... үкіметі туралы»
4. «Республикалық референдум туралы»
5. «Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы».
Мемлекет нысандары – саяси өкіметті ... ... ... ... ұйымдастыру нысанын және саяси режимді қосып алады.
Егер ... ... ... ... ... ... екенін белгілесе, «мемлекет нысаны» санаты – қоғамда кім ... ... ... ... және ... ... билік құрылымы
қалай қызмет істейд, ол аумақтың тұрғындары қалай бірріккен, әр түрлі
аумақтық және ... ... ... ... ... ... және жолдардың көмегімен саяси билік жүргізілетіндігін
көрсетеді.
Мемлекет нысанынан көп ... , ... ... өмірдің өзі,
мемлекеттік институттардың беріктігі тәуелді.
Құық нысанына – оның ... ... ... ... ... климат жағдайы, ұлттық-тарихи және ... ... ... ... ... әсер ... ... құрамдары (бөліктері):
- Басқару нысаны – жоғарғы мемлекеттік органдардың ... ... ... ... ... және ... ... бірге, мемлекет нысанының
ерекшелігіне байланысты монархиялық және республикалық ... ... ... ...... аумақтық құрылысын,
мемлекет пен оның аумақтық бөліктерінің арасындағы қарым-
қатынастары көрсетіледі. Мемлекеттік ... ... ... ... және конфедеративтік мемлекеттер жатады;
- Саяси режим – мемлекеттік билікті іске асырудың ... ... ... ... Осы ... ... антидемократиялық және саяси режимдерге бөлінеді;
Мемлекеттік басқару нысандары – мемлекет нысанының құрамы, ол жоғарғы
мемлекеттік өкіметтің ұйымдасуының, оның ... ... және ... ... ... ... ... билікке мемлекет басшысы жатады.
Мемлекет басшысының жағдайына байланысты монархияға және республикаға
бөлінеді.
Монархия – басқару нысаны, ... ... не ... ... ... шоғырланады – монархтың, патшаның, шахтың, императордың,
т.б.
Монархияның белгілеріне:
- жоғарғы өкімет билігі мұра ретінде беріледі;
- басқару уақыты шексіз болады;
- сайлаушылардың ... ... ... ... түрі ... ... халықтың өкілеттік
мекемелері болмайды және мемлекеттің егемендігін алып жүруші жалғыз монарх
болады. Мысалы, қазіргі ... ... ... ...... мен Брунейде сақталған және шектелген монархия, яғни ... ... ... егемендігін алып жүруші басқа ... бар, олар өз ... ... ... ... ... үшін
құрылған.(Англия,Япония,Испания,т.б.)
Монархия бірнеше жүз жылдарға созылған уақытта, дүние жүзіндегі
үстемдік құрған ... ... ... ... ... ол ... ... жүзіндегі елдердің үшінші болігіне тараған.
Республика – басқару нысаны, мемлекет басшысы ... ... ал оның ... ... ... не ... өкілеттік
органдарымен белгіленеді.
Республиканың белгілеріне:
- өкіметтің сайлануы;
- белгілі уақытқа ғана сайлау;
- сайлаушылардың еркіне тәуелділік;
Кім үкіметті ... ол ... ... және кімге есеп береді,
осыған ... ... ... парламенттік және аралас
болып бөлінеді.
Президенттік республикаларда (АҚШ, Боливия, Бразилия,Сирия,т.б.) ол
рольді президенттің өзі ғана ... ... ... ... – парламент, аралас – президент пен парламент бірге
жүргізеді.
Президенттік республикада президент парламенттен тәуелсіз сайланады не
сайлаушылар коллегиясымен, не ... ... және бір ... және ... басшысы. Ол өзі үкіметті тағайындайды және оның
жұмысын өзі басқарады. Бұл мемлекетте ... ... ... ... алмайды, ал президент – парламентті таратпайды. Дегенмен
парламент ... ... ... ... пен үкіметтің
жұмыстарын шектеуге ... бар және ... ... ... ... жұмыстан аластатуы мүмкін. Президнттің өх жағынан
заң шығарушы органның шешіміне тоқтату ветосын қолдануға құқығы бар.
Парламеттік ... ... заң ... ... ... ... ... жауапты. Парламент дауыс беру арқылы ... ... ... ... ... ... үкіметтің басшысына,
нақты министрдің өзіне жариялауға құқығы бар. Арнайы түрде ...... не ... не ... коллегиясымен, не
халықтың тікелей дауыс беруі арқылы сайланады. Дегенмен мемлекеттік өкімет
органдарының жүйесінде ол өте қарапайым ... оның ... ... ... қызметімен тежеледі. Яғни коннституциялық ... ... ... айырмашылығы өте аз. Шын мәніндегі мемлекет
басшысы болып үкімет басшысы есептеледі.
Аралас (жарты президенттік, жарты парламенттік ) республиканың сипатына
үкіметтің ... ... ...... және ... ... ... президент және парламент тікелей халықпен
сайланады. Мемлекеттің басшысы президент болып есептеледі. Ол ... және ... ... ... парламенттегі бөлінуінен
байланысты тағайындайды. Мемлекет ... ... ... ... ... ... оның ... бекітеді.
Парламент үкіметті жылдағы бюджетті бекіту жолымен тексеруге мүмкіндігі
бар, оған қоса үкіметке сенімсіздік вотумын ... да ... ...... қоғамдық-экономикалық формацияның
мемлекеттеріне тән ... ... ... ... әр ... ... мемлекеттер көптеген нысандармен
қоршалады, қалыптағы тарихи бір кейіпте, әр ... ... ... Құл ... ... ... ... кейпіне –
республикалар сәйкес келеді. Феодалдық кейіпке – ... ...... ... және конституциялық монархиялар,
социалистік кейіпке – Париж коммунасы, Кеңес республикасы және ... ... ... ... ... ... ... кейбір
нысандары тек солардың өзіне тән болады. Мысалы, сословиелік - ... тек ... ... белгілі даму кезеңіне жатады, ал
парламенттік ... және ... ... тек ... мемлекеттерге тән.
Сонымен, көрсетілген кейіптегі мемлекеттер кез-келген нысандарға ауыса
алмайды, себебі, олардың мазмұнына ашық қайшы ... және ... сай ... Мысалы, құл иеленуші мемлекетті шектелген монархия
нысанында, не демократиялық республиканы ... ... ... ... ... ойлауға болмайды.
Нақты мемлекеттің нысаны оның тараихи кейпімен алдын ала ... ол ... да ... ... экономикалық дамуының деңгейіне,
халықаралық жағдайларға байланысты.
Сондықтан мазмұны мен ... ... ара ... ... тек ... ... құрылым нысандары – мемлекет нысанының құрамы, мемлекеттің
ішкі құрылысын сипаттайды, саяси және ... ... ... ... ... белгілі қарым-қатынастарын, оны құрайтын органдардың
бөліктерімен келісімділігін қамтамасыз етеді.
Осы түсінігімізге байланысты ... ... ... ... ... анықталады.
Мемлекеттік құрылым нысандары.
1) Унитарлық – қарапайым біртұтас мемлекет, әкімшілік-аумақтық
бөліктерінің мемлекеттік ... ... жоқ, ... жоғарғы органдары және біртұтас заңдар жүйесі бар.
Орталықтанған унитарлық мемлекеттерге Швецияны, Данияны, ... ... ... ... ... ... өте үлкен аумақтар кеңейтілген автономиямен пайдаланады,
орталықтың ... ... ... ... өз ... ... тәуелсіз шеше алады.
2) Федеративтік – күрделі одақтық мемлекет, бөліктері мемлекеттік
тәуелсіздікті, басқа да мемлекеттік белгілерді ... ... ... ... ... ... ... субектілердің де жоғарғы мемлекеттік органдары бар.
Мысалы ... ... ... ... ... ... бар. ... орталықпен субъектілердің
функциялардың бөлу принцпінің ... ... ... және ... ... өзгертілмейді. Сонымен қатар, субъектілердің кейбір
құзіреті тек кейбір органдарының құзіретіне, басқасы – ... ... – одақ пен оның ... ... ... ...... экономикалық және әскери мақсаттарға жету
мақсатында құрылған мемлекеттердің уақытша ... ... ... ... мүмкін, бірақ олар не
үшін біріккендері туралы мәселелерді реттеумен шұғылданады.
Қазіргі кезде қауымдастырылған мемлекеттік бірігудің жаңа нысаны ... ... ... ... ... деп атайды. Мысалы, қазіргі
әрекеттегі ТМД мемлекеттерін айтуға болады. Ол құрылымның ... ... ... ... бірге, жоғарыда айтылған мемлекеттер нысандары сияқты тарихта
басқа да арнайыланған ... ... ...... және ... ... дегеніміздің түсінігіне мемлекеттік құрылымдар жатады,
олардың негізгі айырмашылығына – аумағы жағынан кеңдігі, бір ... ... ... ... шет ... мен ... әр ... этникалық және мәдени құрамы. Мысалы, империялар
(Рим, Британия, Ресей) әр түрлі тарихи кезеңдерде ... ...... ... халі ... ... көрсеткен
формальды көмегі, әдеттегідей, ондай мемлекеттер тәуелсіздігін жоғалтады
және жерлері жауланып алынуы мүмкін.
Жер және оның қойнауы, су, әуе ... ... мен ... басқа да табиғи ресурстар, экономикалық және ғылыми-техникалық
потенциал Қазақстан ... ... ... ... ... тек қана соның меншігінде болады.
Қазақстан Республикасының унитарлық мемлекет мәртебесіне сай
келетін және меншіктің алуан түрлілігіне, барлық ... ... ... экономикалық жүйесі бар.
Қазақстан Республикасы басқа мемлекеттердің олардың Республика заңдарына
сәйкес Республика территориясында шаруашылық және өзге де ... ... ... мен ... мүліктік хүқыларын БАСҚАРУды қамтамасыз
етеді.
Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Ұлттық банкісі бар, ол ... ақша ... ... хақылы, Рес-публикалық салық және
кеден жүйесш ұйымдастырады.
Қазақсган Республикасы өзінін, алтын ... ... және ... ... ... ... - ... ҚОҒАМДАСТЫҚТЫҢ МҮШЕСІ
Қазақстан Республикасы халықаралық хүқтың субъектісі болып ... және ... ... ... ... ... ... жүйесіне кіруіне және ... ... ... ... ... ... қызмет мәселелерін дербес
шешеді.
2.2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК УНИТАРЛЫҒЫН ... ... ... ... БАСҚАРУ және ұлттық
мемлекеттігін нығайту жөнінде шаралар қолданады.
Республиканың ажырағысыз хүқы ... ... ... ... араласудың
қандайы болса да оның мемлекеттік тәуел-сіздігіне қол сүғушылық ... ... өз ... мен ... ... ... өзінің Қарулы Күштерш құруға хақылы. Республика өз
азаматтарының әскери қызмет ... ... мен ... ... ... ... ... қару-жарақ пен техника орналастыру мәселелерін
шешеді.
Қазақстан Республикасы – президенттік басқару нысанындағы унитарлық
(біртұтас) ... ... ... ... ... ... береді:
• Мемлекеттің жоғарғы органы қалай құрылады және олардың құрылымы
қандай;
• Жоғары және басқа мемлекеттік ... ... ... негізінде қандай принциптер жатыр;
• Жоғарғы мемлекеттік билік пен тұрғындардың арасындағы ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру қызметі азаматтардың
құқығы мен бостандығын қамтамасыз ... ... ... ... ... ... 1995 жылдың 30 тамызында қабылданған
Қазақстан республикасы Конституциясының ... ... ...... ... нысанындағы біртұтас мемлекет».
Президенттік басқару нысандары әр елде әр ... ... ... ... және ... құру тәсілі;
2. Үкіметтің парламенттің алдында ... ... ... ... ... қарағанда, мемлекет басшысының
өкілеттілігінің көбірек кеңдігі.
Президенттік Республика қазіргі кездегі ... ... ... ретінде Қазақстан Республикасында парламентаризммен ... ... ... ... және ... ... ... береді.
Қазақстан Республикасының Конституциясының 40-бабы бойынша:
4. Қазақстан Республикасы Президенті – мемлекеттің ... ... ішкі және ... ... ... ... , ел ішінде және халықаралық қатынастарды
Қазақстанның ... ... ... ең ... ... ... ... Президенті – мемлекеттік билік бірлігінің
Конституцияның мызғымастығының, адам және азамат құқықтары мен
бостандықтарының ... әрі ... ... Президенті – мемлекеттік ... ... ... ... ... және ... ... алдындағы жауапкершілігін қамтамасыз етеді.
1998 жылғы 7-қазанда «Қазақстан Республикасының Конституциясына
өзгерістер мен толықтырулар енгізу ... » ... ... ... заң ... , ... билік жүйесін демократияландыру,
Қазақстанда адал және әділ сайлау жүйесін құру, сайлау ... ... ... ... ... , ... биліктің тармағы
ретінде, өкілеттігін кеңейтіп, еліміздің саяси өміріндегі атқаратын рөлін
көтеру бекітілді. Үкіметтің және оның ... ... ... ... ... ... ... көтеру, сотты
құқықтық жүйені, мемлекеттік қызметті одан әрі реформалау көзделді. ... ... ... ... 19 түзетулер енгізілді. 33-
баптың 4-тармағындағы мемлекеттік қызметтегі адамдардың жасына шек қою
алынып тасталды. Ендігі жерде, өмірлік ... бар, ... ... ... ... ... ... пайдаланылады
49-баптың 2-тармағына өзгертулер енгіліп, Парламенттің сайлану мерзімі
4 жыл ... ... ... ... қосылып, Сенат депутаттарының
өкілеттік мерзімі – 6 жыл, Мәжіліс депутаттарының өкілеттік мерзімі – ... ... ... 50-баптың 3-тармағы өзгертіліп, мәжіліс депуттарының
саны 77-ге дейін көтерілді. 10 депутат ... ... ... ... кезектен тыс сайлауын өткізуге заңды ... ... ... ... қатысқан сайлаушылардың 50 пайызынан
астамының даусына ие ... ... ... ... ... ... ... жартысынан көбі қатысса ғана , сайлау өтті
деп ... ... ... ... ... ... сайлау жүйесі
енгізіліп Мәжіліс депутаттарының көбі мажоритарлық жүйе ... , ... ...... жүйе ... ... ... арқылы
сайланатын болды. Конституцияның 53-бабының 3-тармағындағы депутаттың
мерзімі аяқталғанда, оның ... ... ... ... не ... берілмейтіндігі туралы норма алынып тасталды. Себебі, ... ... ... ... төмендетіп, әлеуметтік қорғалуын
күшейтуге кедергі болатын. Заңда Президент сайлауының рәсімдері, еліміздің
қазіргі дамуына сай ... ... ... дауыс беруге қатынасса ғана, сайлаудың өткізілгені деп белгіленген
41-юаптың 5-тармағындағы кедергілер алынып тасталды. Себебі, дауыс ... ... жеке ... еркі субьективті құқығы болып табылады, яғни мұнда
сайлауға келгендерлдің пайызы емес, сайланатын ... ... ... ... ... ... 41-бабындағы Президент өкілеттілігінің 5 жыл мерзімі 7
жылға ауыстырылды. Презденттіккке кандидаттар үшін жас ... ... да ... ... ... сот ... ... нормаларға да өзгерістер,
толықтырулар енгізілді.
Қазақстан Республикасының Конституциясы мынадай Конституциялық
заңдармен белгіленді:
6. ... ... ... туралы»
7. «Қазақстан Республикасы Парламенті және оның ... ... ... ... ... ... «Республикалық референдум туралы»
10. «Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы».
2.Мемлекет нысандары
Мемлекет нысандары – ... ... ... жолдары, басқару
нысанын, мемлекеттік ұйымдастыру нысанын және саяси режимді қосып алады.
Егер «Мемлекеттің негізі» санатымемлекеттегі басты, ... ... ... ... ... ... ... – қоғамда кім және
қалай басқарады, қалай ұйымдасқан және ... ... ... ... қызмет істейд, ол аумақтың тұрғындары қалай бірріккен, әр түрлі
аумақтық және ... ... ... ... ... ... және ... көмегімен саяси билік жүргізілетіндігін
көрсетеді.
Мемлекет нысанынан көп ... , ... ... өмірдің өзі,
мемлекеттік институттардың беріктігі тәуелді.
Құық нысанына – оның ... ... ... ... ... ... жағдайы, ұлттық-тарихи және діни
ерекшеліктер, қоғамның мәдени деңгейінің дамуы әсер ... ... ... ... ... – жоғарғы мемлекеттік органдардың құрылуы мен ұйымдасуының
тәртібі. Олардың бір-бірімен және ... ... ... ... ... ерекшелігіне байланысты
монархиялық және республикалық болып бөлінеді;
2.Мемлекеттік құрылым ...... ... құрылысын, мемлекет
пен оның аумақтық бөліктерінің арасындағы қарым-қатынастары көрсетіледі.
Мемлекеттік құрылым нысанының ... ... ... және
конфедеративтік мемлекеттер жатады;
3.Саяси режим – мемлекеттік билікті іске асырудың ... мен ... ... Осы ... ... ... және саяси режимдерге бөлінеді;
3.Мемлекеттік басқару нысандары
Мемлекеттік басқару нысандары – мемлекет нысанының құрамы, ол жоғарғы
мемлекеттік өкіметтің ... оның ... ... және ... ... қарым-қатынасын сипаттайды.
Жоғарғы мемлекеттік билікке мемлекет басшысы жатады.
Мемлекет басшысының жағдайына байланысты монархияға және республикаға
бөлінеді.
Монархия – басқару нысаны, ... ... не ... ... ... ...... патшаның, шахтың, императордың,
т.б.
Монархияның белгілеріне:
- жоғарғы өкімет билігі мұра ретінде беріледі;
- басқару уақыты шексіз болады;
- сайлаушылардың еркінен тәуелсіз болады;
Монархияның ... түрі ... ... ... ... ... және ... егемендігін алып жүруші жалғыз монарх
болады. Мысалы, ... ... ... ... ...... мен Брунейде сақталған және шектелген монархия, яғни монархтан
басқа қосымша мемлекеттің егемендігін алып ... ... ... бар, олар өз ... ... ... ... жүргізу үшін
құрылған.(Англия,Япония,Испания,т.б.)
Монархия бірнеше жүз жылдарға ... ... ... ... ... басқару нысаны болды. Арнайы нысанда, ол бүгінде сақталып,
дүние ... ... ... ... ...... ... мемлекет басшысы сайланады және
ауыстырылады, ал оның ... ... ... не ... өкілеттік
органдарымен белгіленеді.
Республиканың белгілеріне:
- өкіметтің сайлануы;
- белгілі уақытқа ғана сайлау;
- сайлаушылардың еркіне ... ... ... ол ... ... және ... есеп ... байланысты республикалар президенттік, парламенттік және аралас
болып бөлінеді.
Президенттік республикаларда (АҚШ, ... ... ... президенттің өзі ғана орындайды, парламенттік ... ...... ... – президент пен парламент бірге
жүргізеді.
Президенттік республикада президент парламенттен тәуелсіз сайланады не
сайлаушылар коллегиясымен, не ... ... және бір ... және ... ... Ол өзі ... ... және оның
жұмысын өзі басқарады. Бұл ... ... ... сенімсіздік
вотумын жариялай алмайды, ал президент – парламентті ... ... ... ... көмегімен президент пен үкіметтің
жұмыстарын шектеуге мүмкіншілігі бар және ... ... ... ... ... ... ... Президнттің өх жағынан
заң шығарушы ... ... ... ... ... ... ... республикада үкімет заң шығарушы органмен құрыладыжәне ол
соның ... ... ... дауыс беру арқылы сенімділік не
сенімсіздік вотумды тұтасымен ... ... ... ... министрдің өзіне жариялауға құқығы бар. Арнайы түрде мемлекеттің
басшысы – Президент не ... не ... ... не
халықтың тікелей дауыс беруі арқылы сайланады. Дегенмен мемлекеттік өкімет
органдарының жүйесінде ол өте ... ... оның ... ... ... ... тежеледі. Яғни коннституциялық монархиядағы
мемлекет басшысының қызметінен айырмашылығы өте аз. Шын мәніндегі ... ... ... басшысы есептеледі.
Аралас (жарты президенттік, жарты парламенттік ) республиканың ... ... ... ...... және парламенттің
алдында. Мұндай республикада президент және ... ... ... ... ... президент болып есептеледі. Ол үкіметтің
басшысын және министрлерді саяси ... ... ... тағайындайды. Мемлекет басшысы, әдетте министрлер кабинетінің
отырысында төрелік етіп, оның шешімін бекітеді.
Парламент үкіметті ... ... ... жолымен тексеруге мүмкіндігі
бар, оған қоса үкіметке сенімсіздік вотумын жариялауға да болады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қазақстан Республикасының Конституциясы адам құқықтарының ең ... ... ... билік бөлінісі, құқықтық мемлекет, құқық пен
заңның үстемдігі, саяси және ... ... ... нысанының
алуандығы сяқты қағидаларға негізделген ... нық ... ... жылғы Конституция қазіргі таңдағы қайта құрулар жолында дамудың
үлкен потенциалына ие. Мемлекет басшысының айтуы бойынша ол «өзінің маңызын
әлі жойған жоқ, оның ... ... ... ... ... ... ... экономикалы, еркін демократиялық мемлекет жолындағы
біздің қоғамымызды одан әрмен дамытуға мүмкіндік беретін ... ... ... ... ... және ... ең ... қазынасы адам
баласын казіргі қыспақ заманнан алып өту мақсатында біздің елбасымыз Н.Ә.
Назарбаев Парламент палатасының біріккен ... ... ... ... атты Казақстан Республикасы халқына Жолдау салады.
Елбасының Қазақстан халқына арнаған «Дағдарыстан жаңару мен
дамуға» ... ... ... ... ... ... жәрдем
көрсетуді қатаң тапсырды. Дағдарыс жағдайында ... ... ... ... билік орындары нақты шараларды ... ... ... ... ... ... ... жұмыстарына ауқымды
қаражат бөліп отыр. Дағдарысты жеңу бағдарламасының басым бағыттарының бірі
аграрлық секторды қолдау, яғни, әлеуметтік аз ... ауыл ... ... табылады. Аталған бағытқа мемлекет қоржынынан қомақты қаражат
бөлініп, ауыл тұрғындарына нақты ... қолы ... ... ... ел ... ... дағдарыс кезеңінде жасалатын нақты бағыттар мен іс-
қимыл жоспарын көрсетіп берді. Ең басты міндет – ... ... ... табылады. Дағдарыс біздің бірлігіміз мен татулығымыздың мықтылық
деңгейін сараптап-талдаушы күш.
Пайдаланған әдебиеттер:
1. ... Т. ... ... ... ... ... 2004. 64 ... Тұрсынов Қ. Көгілдір экран құпиясы. Алматы: Қазақ Университеті. 1998.
78 б.
3. Бурсов Б.И. ... ...... Москва: Советский
писатель. 1956.
4. Сагиндикова А.А. Конституционное право Республики Казахстан. - Алматы:
Білім - 1999. – 262 ... ... С. ... и ... их ... ... ... жай-күйі мен проблемалары». Халықаралық ғылыми-практикалық
конференцияның материалдары. 2001 жылғы 30 қараша. – Астана, 2002. – 18
бет.
6. Қазақстан Республикасы Парламентінің хабаршысы. ... ... ... РК. ... ...... 2004 жылғы маусым, - 146 бет.
 

Пән: Саясаттану
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
60-80 жылдардағы ортасындағы Қазақстандағы нақты социализм12 бет
Delphi программалау ортасы15 бет
Адам ауруын қоздырушы және өнеркәсіпте қолданылатын дрожжилар5 бет
Арифметикалық және логикалық командалар . avr тегінденгі микроконтроллерларды пайдалану ерекшеліктері . Тактілі генераторлардың сыртқы элементтері . Интерфейстарды шешудің негізгі сұлбалары5 бет
Евро валютасы6 бет
Егемен Қазақстанның саяси проблемалары3 бет
Конституциялық құрлыс5 бет
Кәсіпорынның тиімділігін жоғарлату жолдары30 бет
Мемлекет20 бет
Мемлекет басқару нысанын зерттеудің теориялық құқықтық негіздері36 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь