Банкаралық несиелеу

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
І. ТАРАУ БАНКАРАЛЫҚ НЕСИЕЛЕУДІҢ МӘНІ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ҚАЗАҚСТАНДА ПАЙДА БОЛУЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
1.1. Банкаралық несиенің мәні және түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.2. Қазақстан Республикасында банкаралық несиенің пайда болуы ... ... ... ..10

ІІ. ТАРАУ ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА БАНКАРАЛЫҚ НЕСИЕЛЕУДІҢ ДАМУЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13
2.1 Қазақстан Республикасында банкаралық несиелеудің қазiргi даму келешегі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..12
2.2 Қазақстан Республикасында банкаралық несиелеудің өзекті мәселелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...19
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...29
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..31
Банкаралық несие – бұл коммерциялық банктердің бір-біріне беретін несиелері.
Банкаралық несие басқа ресурстармен салыстырғанда өте қымбат ресурс болып табылады.
Банкаралық несиенің бір түріне Ұлттық банктің коммерциялық банктерге қысқа мерзімді өтімділігін қолдап отыру мақсатында беріліп отырған мынадай несиелерін жатқызуға болады: овернайт (бір түндік) және күндізгі заемдар.
Банк жүйесінің барлық компоненттері жалпы әлемдік экономикадағы құрылымдық қайта құруда жүріп жатқан өзгерістерге байланысты жаңартылуда. Несие жүйесі соңғы жылдары біршама өзгеріске ұшырады. Ғылыми-техникалық революцияның дамуы себепші болған өндірістің шоғырлануы капиталдың шоғырлануы мен орталықтандыруын талап етті, соған сәйкес банктер өз операцияларын несиелік ресурстарды ірілендіру жағына қарай түрлендіре бастады, яғни қазіргі банк жүйесінің экономика дамуының өзгермелі жағдайларына бейімделу қатар жүреді; банк жүйесінің құрылымдылық қайта құрылуы көз алдымызда; белгілі бір мамандандырудың сақталуымен қатар, банк қызметінің шоғырлануы мен әмбебаптануы орын алады; банктік емес несиелік мекемелердің динамизмі байқалады. Банктердің жеке типтерінің арасында банктер мен банктік емес мекемелер арасындағы өзгешеліктердің немесе бөгеулердің жедел жойылуы-соңғы жылдары несие жүйесінің құрылымдық қайта құрылу тенденциясының маңыздысының бірі.
Несиелік мекемелердің әмбебаптануы екі бағыт бойынша көрінеді. Біріншісі-дәстүрлі емес банктік операциялардың кеңеюі арқылы. Коммерциялық банктер сақтандыру бизнесіне, факторингке, ақпараттық-кеңес беру бизнеске және т.б. кіруге тырысады.
Факторингтік операция – клиентпен төленбеген қарыздық талаптар бойынша төлемді талап ету құқын басқаға беру. Факторингтің мәні – банктер өз клиенттерінен төлем құжаттарды пайыздық ақы үшін сатып алу. Бұндай мәміле келісімшартпен жүзеге асады.Ол келісімшартта сатып алынған қарыздың сомасы және пайыз көрсетіледі. Бұл пайыз көрсетілген қызмет үшін қарыздың қандай мөлшері алынатынын көрсетеді.
2003 жылдан бастап жүйедегі төлемдердің жалпы көлемдерінің жəне олардың орташа күндік көрсеткіштерінің жоспарлы өсу үрдісі байқалады. Мысалы, 2007 жылы 2003 жылмен салыстырғанда екі көрсеткіштің де өсімі 5,2 есені құрады. 2008 жылдың 9 айында жүйедегі төлемдердің жалпы көлемі жəне олардың орташа күндік айналымы 2007 жылдың осындай кезеңімен салыстырғанда тиісінше 80,1%-ға жəне 71,6%-ға ұлғайған.
Төлемдер мен ақша аударымдарын (пайдаланушылардың жеке қаражатын) жүзеге асыру үшін жүйенің операциялық күнінің басында пайдаланушылардың аударатын жеке қаражат сомасы да талдау кезеңі бойы өсу үрдісіне ие болған.
1. “Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі туралы” ҚР Заңы (соңғы өзгерістер мен толықтыруларды есепке алғандығы) // 30.03.1995.
2. “Қазақстан Республикасындағы банктер және банктік қызмет туралы” ҚР Заңы (соңғы өзгерістер мен толықтыруларды есепке алғандағы) // 30.08.1995.
3. “Валюталық реттеу туралы” ҚР заңы // 24.121996.
4. Закон Республики Казахстан “О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Казахстан по вопросам валютного регулирования” // 2.02.2003.
5. “ҚР-ның ақша жүйесі туралы” ҚР заңы //13.12.1993.
6. “Қаржы лизингі” туралы ҚР заңы. 05.07.2000жыл
7. Положение Нацбанка РК от 16.11.2003. №465 “О классификации активов банка и условных обязательств и расчете провизий по ним банками II-го уровня РК.”
8. Банковское дело / Под ред. Г.С.Сейткасымова. – Алматы: “Қаржы-Қаражат”, 1998.
9. Коммерциялық банктер операциялары / С.Б.Мақыш. – Алматы: “ИздатМаркет”, 2006.
10. Ақша айналысы және несие / С.Б.Мақыш. – Алматы: “Қазақ Университеті”, 2000.
11. Межбанковский кредит: дилинговые операции на рынке “Коротких денег” / Под ред. С.В.Гагарина, Г.А.Шамаева. – Москва, 1995.
12. Управление рисками коммерческих банков / Под ред А.Б.Садвакасова, А.Б.Хаджиева. – Алматы: “Қазақ Университеті”, 2000.
13. Банковское дело / Под ред. О.И.Лаврушина. – Москва: “Финансы и статистика”, 1998.
14. “Ақша, несие, банктер” Г.С.Сейтқасымов. – Алматы, 2003.
15. 13.“Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау” / К.Ш.Дүйсенбаев, Ж.Г.Жумагалиева. – Алматы: “Экономика”, 2003.
16. Банктік тәуекелдер / К.О.Шаяхметова. – Алматы: “Қазақ Университеті”, 2006.
17. Банковское дело / Под ред. Г.Г.Коробовой. – Москва, 2006.
18. Қазақстан Республикасы Ұлттық банкісінің жылдық есебі // 2008ж.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
.............................................3
І. ТАРАУ БАНКАРАЛЫҚ НЕСИЕЛЕУДІҢ МӘНІ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ҚАЗАҚСТАНДА ПАЙДА
БОЛУЫ.....................................................................5
1.1. Банкаралық несиенің мәні және
түрлері......................................................5
1.2. Қазақстан Республикасында ... ... ... ... ... РЕСПУБЛИКАСЫНДА БАНКАРАЛЫҚ НЕСИЕЛЕУДІҢ
ДАМУЫ.......................................................................
.............13
2.1 Қазақстан Республикасында банкаралық несиелеудің қазiргi даму
келешегі....................................................................
..............................................12
2.2 Қазақстан Республикасында ... ... ... ... – бұл ... ... бір-біріне беретін
несиелері.
Банкаралық несие басқа ресурстармен салыстырғанда өте ... ... ... ... бір түріне Ұлттық банктің коммерциялық банктерге
қысқа мерзімді өтімділігін қолдап отыру мақсатында беріліп отырған мынадай
несиелерін ... ... ... (бір ... және күндізгі заемдар.
Банк жүйесінің барлық компоненттері ... ... ... ... ... ... жатқан өзгерістерге байланысты жаңартылуда.
Несие жүйесі соңғы жылдары біршама өзгеріске ... ... ... ... ... ... ... капиталдың
шоғырлануы мен орталықтандыруын ... ... ... сәйкес банктер өз
операцияларын несиелік ресурстарды ірілендіру жағына қарай ... яғни ... банк ... ... ... ... ... қатар жүреді; банк жүйесінің құрылымдылық қайта
құрылуы көз алдымызда; белгілі бір ... ... ... ... шоғырлануы мен әмбебаптануы орын алады; банктік емес несиелік
мекемелердің динамизмі байқалады. Банктердің жеке ... ... мен ... емес ... арасындағы өзгешеліктердің немесе
бөгеулердің жедел жойылуы-соңғы жылдары несие жүйесінің құрылымдық қайта
құрылу ... ... ... ... әмбебаптануы екі бағыт бойынша ... емес ... ... кеңеюі арқылы. Коммерциялық
банктер сақтандыру бизнесіне, факторингке, ақпараттық-кеңес беру бизнеске
және т.б. кіруге тырысады.
Факторингтік операция – клиентпен ... ... ... ... ... ету ... басқаға беру. Факторингтің мәні – банктер өз
клиенттерінен төлем құжаттарды пайыздық ақы үшін сатып алу. ... ... ... ... ... ... ... қарыздың сомасы
және пайыз көрсетіледі. Бұл пайыз көрсетілген қызмет үшін ... ... ... ... ... бастап жүйедегі төлемдердің жалпы көлемдерінің жəне
олардың орташа күндік көрсеткіштерінің ... өсу ... ... 2007 жылы 2003 жылмен салыстырғанда екі көрсеткіштің де өсімі 5,2
есені құрады. 2008 жылдың 9 ... ... ... жалпы көлемі жəне
олардың орташа күндік айналымы 2007 жылдың ... ... ... ... жəне ... ... мен ақша аударымдарын (пайдаланушылардың жеке қаражатын)
жүзеге асыру үшін ... ... ... ... пайдаланушылардың
аударатын жеке қаражат сомасы да талдау кезеңі бойы өсу үрдісіне ие болған.
2007 жылы 2003 ... ... ... ... 3,2 ... ... ... жылғы қаңтар – қыркүйек айларында пайдаланушылардың жеке қаражаты 2,6
есе ұлғайған.
Осылайша, 2008 ... ... ... жүйедегі пайдаланушылардың
жалпы айналымдарымен салыстырғанда олардың жеке қаражатының неғұрлым жоғары
қарқынмен өскендігі байқалған, бұл ... өз ... ... ... ... төлем үлесінің ұлғаюына себеп болды.
Мысалы, 2008 жылдың 9 айында пайдаланушылардың өз ақша сомаларының
жүйедегі төлемдерінің жалпы көлеміндегі арақатынасы ... ... ... ... 6,1%-ы ғана ... пайдаланушылардан түскен
қарсы ақша ағыны есебінен, ал қалған бөлігі (93,9%) өз ... ... ... 2003 ... ... 2007 жыл аралығындағы ... жеке ... ... ... ... ... ... болып қала берді жəне де олардың үлесі орташа алғанда
шамамен 76%-ды құрады.
Пайдаланушылардың өз ақшалары есебінен жүзеге ... ... ... жүйенің дамуына оң сипат береді, себебі БААЖ-де ... ... ... төмен болатындығын көрсетеді.
БААЖ-дегі өтімділікке байланысты жағымды жағдай өтімділіктің
жетіспеуі себебінен орындалмаған төлемдердің ... ... ... ... ... орындалмаған төлемдердің саны 2007 жылы 2003 ... 215 ... 20 ... ... ... ... ... жылы жүйеде өңделген төлемнің жалпы саны 7,9 млн. ... ... ... ... ... орындалмаған төлем көлемі 3907,1
млн.теңгеден 329,8 млн.теңгеге дейін немесе 11,8 есе қысқарған, ал ... ... ... ... 3,4 есе ... ... ... НЕСИЕЛЕУДІҢ МӘНІ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ НЕГІЗГІ ОЛАРДЫҢ
ҚАЗАҚСТАНДА ПАЙДА БОЛУЫ
1.1. Банкаралық несиенің мәні және түрлері
Банкаралық несиенің ерекшелігі ... ... ... ... ... – қарыз алушы клиенттеріне несие беруге арналған
банкілік операциялардың жеке түрлері жүзеге асыратын банк ... ұйым ... ... ... болып табылады[1]. Банк аралық несие беру шартты түрде
мынадай несиелерге: орталық банк ... ... ... Ұлттық Банкі) және банктердің бір-біріне беретін несиелерге
бөлуге болады. Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... көлемі шамалы, себебі біркелкі
Қазақстанның Ұлттық Банкі қатаң монетарлық ақша-несие саясатын ... ... беру ... қатар банк аралық несиелер арқылы жүзеге
асырылады. Банкаралық несиелерге беру ... ... Банк ... (1994 ... 28 ... №26 хаттама) Онкольдық қарыздарды
беру және өтеу операцияларын жүргізу туралы ережемен ... ... ... Осы ... бойынша онкольдық қарыз-қайтарымдылық, ақысы
төленетін, кепілі қамтамасыз етілетін және ... ... ... ... отыз ... ... ... берілетін банкаралық қарыз. Қарыз
қарыз ... ... ... ... ... ... айтылған мерзімінен
ертерек қайтарғысы немесе кері алғысы келетіні ... ... ... ... ... ... Онкольдық қарыздардың нарығы
Қазақстанның ... ... ... ... ... ... қарыздарды беру мен алу операциялары жүргізілген банкаралық
нарықтық құрамда бөлігі болып табылады.
Банкаралық несие – бұл ... ... ... ... ... ... ... ресурстармен салыстырғанда өте қымбат
ресурс ... ... ... бір ... ... банктің коммерциялық банктерге
қысқа мерзімді өтімділігін қолдап отыру мақсатында беріліп отырған мынадай
несиелерін ... ... ... (бір ... және ... заемдар.
Овернайт – банктердің Ұлттық банктегі корреспонденттік шотында
дебеттік қалдықтың пайда болуына байланысты бір ... ... ... оны ... ... ... жағдайда, ертеңіне кешке қайтаруға тура
келеді. Кей жағдайда бұл ... алу ... ... ... күні ... ... түссе, онда несие келесі аптаның бірінші күні қайтарылуы тиіс.
Күндізгі заем – ... ... күні ... ... ... банкте
ашқан корреспондеттік шотында уақытша қаражат жоқтығына немесе жетіспеуіне
байланысты ақшалай аударымдар мен төлемдер ... ... ... ... ... ... мерзімді. Ұлттық банк екінші деңгейдегі
банктерге бүгінгі күні орта және ұзақ ... ... ... ... ... банктердің активтік ... ... көзі ... ... тартылған қаражаттарды
жинақтауда, коммерциялық банктерден депозиттік саясатты белсенді түрде
жүргізе отырып, ... ... ... талап етіледі. Депозиттік
операцияларды ұйымдастыру барысында ... ... ... өтімділігін
сақтай отырып, мынадай талаптарды ескеруі тиіс:
- депозиттік ресурстардың қаржыландыратын активтік операциялардың
мерзімдері мен соманы сәйкес келуі;
- депозиттік ... банк ... ... ... ... алу үшін жұмыс жасауға тиіс;
- депозиттік операцияларды ұйымдастыру процесінде мерзімді
депозиттер мен мерзімді салымдардың ... ... ... ... ... ... ... мақсатында, депозиттік операциялар
түрлерін ұлғайтып, қосымша қызмет көрсетіп, жеңілдіктер жасауға
тиіс.
1995 жылдың бірінші ... ... ... ... ... ... ... несиелік ресурстар аукционы арқылы 3 ай
мерзімге дейін берілсе, ал екінші жартысында ... ... ... қағаздардың қайталама нарығына өте бастады. Сөйтіп,
банкаралық ... ... дами ... 1995 жылы ... ... ... ... жүйесі енгізілді. Базалық ақшалардың өсу қарқынына шек
қою мақсатында Ұлттық банк айналысқа өзінің қысқа мерзімді ноталарын шығару
арқылы ақша ... ... ... жылы ... банк қайта қаржыландыру мөлшерлемесінің нақты мәнін
қалпына келтірді. Инфляция қарқынын төмендету арқылы оның ... ... 1995 ж. ... ... ... қарқынын 8,9%-дан,
қыркүйек айында – 2,4%-ға дейін төмендету нәтижесінде қайта қаржыландыру
мөлшерлемесі: 210%-дан 45%-ға дейін төмендеген. Айта ... тағы да ... ... қол жеткізілді.
Еліміздің орталық банкісінің екінші деңгейдегі банктерді банкаралық
несиелеуін толығырақ қарап шығайық. «Қазақстан Республикасының Ұлттық ... ... ... ... заемдарды беру мен өтеудің тәртібін,
шарттарын, түрлерін, мерзімдері мен лимиттерін ... ... ... ... ... Банкі заемдары өтімділігі жоғары қамтамасыз
ету және тәуекелсіз бағалы қағаздар және басқа активтер арқылы, ... ... ... ... ... ... бір жылдан асатын мерзімге
қамтамасыз етусіз беріледі.
Қазіргі таңда Қазақстан ... ... ... ... ... олар ... қамтамасыз етуді қабылдауы және Қазақстанның
Ұлттық Банкі Басқармасының 1999жылғы 15 қарашада №404 ... ... ... ... ... ережелеріне сәйкс елдің бас банкі:
күндізгі заемдарды; «овернайт» заемдарын»; соңғы ... ... ... берілетін заемдарды, арнайы мақсттағы заемдарды бере алатыны
белгіленген.
Үкіметтің 2006 жылғы 5 ... №137 ... ... ... Үкіметінің және Қазақстан Республикасының Ұлттық
Банкінің экономикалық және әлеуметтік ... ... ... және ... ... ... көрсеткіштерді болжау туралы мәлімдемесіне
сәйкес ашық нарық операциялары- ... ... сату және ... алу ... ... репо ... және қысқа мерзімдік ноталарды шығару-несие
саясатының негізгі аспаптары болып табылады.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... төлемдерді және ... ... ... мақсатында
Қазақстанның Ұлттық Банкінде ... ... ... ... ақша ... жоқ ... ... болатын кезде белгіленген лимит
шектерінде және операциялық күн ... ... 18.00 ... ... ... береді. Күндізгі заем лимиттің мөлшерін Директорлар кеңесі,
ал сыйақы ставкасын Қазақстан Ұлттық Банкі басшылары ... ... ... ... ақшасы жетпеген кезде 18.00 сағаттан бастап заем
сомасы «овернайт» қайта рәсімделеді, ол ... ... ... ... ... ... Қазақстанның Ұлттық Банкінде
банктің корреспонденттік шотында уақытша жоқ немесе жеткіліксіз ... ... ... ... ... ... аяқталуы үшін
орындалмаған міндеттемелері жоқ ҚБЕО ақша ... банк ... ... болып табылатындар банктерге беріледі. ... ... ... ... Банкі банкінде банктің
корреспонденттік шоты бойынша банктердің орташа ... ... ... анықталады.Сыйақы ставкасын күн сайын ... ... ... ... комиссия анықтайды және өтінімдерде ... банк және ... ... ... арасында жасалатын «овернайт»
заемдарын беру туралы Бас келісімде көрсетіледі.
Әр «овернайт» заемы Бас келісімге қол ... әр банк ... ... құжаты қалыптастырылады. Банкте ақша ... жоқ ... ... не ... ... ... ресімдеген кезде
корреспонденттік шоты бойынша төлем төлеу ... ... күн ... ... күн ... есептеледі.
Қазақстан Ұлттық Банкі соңғы сатыдағы заем беруші ... ... ... және шетелдік валютада беруге құқылы. Заемдар аса ірі
банкілерге қамтамасыз ету ... және ... ... ... ... ... ... несие беруші ретінде қаржылық көмек көрсету
туралы ... ... ... ... ... күй-жағдайының
нашарлауы, Қазақстан экономикасы үшін ... ... ... ... бекіткен банкте қаржылық сауықтыру бағдарламасының бар
болуы банктің заем беру ... ... ... ... ... мақсаттағы заемдар банктерге халықаралық ... ... ... ... ... ... болып табылатын заемдарының аясында
беріледі. Арнайы заемдар ... ... ... ... ... беріледі, сондай банкілік заем бойынша іс-қағаздарында
ресімделеді.
Соңғы сатыдағы несие ... ... ... ... заемдарды беру
Қазақстанның Ұлттық Банкі ақша-несие және ... ... ... ... ... ... ақша-несие саясатының тиісті
мақсаттық бағдарламаларының аясында жүзеге асырылады.
Қазақстанның Ұлттық Банкі беретін банкілік ... ... ... ... ... ... ... банктің несие тарихына,
сенімділік дәрежесіне және ... ... етуі ... және қарыз
алушының стандарттық, шүбәлі, залалды топтарына қаржылық ... ... заем – ... ... сыйақы бойынша мерзімі өткен
ағымдағы берешек жоқ болатын банкілік заем және ол тиісті құны заем бойынша
банктің ... ... ... жеткілікті кепілмен немесе кепілдікпен
қамтамасыз етілген. Осы топқа Еуропалық Қайта құру ... ... ... ... ... шағын және орта кәсіпорындарын ... ... ... ... ... ... заем – стандарттық банкілік заемдарға қойылатын
талаптарды қанағаттандырмайтын және ... ... ... ... ... 30 ... ... байланысты тәуекелді көтеретін
заем, сақтау. Осындай несиелер арқылы резервтеу банкілік заем сомасының ... ... ... ... Ұлттық Банкі Басқармасы ұзарту туралы
шешім қабылдаған жағдайда осындай банкілік заемдар бойынша 30 ... ... ... ... банкілік заемының 50% мөлшерінде
жүргізіледі.
Үмітсіз банкілік заем – мерзімі өткен ... ... ... ... 30 ... ... ... борышы бойынша мерзімі өткен
берешек заем. Үмітсіз банкілік ... ... ... заем ... ... ... Осы ... тобына Қазақстан Ұлттық
Банкінің Қазақстан Банктеріне соңғы сатыдағы несие беруші ретінде қаржылық
көмек беру үшін ... ... ... ... ... ... берілуі
сәтінде олардың сомасынан 75% мөлшерде резервтеу жүргізіледі. ... ... ... өткен берешектердің мерзімі 30 күнге ұзарту орын
алатын кезде резервтеу сомасының 100% мөлшерінде ... ... ... мен ... ... арасында туындайтын кепіл
бойынша қатынастар заңнамамен реттеледі. Қазақстан Ұлттық банкі ... ... ... ... ... бойынша – қолданыстағы
заңнамамен көзделген кепілдердің барлық түрлері; Қазақстанның ... ... ... ... ... ... ... бойынша – заем
қамтамасыз ету арқылы және онсыз берілуі мүмкін Қазақстанның ... ... ... ... ... ... Заем берушінің қарыз
алушының Қазақстан Ұлттық Банкі банкілік заемын қамтамасыз етуге ... ... ... ... ... ... ... өтелуі,
өзге ықтимал шығындар ескеріліп, берілетін банкілік заемның және ол бойынша
сыйақының сомасынан кем болмауы тиіс.
Қарыз алушы-банктің банкілік ... ... ... ... ... ... ... талабы сол − олардың өтелу мерзімі басталған
соң 10 күн өткенде басталуы тиіс, ал қарыз алушы-заңды ... ... ... ... беретін борыш қағаздарына олардың өтелу мерзімі
өтелу мерзімі басталған соң 4 ай ... ... ... борыш қағаздардың ұсынуымен қатар Орталық Депозиттарийге
қарыз алушы ... ... ... ... ... ... Банкілік заем бойынша берешекті өтеу кезінде Қазақстанның Ұлттық
Банкі келесі күні Орталық ... ... ... ... арқылы борыш қағаздарын есепке алу үшін қарыз алушы банктің ... ... ... ... ... алу ... «депо» шотынан
қарыз алушының негізгі «депо» шотына борыш қағаздарын аудару ... ... Банк ... ... қарыз алушы − резиденттеріне
«сапалы Лондон жеткізілімі» мәртебесі бар, ... ... ... ... немесе Қазақстан Республикасы аумағынан тыс ... және ... ... ... ... ... шоттарындағы
орналастырылған аффинирленген алтынды кепілге салу ... ... ... ... ... ... ... Банкінде метелл шоты болуы тиіс және
осы шотта ( онда ... қоса ... ... ... шот; ... ... Локо-Нью-Йорк және т.б.)
кепілге қойылғн аффинирленген алтынды ұстауы керек.
Берілетін банкілік заем ... ... ... етіледі, оның
құны бір үштік унцияға АҚШ долларында ЛБМА таңертеңгі ... ... ... ... ... ... және ... АА− дан
төмен емес халықаралық стандарттарға сай ... ... ... ... ету арқылы беріледі.
Сөздікке сәйкес рейтинг сөзі ағылшын тіліндегі «rating − бағалау, бедел
дәрежесі, әйгілілік», АА ... Fitch IBCA STANDARD & POORS ... ... ... ұзақ ... ... білдіреді. Оған балама
рейтинг агенттігі MOODVS INVESTORS SERVICES ... ... ... ... шарттың не жазбаша нысанда белгіленген тәртіппен
жасалатын кепілдемелік хаттың ... ... ... Кепілдеме банкілік
заем бойынша борышқордың берешектерінің өтеуінің ... ... ... тілінде ұсынылған шетел банкі кепілдігі мемлекеттік және
орыс тілдеріне аударылуы, сонымен қатар белгілеген тәртіппен ... ... ... ... ... деректемелері мыналар: нөмірі
және күні; кепілдің атауы, ... жері және ... ... ... ... атауы, орналасқан жері және банкілік
деректемелері; кепілдік ... ... ... ... ... алушы үшін заем сомасын және ол бойынша ... ... ... Қазақстан Ұлттық банкіне банкілік заемды қайтару мерзімі
басталғанда және ... ... оны ... есептелген сыйақымен бірге
банкілік заемды өтеу мерзімі басталған соң келесі күннен бастап Қазақстан
Ұлттық Банкінде ... бар ... ... ... Республикасының
заңнамасына сәйкес кепілдің шотынан инкассалық өкім арқылы ақшаларды ... ... ... ... кепілдің уәкілетті адамдардың, банкілік ... ... ... ... СВИСТ жүйесі бойынша растайды.
Қазақстанның Ұлттық Банк шотына кепілдің ... ... ... соң бағалы
металлдармен және шетел валютасымен операцияларды жүзеге ... ... ... заем ... ... алушының берешегін өтеуге жөнелтіледі.
1.2. Қазақстан Республикасында банкаралық несиенің пайда болуы
Банктер арасындағы төлем айналымдары бойынша қатынастар қазіргі кезде
Қазақстанда ... ... ... ... банктері
арасындағы, сондай-ақ Қазақстан Республикасындағы екінші деңгейдегі банктер
мен банк ... ... ... ... асыратын ұйымдар
арасындағы Қазақстан Ұлттық ... ... ... 25 ... ... ... корреспонденттік қатынастар ережелерімен
реттеледі. Аталған ережелермен ... ... ... ... банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге ... ... ... ... ... және ... ерекшеліктері,
сондай-ақ банк пен банктік емес ... ... ... ... есеп ... ... белгіленеді.
Банктердің және банктік емес ұйымдардың корреспонденттік шоттарын
ашуға және жабу құқығына тек ... ... ... және ... ... ... ... бар банктер мен банктік емес ұйымдар
ғана ие болады.
Корреспонденттік шоттар екі түрге бөлінеді: ... шоты және ... ... таңдау кезінде ұйым шот ашқан банк және ... ... үшін шот ... банк және ... емес ұйым ... шот) Респондент
Корреспонденттің қаржылық жағдайына талдау жасайды және өзінің ... ... ... корреспонденттік шот ашады. Корреспонденттің
Респондентке корреспонденттік ... ... ... жасалған
корреспонденттік шоттың шарты негізінде жүзеге асырылады, онда ... ... ... ... ... төлеушінің- Респонденттің салық қызметі
органы берген құжатта көрсетілген тіркеу нөмірі; Кореспонденттің ... ... мен оны ... ... Респонденттің ақшаларын өкім
ету және төлем құжаттарын берудің тәртібі және ақша ... ... ... ... ... ... ... Корреспонденттің
Респондентке тоқсан сайын қаржылық есептілікті, оның ... ... ... ... ... ... есептілікті, ақша
қозғалысы туралы есептілікті, қажеттілікке орай өзге де қаржы ... ... ... ... ... ... және несиелік және
өтімділік тәуекелді төмендету мақсатында ... ... ... ... ... ... ... ашуға
және жабуға Қазақстан Ұлттық Банкінің лицензиясын кері қайтарып алу туралы
Респондентті уақытылы ... ... үшін ... ... ... ... және оны бұзу тәртібі; дауларды шешу тәртібі және Қазақстан
заңнамасына қайшы келмейтін өзге де шарттар.
Корреспонденттік ... ашу үшін ... ... ... ... ... реттейтін Қазақстан Ұлттық Банкісінің нормативтік-
құқықтық актісімен көзделген құжаттарды ұсынады, сондай-ақ корреспонденттік
шотты ашуға өтініш; банктер үшін-банк ... ... ... ... ... банктік емес ұйымдарға-аударым
операцияларын жүргізуге лицензияның нотариалды куәландырылған көшірмесі.
Респондент корреспонденттік шот ... ... бес ... күні ... ... ... ... нысанда ... ... ашу мен ... туралы ішкі ережелер
мыналарды қамту керек: Респонденттің ... шоты ... ... және немесе аударымдарын жүзеге асыру кезінде электрондық
хабарлардың көлемі; Респондентке оның корреспонденттік шоты ... ... алу және ... банк ... ... және ... шоты ... ақша төлемдерін және аударымдарын жүзеге асыру
бойынша өз ... ... ... бақылау жасаудың өзге нысандары;
Респонденттің корреспонденттік шотында қалған ақша сыйақы есептеу тәртібі;
Респонденттің корреспонденттік ... ... үшін ... ... ... және Корреспонденттің қалауы бойынша өге талаптар.
Операциялық күн аяқталғаннан соң ... ... щоты ... ақша қозғалысы туралы жазба жасайды және оны
Респондентке араларында жасалғаншартта белгіленген тәртіпте, ... ... ... ... ... ... ... бойынша жүзеге
асырылған төлемдердің, бенефициар реквизиттерінің және ақша ... ... ... ... ... ... жабу Респонденттің өтініші бойынша кез елген
уақытта: ... шоты ... ... ... ... ... шоты ... және жүргізуге Қазақстан
Ұлттық Банкінің лицензиясы кері ... ... ... банк
операцияларын жүргізуге, егер ол банк болып табылған жағдайда, ... ... егер ол ... емес ұйым ... ... Ұлттық Банкінің лицензиясы кері қайтарып алғанда; заңнамамен және
корреспонденттік шоттың шартында көзделген өзге де ... ... ... шартпен өзгеше көзделмесе, жүргізіледі.
Банк және банктік емес ұйым төлемді ағымдағы айда оның клиенттерімен
келісе отырып, ... ... ... ... ... ... лимиттен аспайтын көлемде жүзеге асырылады. Банк және банктік
емес ұйымдар үшін белгіленген лимит ... ... ... ... есеп айырсуларының қазақстандық орталығы «(БЕҚО) шаруашылық
жүргізу құқығындағы Республикалық мемлекеттің ... ... ... ... ... қолма-қолсыз жасалатын төлемдердің бастапқы жалпы
көлеміне проценттік салыстыру арқылы одан бұрынғы өткен ай үшін есептеледі.
БЕҚО арқылы ... ... ... ... төлемнің жалпы көлеміне
БЕҚО ақша аударымдарының банкаралық жүйесі арқылы жүзеге ... ... ... және БЕҚО клирингтік палата арқылы жүзеге
асырылатын төлемдер ... ... ... ... нәтижесі бойынша
дебеттік таза позициясы сомасын шегерумен енгізіледі.
Қазақстан Ұлттық Банкі ... ... ... ... көтеру
кезінде банк және банктік емес ұйым заңнама ... ... ... Ондай лимит ақша ... ... ... ... ... банк ... жалпы көлемінен процентпен ... ... ... ... үшін ... ... контрагенттер мен шаруашылық субъектілері арасындағы есеп
айырсу ... ... ... және үзіліссіз болуын қамтамасыз ету-
бұл экономиканың қалыпты жұмыс істеуінің маңызды ... ... ... ақша есеп ... мен ... қоғамдағы экономикалық
қатынастардың барлық түрі іс жүзінде көрініс табады.Теңгемен және ... ... ... ... ... және жабудың тәртібі
банктердің және банк операцияларының жекелегентүрлерін ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі ... ... ... ... банк ... ... жүзеге асыратын ұйымдармен арадағы корреспонденттік қатынастарды
белгілеген Қазақстан ... ... ... ... 28 наурыздағы
№37қаулысымен бекітілген және Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде
1999жылғы 7 ... №754 ... ... Ережелермен реттеледі.
2003жылдың 1 шілдесінен бастап Қазақстан Республикасы аумағында
Қазақстан Ұлттық Банкі ... 1999 ... 15 ... ... ... Төлемдердің мақсатын мемлекеттік Топтастырудың
Ережелеріне сәйкес мемлекеттік топтастырушысы- төлемдер ... ... ... енгізілді. Сөйтіп, төлем ... ... ... секторының белгілерін, валютаның коды және
төлем ... ... ... ... ... құрылды.
ІІ ТАРАУ ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА БАНКАРАЛЫҚ НЕСИЕЛЕУДІҢ ДАМУЫ
2.1 Қазақстан Республикасында банкаралық несиелеудің қазiргi даму келешегі
БААЖ əрбір төлемді жеке өңдеу қағидатымен жəне бұл ... ... ... ... ... ... елдегі неғұрлым ірі жəне
басымдылығы жоғары төлемдер жүргізуге ... ... ... режиміндегі
жалпы есеп айырысу жүйесі болып табылады.
Банкаралық ақша аудару жүйесі (бұдан əрі – ... 2003 ... ... ... жалпы көлемдерінің жəне ... ... ... жоспарлы өсу үрдісі байқалады. Мысалы, 2007 жылы ... ... екі ... де ... 5,2 ... құрады. 2008
жылдың 9 айында жүйедегі төлемдердің жалпы көлемі жəне ... ... ... 2007 ... осындай кезеңімен салыстырғанда тиісінше 80,1%-
ға жəне 71,6%-ға ұлғайған.
Төлемдер мен ақша аударымдарын ... жеке ... ... үшін ... ... күнінің басында пайдаланушылардың
аударатын жеке қаражат сомасы да талдау кезеңі бойы өсу үрдісіне ие ... жылы 2003 ... ... олардың өсімі 3,2 есені құраса, онда
2008 ... ...... айларында пайдаланушылардың жеке қаражаты 2,6
есе ұлғайған.
Осылайша, 2008 жылдан бастап ... ... ... ... ... олардың жеке қаражатының неғұрлым жоғары
қарқынмен өскендігі байқалған, бұл ... өз ... ... ... олардың төлем үлесінің ұлғаюына себеп болды.
Бес ірі пайдаланушы төлемдерінің БААЖ-дегі жəне клирингтегі төлемдердің
жалпы көлеміндегі жəне санындағы үлесі
| |2003 |2003 |2004 |2006 |2007 |2008 ... ... |9 708,6|14 |21 |29 |50 |64 ... ... ... | |786,2 |595,2 |101,2 |257,6 |660,3 ... ... %-бен | |52,3% |46,1% |34,8% |72,7% ... бір ... |58,7 |86,0 |115,5 |201,0 |345,8 ... ... ... ... | | | | | | ... ... %-бен | |51,3% |45,8% |33,7% |74,8% |71,6% ... жеке |44,9 |49,0 |67,0 |83,4 |143,0 |324,2 ... (бір күнде кіретін | | | | | | ... ... ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... ... %-бен | |8,9% |36,7% |23,9% |72,3% |126,6% ... ... ... |115,4% |83,1% |77,9% |72,2% |71,1% |93,9% ... ... бір | | | | | | ... ... алғандағы | | | | | | ... %-бен | | | | | | ... 1 (бір) ... |2,6 |4,6 |5,9 |4,7 |6,3 |10,6 ... ... ... | | | | | | ... ... ... төлемдер, оның ішінде ... ... |н/д |215 |123 |2160 |20 |8 ... ... |н/д |3 |7 |4 |329,8 |1 ... | |907,1 |364,5 |645,9 | | ... ... |н/д |35 |15 |13 |4 |5 ... ... жыл | | | | | | ... саны | | | | | | ... ... ... |2003 |2003 |2004 |2006 |2007 |2008 ... |564,0 |675,9 |816,7 |942,8 |1 448,1|1 ... ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... ... %-бен |н/д |19,9% |20,9% |15,4% |53,6% |35,2% ... |2,2 |2,7 |3,3 |3,7 |5,8 |7,3 ... бір ... | | | | | | ... ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... %-бен | |19,8% |21,8% |14,5% |54,8% |26,8% ... таза |0,69 |0,77 |0,91 |0,98 |1,24 |1,64 ... ... | | | | | | ... (ПТПС), млрд. | | | | | | ... | | | | | | ... ... %-бен |н/д |11,6% |18,2% |7,7% |26,5% |32,3% ... ... |1,8% |1,3% |1,1% |0,8% |0,6% |0,5% ... ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... %-бен | | | | | | ... күші жойылған төлемдер, оның ішінде ... ... |558 |392 |515 |164 |141 |156 ... ... |152,2 |57,9 |107,4 |27,8 |44,9 |83,9 ... жою |32 |16 |10 |5 |4 |1 ... ... бір| | | | | | ... күні саны | | | | | | ... 2008 ... 9 айында пайдаланушылардың өз ақша сомаларының
жүйедегі төлемдерінің ... ... ... ... ... яғни
пайдаланушылардың төлемдерінің 6,1%-ы ғана басқа пайдаланушылардан түскен
қарсы ақша ағыны есебінен, ал ... ... (93,9%) өз ... ... ... 2003 ... ... 2007 жыл аралығындағы кезеңде
пайдаланушылардың жеке ... ... ... ... ... ... болып қала берді жəне де олардың үлесі ... ... 76%-ды ... өз ақшалары есебінен жүзеге асыратын төлемдерінің
жоғары үлесі жүйенің дамуына оң ... ... ... ... ... ... ... төмен болатындығын көрсетеді.
БААЖ-дегі өтімділікке байланысты ... ... ... себебінен орындалмаған төлемдердің неғұрлым төмендеу фактісімен
расталып отыр.
Мысалы, БААЖ-де орындалмаған төлемдердің саны 2007 жылы 2003 жылмен
салыстырғанда: 215 ... 20 ... ... ... ... ... жылы ... өңделген төлемнің жалпы саны 7,9 млн. транзакцияны
құраған). Көрсетілген кезең ішінде ... ... ... ... ... 329,8 ... дейін немесе 11,8 есе қысқарған, ал осы
кезеңде төлемнің жалпы көлемі 3,4 есе ... ... ... ... ... фактілері
байқалған жыл күндерінің саны да 35 ... 4 ... ... ... ... өтімділікке қатынасты проблемалар туындаған
фактор болып табылатын ірі ... ... жүйе ... ... ... онда ... ... түрде көрінеді.
Бес ірі пайдаланушы төлемдерінің ... жəне ... ... ... жəне ... ... |2003 |2003 |2004 |2006 |2007 |2008 ... ақша ... ... оның ... ... %-бен |40,6% |33,3% |28,2% |28,6% |31,7% |32% ... %-бен |33,3% |32,5% |29,7% |31,3% |29% |32,3% ... клиринг, оның ішінде ... %-бен |33,2% |30,8% |27,5% |33,8% |30,1% |34,6% ... %-бен |42,4% |38,9% |38,8% |40,8% |38,6% |41,4% ... ... 9 ... ... бойынша жүйе пайдаланушыларының – 5
(бес) ірі банктің БААЖ-дегі төлемдердің ... саны мен ... ... 32%-ды жəне ... ... Бұл ... 2003 жылдан бастап талдау
жасалып ... ... бойы бес ірі ... үлесі айтарлықтай
өзгерген жоқ жəне де жүйедегі төлемнің жалпы саны мен ... ... ... ... ... ... ... тұрақтылығын жəне олардың
жүйедегі ... ... ... 30%-ынан аспайтын мөлшердегі жиынтық
үлесін ескере отырып, бұл қатынас маңызды емес жəне ... оның ... ... жоғары тəуелділігімен байланысты жүйеге
қосымша тəуекелдер əкелмейді деп ... ... ... ... қазіргі уақытта
пайдаланылатын əдістері жүйе пайдаланушыларына жүйеге төлемдерді жəне ... ... ... үшін олар - əдістер жетіспеген жағдайда қосымша
өтімділік тартуға ... ... ... қазіргі уақытта БААЖ-де оның ... ... ... ету үшін ... ... ... байланысты
жағымды жағдай байқалады. Бұл ретте жүйенің жоғары ... ... 1 ... 7-8 ... жəне ... өз қаражатының
төлемдердің жалпы көлеміндегі ағымдағы үлесін (90%-дан астам) ... ... ... жетіспеушілігінің себебінен жүйелі тəуекелдің
туындау ықтималдылығының іс жүзінде жоқ екендігін атап өтуге болады.
Клирингте ... ... ... ... жүзеге асырылады. Клирингтің
негізгі бағыты - аз сомаларға көп көлемде бөлшек төлемдер жүргізу.
Клирингте жүйе ... ... ... ... ... ақша ... ... таза дебеттік
позиция сомасын есептеу үшін ... ... ... ... жалпы көлемдері жəне олардың орташа күндік
көрсеткіштері жоспарлы өсу үрдісіне ие. Сонымен, 2007 жылы 2003 ... ... ... ... ... жəне олардың орташа күндік
көлемі тиісінше 2,6 есе ... 2008 ... 9 ... ... ... ... көлемінің өсімі 35,2%-ды құрады, ал олардың орташа ... ... ... жүйелеріндегі төлем көлемінің өсу жағдайында пайдаланушылардың
клирингтегі таза дебеттік позициясының орташа сомасының тиісінше ұлғаюы
байқалған. 2007 жылы 2003 ... ... таза ... ... ... 79,7%-ға 1,24 млрд.теңгеге дейін өскен. 2008 жылғы қаңтар –
қыркүйекте 2007 ... ... ... ... таза позицияның
орташа сомасы 31,7%-ға өскен жəне 1,6 ... ... ... ... ... ... неғұрлым
артуына (45 еседен астам) байланысты клирингтегі пайдаланушылардың таза
позиция сомасының үлесі БААЖ-дегі31 ... ... ... ... ... ... айтарлықтай емес. Бұл ретте БААЖ-
дегі төлемдер көлемінің неғұрлым жыл ... ... ... ... ... ... ... төмендеуі байқалады.
Сонымен, 2003 жылы осы қатынас 1,8%-ды, ал 2008 жылдың 9 ... ... ... ... Осы қатынастың аздаған үлесі ... оң ... ... жəне ... ... таза дебеттік
позициясын есептеу үшін ... ... ... ... жүйе тəуекелінің туындау тəуекелін іс жүзінде жоқ
болатынын ... ... ... жетіспеу себебінен клирингтегі жойылған
төлем құжаттары фактілерінің төмендеуімен де расталады. 2007 жылы ... ... ... ... ... саны мен ... ... жəне 70,5%-ға 141 бірлікке жəне 44,9 млн. ... ... ... ... ... ... байқалған жыл күндерінің
саны 32 күннен 4 күнге дейін төмендеген. 2008 жылы ... бір ғана ... (21 ... ... жетіспеу себебінен төлемнің жойылуы
байқалған. Бұл ретте төлемдердің ... ... ... ... төлемдеріне келеді – 83,9 млн. теңге сомаға 156 төлем. ... ... БААЖ ... ... атап өткен дұрыс
2007 жылы банкаралық ақша нарығындағы ... ... ... ... ... ... ... негізгі құралының бірі болып
қалды. Есептік кезеңде ... ... ... ... ... бойынша белсенділігі артты. 2007 жылы орналастырылған ұлттық
валютадағы банкаралық депозиттердің ... ... 2006 ... ... есе 2279,1 ... ... дейін ұлғайды. 2007 жылғы желтоқсан айында
теңгемен орналастырылған банкаралық депозиттер бойынша ... ... ... 2006 ... ... ... ... 2,10%-дан 3,46%-
ға дейін көтерілді.
Банктер банкаралық нарықта доллармен депозиттер орналастыру бойынша
жоғары белсенділік танытты, ... ... ... 2007 жылы ... қысқа мерзімді қарыз алудың банкаралық ақша нарығында басты
құрал болып ... ... ... орналастырылған депозиттер көлемі
131,9 млрд. долл. болды, бұл 2006 жылғы ... 5 есе көп, ... ... ... ... ... алынған сыйақы ставкасы
3,11%-дан 4,23%-ға дейін ұлғайды.
Шетел валютасымен банкаралық қарыз ... ... ... ... ... ... жасалды.
2007 жылы қаржы секторының тұрақты дамуы, халықтың ... ... ... ... жүйесінің жұмыс істеуі тұрғысында елдің
депозиттік ... ... ... ... жəне жеке əрі ... ... депозиттерге ағыны есебінен банктер мен кредиттік серіктестіктер
ресурстық ... ... ... ... резиденттердің депозиттік ұйымдардағы депозиттері 2007 жылы
1653,5 млрд. теңгеге ... ... ... – 12,3 ... ... 30,1% өсті.
Заңды тұлғалардың депозиттері 1066,2 млрд. теңгені құрай отырып,
28,5% өсті, ал жеке ... ... 587,3 ... ... ... ... 2007 жылы ... нарықтың дамуындағы маңызды кезең ... ... ... ... ... ... депозиттердің елеулі
түрде өсуі болды.
Мəселен, шетел валютасындағы депозиттер 692,8 млрд. теңгеге дейін
26,1% ... ... ... ... 960,7 ... ... ... 33,2%
өсті. Нəтижесінде депозиттердің жалпы көлеміндегі теңгелік депозиттердің
үлес ... ... ... ... ... жылдың ішінде халықтың банктердегі салымдары өсуінің оң үрдісі
сақталды (резидент еместерді қоса ... 2007 жылы ... ... өсу ... 2006 ... 8,7 ... ... салыстырғанда 12,4 млрд.
теңге болды. Нəтижесінде халықтың салымдары бір жаңа 596,8 ... ... ... 4,5 млрд. долларға жуық 33,2% өсті.
Халық депозиттерінің құрылымында доллардың нығаюы ... ... ... ... ... депозиттердің
басымдықпен өсуі байқалды. Халықтың теңгедегі депозиттері 22,3%-ға өскенде,
шетел ... ... ... бір жылда 47,7% өсті. Нəтижесінде
халықтың теңгедегі депозиттерінің үлес салмағы ... ... ... жылы жеке ... ... мерзімдік депозиттері бойынша
орташа алынған сыйақы ставкасы 9,3%-дан 9,1%-ға дейін, ... ... ... ... дейін көтерілді.
Қолайлы макроэкономикалық жағдайлар жəне банктердің өсіп отырған
ресурстық базасы аясында кредиттік нарық 2007 жылы қаржы нарығының ... ... ... бірі ... қалды. Банктердің экономикаға
кредиттерінің көлемі 2592,1 млрд. теңгеге дейін (19,4 млрд. долл. жуық)
74,7% ... ... ... кредиттерінің
ЖІӨ-ге қатысты көрсеткіші 2007 жылы 2006 жылмен салыстырғанда 26,8%-
дан 34,8%-ға дейін аса ... ... ... ... өсуі ... ... кредиттермен
салыстырғанда басым сипатта болды. 2007 жылы ... ... ... ... ... дейін 75,9% өсті, шетел валютасындағы – 1336,3 ... (10,0 ... ... 73,5% ... ... ... үлес ... 48,1%-дан 48,5%-ға дейін өсті.
2007 жылдың ішінде ұзақ мерзімді кредиттердің (1 ... ... бар) өсуі ... ... ... салыстырғанда басым сипатта
болған кредиттердің мерзімдері ... ... да оң ... болды.
Ұзақ мерзімді кредиттер 1722,9 млрд. теңгеге ... 76,6%, ... ... – 869,1 ... ... дейін 70,9% өсті. Ұзақ ... үлес ... ... ... ... ... ... көрсету нарығындағы негізгі заемшылар корпоративтік
клиенттер болып отырғанына қарамастан, 2007 жылы экономикадағы кредиттердің
жалпы көлемінде кəсіпорындарға берілген ... үлес ... ... ... ... ал жеке тұлғаларға кредиттердің үлес салмағы
20,5%-дан 25,8%-ға дейін өсті. (V бөлімнің 5.4-бөлімшесіне ... ... Бұл ... ... жəне ... кредиттеу сияқты банктік
өнімдердің түрлерін айтарлықтай кеңейтуге байланысты. Мəселен, 2007 ... ... жəне ... ... ... 220,5 млрд. теңге жəне
320,5 млрд. теңге болып, 2,2 есе өсті.
2007 жылы банктердің шағын ... ... ... ... ... ... 63,0% ... экономикаға берілген кредиттің жалпы
көлемінің 18,1% өсті.
Кредиттер бойынша ... ... ... ... ... бар.
Мəселен, 2007 жылғы желтоқсан айында 2006 ... ... ... жеке тұлғаларға ұлттық валютамен берілген кредиттер бойынша
орташа алынған сыйақы ставкасы ... ... ... ... ал заңды
тұлғаларға берілген кредиттер бойынша 13,7%-дан 13,0%-ға дейін төмендеді.
2.2 Қазақстан Республикасында банкаралық несиелеудің өзекті мәселелері
Банк жүйесіндегі ... ... ... ... соңғы уақытта
өнеркəсіп кəсіпорындарына (атап айтқанда: ... газ жəне ... ... ... ... 10% ... жоқ, себебі олардың
көбі не халықаралық бас компаниялардан жəне банктерден ... ... не ... ... ... ақша ... ... қаржыландырады.
Бұл контексте, минералдық ресурстар бағаларының ... ... ... ... ... ... Мұнай-газ жəне металлургиялық
кешендермен жанама байланысты салаларға қаражат ... көп ... ... ... нарықтарында баға ұзақ уақыт ... ... ... ... ... ... кредиттер үлесінің неғұрлым жоғары көрсеткіші көлік ... ... ... ... ... ... осы ... жиынтық
несие портфеліндегі үлесі шамалы ғана, бұл осы ... ... ... ... ... банк секторында тұрақсызданудың туындау
ықтималын тиісінше төмендетеді.
Сонымен қатар, банк секторы сауда кəсіпорындарына берілген ... ... ... ... ... ... ... несие
берешегі 10%). Сонымен бірге, құрылыс ұйымдарын ағымдағы ... жəне ... ... ... ... күрт өсуі ... мүлік бағасының төмендеуіне
əкелуі мүмкін, бұл тиісінше құрылыс ... ... ... ... ... ... ... кредиттеу көлемі банк жүйесіндегі
жиынтық несие берешегі 33,6%-на дейін - тиісінше ... ... ... ... ... ... көбейді. Жылжымайтын мүлік
бағасының төмендеуінің немесе құлауының ең ... ... ... ... ... ... ... банк жүйесін тұтастай
алғанда дағдарысқа əкелуі мүмкін.
Несие портфелі ... ... жəне банк ... ... ... ... өлшемдердің бірі «жұмыс істемейтін» кредиттер
үлесі болып ... ... банк ... ... ... ... ... үлес салмағы дағдарыстан бұрынғы кезеңдегі
Азия елдеріне ... ... ... бұл осы ... жүйелік
дағдарыстың туындауының қауіпті ескертулерінің болмағандығын көрсетеді.
Жіктелген заемдар құрылымы
пайызбен
|Экономиканың |Стандартты |Күмəнды ... ... ... | | | | ... | | | | ... | | | | |
| ... |
| |6 |6 |6 |6 |6 |6 | ... |54,3 |60,4 |44,2 |37,1 |1,5 |2,5 |100 ... |60,9 |57,8 |37,2 |40,2 |1,9 |2,1 |100 ... |38,5 |50,0 |57,7 |47,7 |3,8 |2,3 |100 ... | | | | | | | ... |38,1 |43,3 |59,0 |54,3 |2,9 |2,4 |100 ... |57,8 |60,4 |40,2 |30,0 |2,0 |9,6 |100 ... |82,9 |69,9 |17,1 |29,3 |0,0 |0,8 |100 ... |65,7 |61,9 |32,0 |36,7 |2,3 |1,4 |100 ... |58,2 |59,2 |39,5 |38,8 |2,3 |2,0 |100 ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... ҚҚ А
Банктердің несие портфеліндегі жылжымайтын мүлік кепілімен берілген
заемдар үлесі (%-бен)
Заемдардың жартысынан астамы шетел ... ... ... үшін ... ... алады. Бақыланып отырған ұзақ кезең ішінде
ұлттық валютаның нығаюы ... ... ... ... ... оң ... ... деңгейдегі банктердің кредиттеуінің қарқындап өсуі шетел
валютасында берілген заемдардың ... ... ... ... кредиттердің үлкен бөлігін елдің резиденттері алды, ал қалған
бөлігі банктердің ұлттық валютаның ауытқуына ... ... ... ... жақсартатын ... ... ... ... өсуі ... ... валютасындағы заемдардың үлес
салмағының азаюы ұлттық валютаның нығаю ... ... ... ... ... ... екінші деңгейдегі банктердің
бірдей қабылдағанын білдіреді. Сонымен бірге шетел валютасындағы ... əлі де ... ... жоғары, мұның өзі ұлттық валютаның бағамы
айтарлықтай өзгерген жағдайда банктердің активтерін қайта ... ... ... ... кірістерінің негізгі валютасы банктер
алдындағы міндеттемелердің валютасына ... ... ... ... ... ... ... банктердің ТМД елдеріне экспансиясы 2004-2007 жылдары резидент
еместерге қойылатын талаптардың жиынтық активтердегі үлес салмағының өсуіне
себепші болды. Оған қоса ... өсу ... ... ... бері ... үрдіске ие.
Резидент еместерге берілген заемдар Ресей ... ... ... өзі ... ... ... түрдегі төмен
үлес салмағымен (4%) ғана ... ... ... ... ... банктердің республикадан тысқары экспансиясы бірнеше жыл
бұрын республиканың халықаралық ... ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының резидент банктеріне сенімінің артуы, жəне соның нəтижесі
ретінде салыстырмалы түрде ... ... қол ... ... ... ... жиынтық активтеріндегі резидент еместерге
қойылатын талаптардың үлесі серпінді түрде ұлғайғаннан кейін жыл басынан
бері осы ... ... ... банктердің сыртқы нарықтардағы экспансиясы ішкі нарықтағы
төмен пайыздық маржа ... ... ... ... ... мүмкін, алайда осы сыртқы нарықтар Қазақстандық экономикалық,
саяси жəне ... ... ... ... ... ... деңгейімен ерекшеленеді. Сонымен, ағымдағы ... ... ... ... ... талаптардың жалпы жиынтығындағы сияқты банк
секторындағы несие портфелінде де резидент еместерге берілген ... ... ... өзі ... ... ... ... нашарлауына
байланысты кредиттік тəуекелдің өсуіне əкеліп соқтырады.
Бұл ретте қазақстандық екінші деңгейдегі банктер қызметінің Ресейде
кеңейгені ... олар ... ... ... ... орында ұлғайтып отыр. Ресей Федерациясының резидент еместеріне
берілген заемдарды шоғырландыру ... ... үшін ... ... деңгейіне себепші болады. Сонымен қатар, Ресейдің резидент еместерді
кредиттеу бағыты ретіндегі басым ... екі ... ... ... ... Өз кезегінде, елдік тəуекел ... ... ... ... рейтингімен азайтылады. Оған қоса жалпы
несие портфеліндегі мұндай кредиттердің үлесі 4% ... ... ... ... Ресейдегі дағдарыс құбылыстарына қарсы тұру қабілетінің
жеткіліктілігі туралы қорытынды жасауға болады.
Резидент еместерді кредиттеу көрсеткіштері ... ... ... ... ... заемдар (01.01.2008 жағдай
бойынша %)
Несие портфелі экономиканың салалары бойынша шоғырлану көрсеткіштеріне
сəйкес ... ... ... тұр.
Несие портфелін əртараптандырудың банк секторының экономикадағы
құрылымдық өзгерістерге бейімделуін ... үшін аса ... ... ... ... ... шоғырлану көрсеткіштерін
есептеу нəтижелері негізінде банк ... ... ... ... туралы қорытынды жасауға болады
Заемдардың шоғырлануы (Херфиндаль-Хиршман индексі)
|Күні | ... ... ... |1 592 |
| ... валютасымен |1 464 ... ... |1 404 |
| ... ... |1 252 ... ... |1 431 |
| ... ... |1 245 ... ... |1 466 |
| ... ... |1 375 ... ... ... ... ... ... ... бойынша
«күмəнді» жəне «үмітсіз» заемдар деңгейі қалыпты, ал «стандарттысының»
үлесі тұтастай банк жүйесі ... ... ... ... ... ... арналған баға тербелістерінің кредиттік тəуекел
деңгейіне ықпалы шектеулі, себебі трансұлттық компанияларды кредиттеу бас
компаниялар жəне ... ... ... капитал нарықтарына
орналастыру есебінен жүзеге асырылады. Осыған ... ... ... ... байланысты тəуекелдердің елеулі өсуі
байқалады.
Экономиканың жоғары өсу қарқыны ... ... ... ... ... ынталандырады. Бүгінгі күні Қазақстандағы
несиенің 70%-ы корпоративтік клиенттерге беріледі. ... ... ... ... ... ... Бөлшек кредиттерге, атап айтқанда,
ипотекалық кредитке сұраныстың өсуі ... үй ... ... ... ... атап өткен жөн.
Тəуекелдің төменгі деңгейі іскерлік белсенділіктің жəне экономикалық
өсу қарқынының жоғары деңгейі тұрақты сақталған жағдайда ... ... ... тəуекелді басқаруы əрбір ... ... ішкі ... ... жəне ... алғанда қаржылық
тұрақтылықты бағалау тұрғысынан неғұрлым маңызды элементтерінің бірі болып
табылады. Осы тəуекелдің рөлі банк ... ... ... ... ... ... ... Жалпы алғанда банктердің
кредиттік тəуекелдері 01.10.2008 жылғы ... ... ... жалпы
көлемінде 2,08% деңгейде экономиканың корпоративтік секторына берілетін
(қаржы секторын қоса алғанда) ... ... ... қолайлы
деңгейде болады.
Сонымен бірге, тəуекелдің осы түрін басқарудың тиімділігін заемшының
тəуекелін ... ... ... факторлар, атап айтқанда: (1)
кірістіліктің ... ... (2) ... ... ... (левередж),
(3) кепілмен қамтамасыз етудің жоғары сапасы жəне (4) өз ... ... үшін ... ... ... жəне болжамды қолма-қол ақша
ағынын əкелетін ... ... ... ... ерекшелігі арқылы
бағалау орынды. Соңғы факторды қоспағанда, басқалары ... ... ... ... ... ... ... елеулі ұлғаюы байқалғанда 2007 жыл ... ... ... ... ... ... ... тəуекелдің
төменгі деңгейіне қарамастан, экономикалық өсу қарқыны жəне ... ... ... ... ... ... жағдайда
корпоративтік заемшылардың қаржылық жай-күйінің ... ... ... ... ... ... секторымен байланысты 2008жылғы кредиттік
тəуекелдері
|Салалар |ROE,%|ROE |Леверед|Банктердің заемдарын |Қызметі |Кредитте|
| | ... ... ... %-бен |тоқтатылған |р-дің |
| | |уі | ... ... |
| | |05/04| | |дың ... ... | | | | ... |і |
| | | | | ... ... | | | | | |ң ... | | ... ... ... | | | | | | | |54.30 |44.20 |1.50 |29%
|16% | |Өнеркəсіп |62.80 |12.39 |1.11 |60.90 |37.40 |1.90 |11% |10% | ... |-10.76 |-9.09 |2.49 |38.50 |57.60 |3.80 |10% |3% | ... |-25.96 |6.65 |38.10 |59.00 |2.90 |8% |10% | ... |4.24 ... |57.80 |40.20 |2.00 |4% |3% | ... |43.25 |-36.49 |0.71 ... |0.00 |0% |0% | ... |30.12 |10.99 |2.17 |65.70 |31.90 |2.30
|37% |33% | |Тұтастай алғанда экономика бойынша |39.46 |5.91 |1.74 ... |2.24 | |75% | ... ... ... ... неғұрлым жоғары деңгейі сауда,
құрылыс жəне ауыл шаруашылығы секторы бойынша, яғни банк ... ... ... ... ... бойынша байқалады. Егер осы
уақытқа дейін осы сектордың кəсіпорны, ауыл шаруашылығын қоспағанда, жоғары
рентабелділікті жəне ... ... ... ... ... ... өзгерген жағдайда олардың төлем қабілетінің тəуекелі шиеленіседі.
Осы секторларды ұйымдастыруға жəне қызметінің ерекшелігіне орай онда ... ... мен ... ... ... олып келеді, бұл қолайсыз
сценарий кезінде банкроттықтың өсуіне жəне банктердің несие ... ... ... ... ... банкаралық ақша нарығындағы қысқа мерзімді ... ... ... ... ... негізгі құралдарының
бірі болып қалды. 2008 жылдың 9 айы ... ... ... ... ... 7981,9 млрд. теңгеге дейін өсті.
Банкаралық теңгедегі депозиттер ... ... ... сыйақы ставкасы
динамикасының 1998 жылдан 2006 жыл аралығында төмендеу үрдісі болды. Егер
банкаралық теңгедегі депозиттер бойынша орташа алынған сыйақы ... ... 11,89% ... 2006 жылы 2,57% ... төмендеді. 2008 жылдың 9 айы
ішінде ұлттық валютадағы депозиттер бойынша орташа алынған сыйақы ... ... ... ... ... кредиттер
бойынша
сыйақы ставкалары (%-бен) ... ... ... ... нарықта АҚШ долларындағы депозиттерді орналастыру
бойынша жоғары белсенділік танытты, себебі қарастырылып отырған кезеңдегі
доллардағы депозиттер банкаралық ақша ... ... ... қысқа
мерзімді қарыз алудың ... ... ... ... Мəселен, доллармен
орналастырылған депозиттердің көлемі 2007жылдың 9 айында 129,1 млрд. ... ... ал ... ... ... бойынша орташа
алынған жылдық сыйақы ставкасы 4,86% дейін төмендеді.
Банкаралық ақша нарығында теңгемен берілген ... ... ... 9 ... 1999 ... ... 2 еседен астам ... 10,6 ... ... ... АҚШ ... ... ... көлемі қарастырылып отырған кезеңде 1999 жылмен салыстырғанда
3 есе өсті жəне 590,4 млн. АҚШ ... ... ... алғанда 1999
жылдан 2006 жыл аралығында теңгемен де жəне АҚШ долларымен де ... ... ... ... ... ... ставкасының төмендеуі
байқалды.
Жоғары банктік өтімділікпен ... ... ... ... Банк ... ... ... белсенді жүргізді. Бұл ретте қысқа мерзімді
ноталар
шығару, банктердің депозиттерін тарту, ең төменгі ... ... ... ... ... ... кезекте пайыздық ставкалар саясатына қатысты болды.
Тиісінше, өткен жылдарға тəн, ... ... ... ... саясаты
банктік өтімділікті арттыру жағдайында оларды ... жəне ... ... ... жылдары қайта қаржыландырудың ресми ставкасы
7,0%-дан 9,0%-ға дейін, екінші деңгейдегі ... ... ... ... 4,5%-ға дейін кезең-кезеңімен көтерілді.
Сонымен қатар, 2008 жылдың 11 айында 3 172,2 млрд. теңге сомаға қысқа
мерзімді ноталар шығарылды, өтеу ... 2008 ... 11 ... 2 982,0 ... ... ... ... ноталар көлемі қараша айының соңында
358,4 млрд. теңгеге дейін өсті. Жоғары ... ... ... ... ... ... ... ноталардың айналыс мерзімдерінің қысқаруы
жəне тиісінше бұрын ... ... ... ... ... ... болып табылды. Мəселен, қысқа мерзімді ноталар бойынша
дюрацияның ... 2008 ... ... соңында жоспарлы түрде 28 күнге
дейін қысқарды.
1998 жылдан бастап 2008 жыл ... ... ... ... ... тиімді кірістілік динамикасының төмендеу үрдісі болды.
Мəселен, 1998 жылы ... ... ... ... ... ... ... 21,58%, ал 2007 жылы ол 2,31% болды. Бұл ретте 2008 жыл ішінде
қысқа ... ... ... кірістілігінің біртіндеп өсуі байқалды
жəне соңғы аукцион бойынша ол 4,41% ... Банк ең ... ... ... ... ... қатар екінші деңгейдегі банктердің депозиттерін тарту бойынша
операциялардың көлемі ұлғайтуды да жалғастырды. 2008 ... 11 ... ... ... көлемі өткен жылмен салыстырғанда 7 697,8
млрд. теңгеге дейін 3,3 еседен астам ұлғайды, бұл ... 2003 ... ... ... ... 76,4 есе өсті.
Корреспонденттік шоты жүргізу үшін келесі ... ... ... ... шоты ... ... ҚР заңдарына және
корреспонденттік шот ... ... ... ... ... ... өтетін жайт, респонденттің корреспонденттік шоты бойынша
корреспондент банктік операцияларды корреспонденттің ... ... ... ... ашу жүргізудің ішкі ережелеріне сәйкес
жүзеге асырады. Бұл кезде ... ... ... ... ... ... респонденттің корреспонденттік шоты бойынша төлем жүргізу және ақша
аударымын жасау тәртібі;
- электронды тәсілмен төлем құжаттарын жолдау кезіндегі электронды
хабарлар пішімі;
- респондентке оның ... шоты ... ... ... ... ... ... шоты бойынша банктік қызметтер көрсету
және төлемдерді немесе ақша аударымын жүргізу ... ... ... ... орындауын бақылаудың басқа да нысандары;
- респонденттің корреспонденттікшоттағы ақша қалдығына сыйақы қосу
тәртібі (егер мұндай жүргізілсе);
- респонденттің корреспонденттік шотына қызмет ... ... алу ... ... ... ... ... да шаралар.
Операциялық күн соңында корреспоедент респонденттің ... ... ақша ... ... ... әзірлейді және оны оған жолдайды.
Осы жазба бойынша респондент өткізілген төлемдер сомасының, ... ... ... және ... ... немесе ақша
аударымдарының дұрыстығын тексереді. Тексеру нәтижесінде анықталған
корреспонденттік ... ... ... ... ... ... барлық сәйкессіздіктер ҚР заңдарына және корреспонденттік
қатынастар туралы келісімге сәйкес ... ... ... респонденттер Ұлттық банкте реттелген лимит
көлемінде банктер мен басқа банктік емес ұйымдарда ашылған корреспонденттік
шоттар арқылы жүзеге ... ... ... ... айда ҚБЕО ... арқылы өтетін респонденттің қолма-қол емес ... ... ... ... ... есептеледі. Бұл кезде респондент
есептік айдың 10 күнінен ... ... ... ... ... ... емес ұйымдарда ашылған корреспонденттік шоттар арқылы жүргізілген
төлемдер саны және ... ... ... ұсынады .
Банктер арасындағы корреспонденттік қатынастар жасалған келісімнің оны
бұзу ... ... ... ... ... Бұл ... шот ... Оны жабу үшін респондент корреспондентке
корреспонденттік шотты жабу туралы қалдықты ... ... ... қаржы
қалдығы аударылатын деректемелерді белгілеп өтініш ұсынады.
Корреспонденттік шотты жабу келесі ... ... ... ... –өтініш бойынша кез келген уақытта, егер бұл заңда немесе
келісімде белгіленбесе;
- корреспонденттік шоттың әрекет ету мерзімі тоқталған кезде;
- корреспонденттен ... ... ... ... ашу ... ... лицензиясы қайтарылғанда;
- респонденттен Ұлттық банктің банк операцияларын өткізуге берілген
лицензиясы қайтарылып алынғанда, егер ол банктік ұйым болмаса.
Корреспондент пен респондент арасындағы келісім ... ... ... ... шот ... немесе жүргізуге немесе респонденттік
пен корреспонденттік шотты жабу кезінде, корреспондент ақша ... ... ... ... ... ... ... негізінен шоттағы қаражаттың ең
төменгі қалдығымен, ал ішінара-комиссиялық сыйақыларды ... ... Бұл ... ... ... ... ... ету депозиттерін
ұсынады. Сол себепті әдетте көрсетілген шоттар бойынша қалдықтар ... ... ... ... ең ... деңгейде ұсталынады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Курстық жұмысты қорытындылай келе, мен мынадай ... ... ... – бұл ... ... ... еркін ақша
қаражаттары арасындағы банктерді тарту және орналастыруы.
Банкаралық несиелендіру банкаралық кредиттер мен ... ... ... мерзімді несиелік ресурстардың сатып алу-сату
процестері жүретін, қаржылық нарықтың ең ірі сегментіне жатады.
Несиелік ... ... ... ... ... қажеттіліктерін қанағаттандыру бойынша өз әмбебаптығымен
айрықшаланады, және әр түрлі банктік ... ... ... ... тыс ... нарықта несиелерді беру және өтеу шарттары
коммерциялық банктермен анықталады. Бірақ осындай қатынастардың негізінде
қарызгер-банктің несиелік ... ... ... ... жатыр.
Өте маңызды элемент болып қарызгер-банктің корреспонденттік қатынастарының,
оның ақша және қаржы нарықтарындағы ... ... ... ... мен ... және ... желісінің болуы
табылады.
Серіктестік үшін банкті таңдау оның қызметтік сипатымен, ... мен ... ... операциялар шеңберінің сипатымен
анықталады. Банк халықаралық және аймақаралық есептік және клирингтік ... ене ме ... ... де ... мән ... ... орнату келісім шартын жасаған кезде овердрафт режимінде
корреспонденттік шот ... ... ... ... ... ... ... сомасы ... ... ай ... ... ... ... мерзіміне, шот
бойынша орта айлық айналым көлеміне, банкпен серіктестігінің тәжірибесіне
тәуелді.
Мұндай несиелік келісім ... ... ... мүмкіндігі
корреспонденттік қатынастардың ұзақтылығы мен сенімділігіне тәуелді келеді.
Несиенің ... ... ... шот бойынша жүзеге асырылатын,
ақша ағындары мен операцияларының санына байланысты ... ... ... қатынастардың ресми ресімделуі банкаралық несиенің
түріне тәуелді болып келеді.
Корреспонденттік шот ... ... ... ... шотты ашу туралы келісімімен ресімделеді.
Банкаралық несиелер немесе депозиттер ... ... ... ... ал ... ... нарығындағы
серіктестік – бас келісім шарт ... ... ... берешегінің жалпы құрылымында соңғы уақытта
өнеркəсіп кəсіпорындарына (атап айтқанда: мұнай, газ жəне ... ... ... ... 10% ... жоқ, ... олардың
көбі не халықаралық бас компаниялардан жəне ... ... ... не өзінің қызметін меншікті ақша ағындары есебінен ... ... ... ресурстар бағаларының ауытқуына ... ... ... ... ... Мұнай-газ жəне металлургиялық
кешендермен жанама байланысты салаларға қаражат едəуір көп ... ... ... ... баға ұзақ ... түскен жағдайда əлуеттік
кредиттік тəуекелдер ұлғаюы мүмкін.
Үмітсіз кредиттер үлесінің неғұрлым жоғары көрсеткіші көлік секторына
берілген заемдар бойынша ... ... ... осы ... жиынтық
несие портфеліндегі үлесі шамалы ғана, бұл осы саланың төлем қабілетінің
нашарлауына байланысты ... банк ... ... ... ... ... ... банк секторы сауда кəсіпорындарына берілген кредиттер
бойынша осалдық факторларына көбірек ұшырайды ... ... ... 10%). ... ... ... ұйымдарын ағымдағы кредиттеудің
ұлғаюы жəне бастапқы тұрғын үй
нарығында ұсыныстың күрт өсуі жылжымайтын мүлік бағасының төмендеуіне
əкелуі мүмкін, бұл ... ... ... ... ... етеді.
Жылжымайтын мүлікті кепілге берумен кредиттеу көлемі банк жүйесіндегі
жиынтық несие берешегі 33,6%-на дейін - тиісінше жылжымайтын мүлік нарығын
əлуетті ... ... ... ... ... мүлік
бағасының төмендеуінің немесе құлауының ең қолайсыз ... ... ... ... банкроттыққа немесе банк жүйесін тұтастай
алғанда дағдарысқа əкелуі мүмкін.
Несие портфелі сапасының төмендеуі жəне банк ... ... ... ... ... бірі ... ... кредиттер
үлесі болып табылады. Қазақстаннның банк ... ... ... осындай заемдардың үлес салмағы дағдарыстан бұрынғы кезеңдегі
Азия елдеріне қарағанда айтарлықтай төмен, бұл осы ... ... ... ... ... болмағандығын көрсетеді.
Пайдаланылған әдебиеттер
“Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі туралы” ҚР Заңы (соңғы өзгерістер
мен толықтыруларды есепке ... // ... ... ... және ... ... туралы” ҚР Заңы
(соңғы өзгерістер мен ... ... ... // ... ... туралы” ҚР заңы // 24.121996.
Закон Республики Казахстан “О внесении изменений и дополнений в некоторые
законодательные акты ... ... по ... ... // 2.02.2003.
“ҚР-ның ақша жүйесі туралы” ҚР заңы //13.12.1993.
“Қаржы лизингі” туралы ҚР заңы. 05.07.2000жыл
Положение ... РК от ... №465 “О ... ... ... ... ... и расчете провизий по ним банками II-го уровня РК.”
Банковское дело / Под ред. ...... ... банктер операциялары / С.Б.Мақыш. – ... ... ... және ... / ...... “Қазақ Университеті”, 2000.
Межбанковский кредит: дилинговые операции на рынке “Коротких денег” / Под
ред. С.В.Гагарина, Г.А.Шамаева. – ... ... ... ... банков / Под ред А.Б.Садвакасова,
А.Б.Хаджиева. – Алматы: “Қазақ Университеті”, 2000.
Банковское дело / Под ред. ...... ... и ... несие, банктер” Г.С.Сейтқасымов. – Алматы, 2003.
13.“Кәсіпорынның қаржылық ... ... / ...... “Экономика”, 2003.
Банктік тәуекелдер / К.О.Шаяхметова. – Алматы: “Қазақ Университеті”, 2006.
Банковское дело / Под ред. ...... ... ... Ұлттық банкісінің жылдық есебі // 2008ж.
-----------------------

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 34 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Банк ресурстарын қалыптастыру операциялары13 бет
Банкаралық несие67 бет
Тұтыну несиесi туралы мәлімет67 бет
ҚР-ның тұтыну несиесi66 бет
"Қазақстан Халық Банкі" Ашық Акционерлік Қоғамының несие қоржынының жағдайын талдау53 бет
«Kaspi bank » АҚ-ның қызмет ету және несиелерді ұйымдастыру25 бет
АТФ банк» мысалында банк клиенттеріне несие берудің акпараттык жуйесін тұрғызу45 бет
АТФ банкінің несиелеу жүйесі58 бет
Ақша, банк, несие жүйелері12 бет
Банк несиесі33 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь