Қазақ отбасындағы тәрбие үрдісі

Қазақ отбасындағы тәрбие үрдісі
Отбасы федерациясы
Отбасы тәрбиесі
Әдебиеттер тізімі
Әр бір отбасы қоғамның кішкентай бір бөлігі болып табылатындықтан, қоғамды өркениеттілікке жеткізу, ең алдымен, әрбір отбасындағы өмірді ұймдастырудан басталмақ. Тәрбиенің бастапқы әліуппесін бала отбасында алады. Салауатты отбасында ғана салауатты ұрпақ қалыптпсады.
Адамзат қоғамының қай кезеңінде болсын отбасы тәрбиесі мәселелерді күн тәртібінен түскен емес.
Отбасы тәрбиесі мәселелері Шығыстың ұлы ойшылдары Әл-Фараби, Ж.Баласағұн, Қ.Иассауи,М.Қашқари, классик әдебиеттер Я.Коменский, К.Ушнский, И.Песталоцци, қазақ ағартушылары А.Құнанбаев пен Ы.Алтынсарин еңбектерінде, кеңес педагогтері В.Сухомлинский, А.Макеренко, Н.Крупская, қазақ зиялары М.Жұмабаев, Ж.Аймаутов, М.Әуезовжәне т.б. еңбектерінде кеңінен орын алады. Бүгінде отбасы тәрбиесі мәселелері қазақстандық ғаламдар С.Ғаббасов, Р.Қоянбаев, Г.Байделдинова, В.Лысенкова, Р.Төлеубекова және т.б. тарапынан зерттеліп келеді.
Қоғамның бүгінгі жағдайында болашақ тәрбиесін отбасынан бастап қолға алуға мемлекеттік тіпті, әлемдік тұрғыда көңіл бөлуде. Оған 1989 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымы қабылдаған, кейіннен 1995 жылы 5 шілдеде Қазақсатанда қабылданған «Баланың құқығы туралы Конветция» дәлеле бола алады. Онда «Бала толық және гормониялы дамуы үшін, ол мейірім мен өзара түсіністігі бар, қызығушылыққа көп көңіл бөлетін бақытты ахуалдық ортасы бар оьбасында өсуі қажет. Бала әлі дене, ақыл- ой жағынан толыққында жетілмегендктен, олар туылғанға дейін де, туылғаннан кейін де ерекше мейірімділікке, қамқорлыққа, әсіресе, құқықтық қамқорлыққа мұқтаж » делініп, әлбір ата- ана жасөспірімдердің өркениетті елдерде қазіргі заман талабына сай білім алуын қамтамасыз етуге міндетті деп көрсеткен.
Сонлай- ақ 1996 жылы 30 шілде мен 1 ьамыз аралығында бүкіл әлемдік Конвеция кезінде Вашингтон қаласында жапон азаматы Сан-Мен-Мунның ұйымдастыруымен «Бүкіл әлемде бебйбітшілік үшін » деп аталатын отбасы федерациясы құрылды. Рның салтанатты ашылу рәсіміне әлемнің 100 мемлекетінен 600- ден астам делегаттар қатысчты. Мұндай рәсімдер БӘБҮотбасы федерациясының 185 мемлекетте ашылған бөлімдерінде өткізіліп келеді.
1. Назарбаев Н. Барлық Қазақстанжықтардың осіп- оркендеуі, қауыпсыздігі және әл ауқатының артуы. «Егемен Қазақстан»
1997 жылы 11 қазан
2. Нұрғалиев Р. Философиялық сөздік. Алматы. «Қаз. Энциклиопедиясы бас редакциясы». 1996. 342 бет.
3. Аяғанов Б, Тәжин А. Социялогия негіәздері. Алматы. Ана тілі. 318 бет
4. қазақстан мектебі. 2006 жыл 1 санынан 5. Қоянбаев Ж. Б. Семья және балалар мен жеткеншектер тәрбиесі. Алматы. Рауан, 1990 жыл. 234- бет.
6. Назарбаев Н. Еліміздің болашақөта гүлденуі бүгіннен басталады. «Егемен Қазақстан». 11 қазан, 1997 жыл.
7. Гребеников И.В Основы семейной жизын. Москова. Просвещение, 1991 208 бет.
        
        Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университеті
Философия және саясаттану факультеті
Жалпы университтік жалпы және этникалық педагогика кафедрасы
Өзіндік жеке жұмыс
Тақырыбы: «Қазақ отбасындағы тәрбие үрдісі»
Тексерген: ... ... ... ... ... ... магистранты
Мұқанқызы Нұрзат.
Алматы, 2007ж
Қазақ отбасындағы тәрбие үрдісі
Әр бір отбасы қоғамның кішкентай бір ... ... ... ... жеткізу, ең алдымен, әрбір отбасындағы ... ... ... ... әліуппесін бала отбасында
алады. Салауатты отбасында ғана салауатты ұрпақ қалыптпсады.
Адамзат қоғамының қай ... ... ... тәрбиесі мәселелерді күн
тәртібінен түскен емес.
Отбасы ... ... ... ұлы ойшылдары Әл-Фараби,
Ж.Баласағұн, Қ.Иассауи,М.Қашқари, ... ... ... ... қазақ ағартушылары А.Құнанбаев пен Ы.Алтынсарин
еңбектерінде, кеңес педагогтері В.Сухомлинский, ... ... ... ... ... М.Әуезовжәне т.б. еңбектерінде
кеңінен орын алады. Бүгінде отбасы тәрбиесі ... ... ... ... ... ... және т.б. тарапынан зерттеліп келеді.
Қоғамның бүгінгі жағдайында болашақ ... ... ... ... ... ... әлемдік тұрғыда көңіл бөлуде. Оған 1989 ... ... ... ... ... 1995 жылы 5 ... ... «Баланың құқығы туралы Конветция» дәлеле бола алады. Онда «Бала
толық және гормониялы дамуы ... ол ... мен ... ... ... көп көңіл бөлетін бақытты ахуалдық ортасы бар оьбасында өсуі
қажет. Бала әлі дене, ақыл- ой жағынан ... ... ... ... де, ... ... де ... мейірімділікке, қамқорлыққа,
әсіресе, құқықтық қамқорлыққа мұқтаж » ... ... ата- ... ... ... ... ... талабына сай білім алуын
қамтамасыз етуге міндетті деп көрсеткен.
Сонлай- ақ 1996 жылы 30 ... мен 1 ... ... ... әлемдік
Конвеция кезінде Вашингтон ... ... ... ... ... ... ... үшін » деп аталатын отбасы
федерациясы құрылды. Рның салтанатты ... ... ... ... 600- ден астам делегаттар қатысчты. Мұндай рәсімдер БӘБҮотбасы
федерациясының 185 ... ... ... ... ... федерацияның негізгі мақсаты- отбасы дамуына көмектесу болса, ең
көңіл ... ... ата- ... ... деген қамқорлығы мен
сүйіспеншілігін, отбасындағы бала ... және ... ... ... мәселелері Қазақстан Республикасының Приздентінің
1995 жылғы 2 науырыздағы Жарлығымен Приздидент жанындағы ... ... ... ... мәселелері жөніндегі арнайы кеңестің құрылуы.
Кеңес өз қызыметінің алғашқы қадамын «1995 жылы ... ... ... ... ... ... тақырыпта баяндама жасаудан бастады. Ол
баяндама әлеуметтік- ... ... ... ... ... ... халық шаруашылығында, еңьекпен қамту, әлеуметтік сала,денсаулық
сақтау және медициналық әл- ауқат дәрежесі, ... және оны ... ... мүгедектер мен зейнеткерлер, әйелдердің тәртіп бұзкшылығы
сияқты тарауларды қамтылды.
Осы тұста Елбасы ... ... ... ... өсіп
өркендеуі, қауіпсіздігі және әл- ауқатының артуы» ... ... ... ... ... біз ... жоғары қоғам болғымыз келсе,
жұбайларлың бір- бірінің алдындағы, ең ... ... ... күшейтіуге тиіспіз » деген болатын.
Бұл жоғарыда келтірілген деректер ұрпақ тәрбиесі мен адамзат өсуінің
болашағы отбасы ... ... ... ... түседі.
«Отбасы» ұғымының өзі көптеген әдебиеттерде әр түрлі ұғымдармен, яғни
үй-ел-мен ... ... ... « ... » және ... ... ... «жанұя» ұғымдарымен баламаланып ... Бұл ... бәрі де ... жағынан бір- бірімен кем тұспейді.
Дегенмен терминологиялық сөздікте «семия » ... ... ... ... қабылданған.
Отбасы- тарихи котегория. Оның типтері, формалар мен функциялары өмір
сүріп ... ... ... ... ... қатынастардың
сипатына, сондай- ақ қоғамның мәдени даму деңгейіне байланысты болады. ... ... ы да ... ... ... ... Ол баланың туылуы,
балалар мен жасөспірімдердің әлеуметтік орнын табуы, үй ... өз ... ... ... және ... ... ... әсерін тигізуі.
«Отбасы» ұғымына әр түрлі салакдағы еңбектерде ... ... жүр. ... ... өзінің философиялық сөздігінде «Отбасы-
әлеуметтік қатынастардың түрі, ол ерлі ... ... және ... яғни ері мен ... ата- ... мен ... ... мен апа- қарындастардың, бірге туып ... ... ... ... сан алуан қатынастарға негізделген жеке тұрмысы» деп
анықтама беріледі. Ал педагог- ... ... ... ... ... ... ... негізделген қандас туыстар тобы»- деп анықтама
берілген.
Осы айтылған анықтамаларға сүйене отырып отбасының мынындай ... ... ... ... ... қатысы бар, әр түрлі жастағы және әр түрлі
құқылыадамдардан біріккен үжым.
2. Отбасын ... ... ата- ... ... ата- аналарына,
ересектердің кішілерге және бір- біріне деген ... ... ... ... тұрады.
3. Ата- аналар мен балалар бір- бірінен бірі отбасын басқарумен,
екіншілері сол ... ... ... ... өмірі әр түрлі мәтереиялдық және ... ... ... ... өзі «отбасы» және «тәрбие »
категорияларының жиынтығынан тұрып, оның ... мен ... ... ... ... өмір ... байланысты дамиды.
Отбасы баланың жеке басының қалыптасуына екі жақты әсер етеді.
Біріншіден, отбасының мәтериалдық жағдайын сипапттайтын өзіндік өмір сүру
дәстүрі ... яғни ... ... мәтериалдық және рухани қажетсінуі
мен әлеуметтік құндвлвқтар арқылы әсер етеді.
Екіншіден, әлеуметтік және белгілі бір ... ... әсер ... ... ... ... көзқарас пен тәрбиеи үрдісінің қоғамның
тәрбиеліка мақсатына ... ... ... ... ... асырылады.
Отбасы мәселелерін шешуде әртүрлі саладағы масмандар өз пікірлерін ұсынула.
әлеуметтанушылар, демограптар, педагогтар мен ... ... ... ... ... ... Тәрбие берушілік функция.
3. Экономикалық функция.
4. Қарым- қатынастық функция.
5. Бос уақытты ... және дем ... ... ... ... өмірге ұрпақтың келуімен
байланыстырпылады. Бүгінгі қоғамдық- әлеуметтік жағдайда отбасыларында
қаншадан бала ... ... Бұл ... де әр түрлі саладағы мамандар
көзқарасы сан алуан. Мысалы, ... ... мен ... ... ... ... ... сипатын былай деп
түсіндіреді: ... ... ... ... ... ... ... қалайды. Мұндай отбасында үлкен отбасылармен салыстырғанда
қайшылықтары көп жанжалдардан құтылуға болады, яғни қазіргі экономикалық
өмірдің талаптарына ... ... ... ... шағын отбасы өмірге жеңіл бейімделіп, отбасылық және
қоғамдық қажеттылыктерден пайжа болған қақтығыстарды шешу жолдарын да ... ... ... ... ... ... қолдай отырып «Егер біз құқыөқтық
демократиялық қоғамда өмір сүргіміз ... онда ... ... ... дұрыс, одан да бар күшті шағын демократиялық отбасын құруға
жұмылдыруымыз ... ... ... ... қоғамнгың
лемократиялануына алап келеді» дейді.
Демограф ... үкен ... ... ... Оның ... ... ... көп баланың болуы тәрбие мәслсін
анағаұрлым ... ... Осы ... ... ... ... қаржы жағынан қаншалықты тапшылық көріп отырса да отбасында біур
баламен ... ... ... ... бір ... тәрбиелеуге кеткен
шығын көп баланы тәрбиелеуге қарағанда анағұрлым көп» деп көрсетеді.
Осы орайда, қоғамдық қажеттілікке айналып отырған қазақ халқының ... ... ... отырып бүгінгі нарық қыспағынан қиналмай, заман
талабына сай ... мен ... алып даму үшін ... ... кем ... бала ... керек деген сұрақ туындайды. Көптеген ғалымдар еңбектрінде
әрбір отбасында екіден ғана баланың тәрбиеленуін аз ... ... ер кісі ... ... сол ... әрбір «әйел «ана» атана
бермейді. Екіден баласы бар әрбір отбасы отыз ... ... ... санының
үштен бір бөлігін жоғалтып отырады кен. ... ... саны ... ... отыруы үшін халықтың жастары үштен, жартысы екіден балалы
болуы керек. Бірақ, талабы ... ... ... мүдделп отыр. Бұл-
әрбір қазақ отбасында кем дегенде үштен бала тәрбиелеуі керек деген сөз.
Қазақ ... ... ... көз ... көп балалы
отбасылырдың көптеп саналғанын байқаймыз. Соңғы ... олар ... ... ... ... ... өмірі бейнесінің кең таралы
деп түсіндіреді. Көптеген ауыл тұрғындары қалалықтар секілді өмікр сүреді.
әйелдердің ... ... ... ... өсуі дк
жоғарғыдағы жағдайдың себебі ... ... ... ... ... бір-
біріне талаптары күшейеді. өзара қарым- ... ... ... ол психологиялық жағынан күрделілік болады, отбасындағы рлі-
зайыптылар үшін ең бірінші кезекте бұрынғдай ... ... ... ... ... ... ақ ... деген қарым- қатынас та
өзгерді. Тұрмыс жағдайлары төмендеу отбасылары бір баламен- ақ ... ... мн ... ... ... бүгінгі
мдицинаның дамуымен байланысты дп түсінді. Бүрін сәбилрдің шетінеп қалуы
көп ... ол көп ... ... ... Ал бүгінде
бала өмірін сақтаудың мүмкіндітері жоғары болғандықтан, аналар бала санын
алдын ала жоспарлап, ... ... ... ... ... ... ... сапалы білім алуы шартты жағдайда
отбасының әлеуметтік жағдайына да байланысты. Отбасы өз ... ... ... және оны қажетыне қарай бөліп жұмсайды. Ол отбасының
экономикалық қызмеетін құрайды. ... бұл ... ... ... қарым- қатынасқа екі жақты әсер етуі мүмкін.
1. отбасындағы үйішілік жұмыстарды әділ блу ... ... ... ... ... ... жәнее ееңбекке тәрбиелейді. Отбасындағы
жұмыстар дұрыс бөлінбген жағдайда немесе барлық үй іші ... ... ғана ... ... ... ркек «патриарх» рөліне енді де, ал
балалар тек тұтынушы ролінде ғана болады. Мұндай жағдайда ересектер
ықпалы ... ... емес ... ... ... ... басқару мәселесімн және отбасы басшысын
анықтау мәселесімен тығыз байланысты. Қазақ ... ... ... ер кісі ... ... әйел ... ... аз келеді.
Кейбір отбасыларында әйел отбасы ... ... бос ... мен бала ... ... ... Мұндай жағдайды қалыпты
талапқа сай деп айтуға болады. ... ... ... ... ... саласында ол қаншалықты тырысқанмен әкенің орнын баса
алмайды, ондай езде тбасындағы психологиялық теңдік бұзылады. ... үй іші ... ... ... бірдей атқарады. Мұндай
теңдікке жту үшін әйелдің түсінігі мен ... ... ... ... ... қажет.
Отбасының ұрпақ жаластырушылық және ... ... ... бірінші кезекте отбасындағы балалар санына
қатысты болады. Егер отбасында бірнеше бала болса, онда ... ... ... қалыптасуына табиғи жағдай ... ... ... ... ... өмірін байыта түседі және ... ... ... ... ... ... ... туғызады.
1. баланың жеке басын қалыптастыру, оның қызығуы мен қабылетін дамыту
отбасындағы ересектеердің өмірлік тәжірибелері арқылы жүзге асырылады.
2. ... ... ... жеке басына отбасы ұжымы үнмі ... ... ... етіп отырады.
3. отбасындағы балалар үнемі ересектердің өздерін белсенді ... ... ... ... әсер ... өмірге келдгеннеен бастап өмірінің ... ... ... ... ... ешқандай тәрбиелік қоғамдық институттар тең келуі мүмкін
емес. әрбір отбасында өзіне тән ... бір ... ... дееңгей
қалыптасқан. Осы деңгейде қаншалықты жоары болса, отбасындағы адамдардың
мәдени қажетін қанағаттандыру, ... мен ... ... ... ... Онда бала ... ... жалғасын тауып, адамгершіліктік
және көңіл күй- эстетикалық байлықпе өмір сүреді.
Отбасының маңызды негізі ерлі- ... ата- ... ... ... және ... өз тарапынан ересектерге деген құрметі, жанашырлық
сезімі болып табылады. Осы ... ... ... ... ... ... бүгіннен басталады» деген баяндамасында «Отбасының
беріктігі, жұбайлардың бір- бірінің, ең ... ... ... де көп ... ... Ата- ... балаларына, ал
балалары қартайған ата- аналарына қомқор ьолуға тиіс» леген болатын. Мұның
өзі отбасындағы өмірді ұйымдастыру, ең ... ... ... ... ... мен ата- әжелердің бір- біріне деген қарым- қатынасы мен ... ... ... ... ... ... Н. Барлық Қазақстанжықтардың осіп- оркендеуі,
қауыпсыздігі және әл ... ... ... ... жылы 11 ... Нұрғалиев Р. Философиялық сөздік. Алматы. «Қаз. Энциклиопедиясы бас
редакциясы». 1996. 342 ... ... Б, ... А. Социялогия негіәздері. Алматы. Ана тілі. 318 бет
4. қазақстан мектебі. 2006 жыл 1 ... 5. ... Ж. Б. ... ... мен жеткеншектер тәрбиесі. Алматы. Рауан, 1990 жыл. 234- бет.
6. Назарбаев Н. Еліміздің болашақөта гүлденуі бүгіннен ... ... 11 ... 1997 ... ... И.В ... семейной жизын. Москова. Просвещение, 1991 208
бет.

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Отбасындағы балаға жанжалдардың балаға педагогикалық психологиялық әсері12 бет
Баланың құқықтарын қоргау80 бет
Жасөспiрiмдердi тәрбиелеу үрдiсi88 бет
Жасөспiрiмдердiң әлеуметтенуi - әлеуметтiк - педагогикалық құбылыс ретiнде29 бет
Нашақорлық қоғам дерті 12 бет
Некені бұзу және ажырасу түсінігі49 бет
Синкреттік дәстүрлер және оның мектептері. Потебняның психологиялық әдісі. Психологиялық мектептердің туып, қалыптасуы10 бет
Қазақстанда акционерлік қоғамдардың қызмет етуінің ерекшеліктері9 бет
«жанұя» және «неке» ұғымдары4 бет
«Жанұяны фаминистік бағыт бойынша зерттеу»7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь