”Тапсырыспен” кісі өлтіру

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 2

1 тарау. ”Тапсырыспен” кісі өлтіруді тергеуді тергеудің жалпы ережелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
1.1. ”Тапсырыспен” кісі өлтірудің криминалистикалық сипаттама.сы ... 4
1.2. Тергеушінің анықтама органымен өзара әрекеттестігі ... ... . 12
1.3.”Тапсырыспен” кісі өлтіруді тергеу бойынша қалыптасатын біртектес ахуалдар мен версиялар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 15

2 тарау. ”Тапсырыспен” кісі өлтірудің алғашқы кезеңінде жүргізілетін тергеу әректтері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 20
2.1. Оқиға болған жерді қарау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20
2.2. Куәлардан жауап алу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 31
2.3.Сезіктілерден куәлардан жауап алу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 34
2.4. Тінту ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 38
2.5. Тағайындалатын сараптамалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 42
Қортынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 45

Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 46
Әркімнің өмір сүруге құқығы бар, Қазақстан Республикасы Конституциясының 15 бабы. Осы баптың екінші бөлімінде ешкімнің өз бетінше адам өмірін қиюға хақысы жоқ, тек қана өлім жазасы ерекше ауыр қылмыс жасағаны үшін ең ауыр жаза ретінде заңмен белгіленетіндігі көрсетілген. Адамның өмірі табиғатпен берілетін ең асыл, бағалы сыйлығы. Адам өмірінің негізгі жауы қызғаныш, билікке таласу, бақталастық, пайда күнемдік және т.б.
Соңғы жылдары Қазақстан Республикасында кісі өлтірудің саны, оның ішінде ”тапсырыспен” кісі өлтірудің үлесі де өсіп отыр. Оған себеп жоғарыда көрсетілген жағдайлар. Ал криминалистика ғылымының негізгі тапсырмасы, осы қылмыстар мен күрестің тиімдігін арттыру.
Талдау көрсетіп отырғандай ”тапсырыспен” кісі өлтірудің санының өсуі пайдақорлыққа, адамдардың қатыгездігінің өсуіне тікелей байланысты.
Еліміздің нарықтық экономикаға көшуі, адамдардың арасының мүліктік бөлінуі аталып отырған қылмыстардың өсуіне септігіп тигізіп отыр.
Ішкі істер министрлігінің шолуына назар аударатын болсақ, ”тапсырыспен” кісі өлтірудің саны 1992 жыл мен 1999 жыл аралығында елу бір болып оның отыз бірі ашылған. 1999 жылы ең жоғарлаған шыңы тоғыз ”тапсырыспен” кісі өлтіру болған. Бұл қылмыстар қазіргі таңға дейін жалғасып келеді.
”Тапсырыспен” кісі өлтіру қылмыстарын тергеу мен ашу аса күрделілік туғызып қана қоймай халықтың арасында үлкен дүрбелең туғызады. Кісі өлтірудің бұл түрі үлкен дайындықпен жасалынып, қылмыстың ізін жасыру тәсілдері толығымен қамтылады, сол себепті бұл қылмысты тергеу құқық қорғау органдарынан қылмыстарды тиімді тергеу әдістемесін талап етеді. Осының өзімен-ақ біздің қарастыруымыздағы қылмыстардың өзектілігін анықтауға болады.
Бітірушілік біліктілік жұмысының алдына қойылған мақсаты ”тапсырыспен” кісі өлтіру қылмыстарын тергеу және ашу бойынша әдістемелік ұсыныстарды өңдеуді оқу болып табылады. Көрсетілген мақсаттарға жету үшін келесі мақсаттар қойылды:
-”тапсырыспен” кісі өлтірудің криминалистикалық сипаттамасының өңдеулерін талдау;
-қарастырылып отырған санаттағы қылмыстық істерді тергеу бары-сында тергеушінің анықтама органы қызметкерлерімен өзара әрекеттестігінің шарттары мен нысандары;
-қылмыстық істі табысты тергеу, дәлелдеу үшін жүргізілетін тиімді тергеу әрекеттерінің тәсілдерін, ақпараттық қамтамасыз ету, алдын ала профилактикалық әрекеттері бойынша өңдемелерді және ұсыныстарды оқып танысу.
1. ҚР Конституциясы., ҚК
2. Белкин Р.С. «Организационные основы обеспечения деятельности криминальной милиции и организация предварительного расследованияң М., изд. Новый юрист 1997.
3. Самыгин Л.Д. Расследование убийств. М., 1991.
4. Нигель П. Убийство по каталогу М., 1990 г.
5. Бахин В.П., Байжасаров Б.З., Когамов М.Ч. «Методика расследования заказных убийств А.,2000
6. Бородулин А.И. Убийство по найму: криминалистическая характери-стика. Методика расследования М., 1997.
7. Зуйков Г.Г. Установление способа совершения преступления. М.1970г.
8. Из приговора Алматинского городского суда от 9.03.2000г.Уголовное дело № 2-22/2000
9. Викторов Б.А. Общие условия предварительного расследования в советском уголовном процессе. М., 1971.
10. Приказ МВД СССР №116 от 06.06.89г. Об утверждении Положения и т.д. утвержденный Генеральным прокурором и Министром внутренних дел РК от 30.04.92г.
11. Приказ МВД СССР №116 от 06.06.89г. Об утверждении Положения и т.д. утвержденный Генеральным прокурором и Министром внутренних дел РК от 30.04.92г.
12. Кулибаев Т.А. «Расследование и предупреждение убийств. совершаемых путем найма преступниковң. Авт. реферат диссертаций. А., 2000.
13. Кулибаев Т.А. «Расследование и предупреждение убийств. совершаемых путем найма преступниковң. Авт. реферат диссертаций. А., 2000.
14. Колисниченко А.Н. Научные и правовые основы методики расследования отдельных видов преступлений. Харьков 1967.
15. Драпкин П.Я. Понятие и классификация следственной ситуации. М. Высшая школа 1993
16. Драпкин П.Я. Понятие и классификация следственной ситуации. М. Высшая школа 1993
17. Кулибаев Т.А. Расследование и предупреждение убийств совершенных путем найма преступника. Автореферат диссер. А. 2000.
18. Бородулин А.Н. Убийство по найму, Криминалистическая характеристика методика расследования. Новый Юрист 1997.
19. Из обвинительного заключения по делу об убийстве Мильграм И.С. и Тарасова Д.В. №8030000151.
20. Из приговора Алматинского городского суда от 05.03.1999г. Уголовное дело №8030000151.
21. Быховский И.Е. Осмотр места происшествия М-1973 г.
22. Попов В.И. ОМП, 1959 г.
23. Рассейкин Д.П. ОМП трупа при расследовании убийства.
24. Булгаков В.Г. и др. Особенности ОМП связанное с взрывами и обнаружением взрывных устроиств. Учеб. Пособ. Волгоград-2000 г.
25. Косоплечев И.П. ОМП при расследовании преступлений связанных с применением огнестрельного оружия. М-1961 г.
26. Миронов А.И. ОМП по делам об убийствах М-1959 г.
27. Виницский Л.В. Освидетельствование на предварительном следствии- Смоленск 1997 г.
28. Васильев А.Н. Криминалистика М-1963 г.
29. Селиванов Н.А. «Убийство как его раскрыть. Белкин Р.С. Тактика следственных действий. М., 1997.
30. Соя-Серко Л.А. Организация следственного действия. М.. 1974.
31. Карагодин В.Н. Расследование убийств. Учебное пособие. Екатеринбург 1993.
32. В.Бахин, Б. Байжасаров, М. Когамов «Методика расследования заказных убийств Алматы. 2000.
33. Селиванов А.Н., Теребилов В.И. Первоначальные следственные действия. М., 1969.
34. Бородулин А.И. Убийство по найму: Криминалистическая характеристика. М., 1997.
35. Бородулин А.И. Убийство по найму: Криминалистическая характеристика. М., 1997.
36. Гинзбург А.Е. Криминалистическая тактика. А., 1998.
37. Селиванов Н.А. Справочная книга криминалиста. М., 2000.
38. Попов В.И. Обыск. М., 1959 .
39. Михайлов А.И., Юрин Г.С. Обыск. М., 1971
40. Белкин А.Р., Гинзбург А.Е. Криминалистическая тактика. А., 2000
41. Самошина З.Г. Тактика обыска и выемки. М., 1997
42. Гинзбург А.Е. Криминалистическая тактика. А., 2000.
43. Центров Е.Е. Криминалистика. Москва . 1997 г.
        
        ЖҰмыстыҢ мазмҰны
Кіріспе……………………………………………………………… 2
1 ... ... кісі ... ... ... ... 4
1.1. ”Тапсырыспен” кісі өлтірудің криминалистикалық сипаттамасы....4
1.2. Тергеушінің ... ... ... әрекеттестігі.........
12
1.3.”Тапсырыспен” кісі өлтіруді тергеу бойынша қалыптасатын ... ... ... ... кісі ... алғашқы кезеңінде жүргізілетін
тергеу
әректтері..................................................................
20
2.1. ... ... ... 20
2.2. ... ... ... ... ... ... ... ... ... өмір ... ... бар, ... Республикасы
Конституциясының 15 бабы. Осы баптың екінші бөлімінде ... өз ... ... ... хақысы жоқ, тек қана өлім жазасы ерекше ауыр қылмыс
жасағаны үшін ең ауыр жаза ... ... ... ... ... табиғатпен берілетін ең асыл, бағалы сыйлығы. Адам ... жауы ... ... ... бақталастық, пайда күнемдік және
т.б.
Соңғы жылдары Қазақстан ... кісі ... ... ... ”тапсырыспен” кісі өлтірудің үлесі де өсіп отыр. Оған себеп жоғарыда
көрсетілген жағдайлар. Ал ... ... ... ... ... мен ... ... арттыру.
Талдау көрсетіп отырғандай ”тапсырыспен” кісі өлтірудің санының өсуі
пайдақорлыққа, адамдардың қатыгездігінің өсуіне ... ... ... ... ... ... ... мүліктік
бөлінуі аталып отырған қылмыстардың өсуіне септігіп тигізіп отыр.
Ішкі істер министрлігінің ... ... ... ... кісі ... саны 1992 жыл мен 1999 жыл ... елу бір
болып оның отыз бірі ашылған. 1999 жылы ең ... шыңы ... кісі ... ... Бұл қылмыстар қазіргі таңға дейін
жалғасып келеді.
”Тапсырыспен” кісі өлтіру ... ... мен ашу аса ... қана ... ... арасында үлкен дүрбелең туғызады. Кісі
өлтірудің бұл түрі үлкен дайындықпен ... ... ізін ... толығымен қамтылады, сол себепті бұл қылмысты тергеу құқық қорғау
органдарынан қылмыстарды ... ... ... ... етеді. Осының
өзімен-ақ біздің қарастыруымыздағы қылмыстардың ... ... ... ... алдына қойылған ... кісі ... ... ... және ашу ... ... өңдеуді оқу болып табылады. Көрсетілген мақсаттарға жету үшін
келесі мақсаттар қойылды:
-”тапсырыспен” кісі ... ... ... ... ... санаттағы қылмыстық істерді тергеу барысында
тергеушінің анықтама ... ... ... әрекеттестігінің
шарттары мен нысандары;
-қылмыстық істі табысты тергеу, дәлелдеу үшін жүргізілетін тиімді
тергеу әрекеттерінің ... ... ... ету, ... ... ... ... өңдемелерді және ұсыныстарды оқып
танысу.
Көрсетілген жағдайлардың қортындысында біліктілік ... ... ... ... Жалпы ережелері.
1.1. ”Тапсырыспен” кісі ӨлтірудіҢ криминалистикалыҚ Сипаты
Жеке тұлғаларға қарсы қылмыстардың ішіндегі ең қауіптісі-кісі өлтіру
болып саналады. Кісі өлтіру дегеніміз заңда ... ... ... ... ... өлім ... болып табылады, ал екінші бөлімнің ”3” тармағы
”пайда көру мақсатында ... ... ... ... мен ... ... белгілері туралы айтылған. Елде
басталған әлеуметтік-экономикалық дағдырыстарға байланысты ”тапсырыспен”
кісі өлтірудің ... күрт ... ... ... ... ... кісі өлтірулермен салыстырғанда аздығына қарамастан, олармен қоғамдық
резонанстар көп белең алуда, нақты осы кісі ... ... ... ондай қылмыстарды ашу маңызды күштерді талап етеді.
”Қылмыстардың криминалистикалық сипаттамасы ғылыми абстракция. Ол
қылмыстың біртекті ахуалдық ... бұл ... ... ... ... ... алғашқы кезеңінде қалыптасатын мәліметтерді, қылмысты
жасау және ... ... ... ... біртекті ахуалын /уақытын, ... ... да ... қылмыскердің жеке басын және жәбірленушінің
жеке басын қамтиды. Криминалистикалық сипаттама осы ... ... ... ... затын көріністейді2.
Бұл үлкен оқымыстылар мен берілген қылмыстың анықтамасының бірі. Ол
осы ... ... ... сипаттамасының, оның құрылымының түсінігі
бойынша болып жатқан пікір таласқа байланысты.
Деген мен, криминалистикалық сипаттама кез-келген жеке ... ... ... ... және де ”тапсырыс” ... ... ... ... ... бағыт беретіндігі, іздеудегі
қылмыскерлерді ... табу ... ... ... ... тарту барысында үлкен атқаратындығы даусыз.
Жоғарыда көрсетілгендей негізінен оқымысты ... көз ... ... ... шешу үшін ... ... ... келгенде бөлініп жатады.
ҚР ҚК 96 бабының 2-ші бөлімінің ”3” ... ... ... кісі ... түсінігін ашқан дұрыс болар еді /1/.
”Тапсырыспен” қасахана кісі өлтіру болып, нақты бір тұлғаның ... емес ... тек қана ... көру мақсаты мен /тек қана материалды
емес/ делдалдың қатысуымен /кей ... ... да/, ... мүддесі үшін /ұйымдастырушының/ кек алу, ұнамайтын адамды жоюы.
”Тапсырыс-бұл қандай да бір ... ... да бір ... ... ... Дегенменде барлық кезде және басқа да жағдайлардың
барлығында ... ... ... ... ... ала ... ол орындаушыда қандай да пайда көру мақсаты ... жоқ деп ... ол ... ақша ... ... оның жасаған әрекеті үшін
орындаушыға тиімді пайда болады. ... ... ... ... ... бойынша жасалынуы мүмкін, бірақ та банда басшысы оны
орындағаны үшін ... ... ... ... өлтіру әрқашанда өзінің жанасу немесе оның элементтерінің ізін
қалдырушы қылмыс болып саналады” деп жазды Л.Д. ... /3/. ... ... ... ... төрт элемент бар: кісі өлтіруші,
жәбірленуші, кісі өлтіруді жасау ... ... ... ... ... ... құралы. Қортындысында ”іздердің төрт бұрышы” пайда болады.
Біздің түсінігімізше, көз қарасымыз бойынша қарастырылып ... ... ... ... ... ... табылады.
Тапсырыс бойынша кісі өлтіру, яғни қылмыстың субъективтік жағын
сипаттайтын ... үшін және ... ... кісі ... жатады,
қылмыстың құрамын дәрежелеу белгісі ретінде алғашқы рет жаңа 1998 ... ... ... ... ... ... ... кодексінің 96-
шы бабының екінші бөлімінің «3» тармағында қарастырылған.
Талдау көрсеткендей тапсырыспен кісі өлтіру, Қазақстан бойынша ... ... ... ... ... ... ... экономикалық
алауыздыққа қарамастан, мына қызмет көрсету және ... ... ... ... ... ... ақша айналымы өсіп, қаражат несие
институтына негізделіп тұрақты болып қалуды.
Тапсырыс бойынша кісі өлтіру ... ... ... Қазақстан
облыстарының ажырамайтын бөлігі болып отыр.
Бұл қылмыстың санының осы және басқа аймақтарда күрт өсуі ... ... ... ету ... ... ... ... бөлісе алмау негізінен туындауда.
Мысалы, 1997 жылы Өскемен қаласындағы Әділ АҚ ... ... ... ... – арақ ... бұрынғы Өскемен қаласындағы
иелерімен, ... ... жаңа ... ... ... ... ... айында Әділ АҚ шыға берісте екі ... қару ... ... ... төрт ... ... ішінде,
шілдеде (Летний сад) кафесінде екі баскесер халық ... ... АҚ ... ... ... ... айында Әділ АҚ бұрынға
директорын өлтіруге оқталу жасалған /4/.
Тапсырыс бойынша кісі өлтіруді жасау тәсілі.
Тапсырыс бойынша кісі өлтіруді ... ... ... ... кісі
өлтіруден маңызды айырмашылығы бар, ол мақсатқа жету ... ... ... анықталынады. Сонымен ... көп ... ... және ... ... Кәсіби дайындығы жоқ
киллердің (киллер - дилетант) әрекеті жәй кісі өлтірушінің ... ... ... ... бірінші кезекте орындау
әрекетімен ерекшеленеді, ондай орындалулар тек ... ... ... ... ... уақытта ұзақ арақашықтық дәлдеген орындарына нақ тигізуі
және т.б. ... ... ... ... ... жылдамдығымен және
шешімді әрекеттерімен, кісі көп орындарда күндіз орындауымен, оқиға болған
орындардан кедергісіз кетуімен, сондай-ақ, оқиға болған ... ... ... ... ... ... киллер жәбірленушімен ешқандай
қарым- қатынаста болмайды.
Талдау барысында және беті ашылмаған тапсырыс ... кісі ... ... ... жасау тәсілін анықтауды кейбір ерекшеліктерін
ескерген жөн.
Бірінші - кәсіби орындаушы ... ... және ... ... ... тәсілдермен жасалуы мүмкін.
Екінш і- кейде тапсырысты орындауда, екінші жақтың қарсы әрекеттеріне
ұшырауы мүмкін. Бұл әрекетте қарым - қатынасты шешу ... ... ... - ... жағдайларда сырттан қабылдау әртүрлі мақсатты
анықтайды. Мысалы - жою, ... ... ... ... және ... Сол себепті орындаушының ... ... ... ... қол ... ... бөлшектеп іздеу қажет автокөлікті
жару орнымен, жарылғыш құрылғыларды қою тәсіліне, оның түріне, ... ... ... және ... ал ... айырмашылығы болғанда -
оқталуды орындау технологиясына және мазмұнына.
Тапсырыс бойынша кісі өлтіруге дайындыққа келесідей ... ... ... ... жағынан:
- делдал таңдау;
- киллер іздеу;
- қару таңдау және алу;
- киллерді транспорт құралымен қамтамассыз ету;
- орындаушымен ... ... үшін ... сома ... ... ... жүзеге асыру;
- акцияны жүзеге асыру кезеңіне алиби дайындау.
Б) орындаушы жағынан:
- жәбірленушімен таныстық, оның өмір сүру шартымен және ... ... ... ... ... және келісу;
- шабуыл жасау орнын таңдау;
- қаруды тексеру;
- тапсырушымен байланыс орнату.
Зерттеліп отырған мәселені талдау ... ... ... кісі ... ... әртүрлі тәсілдер арқылы жүзеге
асырылады.
Бірінші топты атыс қаруларын қолданумен жарақат келтіру ... ... Кісі ... ... 55 пайызын құрайды.
Екінші топты жарылыс құрылғыларын қолдану арқылы кісі өлтіру. Кісі
өлтірудің жалпы 8 пайызын құрайды.
Үшнші ... - бұл ... ... суық және ... да
заттарды қолдану арқылы кісі өлтіру Кісі ... ... 20 ... ... - жәбірленушіге аяқ-қолымен немесе қандай да бір зат-
пен өмірге қауіпті органдарына ұрып-соғу, ... ... ... улау ... кісі өлтіру. Кісі өлтірудің жалпы 3 пайызын
құрайды.
Тапсырыс бойынша кісі өлтіруді жасырудың ... ... ... ... ... жасырумен байланысты тәсілдер
кіреді. Олар:
-мәйітті жабусыз, жоюсыз, бөлшектеусіз, бет- әлпетін танымайтындай
етіп зақымдаусыз қылмыс ... ... ... ... ... бет- әлпетін танымайтындай
етіп зақымдау мақсатында қылмыс орнын ... ... ... ... ... ... жою, бет- ... етіп зақымдау, бөлшектеу жатады.
Екінші топқа басқа да материалдық объектілерді жасыруға бағытталған
тәсілдер кіреді. Олар:
- қылмыс жасау қаруын жасыру;
- ... ... ... ... ... аяқ киімін және басқа да жеке заттарын
жасыру;
- қылмыс орнындағы қылмыскердің әрекетіне байланысты пайда ... ... ... ... іздер.
Үшінші топқа тергеуді шатыстыруға бағытталған ... ... ... ... жасауға байланысты сақиналау.
Оның ішінде - сақиналау басқа да қылмыстың жағдайын жасап, көрсетуге,
сондай-ақ тәсілдер қылмыстық емес сипаттағы көрініс ... ... ... бар мәліметтерді жасыруға бағытталған. Олар;
- жәбірленушілермен, куәлардан мәліметтер ... ... ... ... ... ... барысында мәліметтер алуға кедергі жасау
тәсілдері және тағы басқалар.
Кісі өлтіруді жасау орны көп ... ... ... ... ... және онда ... фактор болып тапсырысты орындау
қауіпсіздігі табылады.
Қылмыс іздері. Тапсырыспен кісі өлтіруге дайындық және ізін ... тән ... ... Кісі ... ... ... қылмыскерлер қылмысты ашуға, шындыққа толығымен анықтауға
кедергі болатын әртүрлі тәсілдерді және әдістерді қолданады, ... ... ... ішінде идентификациалау үшін жарамды қол ... ... ... ... ... биологиялық тектегі іздер (қан,
сілекей, ... ... ... басқа заттар) микроіздер
кездеседі.
Ұымдастырушылар. ... – бір ... кісі ... ... өтпейді, қылмыста соның қылмыстық ... және ойы ... 70 ... еркектер құрайды. Шұғылдану түрі және
өзара қатынасу дәрежесі бойынша олар келесідей топтарға бөлінеді:
-қылмыстық ... ... ... ... ... ... жанұя мүшелері, бұрынғы жұбайлары және т.б.
Қылмыстық топтардың көсемдері басқа бәсекелес қылмыстық ... ... ... тапсырады.
Коммерциялық құрылымдардың басшылары ... ... ... (50%) және ... бәсекелестерін (45%) жояды.
Тапасырыспен кісі өлтіруді орындаушылар. Орындаушыны анықтау күрделі
тапсырма, ол ұйымдастырушымен көмекшіні анықтағаннан соң шешіледі.
Егер де ертеректе орындаушы ... ... ... жайы жоқ, ... орта ... ... немесе кәсіби қылмыскерлер болса, соңғы
жылдары кісі өлтіруді үнемі табыс көзіне айналдырған кәсіби ... ... тек қана ... іздеумен ғана емес, ұйымдастырушы мен
орындаушыны байланыстырушы болумен қатар, кей жағдайларда ас, ... ... ... және ... ізін ... ... ... пен кісі өлтіру істері бойынша жәбірленушілер ... ... ... ... (50% ... қылмыстық топтардың көсемдері және мүшелері (30%)
– мемлекеттік және қоғам қайраткерлері (10% ... ... ... ... ... әр ... дәрежедегі
басшылары жиі жағдайларда жақын туыстары, бірер ... ... ... ... орган және мемлекеттік мекемелердің лауазымды адамдары.
Жас ... ... ... ... кісі ... ... 20 ... дйін – 7,3% , 20-30 жас – 42,7% , 30-40 жас – 26,6% , ... ...... жеке бастары туралы мәліметтер. Қылмыскерлердің
біртекті ерекшеліктері туралы ... ... ... бағытын, жүргізілетін тергеу әрекеттерінің және жедел іздеу
шараларының реттіліктерінің бағытын анықтауға мүмкіндік береді.
Қарастырылып отырған ... ... ... кем ... екі
немесе үш адамның қатысуымен жасалынады және олардың арасында рөлдер ... ... ... ... ... ... ... екі немесе
үш адамның қатысуы олардың алдарында ... ... мен ... ... ... ... алдын ала дайындалу, ... ... ... ... ары ... ... ... ізін
жасыруға бағытталған әрекеттердің болуымен, қылмысты ... ... ... ... ... сипатты болады. ... ... ... әрекетті жүзеге асыру үшін ... және ... ... ... ... Республикасында тапсырыспен кісі өлтіруді орындаушылар онша
жоғары кәсіби ... ... және де ... ... ... ... оны төмендегілерден байқауға болады:
1. Жақын және алыс қашықтықтан атып кісі ... үшін ... ... ... ... ... ... орындаушылар жәбірленушімен
және оның оқ қаһарларымен жақын байланысқа ... ... ... қылмыс
орындарында аз іздер қалдырып, куәларға көрінбеуге тырысады.
2. ... ... ... ... алып ... ... ”тапсырыс”
бойынша қылмысты орындау барысында өте қымбат бағалы қарулар пайдаланылады,
ол кәсіби орындаушыларға тән ... ... ... ... ... кез-келген түрі пайдаланған.
3. Бір ғана ... ... оның ... ізі ... қиындыққа түсуі, ал Қазақстанда жасалынған қылмыстар бойынша көп
жағдайларда кісі ... ... ... қару ... ... ... қаруларды қолданылған жағдайлардан басқа кездерде,
жәбірленушіге көптеген жарақаттар келтіру орындаушының кәсіби ... ... ... ... ... жағдайдың көрсеткеніндей, біздің қарастыруымыздағы кісі
өлтірулерді өздерінің ... ... ... ... бола ... тұрақты
жалақы алмайтын тұлғалармен жасалады. Көптеген орындаушылар ... ... ... ... Көптеген кездерде ”тапсырыспен” кісі
өлтіруді орындаушылар жалдаушылар мен жәбірленушілерден ... ... ... ... ... жеке ... туралы мәліметтер.
Криминалистикалық сипаттаманы оқу барысында жәбірленушінің жеке басы
туралы мәліметтер ... ... ... Жәбірленуші туралы мәліметтерді
бағалау мемлекеттегі қылмыстық құбылыстардың өзгеру ахуалын толығымен және
нақты анықтауға мүмкіндік береді. Жәбірленуші ... ... тек ... ... ... көздері ғана емес, сонымен қатар болған
қылмысты ашуға өз септігін тигізеді. ... ... ... ... ... ... ... туралы мәліметтердің көлеміне байланысты
болады. Жәбірленушінің жеке басы туралы ... ... ... оның
таныстарының қатыстылығы бар-жоқтығы туралы мәліметтерді нақты ... ... ... ... ... жәбірленушінің өлімі кімге
тиімді және оған кім мүдделі болды деген сұрақтарға жауап алуға болады. ... ... ... анықтап жою үшін мүмкіндіктерді
көбейтеді. Бахин В.П., Байжасаров Б.З., Когамов М.Ч. жас ... ... ... ... ... ”20 ... ... - 7,3 пайыз, 20-30
жас - 42,7 пайыз, 30-40 жас-26,6 пайыз, 40 ... ... 26,6 ... ... ... ... ... 45 жас аралығындағы еркек
жынысты тұлғалар екендігін де атап өткен жөн /5/.
Бородулин А.И. ”тапсырыс” ... кісі ... ... ... ... жәбірленушілерді бөледі:
-үлкен мемлекеттік лауазым иелері және коммерциялық құрылымдардың,
қаржы-несие ... ... ... ... ... топтардың және қоғамдастықтардың мүшелері және көсемдері;
-жоғары өкімет органдарының, ... ... ... ... өкілдері;
-құқық қорғау органдарының қызметкерлері;
-бұқаралық ақпараттар құралдарының өкілдері;
-орта және шағын бизнес өкілдері;
-басқа да ... ... ... ... немесе жер участкілері бар тұлғалар;
-кридиторлық-дебиторлық қарыздарға қатынасы бар тұлғалар;
-қызғаныш, кек алу, бәсекелестегі ... ... ... ... ... жатқызылады
/6/.
Қылмысты жасау орындарды жалдаушымен немесе орындаушының өзімен
анықталады. Ол орын ... ... кісі ... ... ... ... тиіс. Самыгин А.Д. көрсеткендей ”мәйітті табу және қылмысты
жасау орнымен барлық уақытта бір орын болып ... оның ... ... ... тез ... ... ... жою” деп көрсетті /7/.
Слинко М.И. мәліметтері бойынша қылмысты ... ... ... келесілерді ұсынады:
-үйлерге кіре берістер мен подъездер-37,5 пайыз;
-көшелер-26 пайыз;
-автомобиль салондары-16 пайыз;
-пәтерлер-8,8 пайыз /8/.
Жоғарыда көрсетілгендей ”тапсырыспен” кісі өлтірулер көп ... ... ... ... күзеттен босаған немесе
күзеттің қырағылығы ... және ... ... ... ... ... кездерде жасалынады.
Кісі өлтіруді жасау уақыты және орны жәбірленушілердің күн ... ... ... ... ... ... қолайлы таңдалады.
Бояров В.И. мәліметтері бойынша оқиғаның болу уақыты келесідей:
-”күндіз-52 пайыз, кешке-35 пайыз, түнде-13 пайыз”/9/.
Ал, ... М.И. ... ... ... ”күндізгі уақытта-
58,5 пайыз, кешке-22,5 пайыз, түнде-19 пайыз”, егер ... ... ... ... онда ... үлгіде болады:
-6-11 сағат-25 пайыз;
-18-22 сағат-22,5 пайыз;
-11-14 сағат-21 пайыз;
-14-18 сағат-12,5 пайыз /10/.
Көрсетілгендерден ... ... ... ... ... ... азанғы сағат 6 мен 11 ... ... ... болады. Бородулин А.И. атап көрсеткендей,
қылмыскерлер қылмысты бұл уақытта ... жай ... ... ... ... ... күн тәртібі бойынша жүріп, барлығы бір уақытта
жүргізіледі.
Азанғы сағат 8-11 ... және ... ... 22 сағатта кісі өлтіру
жәбірленушінің жұмысқа шығу немесе жұмыстан келу кездерінде жасалынады
/11/.
Тәжірибенің көрсеткеніндей ... кісі ... ... атыс қаруыларынан жарақаттар жақын қашықтықтан жасалынған,
ол орындаушының кәсіби дайындығының төмен екендігін байқатады. Мысалы, ... ... ... ... 31.07.97 жылы сағат 18-19
аралығында Виноградовпен Розыбакиев көшелерінің ... ... авто ... келіп көңілдесін үйіне шығарып салып, қайта
машинасына келе жатқанда орындаушы ”ПМ” тапаншасымен ... ... ... ... атып тигізе алмаған, авто көлігіне қарай ... ... қуып ... ... тағы да екі рет атып ... ... ... атып ”бақылау” ату жасаған /12/.
1.2. ТергеушініҢ АныҚтама органымен Өзара Әрекеттестігі.
Қылмыстың тез және ... ... ... ... ... анықтама органымен өзара әрекеттенуінсіз мүмкін ... кісі ... ... ... ... қылмысты ашу және
тергеу бойынша тактикалық және әдістемелік дұрыс ... ... ... қоя ... анықтама органдарымен өзара әрекеттесуі қылмыстарды ашу
және тергеуге бағытталған заңмен белгіленген көрсетілген ... ... ... негізделген әрекеттерін түсіну қажет”.
Тергеушіде, анықтама органыда бір-біріне әкімшілік тәуелділікте емес
және олардың әрқайсысы қылмыстық іс бойынша ақиқатқа жету үшін ... ... ... ... өзара әрекеттесудің ... Б.А. ... ... ... мазмұны тергеушінің және жедел ... ... ... ... ... ... барысында
заңдылықты қатаң сақтау көрініс табатын, әр қызметтің ... ... ... ... ... деп ... анықтама органымен өзара әрекеттестігі әртүрлі нысанда,
қылмысты тергеу үшін тергеу жедел тобын құру арқылы ... ... құру ... ... ... актілерде көрсетілген.
Тергеушінің жедел іздеу қызметінің уәкілімен өзара әрекеттестігі,
тергеу жедел тобының қызметінің негізін құрайды. Бұл тергеу ... ... ... ... ... топтың тұрақтылығы, қажетті құрамының және
олардың кәсіби дәрежесінің ... ... ... ... ... ... саналады.
Тергеушінің анықтама органымен өзара әрекеттестігінің ерекшеліктері
”тапсырыспен” жасалынған қылмыстарды ашу және тергеу ерекшеліктерінен,
қылмыстың ... ... ... ... ... тергеу
әрекеттерімен жедел іздеу шараларынан, жоғарғы ... ... ... ... Бұл ... әрекеттестік және оның
бағытының сипаты тергеудің нақты кезеңінде ... ... ... ... ... ... және басқа да әрекеттердің
қажеттілігіне байланысты.
Тергеу жедел тобы үздіксіз әрекеттестікте болуы тиіс, ... ... ... ... ... ... ... алмасу қажет. Өзара
әрекеттесудің негізі болып бірігіп жасаған тергеу әрекеттері мен жедел
іздеу шараларының жоспары ... ... кісі ... ашу ... жедел
қызметкерлердің барлық жұмыстары тергеушімен тығыз байланысты жүргізілуі
тиіс. ”Тапсырыс” ... кісі ... ... тергеудің барлық кезеңі
барысында жедел іздеу уәкілдері орнатылған тәртіп ... ... ... ақпараттарды тергеушіге дер кезінде жеткізіп, ары қарай қажетті
жүргізілетін ... ... ... реттілігін анықтаумен қатар,
тергеушіні қызықтырушы ... да ... ... ... ... дер ... ... хабардар етуі керек. Дегенмен де тергеуші
жедел іздеу қызметкерлеріне, жедел ... ... ... ... оларды жүзеге асырудың құралдары мен әдістерін анықтап көрсете
алмайды.
Бүгінгі таңда ... ... ... ... қылмыстық іс жүргізу
заңдылығымен реттелмеген, бірақ та мазмұны және тапсырмасы 30.04.”Көзсіз
жерлерде жасалған кісі ... ашу ... ... ... ... ... жайлы ережелерінде” көрсетілген /12/.
Тергеушінің жедел іздеу уәкілімен өзара әрекеттесуінің мазмұны ... ... ... ... ... қоректендіретін,
тергеу әрекеттерінің тиімдігін арттыратын ... ... ... ... ... ... әрекеттесудің кең тараған түрі ол тергеу жедел тобының ”ізін
суытпай” қылмыстарды ашу ... ... ... ... ... ... ”көптеген қылмыстардың ашылуы сәттілігі тергеушімен
жедел іздеу уәкілінің өзара әрекеттесу ... ... ... ... ... ол келесілерді жүзеге асыруға мүмкіндік
береді:
-қылмыс туралы ішкі ... ... жеке ... тез ... мүмкіндік береді;
-қылмыскерді іздеп табу бойынша және осы ... ... және ... жедел іздеу шараларын жүзеге асыру үшін
жоспарлауға мүмкіндік береді;
-өзара әрекеттесудің нақты қажетті ... ... ... деп ... /13/.
”Тапсырыспен” кісі өлтіру қылмыстарын тергеу ... ... ... өзара әрекеттестіктерінен басқа сыртқы қызметтің, яғни
патрульдік полиция, жол ... ... ... ... ... ... де ... орны ерекше екендігіне тоқталып өткен
жөн.
Қылмыс туралы хабарлама түскен соң, ... ... ... ... яғни ... ... қызметкерлеріне, учаскелік
инспекторға хабар беруі тиіс.
Егер де оқиға орнына жақын ... ... ... ... ... олар тез ... қылмыс орнына барып, сезіктілерді
ұстауға немесе олардың ізіне түсуге мүмкіндіктері туындайды.
Тәжірибенің көрсетуі бойынша патрульдік ... ... ... ... ашу ... ... орындарда.
Қылмыстарды жасау барысында егерде, транспорт құралдары ... ... ... жол ... ... бағдарлау жіберген жөн. Жол полиция
қызметкерлерінің көмегімен қаладан шығу жолдарын бекітулер жүргізуде ... ... мен ... әрекеттесу негізі, сондай-ақ олардың
атқаратын басты мақсаты тергеу-жедел тобы ... ... ... ... ... ... ... қылмысты көрген тұлғалар болса,
оларды тергеуші келгенге дейін ұстай тұру ... ... ... ... ... алу. ... қарай қылмыс жасалған орындарда
жәбірленушілерге дәрігерлік көмек керек болса оны ұйымдастырып, келген авто
көліктің мемлекеттік нөмірлерін, дәрігерлердің аты ... және де ... ... ... ... алу. Бұл ... тек ... инспекторларға ғана емес, сонымен қатар, ... ... де ... ... ... кІсІ ... ... барысындаҒы біртекті тергеулік
ахуалдар және версиЯлар.
Тергеулік ахуалдың ... ... бар және ... ... ... ... жоғарғы тиімділік танытады.
”Тергеулік ахуал дегеніміз - ... да бір ... ... ... ... тапсырмаларды жинау, тексеруге байланысты
қылмысты тергеудің белгілі бір жағдайы” /14/.
Қылмысты тергеуді жүзеге асыру ... ... ... ... ... ... ... да объективті шындықтағы белгілі ортада, басқа
нақты сөзбен ... ол ... ... ... белгілі бір кезеңде
пайда болатын шындық жағдайы. Ол шындық ... ... ... ахуалда
пайда болған ақпараттарға, қылмысты көріністейтін ақпараттардың пішінінен
анықтай алады.
Қалыптасқан ... ... ... ... тергеуді жүзеге
асыруға бағытталған тергеу әрекеттерін және тергеу ... ... ... ... П.Я. ... ... ... тергеулік
ахуалдардың дәрежеленуін ұсынады:
-пайда болу уақыты бойынша тергеу процесінде алғашқы, аралық және
қорытынды. Бұл ... ... оған ... ... ... сәйкес
динамизмі, өзгерімділігі анықталады;
-қылмыстық сот өндірісіне қатысушыларға байланысты: даулы және
даусыз;
-тергеудің мүмкін мақсатына жету ... ... үшін ... ... ... ... ... да бір мақсатқа жету үшін тергеушінің ... ... ... ... ... ... ... бағалап болған соң
қажетті әрекеттерді жүзеге асыруы тиіс ... ... ... ... ... ... ... қалыптасатын біртектес тергеулік ахуалдарды қарастырамыз.
”Жеке әдістемеде Р.С. ... ... ... ... олар
тергеулік болжамдар мен бірігіп, тіртекті тергеу әрекеттерінің кезектілігін
анықтайтындығын ... осы ... ... ... ... ... жеке әдістемені
құруда маңызды рөл ойнайды және кеңейтілген ... ... ... элементін құрайды /16/.
Т.А. Көлібаев жиі кездесетін келесідей жалпы тергеулік ахуалдарды
көрсетеді ”тергеу ... және ... ... ... ... талдау көрсеткендей, біздің қарастырып
отырған тақырыптың қылмыстық іс қозғаған ... ... ... мынадай
ахуалдар және алғашқы мәліметтер қалыптасуы мүмкін,
-зорлық ... ... ... бөліктері табылды;
-тұлғаның із-түссіз жоғалып кетіп оны өлтірді деп куәландыратын
мәліметтер бар.
Мәйіт немесе оның бөліктері ... ... ... ... ... жеке басы белгісіз және кім өлтіргені туралы да
ешқандай мәліметтер жоқ;
-жәбірлеушінің жеке басы ... ... кім ... белгісіз
/17/.
Тергеудің бастапқы кезеңінде тергеуші әртүрлі алғашқы мәліметтерді
игеруі мүмкін және олар ... ... ... ... ... ... анықтайды, жасалынған қылмыс туралы ақпараттардың тіптен
болмауы немесе аз болуы, тергеудің алғашқы кезеңінде қылмыс жасаған тұлға
туралы және ... ... ... ... ... ... тигізеді. Дегенмен де қылмыстық ... ... ... ашу ... ... кезеңде тергеу әрекеттерін және жедел іздеу
шараларын тиісті бағытта жүргізуіне тікелей ... ... ... ҚР ІІМ И96-р өкімінің И1 қосымшасында ”тапсырыспен”
кісі өлтіруді көрсететін ... ... ... ... ... атыс қаруларын, жарлығыш құрылғыларды қолдану арқылы
жасалынған және т.б. Кісі ... ... ... тірі ... ... қалдырмайтын құралдарды қолдануы және де ”бақылау” ату
жасалынуы;
-тәсілі: кісі ... ... ... снайперлік қаруларды
қолдану, транспорт құралдарын және ғимараттарға жарылыс құрылғыларын қою,
тірі куәларды ... ... ... ... немесе снайперлік қаруды
қалдыру;
-мотивтері: міндеттерді орындамау, қаржылық қарыздар, келісімдердің
шарттарының ... ... ... ... ... ... қорқытып алушылық деректерін анықтау;
-жәбірленушінің алатын әлеуметтік жағдайы.
В.П. Бахин және оның авторлар тобы ”тапсырыспен” кісі ... тағы да ... ... ашық ... ... және қылмыскердің ерекше қатыгездігі
/қылмыстың күндізгі уақытта, күзеттің болуына қарамастан ... ... ... ... ... /ұзақ қашықтықтан атуы
бір немесе екі қолымен нысанаға дәл атып ... ... ... жаралауы,
бақылау атудың болуы/;
-өте сирек кездесетін арнайы ... және ... ... қолдану;
-қылмыс орнында немесе онан кету ... ... ... /кейбір
жағдайларда өте қымбат қаруларды қалдырылады/;
-қылмыс жасау барысында қолданылған ... сол ... ... ... ... жіберу;
-мәйітті жасыру үшін ешқандай шаралар қолданбауы. ”Тапсырыс” бойынша
кісі өлтіру жасалынғанда ... ... ... ... шаралар
қолданылмағанымен кейбір жағдайларда, егер тапсырушы және жәбірленуші өте
жақын қарым-қатынаста сондай-ақ, кісі өлтірудің ... ... тым ... ... ... ... жағдайларда мәйіттер жасыру бойынша
шаралар ұйымдастырылады;
-басқа қылмыстың белгілері болмағанда ... ... ... құжаттарын және басқа да заттарды алмауы /;
-шабуыл жасау мақсатында қолдану үшін жәбірленушінің өмірлік қызметі
және өмір ... ... ... әлеуметтік жағдайы.
А.И. Бородулиннің пікірі бойынша ”тапсырыспен” кісі өлтірудің
белгілерінің тізіміне келесілерді ... ... ... көз ... ... ... ... аса қатыгездікпен жасалынуы;
-жарақаттар салуға арналған автоматты немесе жартылай автоматты ... ... ... ... ... ... ... ала ойдың болуы /қорытынды мақсаты
жәбірленушіні өлтіру/;
-бұл қылмыстар жасалынғанда басқа қылмыстардың белгілерінің болмауы;
-қылмыс орнында қаруларды қалдыру;
-мәйітті ... ... ... жасамауы;
-қасахана өмірінің маңызды органдарына көптеген зақымдар келтірілуі;
-кісі өлтірудің кешенді тәсілдерін қолдану;
-қылмыс орнында қалдырылған заттардың көптілігіне қарамастан, ... ... өте аз ... ... түсу белгілерінің болуы, қылмыс жасау орнын
және уақытын таңдау;
-қылмыс жасау барысында жәбірленушінің жанында ... ... ... ... ... ... және қызметінің жоғары болуы /қылмыстық
ортадағы жағдайы/;
-жәбірленушінің мәйітінің жанынан ... ... ... ... ... қатыстылығын көрсететін танылмаған тұлғаның мәйітінің
табылуы /18/.
Көрсетілген жағдайлар және белгілер ... ... ... өлтіру жасалғандығына толығымен сенімді болмаған жөн, себебі толығымен
қылмысты жасауға қатысушылар ... ... ... ғана ... қажет.
Көрсетілген белгілер болғанның өзінде, сондай-ақ жәбірленушінің жеке
басы туралы ақпараттарды, өмір сүру жағдайын, қызметінің түрін, ... ... келе ... ... ... ахуалға байланысты
”тапсырыстың” сипатына ... ... ... ұйымдасқандығы туралы
версиялар құрылады.
1 версия. Қылмысты ұйымдастырушы жәбірленушінің ... ... Бұл ... ... ... ... қандай да бір
материалдық құндылықтарын немесе кек алу үшін ... ... ... ... ... ... ... және Р.А. Абдулходжаев пайда
күнемдік мақсатта А.М. Абдулходжаевті ... ... ... ... ... айының басында Абдулходжаев Руслан өзінің жолдасы
А. Никитинге және М. ... ... ... ... ... ... емес
қарым-қатынастың бар екендігін және әкесін мүмкін өлтіретіндігін айтқан.
М.Ким пайда көру ... он мың АҚШ ... ... сыйлық ретінде
кісі өлтіруді орындаушыны табатындығын айтып, Руслан оған ... ... ... ретінде А. Никитинге шарттарын айтып, ол қылмысты орындауға
келіскен.
Сонан соң, А. Никитин, А.М. Абулходжаевтің өмір сүру ... ... ... ... қажетті ақпараттарды Руслан, Ким арқылы
Никитинге жеткізіп отырған. Сөйтіп, 1997 жылдың 31 қазан 19 сағат 30 ... ... ... ... ... А. ... ... әрекетін жүзеге асырған.
2 версия. Кісі өлтіруді ұйымдастырушы бәсекелес және жәбірленушінің
әріптесі.
Қарастырылып отырған версияда ... ... ... ... ... ... басшысы. Қылмыстың мотиві болып
өзінің бәсекелесін жою ... кек алу ... ... ... МАК ... бас ... болып табылатын И.С.
Мильграм өлімін айтуға болады.
Көрсетілген ... ... ... ... И.С. Мильграм қаржы
сұрақтарын жеке өзі ... ... ... қызмет жағдайын пайдаланып
”Мамыр” кіші кәсіп директоры В.Ю. Лиге келісім ... қол ... ... ... ... Мильграм мен Ли арасында бірнеше ... ... ... ... ... ... Ли ... арасында қатынастың өршігенін
және өзін жұмыс ауыстырылатын қауіпін сезіп, бұрын соңды кісі ... ... З.Р. ... сөз байласып, оның жасаған әрекеті үшін
жиырма мың АҚШ доллар сый ақы беретін болып келіскен.
1993 жылы желтоқсан айының 21 күні ... 12. 30 ... ... тапаншамен
қаруланған Салхутдинов, Абай және Фурманов көшелерінің ... ... ... ... ... Мильграм мен қоса оның ... да ... ... ... Кісі ... ... қылмыстық топпен немесе
қауымдастықпен ұйымдастырылған. Бұл версиялар ... ... ... ... жүрген тұлғалар болып табылады. Олар
өздерінің лауазымдары арқылы әртүрлі қылмыстық ... ... ... ... ... кедендік бекетінің бастығы Шінтасовтың қылмыстық
ісін ... ... ... ... ... ... ... асыру
мақсатында Ақпаев Эрнест және Ербол, ”Қордай” кеден бекітінің бастығы Б.
Шинтасовты қасахана өлтірудің жоспарын ... ... ... ... ... ... ... әрекеттеріне кедергі келтірген.
Осы мақсатта Янсинбаевпен бірігіп, Алматы қаласынан Ю. Щелкуновты
алдырып, 1800 АҚШ ... және 120 мың ... ... ... және де ... ... қылмыстық әрекетін жүзеге ... ... ... рет оқ ... ... салдарынан Шинтасов оқиға
болған жерде қайтыс болған /20/.
Көрсетілген жәбірленушіден басқа бұл ... ... ... ... де ... ... ұсынылғандар тергеудің алғашқы кезеңінде тергеуді ... ... ... болып табылады.
2 тарау. ”тапсырыспен” кісі Өлтіруді тергеудіҢ алҒашҚы кезеҢіндегі тергеу
Әрекеттері.
2.1. ОҚиҒа болҒан жерді Қарау.
Тергеу әрекетін жүргізуге дайындық әрекеттері.
Кісі өлтіру ... ... ... ... ... ... ... зорлық белгілері бар адам мәйітінің табылуы немесе ондай қылмысқа
күдік болғанда, кісі өлтіруге оқталу ... ... ... ... ... кісі өлімі бойынша хабарламаларға сәйкес ішкі істер
органдарының тергеу жедел тобы ... ... ... ... ... ... ... жерді және мәйітті қараудан соң, кісі ... ... ... іс қозғалып, ары қарай зорлық белгілері
анықталмаған ... ол ... іс ... ... ... оқиға туралы хабарлама түскен соң тергеуші ең ... ... ... ... ... қолданылғандығын немесе ондай әрекеттер
жүргізілмегендігін анықтайды, егерде ондай шаралар ... ... ... ... ... инспекторға немесе басқа да
сыртқы қызметкерлерге, жергілікті ... ... ... ... ... ... ... Тергеуші өзінің қызмет ететін ауданы мен
аумағында ... ... ... ... жоғарыда көрсетілген тұлғалар өзінің
бастауымен материалдық іздердің қалдырмауын және де бар ... ... үшін ... ... ... ... шараларын қолданатындай дәрежеге
жету керек.
Осы мақсатта ... ... ... ... бір ... ... тиіс, қылмыс дерегі анықталса, оқиға болған жерді ... ... ... ... ... туралы тиісті тұлғаларға түсіндіру
қажет. Оқиға болған жерді күзету шаралары тек қана ... ... ... ... Сонымен қатар, мәйіттің табылған жерінің және ауа
райының атмосфералық жағдайын да ... ... ... ... басқа да дәлелдемелік заттардың жойылып кетпеуі үшін ... ... ... мәйіттің үстін және мүмкіндігінше айналасын ... ... жабу және т.б. ... Егер де ... ауыр ... ... онда оған ... медициналық көмек көрсету жөнінде шаралар
ұйымдастырып, қай жерде және қандай ... ... ... ... қалу ... Олар ... болған жердің шекарасын шамамен түсіну керек,
сондай-ақ олар ізін ... ... ... ... және ... бар ... ... тиіс.
Тергеуші оқиға болған жерге күзету жөнінде мәселені ... ... ... ... тиіс:
-оқиға қай жерде және қашан болды (нақты мекен-жайы);
-кісі өлтіру атыс қаруын немесе суық қаруды қолдану арқылы ... ... адам ... ашық аумақта табылса, мысалы, орманда, алаңда, онда
кісі өлімі қашан болғандығы анықталынады, өйткені адам мәйіті шіруі ... ... ... ... ... жерге жақын мекен бар ма.
Осы мәліметтерді оқиға туралы хабарлаған тұлғалардан алуға болады.
Осы алынған мәліметтер оқиға болған жерді ... ... ... үшін
қажет болады.
Оқиға болған жерге тергеуші ғана емес, ... ... ... болуы қажет. Аса ... ... да ... де ... мүмкін. Оқиға болған жерді ... ... үшін ... ... ... ең ... сот - ... шақыру қажет. Егер де оның қандай да бір себептермен қатысуы
мүмкін болмаса, онда басқа ... ... жөн. ... жағдайларда
кейін мәйітті зерттеу үшін сот-медициналық сараптама жүргізуді тапсырылатын
дәрігер хирургті шақырған дұрыс болады. Егер де ... та ... ... терапевті шақырған жөн, бірақ ол ... ... ... ... Оқиға болған жерге сот-медицина сарапшысы немесе басқа да дәрігер
тергеушімен бірге шығуы ... ... ... атап көрсеткім келеді.
Кісі өлтіру қылмыстары ... ... ... ... қарауға
мүмкіндігінше әрқашан маман криминалистің көмегін пайдаланған жөн. Бұл
қарау, тәжірибесі аз тергеушімен ... ... аса ... ... тергеу қызметкерлері қарау ... ... ... ... ... ... ... ой пікірі бойынша қарауға маман криминалистерді қатыстырумен
шектелмеуі керек /21/.
Қарауға заң институттарының жоғары дәрежедегі криминалистика ... ... ... қатыстырған тиімді деп санаймын.
Кейін тергеуші қажетті ғылыми техникалық құралдарды алу керек,
тергеулік чемодан немесе ... ... ... ... болу ... ... ... жерге шығар алдында оны тексеру жөн болады.
Егер кісі өлтіру қаруын қолдану арқылы жасалған болса, оқиға болған
жерге түрлі-түсті және қара ... ... ... беретін электронды
іздеу құралын алу қажет. ... ... ... ... ... ... ... қарастыру керек.
Бұл сұрақ тергеушіге оқиға туралы түскен мәліметтің көлеміне
байланысты шешіледі. Ол ... ... ... ... ... су
қоймаларында табылған жағдайларында өлімнің келген уақыты ... ... ... ... және сол ... Егер оқиғадан кейін қандай да
бір ... ... ... ... да ... ... ... болмайды немесе мәйіт орманда, айдалада ... шіру ... ... табылса, ол өлімнің келген уақытынан көп уақыт ... ... ... ... ... иттерін қолдану қажетсіз.
Бірақ тергеушімен алынған мәліметтердің көлемі аз болғандықтан ол
бойынша ... ... ... ... ... шешу оңай ... Сондықтан
қызметтік іздестіру иттерін қолдану үнемі оң жаққа шешілуі тиіс.
Егер кісі өлтіру атыс қаруын ... ... ашық ... ... ... ... табу мүмкіндігін ескеру керек. Мұндай
жағдайларда ... қол ... ... ... ... ... атылған қауыздарды табу үшін арнайы дайындалған қызметтік іздеу
иттерін қолдану қажет.
Кейбір, криминалистикалық оқулықтарында ... ... ... ... ... негізделмеген онша дұрыс емес ... ... ... ... уақыттан бір тәулік өткеннен ... ... итін ... ... емес дейді''. Тағы бір маңызды ауа
райына қатысты мәліметті ... ... ... жиырма градустық суықтықта
және плюс отыз градус ыстық күнде, ... ... ... ... және ... соққанда қызметтік іздеу иті із бойынша жұмыс жасай алмайды /22/.
Бірақ, қызметтік іздеу итін қолдану тәжірибесі көрсеткендей қызметтік
іздеу иті қылмыс болған ... ... екі, үш ... соң ізді ... Бұл ... ... жерде қылмыскермен қалдырылған ізге және ... ... ... ... ... Ал ауа ... ... иттер әртүрлі климатқа үйрене алатынын ескеру
қажет. Мысалы, иттер оңтүстік аумақтарда плюс отыз бес ... ... ... ... градус жағдайларында жұмыс жасай алады /23/.
Мәйіт қасында тұрғылықты мекені жоқ орманда, ашық алаңда ... ... ... болған жерге барар алдында куәгерлерді өзімен бірге
алып баруы керек. Жұмыс жедел және тез сипатты болуы қажет.
Оқиға болған ... ... ... ... болғандықтан тергеуші
тәулік уақыты мен ауа райына қарамастан тез ... ... ... ... мұнда аса маңызды орын алады. Оқиға болған жердің ... ... ... ... ... Мысалы, жауын-шашынның басталуы,
оқиға болған ... ... ... олар ... ... ... ... туысқандарының бөлмені тазалауы мәйітті көшеден немесе ауладан
үйге кіргізуі, жерден ... ... қоюы және ... жуып ... мен ... қатысушы тұлғалар оқиға болған жердің
жағдайы қасахана өзгертуі мүмкін.
Тергеуші оқиға болған жерге келген кезде, қарауға ... ... ... жүргізуі қажет, олар жәбірленуші тірі ... ... ... ... ... ... ... шараларын қолдану, қарау
жүргізу үшін жағымды жағдай жасау. Ол келесі шаралар:
-егер оқиға болған жерде ... ... онда ... ... ... ... ... болған тұлғаларды, мәйітті бірінші тапқан тұлғаларды,
жәбірленуші мен ... ... ... куәлардың ешқайда кетпеуін және
жақын маңда болуы туралы ... ... ... хал-жағдайын тексеру туралы
тасырма беріп, егер жәбірленуші тірі ... ... оған ... ... ... ... жеке басы туралы қылмысты жасау
ниеті туралы сұрастырып алу қажет, өйткені ... өліп ... ... сот-медициналық сарапшы болмаған жағдайда қарау жүргізуге дәрігер
шақыртылады, оған алдын ала ешқандай ... ... ... абайлап
өтіп, қарау кезінде мүмкіндігінше мәйіттің позасын өзгертпеуі ескертіледі.
-оқиға болған жерді күзету дұрыс ұйымдастырылғанын ... ... ... ... ... ... кеңейтеді. Тергеуші оқиға болған
жерге келгенге ... ... ... болса, онда жедел ұйымдастыру
қажет.
-қызметтік іздеу итінің кинологымен бірге оқиға болған жерді шолып
қарап өтіп, қызметтік итті қолдануға ... ... ... ... ... Ит ізге ... ... қарауға қатысушыларға қылмыс болған ғимаратқа
бірден кірмеуі тиіс, егер мәйіт ашық ... ... ... оған
жақындамауы керек. Біраз уақыт күту қажет, өйткені ит ізден айырылып ... ... ... қайтып келуі мүмкін. Ол бірнеше рет қайталануы
ықтимал. Ит ізге түскен жағдайда кинологпен бірге ... ... ... ... ... итін қолдану фактісі және оның нәтижелері туралы кинолог
тиісті акті толтырады, оған ... өзі және ... ... қол ... ... иті ... оқиға болған жерден алынған заттарды, жүру
бағытында түсіріп алған немесе лақтырып жіберген заттарды және ... ... ... ... мүмкін. Мұнда келесідей сұрақ туындайды,
табылған заттар ... ... итін ... ... ... ... ме?
Д.П. Рассейкиннің айтуынша және ҚР ҚІЖК-нің 116-шы бабына сәйкес ол
дәлелдеме ретінде саналмайды. Бұл жағдайда тергеуші куәгерлердің ... ... ... ... қызметтік іздеу иті бір тұлғаға әкелсе, ол тұлғаны ұстап ҚР ҚІЖК-
нің 226-шы ... ... ... ... оның ... және
киімінде қылмыс іздерін (қан іздері, қылмыс жасау процесінде ... ... ... ... ... ... зақымдарды) анықтау
мақсатында куәландыру жүргізіледі, ол туралы тиісті хаттама толтырылады.
Қызметтік іздеу итін қолдану дерегі және оның нәтижесі туралы ... ... ... ... көрсетілмейді. Өйткені қызметтік іздеу итін
қолдану жедел ... ... ... ... ... біреуі қылмыскерді көріп оның қай бағытта ... ... жеке ... ... оның ... түсуді және
ұстауды ұйымдастыру қажет. Егер қылмыскер жергілікті ... ... оның ... ... және ... да болуы мүмкін орындары туралы
туыстарынан, жақын достарынан сұрастырып, ұстау шараларын қолдану ... ... ... жүргізген тиімді болады. Ал тергеуші оқиға болған жерге
қарау жүргізе береді.
-жедел іздестіру тобының құрамына кіретін қызметкерлер мен ... ... ... бірінші тапқан тұлғалардан, жәбірленушімен бірге
тұратын және көршілерінен сұрастыру ... ... ... ... ... ... ... негізгі жағдайлары, жәбірленушінің
жеке басы туралы мәліметтер анықталады. Сұрастыру ... ... іске ... мәлімет берген жағдайда тергеуші оны кейін куә ... алу үшін аты ... ... жеке ... ... ... ... тұлғалардан оқиға болған жердің жағдайы өзгертілген
немесе ... ... ... ... ... ... бірінші
тапқан тұлғалардан нақты жүргізіледі. Олар мысалы, көмек көрсетеміз деп
галстугін босатып немесе шешіп тастайды, ... ... ... қарап жатса,
оны төңкеруі де мүмкін. Тұлғалардан ол өзгерістер қандай мақсатта, қашан
және кімнің көмегімен ... ... ... ... ... осы
қылмыстық іс бойынша куәларды анықтауға мүмкіндік береді.
-ҚР ҚІЖК-нің 86-шы бабында куәгер ... ... ... ... іс-әрекеттерді толық және дұрыс қабылдауға қабілетті, іске ... және ... ізге түсу ... ... ... ... ... ғана куәгерлер бола алады. Куәгерлер әдетте оқиға ... ... ... ... өмір сүру ... білетін және оның пәтеріндегі
жағдайды білетін тұлғаларда шақырылады. Куәгерлерді таңдаған кезде ... ... ... ... ... ... басты шарт олар іс
үшін ешқандай мүдделі болмауы тиіс және ... ... ... жасаған
тұлғаларға және жәбірленушілерге объективті жағынан қарауы керек. Сонымен
қатар, бұрын соңды жәбірленуші мен ... ... бас ... бар ... ... ... ... болған жерді қарау барысында кем дегенде екі куәгер
қатыстырылуы ... ... де ... ... онан да көп ... ... Аталған тұлғалар тергеу әрекеті басталғаннан бастап,
аяғына дейін қатысуы міндетті.
Қарау басталар алдында тергеуші, ... ҚР ... 86-шы ... құқықтары мен міндеттерін түсіндіріп, қарау жүргізу кезінде
тергеушінің рұқсатынсыз ... ... ... және ... ... қажет. Қажет болған жағдайда қараудың ... ... ... бұл ... ... соң айтылады.
Қарауға қатысушылар жайлы айтатын болсақ, ҚР ҚІЖК-нің 222-ші бабының
талабына сәйкес қажет болған жағдайда ... ... ... ... ... маманның қатысуымен жүргізіледі. Кісі
өлтіру қылмыстары бойынша оқиға болған ... ... ... немесе
айыпталушының қатысуы дұрыс болатыны екі талай. Кісі өлтіруге оқталу ... ... ... ... жөн, егер оның ... ... ... Ал қарауға куәлардың қатысуы әрқашанда тиімді және дұрыс
болады. Бұл сұрақ қалыптасқан ахуалға ... ... ... ... ... ... ... оқиға болған жерді шолып шығып,
қарауды қай жерден және қандай реттілікте ... ... яғни ... ... алу ... ... әдебиеттерінде оқиға болған жерді қараудың
жоспарын құру қажеттілігі ... ... ... болады. Осылайша
мысалы, Н.П. Косоплечев былай ... ... ... ... ... құру үшін ... ... болып жәбірленушілерді, куәларды,
сезіктілерді қылмысты анықтаған тұлғаларды сұрастыру ... ... ... ... алынған деректер саналады. Оқиға болған ... ... ... ... ... тәртібін және реттілігін
белгілеу, қаралатын ... ... ... қарастырылуға жататын
сұрақтарды белгілеп алу, ... ... ... жасау ниеті;
-қылмыскердің жеке басы;
-қарауға жататын объектілерді анықтап алу;
-қарау жүргізуге қолданылатын қажетті ғылыми-техникалық құралдарды
анықтау мақсатын ... ... ... ... ... ... ... беретін тапсырмаларды және қарауға қатысып отырған
маман мен шешілуге тиіс сұрақтарды ескеру қажет /25/.
Оқиға болған жерді қараудың ... ... ... ... ұсынысы біз
үшін қолайсыз, тиімсіз болып табылады. ... Н.П. ... ... құру аса көп ... ... оның қажеттілігі жоқ.
Екіншіден, мұндай көлемде жоспарлау мүмкін емес. ... ... ... ... ... ... ниетін, қылмыскердің жеке басын анықтау
оқиға болған жерді қараудың нәтижесінде де ... ... ... ... ... сәйкес тергеуші қарау басталар алдында мұндай мәліметтерді
білмейді. Сондай-ақ қарау басталар алдында маманмен шешілуі тиіс сұрақтарды
жоспарлау мүмкін ... ... бұл ... ... ... болған жерді
қарау кезінде немесе қараудың нәтижесінде туындайды. Жедел ... ... ... ... ізін ... ... ... оқиға болған жерді қарауға дейін беріледі. Сондай-ақ бұл тапсырмалар
жазбаша түрдегі жоспарлауды қажет етпейді ... ... ... ... реттілігін, шекарасын және ғылыми техникалық құралдарды анықтап
алу сияқты ... ... ... ... ... қажет етпейді,
бұл шешімдер мен жүзеге асырылатын сұрақтар кезінде жүргізіледі.
Мәйіт табылған оқиға орнын қарау
Жоғарыда көрсетілгендей ... ... ... оқиға болған
жерді қараудан басталады.
Оқиға болған жерді және мәйітті сырттай қарау ҚР ... 221, ... ... сәйкес жүргізіледі.
Оқиға болған жерді қараудың тәсілінің көз-қарасы ... ... ... ... ... шетке немесе керісінше ... ... ... ... Орта деп ... ... ... немесе белгілі бір жердің
аумағының геометриялық ортасы ... бұл ... ... ... ... ... сол ... бағытталған, мысалы адам
мәйітті, бұзу арқылы ашылған сейф, сандық, ... және тағы ... ... ... ... ... орта болып, негізінен адам мәйіті
есептеледі. Оқиға болған жерді қарау қалай жүргізген дұрыс болды: ... ... ... ... ... ... Бұл ... бойынша
криминалистердің пікірлері әртүрлі болады.
Біреулер қарауды әрқашан ... ... ... ... керек деп
есептейді. Мұндай көз-қарасты мысалы, С.А. Голунский, В.И. ... ... Н.П. ... ұстанады. Мұндай ой-пікір ең алдымен басты
құбылыстармен танысып қарау керек, яғни ... не ... ... ... ... ... зақымдарды есепке ала отырып, не іздеу керек
екенін, неге көп ... ... ... ... ... содан кейін периферияны
қарау керек деген ... ... ... ... В.И. ... ... ... ең алдымен басты құбылыстарды қарап зерделеу керек, яғни
оқиға болған жердің ортасында орналасқан (мәйіттің ... бұзу ... ... ... ... Бұл ... мәнін түсінуге және оқиға
болған жерде ары қарай нені іздеу керек, назарын неге көп ... ... ... ... Сонымен оқиға болған жерді қарау, оқиғаның ортасынан
басты құбылыстарды қарап зерделеуден басталу керек''.
Бірақ та В.И. Попов жоғарыда ... ... ... ... ... ''Сол ... Н.И. ... пікірімен келісуге болады, тергеуші
оқиға болған жердің ортасына қарап ... ... ... ... ... ... ... жағдайларға ұрынбас үшін, қарау ортасымен
переферияда бір ... ... ... оқиға болған жердегі жұмысты
ұйымдастыру қажет.'' /26/.
А.И. ... ... ... ... ... ... ... яғни мәйітті тапқан жерден бастау керек'', ''ең алдымен қараудың
басты объектісін-мәйітті дұрыстап, мұқият, толығымен қарап шығу ... ... ... ... ... ... ... болған
жерді қарау кезінде кісі өлтірудің қаруын, оқты, қауызды іздеу қажет''.
Басқалардың ой-пікірлері ... ... ... И.Н. ... ... Э. Коноблох, қарауды әрқашанда перифериядан бастау қажет, ондан
кейін ортаға қарай жылжып отырып, жүру керек деп есептейді.
Ал ... А.И. ... және Б.М. ... пікірі бойынша қараудың
реті жөніндегі мәселені алдын ала шешуге болмайды. Ол ... ... ... ... ... тергеушімен шешілуі тиіс /27/.
Менің ойымша, соңғы қөзқарас дұрыс болып келеді. Тек қана нақты
жағдайлар:оқиғаның сипаты, ... ... ... ... тергеушіге неғұрлым
дұрыс шешім қабылдауға мүмкіндк береді.
Сонымен қатар, осы шешімге байланысты біз жалпы ұсыныс бере ... жеке ... кісі ... ... ... ... болған жерді қарау
үшін, қарауды қашан мәйіттен, қашан перифериядан бастаған дұрыс. Бұл ... жер ... ... табылған жағдайда қатысты болады. Мысалы, бір
жағдайда мәйіт кіре берістен қарама-қарсы бұрышта ... онда ... келу үшін ... ... ... оның көп ... ... өту қажет.
Басқа жағдайда бір немесе екі бөлме арқылы өту керек. ... ... ... ... ... па? ... дұрыс емес, өйткені
мәйітке бара жатқан кезде қарауға қатысушылар іздерді жойып бүлдіруі ... ... ... ... ... ... олардың іздері қылмыскердің
іздері деп қате саналуы мүмкін.
Мәйітті қарау ... көп ... ... осы ... ... ... мен оқиға болған жердің жағдайына оның перифериялық
бөлігіне өзгерістер ... ... ... болады. Сондықтан да осындай
жағдайларда қарауды перифериядан бастап, мәйітпен аяқтаған ... ... Ал ... ... ... ... жөнінде мәліметтерді
айтатын болсақ, онда қарау басталар алдында барлық ... ... ... ... жақындайды, ол жәбірленушіге өлімнің ... ... ... ... ... ... қандай екенін
айта алады. Бұл мәлімет А.И. Миронов пен В.И. ... ... ... соншалықты маңызды мәні жоқ, өйткені қарау кезінде біз қандай
іздермен басқа дәлелдемелік заттарды ... ... ... ... ... жерді қарау мәйіттің үстіндегі зақымдардың сипатына қарамастан
мұқият және толық ... ... ... ... кезде қылмыскерлер оқиға
болған жерде кісі өлтірудің қарауын мүлдем тастамайды, мысалы атыс ... ... ... ... болған жерде қалдырып кеткен жағдайда,
әдетте қаруды табу қиындыққа әкеп ... ... тек қана бір ... ... ... кезінде субъективті тәсілді жеке тәсіл ... А.Н. ... ... және ... ... жеке-
жеке қолдану тиімсіз болады деп есептейді. Өйткені субъективті тәсілді
қолдану кезінде маңызды іздер ... ... ... ал ... ... ... ... мүмкін, сондықтан көрсетілен әдістер әдетте жағдайға
байланысты кезектеседі.
Кейбір әдебиеттерде оқиға болған ... ... ... ... ... ... Жалпы қарау (статистикалық) және егжей-тегжейлі қарау
(динамикалық). ... ... ... ... ... ... ... қабылдап, зерделейді және бекітеді. Ол не болғаны және ... ... ... мәліметтерді және оқиға орнының шеңберлерін
нақтылайды. Оқиға орын алған жердің ... ... ... ... ... ... іздер мен заттай дәлелдемелердің жартысы жоғалып кетуі
мүмкін.
Одан кейін тергеуші ... ... ... ... ... және ... фото, бейне сурет арқылы), оқиға орнының жоспарымен
сызбасын жасау үшін ... және ... да ... заттарды өлшейді.
Әсіресе қарау ашық жерде, жаңбыр астында немесе қар жауғанда жүргізілсе,
іздер мен ... ... үшін шара ... ... ... ... сақтау үшін шара қолданады. Жағымсыз мән-жайларды атап ... ... ... ең ... ... ... маңызды болады. Оқиға болған
жерді қарауда келесі тәсілдерді қолдануға болады:
-оқиға орнын спираль бойынша шетінен ортасына дейін немесе ... ... ... шеңберлер арқылы қарау;
-сызықты қарау (егер оқиға орны ұзартылған формада болса);
-жүйелі қарау (оқиға орны квадраттарға және секторларға бөлінеді).
Аталған тәсілдерді ... ... ... да ... ... ... қарау оны жүргізген тұлғалардың назарынан ешбір
бөлшек, ешбір зат және қылмыстық іс үшін ... бар ... із ... ... ... тергеуші келесі негізгі сұрақтарға жауап ... ... және ... ... неге және ... кімнің көмегімен оны жасады;
-қылмыстың нәтижесі қандай.
Егжей-тегжейлі қарау оқиға орнының ... ... ... ... әр ... затты талдап, оптикалық құралсыз көрінбейтін заттарды
айқындайды. Бұл сатыда ... ... ... ... ... ... фото ... суреттер жасалады. Қарау барысында асығуға болмайды,
ешқандай ұсақ зат назардан тыс қалмауы ... Егер ... ... ... бар ... зат ... алынған жоқ'' деп жазылса, қарау
дұрыс жүргізілмеген, өйткені қылмыстың және қылмыскердің ... ... ... қолдың, аяқтың, бұзу құралының, көлік құралдарының, атудың ... ... ... оларды тауып, алуға міндетті, ол оған ... ... ... қатар, кінәлі тұлғаны әшекерелеуге көмектеседі.
Егжей-тегжейлі қарауды қызу ... ... ... мүмкін емес. Оқиға
орнында табылған заттар мен іздерді механикалық түрде бекітуге болмайды,
өйткені ол ... іске ... бар ... мен ... ... Қараудың бұл сатысында тергеуші айқындалған іздер мен заттардың
іске қатыстылығын ... Әлі ... ... орналасуы мүмкін
орындарын анықтайды, табылған заттардың маңыздылығын бағалайды және оларды
алудың тиімді тәсілдерін ... ... ... және ... ... ... негізінде
қылмыскердің кейбір жеке сипаттамалары туралы, жүрісі, қылықтары, ... ... және т.б. ... түсінік қалыптасады.
Оқиға орнын егжей-тегжейлі қарау барысында олардың арасында кінәлі
адамды іздеу керек тұлғалар ... ... ... ... ... ... ... осал жерлерді білуі;
-жәбірленушінің әдеттерімен өмір салты туралы хабардар болуы;
-қылмыскер мен жәбірленушінің ... ... ... ... құралдарды қолдануы.
Қылмысты жасау тәсілі маңызды криминалистикалық ... ... ... ... ... ... ... қылмыстың тетігін,
қылмыскердің техника мен жабдықталуын, оның физикалық ерекшеліктерін және
тағы ... ... ... Попов статистикалық және динамикалық кезеңдерге үшінші кезеңді
қосады. Ол ... ... ... ... ... бекіту кезеңі. В.П. Колмаков
та оқиға болған жерді қарау кезеңдерін үшке ... ... ... ... ... шолып қарау кезеңі дейді. ''Оқиға болған жерді қарау шолып
қарау статистикалық және динамикалық кезеңдерден тұрады''.
А.И. ... ... ... ... қарау кезеңдерін алғашқы ... деп ... ... ... ... ... мазмұны бойынша
статистикалық кезеңмен ... ... ал ... ... динамикалық
кезеңмен сәйкес келеді.
Оқиға болған жердегі заттардың барлығы мұқият қаралып ... ... ... ... ... тез уақытта анықтауға мүмкін болмайды.
Әр ... ... ... ... ... жұмыс жасауының нәтижесінде
анықталады. Қарау жүргізу кезінде тергеуші асықпай, қандай ... ... ... ... ... қарау. Криминалистикалық маңызы бар деректер үй ... ... ... ... және ... ... ... залдарын және
басқаларды қарау барысында алынуы мүмкін. Оларды қараудың негізгі ... ... мен ... ... ... ... жеке ... және жалпы жағдайға зерделеу. Қозғау белгісін беретін жабдық жүйесімен
танысу, тағы басқа жайларда ... ... ... қарау ережелерін ескере
отырып, сағат тілімен периметрі бойынша жүргізген жөн.
Қарау тек қана мәйіт ... үй ... ғана ... ... үй ... ... ... қылмыскердің аяқ ізін, көлік ... ... да ... ... табу үшін жүргізілуі қажет. ... осы ... ... кету және жойылып кету қауіпі бар. Қарауды
толық және нәтижелі жүргізу ... ... ... сақтай отырып
жүргізіледі. Қарауды ең алдымен үй жайдың кіре беріс жерінен бастау қажет,
кең қабырға бойымен сағат тілі ... ... ... ... тілі ... ... айналып жүргізіледі. Үй жайлардың аумақты қарау жүргізуден
қиындығы, үй жайларда әртүрлі объектілердің болуы (жиһаз, ... ... сол ... ... ... алдында оқиға болған жердің ... ... ... алу ... ... ... жерді бағдарлаушы
тәсілі мен суретке түсіру қарау алдында немесе қарау жүргізгеннен ... ... ... ... ... ... ... жағдайына
аудару қажет, әсіресе кісі өлтіру түнгі немесе кешкі уақытта, есіктер жабық
тұрған кезде жасалынса. Ол ... ... ... ... ... есіктердің құлыптарының жағдайы бұзылмаған болса,
жәбірленуші ... ... ... ... және ... ... қарым-
қатынаста болғанын көрсетеді.
Қылмыскер үй жайға терезе арқылы кіре алады, сондықтан қарау кезінде
терезенің ілмектеріне және ... ... ... ... ... аудару
қажет. Қылмыскер үй жайға шатыр арқылы немесе еден астынан кіруі ... ... үй ... ... мен жиһаздар нақты қаралуы қажет, бірақ
нақтылық деңгейі ол заттың іске қатыстылығымен анықталады. ... ... ... толытырылып, оқиға болған жердің сызбасы жасалады.
Мекен жерлерді қарау. Олар оқиға орны болғанда қарау ... ... ... көлеміне байланысты болады. Мәселен, ол үлкен
болған сайын оған ... саны да ... ... көп қызметкерлер
қатысқанда, қарауды сапалы жүргізу үшін оларды белгілі ... ... ... қоюы ... ... ... мен тергеуші арасында жедел
байланыс болуы қажет. Ол тергеушіге оқиға туралы ... ... ... ... ... тергеу кезінде мәйіттер кең жағдайда ашық
жерлерде (ашық алаң, орман, су ... ... ... ... жері ... ... ... жер бола бермейді. Қылмыскерлер
қылмыс жасаған орынды жасыру мақсатында ... су ... ... ... Мәйіт ашық аумақта табылған ... ... ... ... ... ... зерделейді. Қылмыскердің
аяқ іздерін, көлік құралдарының іздерін, темекі шегу іздерін және ... ... ... мәйіттің айналасындағы жерді мұқият зерделеу маңызды
болып табылады. ... ... жер кісі ... ... жер ... ... үшін ... айналасындағы барлық жағдайды зерделеп
алу қажет.
Мысалы, қан іздерінің ... ... ... және ... ... ... шешуге мүмкіндік береді. Немесе мәйіттің жанында шөптердің
басылған жері және адамның жерде ... ... ... ізі ... сондай-ақ
жәбірленуші темекі шекпейтін ... ал ... ... ... ... ... мүмкін. Барлық осы іздер және оған тән белгілер
мәйіттің табылған жері кісі ... жер ... ... ... жерді аумақ бойынша, жақын бағдарларда
пайдаланып (ағаш, жыра, тас және т.б), ... ... ... ... ... ... ... дұрыс болады.
Көптеген криминалистикалық әдебиеттерде қарауды спираль бойынша
немесе қараудың радиусын кеңейтіп, нақты ... ... ... керек деген
ұсыныстарды кездестіруге болады /28/.
2.2. куӘлардан жауап алу.
Маңызды тергеу ... ... ... ... ... кім ... бере алатындығын, яғни куәгерлерді анықтау болып табылады.
Ондай куәгерлерді анықтау оқиға ... ... ... аула және ... ... барысында табылады.
Куәгерлерді анықтау оқиға болған жерді қарауға келісімен ... ... ... ... болған жерге жақын орналасқан аймақтардағы жұмыс
мекемелерінде жұмыс жасайтын куәгерлерді де анықтауға ... ... ... ... ... орнына жақын жерлерде тұратын тұрғындар ғана
емес, ... ... көше ... ... сол ... дүкендердің немесе дүңгіршіктердің иелері болуы мүмкін.
Куәларды бірнеше дәрежелерге бөлуге болады:
-шабуыл жасағанды көзімен ... ... /оқ ... және жүргізушілері;
-жәбірленушінің жақын туыстары, көршілері, қызметтестері және
таныстары;
-қылмысқа дайындалу барысында қатысқан ... да ... ... ... бойынша куәларды іздеп табу барысында ”Бұкіларалық
ақпараттар құралдарына жүгінуді” ... ... ... ... ... ... ... алу
барысында келесілер анықталынады:
а/ қылмысты-көрген куәлардан жауап алу:
-куәнің қылмыс орнына келу ... орны және ... ... ... ... ... және көру жағдайы қандай болды;
-бақылау барысында қандай да бір кедергілер болды ма, олай ... ... ... ... ... ма, олай ... қарым-қатынас сипаты қандай,
жеке басының ерекшеліктері;
-кісі өлтіруші туралы мәліметтер;
-шабуылдаушылар ... ... ... ... ... ... тұлғалар ма, егерде
белгілі болмаса, олардың ерекше белгілерін есінде сақтап, тани алады ма?
-кісі өлтіруші мен ... ... ... ... тікелей жағдайы;
-кісі өлтірушілерде қандай да бір қару болды ма, ... ... ... ... ... ... аяқталды, ол қалай қарай атты және
қандай кезектілікте;
-қылмыс барысында кісі өлтіруші мен ... ... да ... ... ма, қай бағытта;
-қай жерде өлім түсті;
-жәбірленуші өлген соң басқа қандай да бір әрекеттер болды ма;
-жәбірленуші қандай да бір ... ... ма, ол неде ... ... ... жағдай қалай болды;
-кісі өлтіруші қай бағытқа қарай ... онда ... ... ... ... ... жерден қанша уақыт өткеннен кейін кетті;
-қылмыс орнында басқа куәлар ... ... ... және жүргізушілерден жауап алу барысында ... ... ... оқиғаның сипатына қарай келесілер анықталынады:
-жүретін бағыт бойынша үнемі жүретін бе еді;
-уақытша параметрлер;
-үнемі ... бір ... ... ... ... ... ауытқу және басқа да жоспарланбаған орындарға барулар
болды ма, оның себебі неде және де ол туралы кімдер білетін еді;
-күн тәртібін және жүру ... ... кім ... барысында күзетшілер немесе жүргізуші ... ... ... ... ... ... ... көршілерінен,
қызметтестерінен жауап алу барысында жәбірленушінің жеке ... ... ... өмір сүру ... ... ету ... түрі және күн ... шеңбері және араласуының сипаты;
-кісі өлтіруге дейін жәбірленушінің ... ... ... болған жоқ па, олай болса кіммен,
қашан;
-жәбірленушіге ... ... ... ма, олай болса қандай
пішінде.
Жауап алу ... ол ... ... ... ... ... жасауға дайындық куәларын қылмыс жасалған аумақтағы
тұратын ... ... ... ... ... анықталады. Жекелегенде
аула немесе пәтер аралық қарау барысында:
Олардан келесілерді анықтау қажет:
-олар жүріс-тұрысы сезікті тұлғаларды ... жоқ ... ... ... ... ... немесе сызбасын жасап жатқан
тұлғаларды байқаған жоқ па, ол тұлғаларды тани ала ... кісі ... ашық ... ... ... ол ... жауап алу барысында ескерген жөн. Тұлға
жасалған ауыр ... тез және ... ... ... кісі өлтірудің
куәгері болып, үлкен толқу үстінде болады. Болған оқиға ... ... әсер ... Л.А. ... ұсынғандай нақты барынша жоғары көрсетім
алу үшін ”жауап алудың затын, жекелеген ... ... ... ... ... ... ... жағдайы қатаң хронологиялық
тәртіпке бөлу арқылы жүзеге асырылады, ол ... ... ... ... ... береді” /30/.
Сондай-ақ, В.Н. Карагодин жауап алу барысында ”оқиға ... ... ... қылмысты көрушілерге қатысты ... ... ... және ... ... алу барысында, олардың
эмоциональді түрде болған қылмысқа байланысты басылған ... ... ... жөн. Мұндай жағдайларда бірінші ретте жауапталушыны ... ... оның ... ... ... болады. Кейбір жағдайларда
жауап алу әрекетін ... ... ... да ... Егерде
жауапталушы қылмыскерлердің алдында қандай да бір қорқыныш сезімде болса,
онда оларға құқық қорғау органдары ... ... ... ... ... жеке ерекшеліктерін оқу барысында негізгі орынды
олардың қылмыскерлерге қатыстылығы туралы ... ... ... тактикалық тәсілдерді қолдану жауапталушылардың алған белгілі
позицияларына байланысты болады. Жәбірленушілердің және ... ... ... ... ... ... және басқа да
жағдаларын ескерген дұрыс.
2.3. СЕЗІКТІДЕН, АЙЫПТАЛУШЫДАН ... ... алу - бұл ... ... үшін ... мәліметтерді
игеруші тұлғалардан көрсетімдер алу процесі. Бұл тергеу әрекетін тиімді
жүргізу тергелудегі қылмыстарға ... ... ... ... ... болады.
ҚР ҚІЖК-нің 216-шы бабында ... ... алу ... ... ... алу ол ... ... бастап жиырма төрт сағат
ішінде осы Кодекстің 134-ші бабында көзделген тәртіппен немесе ... ... ... ... ... ... ... бастап
жүргізіледі.
Егер сезікті ұсталған немесе күзетпен қамауға алынған болса, ол өз
айғақтарын қорғаушының қатысуымен ... ... ... ... арада қамтамассыз ету мүмкін болмаған жағдайда тергеуші оның ... ... ... ол күзетпен қамауға алынғаннан кейін жиырма төрт
сағаттан кешіктірілмей қамтамассыз етуге міндетті.
Жауап алу басталар алдында тергеуші сезіктіге сезік келтірудің ... ... оған ... ... бас ... ... ... құқықтарын
түсіндіреді. Жауап алу сезіктіге күмән туралы және өзінің пікірінше іс ... бар ... ... ... бойынша айғақтар беруін ... ... ... ... алу осы ... ... алу үшін көзделген ережелер бойынша жүргізіледі.
Айыпталушыдан жауап алу ҚР ҚІЖК-нің 217-ші бабы. ... ... ... айып ... ... ... төрт сағаттан кешіктірілмей,
ал айыпталушы ... ... ... ... оған ... ... ол айдап әкелінгеннен кейін дереу жүргізіледі.
Жауап алу басталар алдында тергеуші айыпталушыға оның айғақ беруден
бас тарту құқығын ... және ... ... оның ... ... мүмкін екенін хабарлайды. Айыпталушы айғақ беруден бас
тартқан жағдайда одан жауап алу хаттамасында бұл туралы белгі ... іс ... ... ... ... ... алынады,
бұл орайда тергеуші олар өзара сөйлеспейтіндей шаралар қолданады. ... 71 ... ... ... қорғаушының қатысуы міндетті
болады.
Жауап алудың ... ... оған ... ... ... ... ол ... айып бойынша өзінің толық немесе ішінара кінәлі екенін
мойындайтынын не өз ... ... ... ... Егер ... ... онда ... кінәлі екенін мойындамады деп есептеледі.
Айыпталушының тағылған айыпқа қөзқарасын анықтағаннан кейін оған
тергеуші тағылған айып пен іс үшін ... ... ... ... жағдайлар
бойынша айғақтар беруді ұсынады. Қалған жағдайда айыпталушыдан жауап алу
осы ... 213 ... ... ... ... ... қылмыстық іс жүргізу кодексінің 218 бабында
жүргізілген тергеу әрекеті бойынша хаттама толтырудың тәртібі көрсетілген
болса, 219 ... ... алу ... ... және ... жазбаны қолданудың
ережелері ұсынылған. Ол туралы бітірушілік ... ... ... да ... өтілген.
Жауап алушы-тергеуші әр куәгерден, жәбірленушіден қандай көлемде ... ... ... ... білу үшін ... куәгердің, жәбірленушінің
ойында қалыптасу ерекшеліктерін есепке алуы керек.
Жауаптың қалыптасу процесі бірнеше кезеңнен ... ... ... ... не ... ... бір ... қабылдау көру,есту, екінші-осы
қабылдап алған мәліметті ойда сақтау, ... ... ... ... ... ... қабілеті.
Болған оқиғаны қабылдап алу, оқиғаға қатысты мәліметтердің толық
қабылдануы белгілі бір себептерге байланысты. Бұл себептер ... ... ... екі топқа бөлінеді. Объективті себептер-көрінеуге, естуге
бөгет болатын ... ... көру ... ... ... ... ... болатын себептер оқиғаны шұғыл, тұғылтаяң
уақытта қабылдау, жарықтың көрінеу жағдайының нашар болуы, қатты шудан
нашар ... ... ... оқиғаны алыстан көру, ауа райының жаман болуы,
қар не жауын тұрғанда оқиғаны қабылдау, осының бәрі ... ... және ... естіп қабылдауға бөгет жасайды, оқиға жөніндегі ... ... кері әсер ... Сондықтан жауап алғанда тергеуші осы
себептерді ескеруі керек.
Көрсетілген әрекеттер әрі қарай басқа да тергеу ... ... ... ... Атап айтатын болсақ, мысалы кәугер ... ... ... ... да бір ... анық көрдім деді делік.
Дегенмен де тергеушінің ол ... ... ... ... Осы ... ... тергеуші, куәгерге қатысты тергеу экспериментін
жүргізеді.
Болған оқиғаны есіне ... ... ... ... жеткізу қабілеті де
әр адамда әр ... ... ... бұл ... ... ... Жауап
куәгердің не жәбірленушінің болған оқиғаның мән-жайын еркін баяндауынан
басталады. Куәгер не жәбірленуші, өзінің өтініші ... ... ... ... өз қолымен жазуына құқы бар. Тергеуші толық ... ... ... ... адамға қосымша сұрақтар қойып, істің кейбір
мән-жайларын ... ... әрі ... ... ... болған
жерде нақтылау мен тексеру тергеу әрекетіне жалғасуы мүмкін. Себебі,
көрсетілген ... ... ... да ... ... ... іске
қатысушыдан көрсету арқылы сұрақтар ... ... ... ... да
мүмкіндік.
Қосымша сұрақ бергенде тергеуші заңда көрсетілген ... ... ... анық және ... ... куәгерді не
жәбірленушіні шатыстырмауы тиіс;
-жөн сілтейтін сұрақтарды қоюға болмайды;
-берілген сұрақтар куәгерді не ... ... ... ... ... осы ... әрекетін жүргізуге қолайлы, тиімді жағдай
жасалынуы тиіс. Егер куәгер асып-сасып, ренжіп, қобалжып ... ... ... ... ... ... ғана ... алуға кірісу керек.
Әрине жауап алғанда куәгердің не жәбірленушінің мінез-құлқын, мінезінің
психологиялық ... ... ... ... ... ... Себебі мұның бәрі тергеушінің ... ... ... ... ұстауына негіз болады.
Сезіктіден жауап алу барысында, тергеуші оған қандай қылмыстық әрекет
бойынша сезіктелініп ... ... және ... ... Және де ол ... хаттамаға қол қойылады.
Айыпталушыдан жауап алудың басында тергеуші, ... ... ... ... ... ... мойындамайтындығы туралы
сұрап, ол туралы хаттамада ... Одан әрі ... ... оған
тағылған айып бойынша көрсетім беруін ұсынады. Айыпталушының айтқандарын
тыңдап ... ... ... ... ... ... ... қылмыстық іске кез-келген қатысушылардан жауап
алу процесі үш кезеңге бөлінеді:
-жауапталушының жеке басы туралы ... ... ... ... ... ... ... бекіту кезеңі.
Жоғарыда айтылып өткендей, жауапталушының еркін айту кезеңінде оған
үзу жасау ұсынылмайды, дегенмен де әрине тергеуші анықтаушы және ... қоя ... ... де ол ... ... ... жөн.
Алғашқы екі кезең міндетті болып табылады: үшінші-сұрақ-жауап кезеңі
факультативті ... ... ... ... айту ... ... ... толығымен, нақты түрде жауап берген болса, онда қосымша
сұрақ ... ... ... жоқ. Оны жауап алу ... ... ... ... байланысты анықтайды.
”Тапсырыспен” кісі өлтіру қылмыстары үшін ... ... ... жекелеген жағдайларда делдалдың болуы
сипатты.
Бұл қылмыстар бойынша жауап алудың тактикасы ... ... ... ... ... тәсілдерді қолданудың тиімділігі
келесідей факторларға байланысты болады:
-жауапталушыны бұлтартпайтын дәлелдемелердің болуымен;
-жасалған қылмысқа қатысушының рөлі және дәрежесімен;
-жауапталушының жеке ... ... алу ... ... ... даусыз ахуалдар/.
В.П. Бахин, Б.З. Байжасаров, М.Ч. Қоғамовпен жүргізілген зерттеулер
көрсеткендей ”бұл қылмыстық істер бойынша ... ... ... үстінде ұсталмаса, олардың кісі өлтіруге қатыстылығын теріске шығару
олар үшін сипатты”-деп көрсетті, сол себептен ... алу ... ... ахуалдарда өткізіледі /32/.
Даулы ахуалдарда тактикалық тәсілдерді қолдану тергеушінің ... ... ... ... Селиванов ”бірінші ретте /еріктік сапасы төмен тұлғалардан/
кімнің әрекеті қосылқы болған тұлғалардан жауап ... ... /33/. ... ... ... ... болған тұлғаға ... ... ... ... ... яғни ... жасау барысында
айтарлықтай емес роль атқарған ... ... ... ... ... ... тұлғалар.
Сонымен қатар тергеу әрекетін жүргізу барысында, қылмысқа қатысушылар
арасында болған қарама-қайшылықтарды ... ... ... ... ... жауаптылықтың барлығын делдалға аударатын ... ... ... мүддесі үшін қолданылған дұрыс /34/.
Соңғысына қылмысты ұйымдастыру немесе басқа да әрекеттердің аударылып
жатқандығы туралы ... жөн. ... ... тек ... ... ... оның ... білмейтінлігін
ескеріп, оның көрсетімдерін делдалдардың мүдделері үшін қолданған тиімді
/35/.
Даулы ... ... ... алу ... кең ... және
тактикалық тәсіл болып дәлелдемелерді ұсыну болып табылады. Дәлелдемелерді
ұсыну қажеттілігіне байланысты әсіресе ауыр ... ... ... қылмысты қасахана жасап, қылмыстың ізін жасыру мақсатында
әрекеттер ... ... ... ... ... қолданған дұрыс
/36/.
Жауап алу барысында ... ... ... тергеу
әрекетінің жүру кезеңін және қортындысын ... ... ... Н.А. ... ... және бейне жазуды келесі жағдайларда қолдануды
ұсынады:
-тұлғалардан жауап алу аудармашы арқылы жүргізілгенде;
-аса ауыр қылмыстар бойынша айыпталған ... ... ... және ... ... ... әрекетті үшін өлім жазасы
қарастырылса;
-берген жауаптарынан таятын және тұлғаның заңсыз ... ... ... қолданды деп айтатын күдік болған жағдайда /37/.
2.4. тІнту.
Тінту - мәжбүрлі тәртіпте ғимараттарды, тұрғын үйлерді, ... ... ... қылмыстық іске қандай да бір қатыстығы бар
объектілерді және іздеудегі тұлғалармен, ... ... ... ... /38/. ... тәртібі ҚР ҚІЖК 232 бабында көрсетілген.
Тінтуді мүмкіндігінше дер кезінде жүргізген дұрыс, себебі ... үшін ... бар ... мәні бар ... ... кетуі немесе
жасырып қою мүмкін. Тінтудің ... ... ... ... ... мен ... анықтап табу болып саналады.
”Тапсырыспен” кісі өлтірудің криминалистикалық сипаттамасының
есебінен ... ... ... келесідей негізгі тапсырмаларды
жинақтауға болады:
-қылмыстың қаруын, жарылғыш құрылғыларды немесе оның бөліктерін тауып
алу;
-қылмыстық іс үшін ... ... ... және ... ... ... тауып алу;
-қылмысты жасау барысында қолданылған заттарды тауып алу;
-қылмыс жасағаны үшін ... сый ақы ... ... үлкен
сомадағы ақшаны немесе басқа да құнды іздеп табу.
Тінтуді әртүрлі негіздер ... ... ... ... қайталап;
қатысушылардың саны бойынша - жеке, топпен;
объектісі бойынша-жеке, ғимараттарды және ... ... ... ... ... ... тінтуді жүргізу ... ... ... ... әр ... ... ... қарамастан, олардың
жалпы тактикалық ережелері бар. А.И. Михайлов, Г.С. Юрин ... ... және ... ... қолдану;
-ғылыми-техникалық құралдарды және мамандарды қолдану;
-іздеу заттарының және ... ... ... ... ... бөлімдерді және олармен алынған жедел ақпараттарды ... ... көп ... ... қызмет, оның қортындысы туралы
нақты айтуға мүмкіндік жоқ. Тінту өте ауыр ... ... ол өте ... күшті және құралдарды алады.
Бұл тергеу әрекеті бойынша ... ... ... алу ... қажетті:
-жасалынған қылмыстың механизмін білу;
-заттарды жасыру тәсілдерін, сондай-ақ қолданылатын құралдарды ... жеке ... ... ... ... ... міндетті түрде
қатыстыру.
Тінту тергеу әрекетін қарау ... ... ... ... ... ... ... Белкин., А.Я. Гинзбург тінтуді үш кезеңге бөледі:
-дайындық;
-жұмысы;
-қортынды /40/.
Ал, З.Г. Самошин екі ... ... ... атап ... ... ... келесідей реттерге
бөлінеді. Дайындық кезеңнің бірінші ретінде ... ... ... істің құжаттарын оқып және талдау;
-бағыт беру сипатындағы ақпараттарды жинаумен айналысу;
-тергеу әрекетін бастаудың уақытын ... ... ... ... қамтамасыз ету
бойыша шаралар қолдану;
-тергеу әрекетіне қатысушылардың санын анықтау;
-тергеу әрекеті жүргізілетін орында өзара әрекеттесудің байланысу
жолдарын ... ... ... болу ... ... ... ... тергеу әрекетін жүргізудің нақты жоспарын жасауды
жатқызуы ... Бұл ... ... барлық қажетті шараларды жүйелендіруге
септігін тигізеді.Қорыта келгенде ойластырылған әрекетті ... ... ... ... екінші ретте басты үлгіде іздеу аймағында күзет
қоюға бағытталған әрекеттер және жоспарға қосымшалар енгізуге бағытталады.
Біз қарастырып отырған ... ... ... ... белсенді
қарсылық жағдайында өткізілетіндігін ескерген жөн, сол себепті ... ... ... ... тиіс.
А.Я. Гинзбургтің ұсыныстарына жүгінетін болсақ ”екінші жұмысшы кезеңі
3 реттен тұрады;
-бастапқы-тінту орнына келу және ғимаратқа кіргенге ... ... ... /42/.
Алғашқы кезеңде тергеу әрекетін жүргізу барысында ... ... ... сақталған дұрыс. Әрине тергеу әрекеті жүргізілетін
орынға ... ... ... ... жөн. Бұл ... ... келесілерге
әсер етеді:
-тінтілушілерге үлкен психологиялық әсер етеді;
-тінтілушінің тарапынан болатын мүмкін қарсылықты жояды;
-басқа қылмысқа қатысушыларға ескертуден сақтайды;
-қылмыстық іс үшін ... бар ... да бір ... жоюға
мүмкіндік бермейді.
Қарау сатысында тергеушіге ғимараттарды және аумақтарды алдын ала
қарап шығып, тінтудің ... ... ... ... әрекетін бастау
нүктесін, тәсілін анықтауы қажетті.
Бөлшектеп іздеу кезеңі тергеу әрекетінің нағыз жауапты және ... ... ... ... ... ... дейін жасалған
шаралар, тергеу әрекетінің сапалы жүргізілуін қамтамасыз етеді. ... ... ... ... мен ... жүзеге асырылады.
Біздің қарастырып отырған қылмысымыз бойынша міндетті түрде
қатысушылар ... ... ... ... орындаушы/. Сол
себепті қарастырылып отырған тергеу әрекетін қылмыскерлерді ұстау барысында
бір уақытта ... ... ... көп ... тез арада жүргізген дұрыс.
Оның себебін жоғарыда көрсетіп өткен болатынбыз.
Талданған қылмыстық іске қатысты жасалған әрекетке әрбір ... ... ... ... ... есебінен тергеу әрекетін
жүргізу тергеушінің жұмысын жеңілдетеді. Жоғарыда көрсетілгендей бұл тергеу
әрекетін жүргізуге міндетті ... ... ... өте ... ... ... ... қандай орындарды жасыруға болатындығы
және де ол заттарды табу жолдарын анықтауға сәйкес кеңестер берсе, ... ... ... ... ... қарулары, жарылғыш құрылғылары
болса оларды дұрыс ... оның ... ... ... ... ... қолдану арқылы бекітуге де жәрдемдеседі.
Тінту жүргізу барысында ... жазу ... ... ... аса назар аударылуы тиіс. Ол жазбаларда тергеуге
қажетті тұлғалардың анкеталық мәліметтері, мекен-жайлары, телефон ... ... ... ... ... кассаларының кітапшалары болса, ондағы
ақшаның сомасына, соңғы ақша аудару операциясы қай уақытта ... тек қана ... ... ... ... ... ғана тінту жүргізіліп қана қоймай, оның жақын туыстарының мекен-
жайы бойынша тінту әрекеттері жүргізілуі керек. Оның ... ... ... Бітірушілік жұмысын орындау барысында талдаған қылмыстық
істер бойынша мұндай әрекеттер анық байқалды.
Тінту жүргізу барысында ... іс үшін ... бар ... жағдайда олардың қайдан іздеп табылғандығына аса назар аудару
керек. Қажет болған жағдайда ... ... ... жазуға түсіруге де болады.
Тінтудің қортынды кезеңі тергеу әрекетінің қортындысын бекітумен,
оған қатысты тергеу хаттаммасын жасаумен ... ... ... ... қай ... ... олардың түрі, түсі, нөмірі, маркасы,
шыққан жылы, жері, онда ... ... ... бар ... тергеу
әрекетін жүргізуге кім қатысқандығы /толық аты жөні, ... ... ... ... ... және ... заттар
оралып буып-түйіліп, мөрленіп тергеушінің және куәгерлердің ... СОТ ... ... өлтіру істері бойынша тағайындалатын сараптамалардың түрлері:
-мәйіттің сот-медициналық сараптамасы;
-криминалистикалық сараптамалар;
-заттай дәлелдемелердің сот-медициналық сараптамасы.
Мәйітті ... ... ... ... жабдықталған бөлмеде
(мәйітханада) жүргізіледі. Кейбір жағдайларда мәйітті мәйітханаға жеткізуге
мүмкіндік болған кезде зерттеу басқа да жерлерде ... ... ... ... ... ... ... түрде бассүйек,
кеуде, іш құрылыстары ашылады. Омыртқа және арқа миын (жұлынды) зерттеу тек
олар бүлінді деген ... ... ғана ... ... ... т.б. жарақаттар түскен жағдайларда және судан алып шыққан мәйіттердің
омыртқасын ашу міндетті түрде ... ... ... ... ... ... ... оқиғасы кезінде жарақатты алу сәтіндегі тұрысы) омыртқаны
зерттеуден ... ... ... ... ... ... зерттеу
тиімді. Өлім себебі туралы көбінесе қосымша зерттеулер ... ... ... ... ... ... олар мәітті сот-медициналық зерттеу кезінде ұйымдастырылады.
Мәйітті сот-медициналық зерттеу, барлық зорлық белгілері бар өлім
кезінде, яғни ... ... ... ... кезінде (механикалық
жарақаттар, оттегі жетіспеушілік, ... және т.б.) ... ... өлім ... анықталмағанда немесе зорлап өлтіру туралы болжамдар
болған жағдайда жүргізіледі.
Жалпы жобалы сұрақтардың тізімі:
1. Өлім себебі қандай?
2. Мәйіттің жатысы ... ... ... Өлім ... ... ... ... түсірілгеннен кейін, ол белгілі бір әрекеттер
жасауға қабілетті болды ма - жылжу, ... және ... ... ... ... бар? ... ... орналасуы қандай және
немен келтірілуі мүмкін? Жарақаттардың қандайы тірі кезінде түскен,
қандайы өлімнен ... ... ... қай ... өлім ... болды?
7. Жарақаттардың түсу кезектілігі қандай?
8. Жарақатты кезінде жәбірленуші ... ... ... ... соң ... өлім түсті ме, әлде өлім белгілі уақыттан кейін
болды ма?
10. Мәйітте мүмкін күрестің немесе қорғанудың іздері бар ... ... ... өз ... ... ... іздері бар
ма, әлде белгілі-бір белгілер жарақаттардың бөтен біреудің қолымен
келтірілгендігін ... ... ... қанының типі және тобы қандай?
13. Жәбірленуші өлер алдында алкоголь, есірткі заттарын қолданды ма, олай
болса ... ... ... ... ... қолданды?
Егерде әйел тұлғаның мәйіті зерттеліп отырса, онда көрсетілгендерге
қосымша келесідей сұрақтар қойылады:
-жәбірленуші жыныстық өмірмен өмір ... бе, ... ... ба, ... олай ... ... өлердің алдында жыныстық қатынаста
болғандықты көрсететін белгілер бар ма?
-жыныстық органдарда жарақаттар бар ма, ... олай ... ол ... мен ... ... ... емес пе, олай ... мерзімі қандай?
-аборт жасалғандықты көрсететін белгілері бар ма?
-жұқпалы аурулардың белгісі бар ма, олай болса аурудың қандай түрі?
Кісі өлтірудің тәсіліне және ... ... ... да ... ... ... генетипоскопиялық сот-медициналық сараптама енгізілуде.
Оның көмегімен қан ... жеке ... ... ... ... оның жынысын анықтау жүргізіледі.
Генетипоскопиялық сараптаманың (молекулярлы-генетикалық әдіспен)
шешуіне келесідей сұрақтар қойылады:
-ұсынылған қан, ... ... ... ... ... ... бір ... жатады ма;
-мәйіттің бөліктері (шаш, қан) кімдікіне жатады-еркек немесе әйелдікі
ме.
Заттай дәлелдемелерге ... ... ... ... ... кейінгі кезеңінде де тағайындала береді.
Заттай дәлелдемелерге сот-медициналық сараптаманың шешуіне ... ... ... ... қаны бар ма, оның тобы ... ... ... болуы мерзімі қандай, олардың шығу тегі қандай;
-ұсынылған объектілерде ұрық бар ма, оның тобы ... шаш (жүн) ... ме, әлде ... ме, ... ... ... олар ... алынған ба немесе өзі түскен бе, белгілі
адамдардың шаштарымен (жүнімен) сәйкес келе ме (13).
Атыс ... ... кісі ... бойынша сот-дәрігерлік
сараптамасына келесі сұрақтар қойылады:
1. Жарақат атыс қаруынан келген бе?
2. Олай болса, жарақат мәйіт денесін тесіп ... бе, ... ... ... ... оқтан ба, жарықшақтан ба немесе пытырадын ба?
4. Кірген және шыққан жарақаттар қайда, қалай орналасқан?
Өткір қарумен келтірілген кісі ... ... ... келесі сұрақтар қойылады:
1. Мәйіттегі жарақаттар сипаты қандай ... ... ... ... ... ... тескіш-кескіш немесе шапқыш қарумен
келтірілген ба?
3.Жарақат түсу уақыты қандай, ... ... ... ... келе ... ... істері бойынша сот-психологиялық және сот-психиатриялық
сараптамалар сезіктіге және ... ... ... сараптамалар қатарынан көбінесе дактилоскопиялық, сот-
баллистикалық, суық қару сараптамасы және адамның аяқ, тіс, ... ... және ... ... сондай-ақ бөлшектер
бойынша бүтінді анықтау трассологиялық ... ... ... сот-тауартану, атыс іздерін, талшықтар және маталарды зерттеу
кезіндегі жүргізілетін физико-химиялық сараптамалар тағайындалады ... кісі ... ... ... ... ... туғызуы біздің қарастырған ... ... ... Жоғарыда көрсетілгендер ”тапсырыспен” ... кісі ... ... қиын және өте ... ... ... ондай
қылмыстық істерді тергеуді кәсіби деңгейі жоғары тергеушілерге тапсыруды
тұжырымдайды. ... ... тиім ... және ... қортындыларға
жету тергеушінің анықтама органымен ... ... ... ... және ... сауатты түрде
қолдануға, тергеу әрекеттерімен жедел-іздеу шараларын ... ... ... орындау барысында жүргізілген зерттеу криминалистикалық
ғылыми-техниканы және ... ... ... қатыстыру қылмыстарды
тиімді түрде тез арада ашу қажеттілігін көрсетеді.
Жұмысты орындау ... ... кісі ... ... ... әрекеттер жасалынды, онда негізгі ерекше ... кісі ... ... ... ... жасау жағдайына
/уақыты және орны/, жәбірленушінің жеке басы, қылмыскердің жеке ... ... ... ... ... тергеу тәжірибесінің материаларын зерттеу көрсеткендей, кісі
өлтірудің бұл түрін ашу және ... аса ... ... ... мұндай қылмыстар болған жағдайда, яғни ”тапсырыспен” кісі ... ... ... ... алғашқы кезінде-ақ, басқа да құқық
қорғау органдарымен ... ... ... жөн, тек қана бір ішкі ... ... ... шаралар өз дәрежесінде болмайды.
Әдебиеттер:
1. ҚР Конституциясы., ҚК
2. Белкин Р.С. ... ... ... деятельности
криминальной милиции и организация предварительного расследованияң М.,
изд. Новый юрист 1997.
3. Самыгин Л.Д. Расследование убийств. М., 1991.
4. Нигель П. ... по ... М., 1990 ... ... В.П., ... Б.З., Когамов М.Ч. «Методика расследования
заказных убийств А.,2000
6. Бородулин А.И. Убийство по найму: криминалистическая характеристика.
Методика расследования М., 1997.
7. ... Г.Г. ... ... ... ... ... Из приговора Алматинского городского суда от 9.03.2000г.Уголовное дело
№ 2-22/2000
9. ... Б.А. ... ... ... ... в советском
уголовном процессе. М., 1971.
10. Приказ МВД СССР №116 от 06.06.89г. Об ... ... и ... ... прокурором и Министром внутренних дел РК от
30.04.92г.
11. Приказ МВД СССР №116 от 06.06.89г. Об ... ... и ... ... ... и Министром внутренних дел РК от
30.04.92г.
12. Кулибаев Т.А. «Расследование и ... ... ... ... ... Авт. ... ... А., 2000.
13. Кулибаев Т.А. «Расследование и предупреждение убийств. совершаемых
путем найма преступниковң. Авт. реферат диссертаций. А., ... ... А.Н. ... и ... ... ... ... видов преступлений. Харьков 1967.
15. Драпкин П.Я. Понятие и классификация следственной ситуации. М. Высшая
школа 1993
16. Драпкин П.Я. Понятие и ... ... ... М. ... 1993
17. Кулибаев Т.А. Расследование и предупреждение убийств совершенных путем
найма преступника. Автореферат диссер. А. 2000.
18. Бородулин А.Н. Убийство по ... ... ... расследования. Новый Юрист 1997.
19. Из обвинительного заключения по делу об ... ... И.С. ... Д.В. №8030000151.
20. Из приговора Алматинского городского суда от 05.03.1999г. Уголовное
дело №8030000151.
21. Быховский И.Е. Осмотр места происшествия М-1973 ... ... В.И. ОМП, 1959 ... Рассейкин Д.П. ОМП трупа при расследовании убийства.
24. Булгаков В.Г. и др. Особенности ОМП ... с ... ... ... ... Учеб. Пособ. Волгоград-2000 г.
25. Косоплечев И.П. ОМП при ... ... ... ... ... ... М-1961 г.
26. Миронов А.И. ОМП по делам об убийствах М-1959 г.
27. Виницский Л.В. ... на ... ... 1997 ... Васильев А.Н. Криминалистика М-1963 г.
29. Селиванов Н.А. «Убийство как его раскрыть. Белкин Р.С. ... ... М., ... ... Л.А. ... ... ... М.. 1974.
31. Карагодин В.Н. Расследование убийств. Учебное пособие. ... ... Б. ... М. ... ... ... заказных
убийств Алматы. 2000.
33. Селиванов А.Н., Теребилов В.И. Первоначальные ... ... ... Бородулин А.И. Убийство по найму: Криминалистическая характеристика.
М., 1997.
35. Бородулин А.И. Убийство по найму: Криминалистическая характеристика.
М., 1997.
36. Гинзбург А.Е. Криминалистическая ... А., ... ... Н.А. ... ... ... М., 2000.
38. Попов В.И. Обыск. М., 1959 .
39. Михайлов А.И., Юрин Г.С. ... М., ... ... А.Р., Гинзбург А.Е. Криминалистическая тактика. А., 2000
41. Самошина З.Г. Тактика обыска и выемки. М., ... ... А.Е. ... ... А., ... ... Е.Е. ... Москва . 1997 г.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 51 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Жан күйзелісі жағдайында жасалған кісі өлтіру»61 бет
Адам өліміне әкеп соғатын жеке тұлғаға қарсы қылмыстың сипаттамасы53 бет
Адам өлтіру қылмысын тергеуде арнайы білімдерді қолдану31 бет
Адам өлтіру қылмысын тергеуде арнайы білімдерді қолдану туралы ақпарат59 бет
Адамға қарсы жасалатын қылмыс12 бет
Ауырлатылған мән-жайлары бар кісі өлтіруді саралау76 бет
Аффект жағдайында жасалған адам өлтіру қылмысының құрамы және тергеу63 бет
Жалдамалы кісі өлтірудің қылмыстық-құқықтық сипаттамасы78 бет
Жалдап адам өлтірудің түсінігі85 бет
Жалдау арқылы кісі өлтіруді тергеу72 бет
«Жан күйзелісі жағдайында жасалған кісі өлтіру»61 бет
Адам өліміне әкеп соғатын жеке тұлғаға қарсы қылмыстың сипаттамасы53 бет
Адам өлтіру қылмысын тергеуде арнайы білімдерді қолдану31 бет
Адам өлтіру қылмысын тергеуде арнайы білімдерді қолдану туралы ақпарат59 бет
Адамға қарсы жасалатын қылмыс12 бет
Ауырлатылған мән-жайлары бар кісі өлтіруді саралау76 бет
Аффект жағдайында жасалған адам өлтіру қылмысының құрамы және тергеу63 бет
Жалдамалы кісі өлтірудің қылмыстық-құқықтық сипаттамасы78 бет
Жалдап адам өлтірудің түсінігі85 бет
Жалдау арқылы кісі өлтіруді тергеу72 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь