Кәсіпорын шығындары және оларды басқарудың тиімділігін арттыру

Кіріспе
1 КӘСІПОРЫН ШЫҒЫНДАРЫ ЖӘНЕ ОЛАРДЫ БАСҚАРУДЫҢ ТИІМДІЛІГІН АРТТЫРУ

1.1 Кәсіпорын шығындары: мазмұны және түрлері
1.2 Кәсіпорын шығындарын басқару

ҚОРЫТЫНДЫ

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Қазақстан Республикасының бүгiнгi таңда экономикасының тиiмдi дамуында басты мәселенiң бiрi ол негiзгi өнеркәсіптік капиталдарының басым бөлiгiнiң моралдық және физикалық жағынан тозуы болып табылады.
“Қазақстан өз азаматтары үшiн өмiр сүрудiң жоғары стандартын жасай отырып, әлемнiң тиiмдi дамып келе жатқан елдерiнiң қатарына қосылуға тиiспiз. Бiз мұны ұлтымыз бен экономикамыз бәсекеге қабiлеттi болған жағдайда ғана iстей аламыз” деп Елбасымыздың “Қазақстан экономикалық, әлеуметтiк және саяси жедел жаңару жолында” атты Қазақстан халқына Жолдауында ерекше атап өттi.
Осыған байланысты отандық өнеркәсіпорындарының экономикалық өнімділігі төмен, яғни өндірістік және экономикалық шығындары жоғары. Егер өндіріс көлемінің өсуі шығындардың одан да жоғары қарқынмен өсуін қамтамасыз етеді. Осының салдарынан отандық өнеркәсiптердiң рынокқа шығарған өнiмдерiнiң бәсекеге қабiлеттiлiгi төмен болып, олардың экономикалық белсендiлiгiнiң өсуiне керi әсер етуде. Яғни, бiр сөзбен айтқанда экономиканың тиiмдi дамуы үшiн ұдайы өндiрiстiң негiзi болып табылатын капиталдардың толық және қарқынды қызмет етуi қажет болып табылады.
Шығындар деп тек қарапайым шығындар емес, нарықта құн формасын алған ресурстар шығындары аталады. Шығындар деген, нәтижесінде өнім өндіріп өткізілген өндірістік ресурстарды пайдаланудың ақшалай көрінісі. Өндіріс шығындарын жіктеп бөлудің бірнеше жолдары бар:
Олар: әлеуметттік-экономикалық бағыттан қарағанда, шығындар қоғамдық және кәсіпорын шығындары болып бөлінеді. Қоғам бағынатын шығындарға дайын өнімнің құнына көшкен жанды еңбек және зат түрін алған еңбек шығындары жатады. Өндіріс шығындары ұдайы өндіріс процесінің нәтижесі болып табылады. Бұл кәсіпорынның өндірісте тұтынылған құрал-жабдықтары мен жалақы төлемдерінің шығындарын көрсетеді және өндіріс шығындары экономикалық және бухгалтерлік болып бөлінеді.
Бухгалтерлік шығынға - өнімнің белгілі мөлшерін өндіруге нақты жұмсалған өндіріс факторларының шығындары жатады. Бұл жағдайда факторлар сатып алынған бағамен бағаланады. Кәсіпорын шығындары бухгалтерлік және статисткалық есеп беруде өнімнің өзіндік құны түрін алады.
Өндіріс шығындарының экономикалық түсінігі ресурстардың сиректігіне және оларды балама пайдалану мүмкіндігіне негізделеді. Тауар өндіру үшін алынған ресурстардың (қандайы болмасын) экономикалық шығындары, оларды өте тиімді пайдаланып өндірген құнға тең болады. Бұлар айқын немесе айқын емес шығындарға бөленеді.
1. В.В.Бочаров Корпоративные финансы. – СПб: Питер, 2002. – 544 с.
2. Мейiрбеков А.Қ., Әлiмбетова Қ.Ә. Кәсiпорын экономикасы: Оқу құралы. – Алматы: Экономика, 2003. – 252 бет.
3. Мамыров Н.Қ., Есенғалиева Қ.С., Тлеужанова М.А. Микроэкономика / Оқу құралы. – Алматы: Экономика, 2000 ж. – 420
4. Стоянова Е. С. Финансовый менеджмент: теория и практика. – М.: “Перспектива”, 1996.
        
        ЖОСПАР
Кіріспе
1 КӘСІПОРЫН ШЫҒЫНДАРЫ ЖӘНЕ ОЛАРДЫ БАСҚАРУДЫҢ ТИІМДІЛІГІН АРТТЫРУ
1. Кәсіпорын шығындары: мазмұны және түрлері
2. Кәсіпорын ... ... ... ... бүгiнгi таңда экономикасының тиiмдi дамуында
басты мәселенiң бiрi ол негiзгi өнеркәсіптік ... ... ... және ... ... тозуы болып табылады.
“Қазақстан өз азаматтары үшiн өмiр сүрудiң ... ... ... ... ... ... келе жатқан елдерiнiң қатарына ... Бiз мұны ... бен ... бәсекеге қабiлеттi болған
жағдайда ғана iстей аламыз” деп ... ... ... және ... жедел жаңару жолында” атты ... ... ... атап ... байланысты отандық өнеркәсіпорындарының экономикалық өнімділігі
төмен, яғни өндірістік және экономикалық ... ... Егер ... өсуі ... одан да ... ... ... қамтамасыз етеді.
Осының салдарынан отандық өнеркәсiптердiң рынокқа шығарған ... ... ... ... ... экономикалық белсендiлiгiнiң
өсуiне керi әсер етуде. Яғни, бiр ... ... ... ... ... ұдайы өндiрiстiң негiзi болып ... ... ... ... қызмет етуi қажет болып табылады.
Шығындар деп тек қарапайым шығындар емес, нарықта құн формасын алған
ресурстар шығындары ... ... ... ... өнім өндіріп
өткізілген өндірістік ресурстарды пайдаланудың ақшалай көрінісі. ... ... ... ... ... ... ... бағыттан қарағанда, шығындар қоғамдық
және кәсіпорын шығындары болып бөлінеді. Қоғам бағынатын шығындарға дайын
өнімнің құнына ... ... ... және зат ... ... еңбек шығындары
жатады. Өндіріс шығындары ұдайы өндіріс процесінің нәтижесі болып ... ... ... ... ... мен ... ... көрсетеді және өндіріс шығындары экономикалық және
бухгалтерлік болып бөлінеді.
Бухгалтерлік шығынға - өнімнің белгілі ... ... ... ... ... ... жатады. Бұл жағдайда факторлар
сатып алынған бағамен бағаланады. Кәсіпорын ... ... ... есеп ... ... өзіндік құны түрін алады.
Өндіріс шығындарының экономикалық түсінігі ресурстардың сиректігіне
және оларды балама пайдалану ... ... ... ... ... ... (қандайы болмасын) экономикалық шығындары, оларды өте
тиімді пайдаланып өндірген құнға тең болады. Бұлар ... ... ... ... бөленеді.
1 КӘСІПОРЫН ШЫҒЫНДАРЫ ЖӘНЕ ОЛАРДЫ БАСҚАРУДЫҢ ТИІМДІЛІГІН АРТТЫРУ
1.1 Кәсіпорын шығындары: мазмұны және түрлері
Шығындар деп тек ... ... ... ... күн ... ... ... аталады. Шығындар деген, нәтижесінде өнім өндіріп
өткізілген өндірістік ресурстарды пайдаланудың ... ... ... ... ... бірнеше жолдары бар:
Біріншіден, әлеуметттік-экономикалық бағыттан қарағанда, шығындар
қоғамдық және кәсіпорын шығындары ... ... ... ... дайын өнімнің құнына көшкен жанды еңбек және зат ... ... ... ... ... ... ... өндіріс процесінің нәтижесі
болып табылады. Бұл кәсіпорынның өндірісте тұтынылған құрал-жабдықтары ... ... ... ... ... ... ... және бухгалтерлік болып
бөлінеді. Бухгалтерлік шығынға - өнімнің ... ... ... ... ... ... шығындары жатады. Бұл жағдайда факторлар
сатып алынған бағамен бағаланады. Кәсіпорын шығындары бухгалтерлік ... есеп ... ... өзіндік құны түрін алады.
Өндіріс шығындарының экономикалық түсінігі ресурстардың ... ... ... ... ... ... ... өндіру үшін
алынған ресурстардың (қандайы болмасын) экономикалық шығындары, ... ... ... өндірген құнға тең болады. Бұлар айқын немесе айқын емес
шығындарға бөленеді.
Осы аталған өндіріс шығындарын түр-түрге ... көп ... мен ... ... Оны келесі 1-ші кестеден көре аламыз:
Айқын шығындар деп өндіріс факторлары мен жабдықтаушыларға айқын ақша
формасындағы ... ... ... ... ... аталады. Бұлардың болуы
ресурстарды тыстан алумен байланысты. Мысалы, ... ... ... көлік шығындарын өтеу және т.б.
Айқын емес шығындар – дегеніміз өндірісте пайдаланылған фирманың ... ... ... ... ... ... жалға
бермегендіктен түспеген пайда. Бухгалтерлік статикада айқын емес ... /1, 97 ... ... ... мен ... ... байланыс бар. VC
және ТС қисықтарының қысқа мерзім кезеңіндегі түрі ... ... ... және ... ... ... ... түрімен түсіндіріледі.
Еңбек өнімділігінің артуымен айнымалы ... VC А ... ... ... өсуі ... бірінші сатысында еңбек
өнімділігінің жоғарылауының нәтижесінде өнім шығару көлемінің тез ... ... ... ... ... жіктелуі
|Классификациялау белгілері |Шығындардың бөлімшелері ... ... ... экономикалық элементтері|
| ... ... ... ... құнның баптары | |
| ... және ... ... ... ... |Бір ... кешендік, жанама |
|Құрамы бойынша | ... ... ... жатқызу |Тікелей және жанама ... ... ... , ... тыс ... процесіндегі ролі | ... ... ... сай ... және ... емес ... ... ... ... енгізу мүмкіншілігі |Тұрақты және өзгермелі ... ... ... ... және ... ... ... кезектілігі |Аяқталмаған өндіріс шығындары, дайын|
|Дайын өнімге қатынасы ... ... ... ... А.Қ., ... Қ.Ә. ... ... көрсетілген анықтамаларға негізделіп, олардың графиктерін
тұрғыза аламыз. Келесі 1-ші суретте ... және ... ... жалпы
кескіндемесі көрсетілген.
C
TC
FC
A VC
Q ...... ... ... ... ... ... өнiм шығарады деп есептейiк. Аталған технология ... ... ... ... ... берiледi. Өндiрiстiк
функцияны кесте түрiнде беруге болады ( Кесте-2)
Кесте 2
Кәсіпорынның еңбек және капитал шығынының өндiрiстiк функция кестесi
|Капитал ... ... L ... K | |
| |10 |20 |30 |40 |50 |
|5 |8 |16 |22 |26 |30 ... |16 |24 |30 |34 |36 ... |22 |30 |36 |40 |42 ... |26 |34 |40 |44 |46 ... |30 |36 |42 |46 |48 ... ... Н.Қ., ... Қ.С., ... М.А. ... Оқу ... көретiнiмiз еңбек шығыны 10 ( L=10), капитал шығыны (K=15)
болған жағдайда өнiм шығару көлемi Q=22 бiрлiк ... ... ... ... ... өнiм ... кезде белгiлi
шығындармен iске асырады. Яғни фирманың өндiрiсi мен шығындары арасында
тiкелей байланыс орын ... ... нан ... ... ... яғни ... ... тек қана жұмыс күшiнiң өзгерiсiне байланысты. Мұнда 1
жұмысшы 50 бөлке пiсiрсе, ал 2 жұмысшы қосылып 90 ... ... ... Егер
5 жұмысшы қызмет етсе деп алсақ олардың өндiрiс көлемi келесi кесте және
графиктен көруге болады. /3, 59 ... ... ... ... саны ... ... нақты
шығарылған бөлкенiң саны өскенiмен еңбектiң шектi өнiмдiлiгi азаяды. Мысалы
кете бойынша 1-шi жұмысшынiң шектi өнiмдiлiгi 50 ... ал ... ... 10 ғана бөлкенi құрайды. Мұнда құрал-жабдықтардың шығыны
тұрақты, өзгеретiн жұмыс ... ... ... өсiп ... ... ... ... өседi.
Кесте 3 - Нан өндіретін кәсіпорынның өндiрiс функциясы және ... ... ... |Құрал – |Жұмыс күшiн |Ресурстардың|
|саны ... саны ... ... ... |жиынтық |
| | ... ... ... |
| | |i ... | | |
|0 |0 |0 |30 |0 |30 |
|1 |50 |50 |30 |10 |40 |
|2 |90 |40 |30 |20 |50 |
|3 |120 |30 |30 |30 |60 |
|4 |140 |20 |30 |40 |70 |
|5 |150 |10 |30 |50 |80 ... ... ... 1 2 3 4 ... ... – Нан ... ... шығындарға байланысты өндiрiстiк
функциясы.
1.2 Кәсіпорын шығындарын басқару
Басқару есебі өз кезегінде басқаруды ... ... ... ... есебі арқылы кәсіпорын менеджерлерінің қаржылық және қаржылық
емес ақпараттарды дер кезінде ... ... өз ... ... ... ... іске ... Жоспарлау немесе болжау;
• Бақылау;
• Шешім қабылдау.
Бухгалтерлік есеп ... ... ... сұраныс
тудыратын экономикалық тұлғаларға: менеджерлер, ... ... ... ... ... ... және мемлекеттік ұйымдар
жатады.
Бухгалтерлік ақпаратты қолданатындар екі топқа ... Ішкі ... ... ... ... мен ... Сыртқы қолданушылар, кәсіпорын құрамына кірмейтін ... ... ... ... ... ... кәсіпорын
құрамында қызмет ететін тұлғаларды ақпаратпен қамтамасыз ету.
Қаржылық есеп ... ... ... ... ... ... немесе қаржылық ресурстарды және ... ... ... бәсекелестік қабілетінің көтерілуі
мақсатында қаржы саласында нарықтық механизмді ... ... ... ... ... ... есеп жүйесінде өндірістік қорлардың құнын бағалау ... ... ... Осы ... ... негізінде
кәсіпорынды тиімді басқару, ... ... және ... ... ... іске ... Ал бұл дегеніміз басқару есебінің
негізі болып табылады. /4, 134 б/
ҚОРЫТЫНДЫ
Қорыта келгенде, өндірістің және оның ... ... үшін ... оған ... шығындардың негізін, олардың құрылымын, шығындарды
барынша ... ... ... ... максималды пайда табуды
іске асыру керек.
Әлемдiк шаруашылықтың жаһандануына байланысты Қазақстан Республикасы
алдағы жылдары Бүкiл Әлемдiк Сауда ... ... ... Ол ... ... қаржы секторының мығым болуымен қатар,
экономиканың негiзгi ... ... ... ... қайта және жанама
индустрияландыру уақыт талабы болып отыр. Себебi, өнеркәсiп ... ... түп ... ... ... оны жоғары деңгейге
көтеру үшiн инновациялық-инвестициялық ресурстармен қамтамасыз ету бәсекеге
қабiлеттi тауар өндiруге мүмкiндiк ... ... ... ... ... ... маңызды мәселелердiң
бiрi капитал нарығындағы өндiрiстiк капиталдардың негiзгi ... ... ... ... ... iшкi қаржы капиталдары және шетелдiк
капиталдарды ұтымды пайдалану арқылы тозған өндiрiстiк капиталдарды ... ... ... және соңғы құрал-жабдықтармен өндiрiстi, әсiресе
өңдеушi ... ... ... ету ... ... қызмет көрсету және өндiрiс саласы деген екi ... бар. ... ... ... ... ... ... ресурстар,
оларды тиiмдi пайдалану деген ұғымдарды кездестiремiз. Ресурстарды тиiмдi
пайдалану өндiрiстегi технологияларды дамыту, ... ... ... ... ... табылады.
Кәсіпорынның жалпы шығындары деп оның ... және ... ... ... ... ... ... шығындар орташа және
шекті шығындар болады, олар өндірістің тиімді көлемін анықтау үшін қажетті
болып табылады.
Кәсіпорын ... ... ... ... ... ... үстеме шығындар) өндірістік өнімнің есебі және сатылған өнімнің
өзіндік құнының есебі ретінде көрініс табады. Бұл есептер ... ... және ... ... ... құны ... болуы мүмкін. Осы
аталған ... ... ... ... ... ... ... қызметінің маңызы зор болып табылады.
Өндірілген өнімнің өзіндік құны өндірістік мерзімдегі дайын өнім
өндіруге қатысты өндірістік ... ... ... Өндірістік шығындардың
өндірілген өнімнің өзіндік құнына енуі мерзім аралығында ... ... ... ... ... мүмкін.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. В.В.Бочаров Корпоративные финансы. – СПб: Питер, 2002. – 544 с.
2. Мейiрбеков А.Қ., ... Қ.Ә. ... ... ...... ... 2003. – 252 ... Мамыров Н.Қ., Есенғалиева Қ.С., Тлеужанова М.А. Микроэкономика /
Оқу құралы. – Алматы: Экономика, 2000 ж. – 420
4. Стоянова Е. С. ... ... ... и ...... 1996.

Пән: Менеджмент
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Ленгір-Баянауыл» автомобиль жолының технико-экономикалық негіздеу58 бет
Халықтың жинақтары инвестицияларды қаржыландыру және несиелендіру көздері ретінде4 бет
Экономикалық тиімділік және оның көрсеткіштері13 бет
Мұнай-газ саласындағы кәсіпорынның техника-экономикалық көрсеткіштерді пайдалану арқылы инвестжобаның тиімділігін талдау14 бет
Т12М3Б – 240 турбобұрғысы60 бет
Цех бөлімінің өндірістік қуатын есептеу14 бет
Шығын тәсілді бизнесті бағалау5 бет
Өндіріс тиімділігін арттырудың негіздері70 бет
Өндірістік кәсіпорын инвестициялық шешімдерінің экономикалық тиімділігі24 бет
«Трансформатор» АҚ-ның жаңартылған механикалық цехын электр энергиясымен қамтамасыз ету: есептік зерттеу33 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь